Previous Verse

Shloka 41

शारभावतारवर्णनम्

Account of Śiva’s Śārabha Manifestation and the Measureless Avatāras

नन्दीश्वर उवाच । इति श्रुत्वा तदा देवा ह्यानन्दम्परमं गताः । यथागतं तथा जग्मुस्स्मरन्तश्शंकरं मुदा

nandīśvara uvāca | iti śrutvā tadā devā hyānandamparamaṃ gatāḥ | yathāgataṃ tathā jagmussmarantaśśaṃkaraṃ mudā

ນັນດີອີສະວະຣະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເທວະທັງຫຼາຍໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ກໍເຂົ້າສູ່ອານັນອັນສູງສຸດ. ແລ້ວພວກເຂົາກໍຈາກໄປດັ່ງທີ່ມາ ດ້ວຍຄວາມປິຕິ ລະລຶກເຖິງພຣະສັງກະຣະ.

nandīśvaraḥNandīśvara
nandīśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnandīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वक्ता-नाम
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriya (क्रिया-पूर्वक)
TypeVerb
Root√śru (धातु) > śrutvā (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; 'having heard'
tadāthen
tadā:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
devāḥthe gods
devāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/causal particle)
ānandam-paramamsupreme bliss
ānandam-paramam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootānanda (प्रातिपदिक) + parama (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय 'supreme bliss'; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
gatāḥattained/went
gatāḥ:
Kriya (क्रिया/भूतकृदन्त)
TypeVerb
Root√gam (धातु) > gata (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; with devāḥ
yathā-gatamas they had come
yathā-gatam:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय) + gata (कृदन्त)
Formअव्ययीभाव; 'as (they had) come/according to arrival'; अव्ययवत् प्रयोग
tathāso/likewise
tathā:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
jagmuḥwent
jagmuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन, परस्मैपद
smarantaḥremembering
smarantaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√smṛ (धातु) > smarant (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; with devāḥ
śaṅkaramŚaṅkara
śaṅkaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśaṅkara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
mudāwith joy
mudā:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootmudā (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण (instrumental used adverbially)

Nandīśvara (Nandi)

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Mahadeva

Significance: Model for pilgrims: departing after darśana/śravaṇa while ‘smaraṇa’ of Śaṅkara continues—considered a portable tīrtha in Śaiva devotion.

Role: nurturing

N
Nandi
S
Shiva

FAQs

It highlights Shiva-smaraṇa (remembrance of Śaṅkara) as a direct cause of inner upliftment: even the devas attain “supreme bliss” by hearing Shiva’s glory and holding Him in the heart, reflecting the Shaiva emphasis on devotion to Pati (Shiva) as liberating and purifying.

Remembering “Śaṅkara” points to Saguna upāsanā—contemplating Shiva’s gracious form and qualities. In practice, this naturally aligns with Linga-worship, where the devotee departs from the shrine carrying the recollection of Shiva, sustaining devotion beyond the ritual moment.

The takeaway is daily Shiva-smaraṇa: after hearing scripture or completing pūjā, keep mentally repeating Shiva’s name (e.g., the Panchākṣarī “Om Namaḥ Śivāya”) and maintain joyful remembrance as an ongoing sādhana.