तुलसी-शङ्खचूडोपाख्यानम् — Viṣṇu’s Disguise and the Tulasī Episode (Prelude to Śaṅkhacūḍa’s Fall)

Verse 1

व्यास उवाच । नारायणश्च भगवान् वीर्याधानं चकार ह । तुलस्याः केन यत्नेन योनौ तद्वक्तुमर्हसि

ພຣະວະຍາສະ ກ່າວວ່າ: «ພຣະນາຣາຍະນະ ຜູ້ເປັນພຣະຜູ້ມີພາກ ໄດ້ວາງເຊື້ອພະລັງ (ພັນທຸ) ໃນຄັນຂອງ ຕຸລະສີ ໂດຍວິທີໃດ ແລະໂດຍຄວາມພາກພຽນອັນໃດ? ຂໍທ່ານຈົ່ງອະທິບາຍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ»।

Verse 2

सनत्कुमार उवाच । नारायणो हि देवानां कार्यकर्ता सतां गतिः । शंखचूडस्य रूपेण रेमे तद्रमया सह

ສະນັດກຸມາຣ ກ່າວວ່າ: «ພຣະນາຣາຍະນະ ແທ້ໆແມ່ນຜູ້ສຳເລັດກິດຂອງເທວະທັງຫຼາຍ ແລະເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງຄົນດີ. ພຣະອົງໄດ້ຮັບຮູບເປັນ ຊັງຄະຈູດ ແລະໄດ້ເລີນລະບຳກັບ ຣາມາ (ລັກສະມີ) ນັ້ນ»។

Verse 3

तदेव शृणु विष्णोश्च चरितं प्रमुदावहम् । शिवशासनकर्तुश्च मातुश्च जगतां हरेः

ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຟັງເລື່ອງລາວອັນນໍາຄວາມປິຕິຍິນດີມາໃຫ້ຂອງພຣະວິສນຸ—ວ່າພຣະອົງເປັນຜູ້ປະຕິບັດພຣະບັນຊາຂອງພຣະສິວະ ແລະໃນນາມຮາຣິ ຜູ້ຄໍ້າຈຸນໂລກ ພຣະອົງໄດ້ປະພຶດຕໍ່ພຣະມານດາແຫ່ງສາກົນແນວໃດ।

Verse 4

रणमध्ये व्योमवचः श्रुत्वा देवेन शंभुना । प्रेरितश्शंखचूडस्य गृहीत्वा कवचं परम्

ໃນກາງສະໜາມຮົບ ເມື່ອໄດ້ຍິນສຽງຈາກຟ້າ ພຣະສຳພູ (Śambhu) ອົງຈອມເຈົ້າ ໄດ້ກະຕຸ້ນ Śaṅkhacūḍa; ແລະ Śaṅkhacūḍa ຜູ້ຖືກຜັກດັນນັ້ນ ໄດ້ສວມເກາະອັນສູງສຸດ।

Verse 5

विप्ररूपेण त्वरितं मायया निजया हरिः । जगाम शंखचूडस्य रूपेण तुलसीगृहम्

ຮະຣິ ໄດ້ໃຊ້ມາຍາຂອງພຣະອົງເອງຢ່າງວ່ອງໄວ ປະກົດເປັນຮູບພຣາຫມັນ ແລະໄປຫາເຮືອນຂອງຕຸລະສີ ໂດຍຮັບຮູບເປັນດັ່ງ ສັງຄະຈູດ.

Verse 6

दुन्दुभिं वादयामास तुलसी द्वारसन्निधौ । जयशब्दं च तत्रैव बोधयामास सुन्दरीम्

ຕຸລະສີ ຢືນຢູ່ໃກ້ປະຕູ ແລ້ວຕີກອງດຸນດຸບີ; ແລະທີ່ນັ້ນເອງ ນາງກໍໄດ້ປຸກນາງຜູ້ງາມ ດ້ວຍສຽງຮ້ອງ “ໄຊຊະນະ!”

Verse 7

तच्छ्रुत्वा चैव सा साध्वी परमानन्दसंयुता । राजमार्गं गवाक्षेण ददर्श परमादरात्

ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ນາງຜູ້ມີຄຸນທຳກໍເຕັມໄປດ້ວຍອານັນດອັນສູງສຸດ; ນາງໄດ້ຊອກມອງຜ່ານປ່ອງຢ້ຽມດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຢ່າງຍິ່ງ ແລະເຫັນຖະໜົນຫຼວງຂອງພະຣາຊາ.

Verse 8

ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा कारयामास मंगलम् । द्रुतं चकार शृंगारं ज्ञात्वाऽऽयातं निजं पतिम्

ຫຼັງຈາກໃຫ້ທານຊັບສິນແກ່ພຣະພຣາຫມັນ ນາງໄດ້ໃຫ້ປະກອບພິທີມົງຄຸນອັນດີງາມ. ແລ້ວເມື່ອຮູ້ວ່າສາມີຂອງນາງມາຮອດ ນາງຈຶ່ງປະດັບກາຍຢ່າງວ່ອງໄວ.

Verse 9

अवरुह्य रथाद्विष्णुस्तद्देव्याभवनं ययौ । शंखचूडस्वरूपः स मायावी देवकार्यकृत्

ວິສນຸລົງຈາກລົດສົງຄາມ ແລ້ວໄປຫາທີ່ພຳນັກຂອງເທວີນັ້ນ. ພຣະອົງຜູ້ຊໍານານໃນມາຍາ ໄດ້ປອມຮູບເປັນສັງຂະຈູດາ ເພື່ອສໍາເລັດພະລະກິດຂອງເທວະທັງຫຼາຍ.

Verse 10

दृष्ट्वा तं च पुरः प्राप्तं स्वकांतं सा मुदान्विता । तत्पादौ क्षालयामास ननाम च रुरोद च

ເມື່ອນາງເຫັນຜູ້ຮັກຂອງນາງມາຮອດຕໍ່ໜ້າ ນາງກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ. ນາງລ້າງຕີນຂອງເຂົາ, ກໍກົ້ມກາບ ແລະຮ້ອງໄຫ້ດ້ວຍ.

Verse 11

रत्नसिंहासने रम्ये वासयामास मंगलम् । ताम्बूलं च ददौ तस्मै कर्पूरादिसुवासितम्

ພຣະອົງໃຫ້ຜູ້ມີມົງຄຸນນັ້ນນັ່ງເທິງບັນລັງຮັດຕະນະອັນງາມ. ແລ້ວຈຶ່ງຖວາຍຕຳບູນ (ໃບໝາກ) ທີ່ຫອມດ້ວຍການບູນ ແລະນ້ຳຫອມອື່ນໆ.

Verse 12

अद्य मे सफलं जन्म जीवनं संबभूव ह । रणे गतं च प्राणेशं पश्यंत्याश्च पुनर्गृहे

ມື້ນີ້ ການເກີດຂອງຂ້ອຍໄດ້ມີຜົນ; ຊີວິດຂອງຂ້ອຍກໍໄດ້ສົມບູນ—ເພາະຂ້ອຍໄດ້ເຫັນອົງຜູ້ເປັນຈອມໃຈແຫ່ງລົມຫາຍໃຈ ຜູ້ໄປສູ່ສະໜາມຮົບ ກັບຄືນສູ່ເຮືອນອີກຄັ້ງ।

Verse 13

इत्युक्त्वा सकटाक्षं सा निरीक्ष्य सस्मितं मुदा । पप्रच्छ रणवृत्तांतं कांतं मधुरया गिरा

ເມື່ອນາງເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ນາງກໍເບິ່ງຄູ່ຮັກດ້ວຍສາຍຕາຂ້າງ; ແລ້ວນາງຍິ້ມດ້ວຍຄວາມປິຕິ ແລະຖາມດ້ວຍສຽງຫວານເຖິງເຫດການໃນສະໜາມຮົບ।

Verse 14

तुलस्युवाच । असंख्यविश्वसंहर्ता स देवप्रवरः प्रभुः । यस्याज्ञावर्त्तिनो देवा विष्णुब्रह्मादयस्सदा

ຕຸລະສີກ່າວວ່າ: ພຣະອົງນັ້ນແມ່ນຈອມເທວະ ຜູ້ເປັນພຣະເຈົ້າສູງສຸດ ແລະເປັນຜູ້ທຳລາຍຈັກກະວານນັບບໍ່ຖ້ວນ. ດ້ວຍພຣະບັນຊາຂອງພຣະອົງ ເທວະທັງຫຼາຍ—ວິສນຸ, ພຣະພຣະຫມາ ແລະອື່ນໆ—ລ້ວນນອບນ້ອມປະຕິບັດຢູ່ເສມອ.

Verse 15

त्रिदेवजनकस्सोत्र त्रिगुणात्मा च निर्गुणः । भक्तेच्छया च सगुणो हरिब्रह्मप्रवर्तकः

ພຣະອົງເປັນຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດແກ່ເທວະທັງສາມ; ເປັນແກ່ນແທ້ແຫ່ງສາມຄຸນ (ຕຣິຄຸນ) ແຕ່ກໍເຫນືອກວ່າຄຸນທັງປວງ (ນິຣຄຸນ). ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຂອງຜູ້ພັກດີ ພຣະອົງຈຶ່ງປາກົດເປັນສະຄຸນ ແລະຊົງປະທານພະລັງໃຫ້ ຮະຣິ (ວິສນຸ) ແລະ ພຣະພຣະຫມາ ໃຫ້ເຄື່ອນໄຫວດຳເນີນການ।

Verse 16

कुबेरस्य प्रार्थनया गुणरूपधरो हरः । कैलासवासी गणपः परब्रह्म सतां गतिः

ດ້ວຍຄຳອ້ອນວອນຂອງ ກຸເບຣະ, ຮະຣະ (ພຣະສິວະ) ໄດ້ຮັບຮູບສະຄຸນອັນມີຄຸນທິບ. ປະທັບຢູ່ເຂົາໄກລາສ, ພຣະອົງ—ຜູ້ນຳແຫ່ງຄະນະ (ຄະນະປະ)—ເປັນພຣະພຣະຫມັນສູງສຸດ ແລະເປັນທີ່ພຶ່ງສຸດທ້າຍຂອງຜູ້ດີງາມ।

Verse 17

यस्यैकपलमात्रेण कोटिब्रह्मांडसंक्षयः । विष्णुब्रह्मादयोऽतीता बहवः क्षणमात्रतः

ເພີຍແຕ່ເວລາຂອງພຣະອົງພຽງໜຶ່ງປະລະ (pala) ຈັກກະວານນັບໂກດິກໍຖືກລະລາຍສູ່ຄວາມສິ້ນສຸດ. ໃນພຽງຊົ່ວພິບຕາ, ບຣະຫມາ, ວິສນຸ ແລະອື່ນໆອີກຫຼາຍກໍໄດ້ຜ່ານພົ້ນໄປແລ້ວ—ຖືກກະແສເວລາອັນຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້ຂອງພຣະສິວະ ຜູ້ເປັນຈອມເທວະ ກ້າວຂ້າມໄປ.

Verse 18

कर्तुं सार्द्धं च तेनैव समरं त्वं गतः प्रभो । कथं बभूव संग्रामस्तेन देवसहायिना

ໂອ ພຣະອົງ, ທ່ານໄດ້ອອກໄປເຮັດສົງຄາມຮ່ວມກັບເຂົາ. ແລ້ວການຮົບນັ້ນເກີດຂຶ້ນແນວໃດ ໃນເມື່ອເຂົາມີເທວະທັງຫຼາຍເປັນຜູ້ຊ່ວຍເຫຼືອ?

Verse 19

कुशली त्वमिहायातस्तं जित्वा परमेश्वरम् । कथं बभूव विजयस्तव ब्रूहि तदेव मे

“ເຈົ້າມາຮອດທີ່ນີ້ຢ່າງປອດໄພແລ້ວບໍ ຫຼັງຈາກໄດ້ຊະນະພຣະເຈົ້າສູງສຸດ? ຈົ່ງບອກຂ້ອຍ—ຊັຍຊະນະຂອງເຈົ້າເກີດຂຶ້ນແນວໃດ; ອະທິບາຍເລື່ອງນັ້ນໃຫ້ຂ້ອຍຟັງ”

Verse 20

श्रुत्वेत्थं तुलसीवाक्यं स विहस्य रमापतिः । शंखचूडरूपधरस्तामुवाचामृतं वचः

ເມື່ອພຣະຣາມາປະຕິ (ພຣະວິສນຸ) ໄດ້ຍິນຄໍາຂອງທຸລະສີດັ່ງນັ້ນ ພຣະອົງກໍຍິ້ມຢ່າງເບົາໆ. ພຣະອົງຈຶ່ງຮັບຮູບເປັນສັງຂະຈູດ ແລະກ່າວກັບນາງດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາດັ່ງນ້ໍາອະມຣິຕະ।

Verse 21

भगवानुवाच । यदाहं रणभूमौ च जगाम समरप्रियः । कोलाहलो महान् जातः प्रवृत्तोऽभून्महारणः

ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າກ່າວວ່າ: “ເມື່ອເຮົາ—ຜູ້ພໍໃຈໃນສົງຄາມ—ໄດ້ເຂົ້າສູ່ສະໜາມຮົບ ສຽງໂກລາຫົນອັນໃຫຍ່ກໍເກີດຂຶ້ນ ແລະມະຫາຍຸດທະກໍເລີ່ມຂຶ້ນຢ່າງເຕັມກໍາລັງ.”

Verse 22

देवदानवयोर्युद्धं संबभूव जयैषिणोः । दैत्याः पराजितास्तत्र निर्जरैर्बलगर्वितैः

ແລ້ວການຮົບລະຫວ່າງເທວະ ແລະດານະວະ—ທັງສອງຝ່າຍປາຖະໜາໄຊຊະນະ—ກໍເກີດຂຶ້ນ. ທີ່ນັ້ນ ພວກໄດຕະຍະຖືກເທວະຜູ້ອະມະຕະ ຜູ້ພອງໃຈໃນພະລັງ ທໍາໃຫ້ພ່າຍແພ້.

Verse 23

तदाहं समरं तत्राकार्षं देवैर्बलोत्कटैः । पराजिताश्च ते देवाश्शंकरं शरणं ययुः

ແລ້ວເຮົາໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມຮົບຢູ່ທີ່ນັ້ນ ກັບເທວະຜູ້ມີພະລັງອັນແຂງກ້າ. ແຕ່ເທວະເຫຼົ່ານັ້ນກໍພ່າຍແພ້ ແລະໄດ້ໄປພຶ່ງພາພຣະສັງກະຣະເປັນທີ່ພຶ່ງ.

Verse 24

रुद्रोऽपि तत्सहायार्थमाजगाम रणं प्रति । तेनाहं वै चिरं कालमयौत्संबलदर्पित

ແມ່ນແຕ່ ພຣະຣຸດຣະ ກໍຍັງເສັດມາສູ່ສະໜາມຮົບ ເພື່ອຊ່ວຍເຂົາ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້ອຍຜູ້ພອງດ້ວຍຄວາມຍິ່ງຍໂສແຫ່ງກຳລັງ ຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ເຂົ້າຮົບດົນນານ.

Verse 25

आवयोस्समरः कान्ते पूर्णमब्दं बभूव ह । नाशो बभूव सर्वेषामसुराणां च कामिनि

ໂອ້ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ການຕໍ່ສູ້ລະຫວ່າງພວກເຮົາໄດ້ດຳເນີນໄປເປັນເວລາໜຶ່ງປີເຕັມ; ແລະ ໂອ້ ຜູ້ເປັນທີ່ປາດຖະໜາ, ມັນໄດ້ນຳມາເຊິ່ງການທຳລາຍລ້າງພວກອະສຸຣາທັງໝົດ.

Verse 26

प्रीतिं च कारयामास ब्रह्मा च स्वयमावयोः । देवानामधिकाराश्च प्रदत्ता ब्रह्मशासनात्

ພະພົມເອງໄດ້ເຮັດໃຫ້ເກີດການປອງດອງກັນລະຫວ່າງພວກເຮົາທັງສອງ ແລະ ໂດຍຄຳສັ່ງຂອງພະພົມ, ຕຳແໜ່ງ ແລະ ອຳນາດອັນຊອບທຳຂອງພວກເທວະດາໄດ້ຖືກຟື້ນຟູຄືນມາຢ່າງຖືກຕ້ອງ.

Verse 27

मयागतं स्वभवनं शिवलोकं शिवो गतः । सर्वस्वास्थ्यमतीवाप दूरीभूतो ह्युपद्रवः

ຂ້າໄດ້ກັບຄືນສູ່ພະວິຫານຂອງຕົນ ຄື ໂລກພຣະສິວະອັນເປັນມົງຄຸນ; ພຣະສິວະກໍໄດ້ເສດັດເຂົ້າສູ່ພະສະພາບທິບຂອງພຣະອົງ. ແລ້ວຄວາມສຸກສະບາຍສົມບູນເກີດຂຶ້ນທົ່ວທຸກດ້ານ ແລະ ຄວາມວຸ້ນວາຍກັບໄພພິບັດຖືກຂັບໄລ່ໄປໄກ.

Verse 28

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा जगतां नाथः शयनं च चकार ह । रेमे रमापतिस्तत्र रमया स तया मुदा

ສະນັດກຸມານ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງປວງກໍໄດ້ເອົາກາຍນອນພັກ. ທີ່ນັ້ນ ພຣະຜູ້ເປັນຈອມແຫ່ງສຣີ (ພຣະວິສນຸ) ຢູ່ກັບ ຣາມາ (ລັກສະມີ) ແລະທັງສອງຊື່ນບານດ້ວຍຄວາມຍິນດີຮ່ວມກັນ.

Verse 29

सा साध्वी सुखसंभावकर्षणस्य व्यतिक्रमात् । सर्वं वितर्कयामास कस्त्वमेवेत्युवाच सा

ນາງຜູ້ມີສິນທຳບໍລິສຸດນັ້ນ ຮູ້ສຶກວ່າຄວາມສຸກສະບາຍທີ່ຄວນໄດ້ຮັບຖືກລົບກວນ ຈຶ່ງຄິດໄຕ່ຕອງທຸກຢ່າງ ແລ້ວກ່າວວ່າ: “ແທ້ໆແລ້ວ ເຈົ້າແມ່ນໃຜ?”

Verse 30

तुलस्युवाच । को वा त्वं वद मामाशु भुक्ताहं मायया त्वया । दूरीकृतं यत्सतीत्वमथ त्वां वै शपाम्यहम्

ຕຸລະສີ ກ່າວວ່າ: “ເຈົ້າແມ່ນໃຜ? ຈົ່ງບອກຂ້ອຍໃຫ້ໄວ. ດ້ວຍມາຍາຂອງເຈົ້າ ຂ້ອຍຖືກຫລອກລວງ ແລະຖືກລ່ວງລະເມີດ. ເມື່ອຄວາມພິສຸດແຫ່ງພັນລະຍາຂອງຂ້ອຍຖືກທໍາລາຍ ດັ່ງນັ້ນຂ້ອຍຈຶ່ງສາບແຊ່ງເຈົ້າແນ່ນອນ.”

Verse 31

सनत्कुमार उवाच । तुलसीवचनं श्रुत्वा हरिश्शापभयेन च । दधार लीलया ब्रह्मन्स्वमूर्तिं सुमनोहराम्

ສະນັດກຸມາຣ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣາຫມັນ, ເມື່ອໄດ້ຍິນຄໍາຂອງຕຸລະສີ ແລະດ້ວຍຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ຄໍາສາບຂອງ ຮະຣິ ດ້ວຍ, ລາວຈຶ່ງສວມຮູບອັນງາມຍິ່ງຂອງຕົນເອງຢ່າງເປັນລີລາ.”

Verse 32

तद्दृष्ट्वा तुलसीरूपं ज्ञात्वा विष्णुं तु चिह्नतः । पातिव्रत्यपरित्यागात् क्रुद्धा सा तमुवाच ह

ເມື່ອເຫັນຮູບລວງເປັນທຸລະສີ ແລະຮູ້ຈັກພຣະວິສນຸຈາກເຄື່ອງໝາຍ ນາງໂກດເພາະພຣະທຳຂອງພັນລະຍາ (ປາຕິວຣັດຍະ) ຖືກລະເມີດ ແລ້ວເວົ້າກັບພຣະອົງ।

Verse 33

तुलस्युवाच । हे विष्णो ते दया नास्ति पाषाणसदृशं मनः । पतिधर्मस्य भंगेन मम स्वामी हतः खलु

ທຸລະສີກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະວິສນຸ, ພຣະອົງບໍ່ມີເມດຕາ, ໃຈເຫມືອນຫີນ. ເພາະການລະເມີດທຳຂອງພັນລະຍາ, ຜົວຂ້າພະເຈົ້າຖືກຂ້າແທ້ໆ.”

Verse 34

पाषाणसदृशस्त्वं च दयाहीनो यतः खलः । तस्मात्पाषाणरूपस्त्वं मच्छापेन भवाधुना

“ພຣະອົງເປັນດັ່ງຫີນແທ້ ເພາະເປັນຜູ້ຊົ່ວທີ່ບໍ່ມີເມດຕາ. ດັ່ງນັ້ນ ດ້ວຍຄຳສາບຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຈົ່ງກາຍເປັນຮູບຫີນໃນບັດນີ້.”

Verse 35

ये वदंति दयासिन्धुं त्वां भ्रांतास्ते न संशयः । भक्तो विनापराधेन परार्थे च कथं हतः

ຜູ້ໃດກ່າວວ່າ ພຣະອົງ—ມະຫາສະຫມຸດແຫ່ງຄວາມເມດຕາ—ໄດ້ຫຼົງຜິດ ຜູ້ນັ້ນແທ້ທີ່ຫຼົງຜິດ ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ຜູ້ພັກດີທີ່ບໍ່ມີຜິດ ຈະຖືກທໍາລາຍໄດ້ແນວໃດ ໂດຍພິເສດໃນຍາມທີ່ເຮັດເພື່ອປະໂຫຍດຜູ້ອື່ນ?

Verse 36

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा तुलसी सा वै शंखचूडप्रिया सती । भृशं रुरोद शोकार्ता विललाप भृशं मुहुः

ສະນັດກຸມາຣ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອນາງຕຸລະສີ ຜູ້ເປັນສະຕີຜູ້ມີຄຸນທຳ ແລະເປັນທີ່ຮັກຂອງ ສັງຄະຈູດ ໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ນາງກໍຖືກຄວາມໂສກເສົ້າຄອບງໍາ. ນາງຮ້ອງໄຫ້ຢ່າງແຮງ ແລະຄໍາຄວນຄາຍຊໍ້າໆຫຼາຍເທື່ອ.

Verse 37

ततस्तां रुदतीं दृष्ट्वा स विष्णुः परमेश्वरः । सस्मार शंकरं देवं येन संमोहितं जगत्

ຕໍ່ມາ ເມື່ອເຫັນນາງຮ້ອງໄຫ້ ພຣະວິສນຸ ຜູ້ເປັນພຣະເຈົ້າສູງສຸດ ກໍລະລຶກ (ເອີ້ນນ້ອມ) ພຣະເທວະຊັງກະຣະ ຜູ້ດ້ວຍອໍານາດທິບຂອງພຣະອົງ ເຮັດໃຫ້ໂລກທັງປວງຖືກປົກຄຸມດ້ວຍຄວາມຫຼົງ ແລະເດີນໄປຕາມວິຖີກໍານົດ.

Verse 38

ततः प्रादुर्बभूवाथ शंकरो भक्तवत्सलः । हरिणा प्रणतश्चासीत्संनुतो विनयेन सः

ຕໍ່ມາ ພຣະສັງກະຣະ (ພຣະສິວະ) ຜູ້ເມດຕາຕໍ່ຜູ້ພັກດີ ໄດ້ປາກົດ. ຮະຣິ (ວິສນຸ) ກໍ່ກົດຫົວນົບນ້ອມ ແລະສັນລະເສີນດ້ວຍຄວາມຖ່ອມຕົນ។

Verse 39

शोकाकुलं हरिं दृष्ट्वा विलपंतीं च तत्प्रियाम् । नयेन बोधयामास तं तां कृपणवत्सलाम्

ເມື່ອພຣະອົງເຫັນຮະຣິຖືກຄວາມໂສກຄອບງຳ ແລະເຫັນນາງຜູ້ເປັນທີ່ຮັກກຳລັງຄ່ຳຄວນ, ພຣະອົງ—ຜູ້ເມດຕາຕໍ່ຜູ້ທຸກຍາກ—ໄດ້ຕັກເຕືອນທັງສອງດ້ວຍຖ້ອຍຄຳສຸພາບອັນຮອບຄອບ।

Verse 40

शंकर उवाच । मा रोदीस्तुलसि त्वं हि भुंक्ते कर्मफलं जनः । सुखदुःखदो न कोप्यस्ति संसारे कर्मसागरे

ພຣະສັງກະຣະກ່າວວ່າ: “ຢ່າຮ້ອງໄຫ້ເລີຍ ໂອ ຕຸລະສີ. ມະນຸດຈຳຕ້ອງເສວຍຜົນແຫ່ງກຳຂອງຕົນແທ້. ໃນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງກຳຂອງໂລກນີ້ ບໍ່ມີຜູ້ໃດອື່ນເປັນຜູ້ໃຫ້ສຸກຫຼືທຸກຢ່າງເອກະລາດ.”

Verse 41

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे शंखचूडव धोपाख्याने तुलसीशापवर्णनं नामैकचत्वारिंशोऽध्यायः

ດັ່ງນີ້ໃນ «ສຣີ ສິວະມະຫາປຸຣານະ» ພາກທີສອງ ຊື່ວ່າ ຣຸດຣະສັມຫິຕາ, ໃນພາກທີຫ້າ ຢຸດທະຂັນດະ, ໃນເລື່ອງການປະຫານ ສັງຂະຈູດະ, ຈົບບົດທີ 41 ຊື່ “ການພັນລະນາຄຳສາບຂອງ ຕຸລະສີ”.

Verse 42

तपस्त्वया कृतं भद्रे तस्यैव तपसः फलम् । तदन्यथा कथं स्याद्वै जातं त्वयि तथा च तत्

ໂອ ນາງຜູ້ເປັນມົງຄຸນ! ຕະປະສະຍາທີ່ເຈົ້າໄດ້ປະພຶດ ໄດ້ໃຫ້ຜົນອັນຖືກຕ້ອງຂອງມັນເອງ. ຈະເປັນຢ່າງອື່ນໄດ້ແນວໃດ? ແທ້ຈິງ ຜົນນັ້ນໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນເຈົ້າ ດັ່ງທີ່ຄວນເປັນ.

Verse 43

इदं शरीरं त्यक्त्वा च दिव्यदेहं विधाय च । रमस्व हरिणा नित्यं रमया सदृशी भव

ຈົ່ງລະທິ້ງກາຍນີ້ ແລ້ວຮັບກາຍທິບ; ຈົ່ງຊື່ນບານກັບຮະຣິເປັນນິດ; ຈົ່ງເປັນຜູ້ເທົ່າທຽມກັບ ຣະມາ (ລັກສະມີ) ໃນຄວາມສະຫງ່າງາມແລະພອນ.

Verse 44

तवेयं तनुरुत्सृष्टा नदीरूपा भवेदिह । भारते पुण्यरूपा सा गण्डकीति च विश्रुता

“ກາຍນີ້ຂອງເຈົ້າ ເມື່ອຖືກປ່ອຍອອກ ຈະກາຍເປັນແມ່ນ້ຳໃນທີ່ນີ້. ໃນພາຣະຕະ (ອິນເດຍ) ນາງຈະເປັນຮູບແຫ່ງບຸນແລະຄວາມສັກສິດ ແລະຈະໂດ່ງດັງດ້ວຍນາມ ‘ຄັນດະກີ’.”

Verse 45

कियत्कालं महादेवि देवपूजनसाधने । प्रधानरूपा तुलसी भविष्यति वरेण मे

ໂອ ມະຫາເທວີ, ດ້ວຍພອນທີ່ຂ້າພະເຈົ້າປະທານ ຕຸລະສີ ຈະເປັນວິທີການອັນສູງສຸດໃນການບູຊາເທວະ ຢູ່ໄດ້ດົນເທົ່າໃດ?

Verse 46

स्वर्गं मर्त्ये च पाताले तिष्ठ त्वं हरिसन्निधौ । भव त्वं तुलसीवृक्षो वरा पुष्पेषु सुन्दरी

“ໃນສະຫວັນ ໃນໂລກມະນຸດ ແລະໃນໂລກໃຕ້ດິນ ຈົ່ງຢູ່ໃກ້ຊິດພຣະຫາຣິເສມອ. ຈົ່ງເປັນຕົ້ນຕຸລະສີອັນສັກສິດ, ໂອ ຜູ້ງາມ, ຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດໃນຫມູ່ດອກໄມ້.”

Verse 47

वृक्षाधिष्ठातृदेवी त्वं वैकुंठे दिव्यरूपिणी । सार्द्धं रहसि हरिणा नित्यं क्रीडां करिष्यसि

ເຈົ້າແທ້ໆແມ່ນເທວີຜູ້ຄຸ້ມຄອງຕົ້ນໄມ້. ໃນໄວກຸນຖະ ເຈົ້າຈະຮັບຮູບທິບ ແລະຫຼິ້ນລີລາຢ່າງລັບໆກັບຮະຣິຕະຫຼອດໄປ.

Verse 48

नद्यधिष्ठातृदेवी या भारते बहु पुण्यदा । लवणोदस्य पत्नी सा हर्यंशस्य भविष्यसि

ເຈົ້າແມ່ນເທວີຜູ້ຄຸ້ມຄອງແມ່ນ້ຳໃນພາຣະຕະ ແລະໃຫ້ບຸນກຸສົນຫຼາຍ. ເຈົ້າຈະເປັນພັນລະຍາຂອງລະວະໂນດະ ແລະຈະເກີດເປັນສາຍວົງ/ບຸດສາວຂອງຮະຣະຍັມຊະ.

Verse 49

हरिर्वे शैलरूपी च गंडकी तीरसंनिधौ । संकरिष्यत्यधिष्ठानं भारते तव शापतः

ແທ້ແລ້ວ ຮະຣິ (ວິສນຸ) ຈະຮັບຮູບເປັນພູ ໃກ້ຝັ່ງແມ່ນ້ຳ ຄັນດະກີ. ທີ່ນັ້ນ ໃນພາຣະຕະ (ອິນເດຍ) ໂດຍພະລັງແຫ່ງຄຳສາບຂອງເຈົ້າ ພຣະອົງຈະສ້າງອາສນະບູຊາອັນສັກສິດຂອງພຣະອົງ.

Verse 50

तत्र कोट्यश्च कीटाश्च तीक्ष्णदंष्ट्रा भयंकराः । तच्छित्त्वा कुहरे चक्रं करिष्यंति तदीयकम्

ທີ່ນັ້ນ ມີແມງອັນນ່າຢ້ານກົວນັບເປັນໂກດິ ມີແຂ້ວແຫຼມຄົມດັ່ງມີດ. ພວກມັນຈະກັດຕັດມັນໃຫ້ຂາດ ແລ້ວຈະປັ້ນເປັນຈັກຣະຢູ່ໃນຮູກົງ ໃຫ້ເປັນຂອງພວກມັນເອງ.

Verse 51

शालग्रामशिला सा हि तद्भेदादतिपुण्यदा । लक्ष्मीनारायणाख्यादिश्चक्रभेदाद्भविष्यति

ຫີນສາລະກຣາມນັ້ນ ແທ້ຈິງແລ້ວໃຫ້ບຸນຢ່າງຍິ່ງ ເນື່ອງຈາກຄວາມແຕກຕ່າງຕາມທຳມະຊາດຂອງມັນ. ແລະເນື່ອງຈາກລາຍຈັກຣະ (cakra) ທີ່ແຕກຕ່າງ ມັນຈຶ່ງໄດ້ຮັບນາມເຊັ່ນ «ລັກຊະມີ–ນາຣາຍະນະ» ແລະອື່ນໆ.

Verse 52

शालग्रामशिला विष्णो तुलस्यास्तव संगमः । सदा सादृश्यरूपा या बहुपुण्यविवर्द्धिनी

ໂອ ວິສນຸ, ຫີນສາລະກຣາມ ແລະການປະສົມປະສານອັນສັກສິດກັບຕຸລະສີຂອງພຣະອົງ ເປັນສິ່ງທີ່ມີຄວາມສອດຄ່ອງມົງຄຸນຢູ່ເສມອ ແລະເພີ່ມພູນບຸນຫຼາຍປະການ.

Verse 53

तुलसीपत्रविच्छेदं शालग्रामे करोति यः । तस्य जन्मान्तरे भद्रे स्त्रीविच्छेदो भविष्यति

ໂອ ຜູ້ອ່ອນໂຍນ, ຜູ້ໃດຕັດ ຫຼືຫັກໃບຕຸລະສີ ໃນການບູຊາຫີນສາລະກຣາມ (ວິສນຸ) ຜູ້ນັ້ນໃນຊາດໜ້າຈະປະສົບການແຍກຈາກພັນລະຍາຂອງຕົນ.

Verse 54

तुलसीपत्रविच्छेदं शंखं हित्वा करोति यः । भार्याहीनो भवेत्सोपि रोगी स्यात्सप्तजन्मसु

ຜູ້ໃດກໍຕາມ ທີ່ຕັດຫຼືຫັກໃບຕຸລະສີ ແລະລະທິ້ງຄວາມສັກສິດຕາມວິນັຍຂອງສັງຂ໌, ຜູ້ນັ້ນຈະກາຍເປັນຜູ້ຂາດພັນລະຍາ ແລະຈະປ່ວຍໄຂ້ຕະຫຼອດເຈັດຊາດ.

Verse 55

शालग्रामश्च तुलसी शंखं चैकत्र एव हि । यो रक्षति महाज्ञानी स भवेच्छ्रीहरिप्रियः

ແທ້ຈິງ ຜູ້ຮູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ຜູ້ຮັກສາໄວ້ຮ່ວມກັນ ແລະຖະນອມຢ່າງລະມັດລະວັງ ພະຫີນສາລະກຣາມ, ຕຸລະສີ ແລະສັງຂ໌ ຈະເປັນທີ່ຮັກຂອງ ພຣະສຣີຫຣິ.

Verse 56

त्वं प्रियः शंखचूडस्य चैकमन्वन्तरावधि । शंखेन सार्द्धं त्वद्भेदः केवलं दुःखदस्तव

ເຈົ້າເປັນທີ່ຮັກຂອງ ສັງຂະຈູດາ ແລະສາຍສຳພັນນີ້ຈະຢູ່ຈົນສິ້ນສຸດແຫ່ງມັນວັນຕະຣະໜຶ່ງ. ແຕ່ການພັດພາກຈາກເຈົ້າ ພ້ອມກັບສັງຂ໌ ຈະນຳມາແຕ່ຄວາມໂສກເສົ້າໃຫ້ເຈົ້າ.

Verse 57

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा शंकरस्तत्र माहात्म्यमूचिवांस्तदा । शालग्रामशिलायाश्च तुलस्या बहुपुण्यदम्

ສະນັດກຸມາຣ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະສັງກະຣະ ໄດ້ບັນຍາຍໃນທີ່ນັ້ນເອງ ເຖິງມະຫາພຣະສະຫງ່າລາສີ ອັນໃຫ້ບຸນຫຼາຍ ຂອງຫີນສາລະກຣາມ ແລະຕຸລະສີ.

Verse 58

ततश्चांतर्हितो भूत्वा मोदयित्वा हरिं च ताम् । जगाम् स्वालयं शंभुः शर्मदो हि सदा सताम्

ຕໍ່ມາ ພຣະສັມພູ ຜູ້ໃຫ້ຄວາມສຸກສະຫງົບອັນມົງຄຸນແກ່ຜູ້ດີຢູ່ເສມອ ໄດ້ຫາຍໄປຈາກສາຍຕາ ເຮັດໃຫ້ພຣະຫຣິ ແລະນາງນັ້ນຊື່ນບານ ແລ້ວເດີນທາງໄປສູ່ພຣະສະຖານຂອງພຣະອົງ.

Verse 59

इति श्रुत्वा वचश्शंभोः प्रसन्ना तु तुलस्यभूत् । तद्देहं च परित्यज्य दिव्यरूपा बभूव ह

ເມື່ອໄດ້ຍິນພຣະວາຈາຂອງພຣະສັມພູ (ພຣະສິວະ) ນາງກໍປິຕິຍິນດີຢ່າງເຕັມທີ ແລະກາຍເປັນຕຸລະສີ. ນາງລະທິ້ງກາຍເກົ່າ ແລ້ວຮັບຮູບດິວະອັນສະຫວ່າງໄສ.

Verse 60

प्रजगाम तया सार्द्धं वैकुंठं कमलापतिः । सद्यस्तद्देहजाता च बभूव गंडकी नदी

ແລ້ວພຣະກະມະລາປະຕິ (ພຣະວິສະນຸ) ໄດ້ໄປກັບນາງສູ່ໄວກຸນຖະ. ແລະໃນທັນທີ ຈາກກາຍນັ້ນເອງ ແມ່ນ້ຳກັນດະກີ ກໍເກີດຂຶ້ນ.

Verse 61

शैलोभूदच्युतस्सोऽपि तत्तीरे पुण्यदो नृणाम् । कुर्वंति तत्र कीटाश्च छिद्रं बहुविधं मुने

ໂອ ມຸນີ, ແມ່ນແຕ່ຫີນອັນແຂງຄົງນັ້ນກໍຖືກເຄື່ອນອອກໄປຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ຝັ່ງແມ່ນ້ຳນັ້ນກາຍເປັນຜູ້ປະທານບຸນແກ່ມະນຸດ. ໃນບ່ອນນັ້ນ ແມງແລະໜອນກໍເຈາະຮູຫຼາຍຮູບແບບ.

Verse 62

जले पतंति यास्तत्र शिलास्तास्त्वतिपुण्यदाः । स्थलस्था पिंगला ज्ञेयाश्चोपतापाय चैव हि

ຫີນທີ່ຕົກລົງໃນນ້ຳຢູ່ທີ່ນັ້ນ ເປັນຜູ້ປະທານບຸນຢ່າງຍິ່ງ. ແຕ່ຫີນທີ່ຢູ່ເທິງດິນແຫ້ງ ຄວນຮູ້ວ່າເປັນ ‘ປິງກະລາ’ ແລະແທ້ຈິງເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມທຸກຮ້ອນ.

Verse 63

इत्येवं कथितं सर्वं तव प्रश्नानुसारतः । चरितं पुण्यदं शंभोः सर्वकामप्रदं नृणाम्

ດັ່ງນັ້ນ ຕາມຄຳຖາມຂອງເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເລົ່າທຸກຢ່າງແລ້ວ—ເປັນຕຳນານອັນສັກສິດຂອງພຣະສັມພູ (ພຣະສິວະ) ຜູ້ປະທານບຸນ ແລະປະທານຄວາມປາຖະໜາອັນຄວນແກ່ມະນຸດ.

Verse 64

आख्यानमिदमाख्यातं विष्णुमाहात्म्यमिश्रितम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं पुण्यं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि

ດັ່ງນີ້ ນິທານອັນສັກສິດນີ້ໄດ້ຖືກເລົ່າແລ້ວ—ປະສົມປະສານກັບການສັນລະເສີນພຣະວິສະນຸ। ມັນປະທານທັງຄວາມສຸກໃນໂລກ ແລະຄວາມຫຼຸດພົ້ນ (ມຸກຕິ) ເປັນກຸສົນບໍລິສຸດ। ເຈົ້າຍັງປາດຖະນາຟັງອັນໃດອີກ?