अध्याय ३८ — काली-शंखचूड-युद्धे अस्त्रप्रयोगः (Kālī and Śaṅkhacūḍa: Mantra-Weapons and Surrender in Battle)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । सा च गत्वा हि संग्रामं सिंहनादं चकार ह । देव्याश्च तेन नादेन मूर्च्छामापुश्च दानवाः

ສນັດກຸມານເວົ້າວ່າ: ນາງໄດ້ໄປຮອດສະໜາມຮົບ ແລະຮ້ອງຄໍາຮ້ອງດັ່ງສິງ. ດ້ວຍສຽງຮ້ອງນັ້ນຂອງເທວີ ພວກດານະວະກໍຖືກຄວາມມືດມົນຄອບງໍາ ແລະສະຫຼົບລົງ।

Verse 2

अट्टाट्टहासमशिवं चकार च पुनः पुनः । तदा पपौ च माध्वीकं ननर्त रणमूर्द्धनि

ພຣະອົງຫົວເຮາະຢ່າງດຸຮ້າຍ ແລະນ່າຢ້ານກົວ ຊໍ້າໆຫຼາຍຄັ້ງ. ແລ້ວພຣະອົງດື່ມນໍ້າເຫຼົ້າຜະສົມນໍ້າເຜິ້ງ ແລະຟ້ອນຢູ່ເທິງຍອດຂອງສະໜາມຮົບ ສະແດງພະລັງອັນນ່າຄາລະວະຂອງຣຸດຣະໃນກາງການຮົບ।

Verse 3

उग्रदंष्ट्रा चोग्रदंडा कोटवी च पपौ मधु । अन्याश्च देव्यस्तत्राजौ ननृतुर्मधु संपपुः

ອຸກຣະດັນສະຕຣາ, ອຸກຣະດັນດາ ແລະ ໂກຕະວີ ໄດ້ດື່ມ “ມະດຸ” ອັນເມົາ. ແລະເທວີອື່ນໆ ຢູ່ທີ່ນັ້ນໃນສະໜາມຮົບ ກໍຟ້ອນລຳ ແລະດື່ມມະດຸ ຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ.

Verse 4

महान् कोलाहलो जातो गणदेवदले तदा । जहृषुर्बहुगर्जंतस्सर्वे सुरगणादयः

ໃນເວລານັ້ນ ຄວາມອື້ອອງອື້ອອາດອັນໃຫຍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນກອງທັບຂອງຄະນະ (Gaṇa) ແລະພວກເທວະ; ບັນດາຫມູ່ເທວະທັງປວງຮ້ອງຄໍາຮາມດັງໆ ຊໍ້າໆ ດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ।

Verse 5

दृष्ट्वा कालीं शंखचूडश्शीघ्रमाजौ समाययौ । दानवाश्च भयं प्राप्ता राजा तेभ्योऽभयं ददौ

ເມື່ອເຫັນ ກາລີ (Kālī) ແລ້ວ ສັງຂະຈູດ (Śaṅkhacūḍa) ກໍຮີບຮ້ອນເຂົ້າສູ່ສະໜາມຮົບ. ພວກດານະວະ (dānava) ຖືກຄວາມຢ້ານກົວຄອບງໍາ ແຕ່ກະສັດຂອງເຂົາໄດ້ປະທານຄໍາປອບໃຈ ແລະຄວາມບໍ່ຢ້ານກົວໃຫ້ພວກເຂົາ।

Verse 6

काली चिक्षेप वह्निं च प्रलयाग्निशिखोपमम् । राजा जघान तं शीघ्रं वैष्णवांकितलीलया

ກາລີໄດ້ຂວ້າງໄຟອອກມາ ລຸກໂຊນດັ່ງເປັນແປວໄຟແຫ່ງປະລະຍະ. ແຕ່ກະສັດກໍຟາດທໍາລາຍມັນໃນທັນທີ ດ້ວຍລີລາອັນອັດສະຈັນ ທີ່ປະທັບດ້ວຍອໍານາດແຫ່ງໄວສະນະວະ (Vaiṣṇava).

Verse 7

नारायणास्त्रं सा देवी चिक्षेप तदुपर्यरम् । वृद्धिं जगाम तच्छस्त्रं दृष्ट्वा वामं च दानवम्

ແລ້ວນາງເທວີໄດ້ຂວ້າງ ນາຣາຍະນາສະຕຣະ (Nārāyaṇāstra) ໃສ່ເຂົາ. ເມື່ອມັນເຫັນດານະວະຜູ້ຊົ່ວຢູ່ຕໍ່ໜ້າ ອາວຸດທິບນັ້ນກໍເພີ່ມພູນ ແລະເຕີບໃຫຍ່ໃນອໍານາດ।

Verse 8

तं दृष्ट्वा शंखचूडश्च प्रलयाग्निशिखोपमम् । पपात दंडवद्भूमौ प्रणनाम पुनःपुनः

ເມື່ອເຫັນພຣະອົງສ່ອງສະຫວ່າງ ດັ່ງແປວໄຟແຫ່ງປຣະລະຍະ, ສັງຄະຈູດະກໍລົ້ມລົງດິນດັ່ງທ່ອນໄມ້ ແລະກໍກາບນົບຊ້ຳໆ ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ।

Verse 9

निवृत्तिं प्राप तच्छ्स्त्रं दृष्ट्वा नम्रं च दानवम् । ब्रह्मास्त्रमथ सा देवी चिक्षेप मंत्रपूर्वकम्

ເມື່ອເຫັນດານະວະຜູ້ນັ້ນອ່ອນນ້ອມ ອາວຸດນັ້ນກໍຖືກຖອນຄືນ. ແລ້ວພຣະເທວີໄດ້ປະກອບມັນຕຣາກ່ອນ ແລະຂວ້າງພຣະອາວຸດພຣະພຣະຫມາ (ພຣະຫມາສະຕຣະ) ອອກໄປ.

Verse 10

तं दृष्ट्वा प्रज्ज्वलंतं च प्रणम्य भुवि संस्थितः । ब्रह्मास्त्रेण दानवेन्द्रो विनिवारं चकार ह

ເມື່ອເຫັນພຣະອົງທີ່ລຸກໂຊດດ້ວຍປະກາຍໄຟ, ຈອມແຫ່ງດານະວະຢືນຢູ່ເທິງດິນ ແລະກາບນົບ. ແລ້ວເຂົາໃຊ້ພຣະຫມາສະຕຣະ (Brahmāstra) ເພື່ອກັ້ນແລະປ້ອງກັນພຣະອົງ.

Verse 11

अथ क्रुद्धो दानवेन्द्रो धनुराकृष्य रंहसा । चिक्षेप दिव्यान्यस्त्राणि देव्यै वै मंत्रपूर्वकम्

ຕໍ່ມາ ຈອມແຫ່ງດານະວະໂກດເກຣີຍວ, ດຶງຄັນທະນູຢ່າງວ່ອງໄວ, ແລະຫຼັງຈາກປະກອບມັນຕຣາເພື່ອເພີ່ມພະລັງ, ກໍຂວ້າງອາວຸດທິບຫຼາຍປະການໃສ່ພຣະເທວີ.

Verse 12

आहारं समरे चक्रे प्रसार्य मुखमायतम् । जगर्ज साट्टहासं च दानवा भयमाययुः

ໃນກາງສົງຄາມ ເຂົາໄດ້ຕຽມກິນພວກນັ້ນ ໂດຍກາງປາກອອກກວ້າງຢ່າງຍາວ. ແລ້ວເຂົາກໍຄຳຮ້ອງຫົວເຮາະດັງນ່າສະພຶງກົວ, ດານະວະທັງຫຼາຍກໍຖືກຄວາມຢ້ານກົວຄອບງຳ.

Verse 13

काल्यै चिक्षेप शक्तिं स शतयोजनमायताम् । देवी दिव्यास्त्रजालेन शतखंडं चकार सा

ລາວໄດ້ຂວ້າງອາວຸດຫອກໄປຫານາງກາລີ ຍາວເຖິງຮ້ອຍໂຢຊະນະ. ແຕ່ພຣະເທວີໃຊ້ຕາຂ່າຍອາວຸດທິບ ທຳລາຍມັນໃຫ້ແຕກເປັນຮ້ອຍຊິ້ນ.

Verse 14

स च वैष्णवमस्त्रं च चिक्षेप चंडिकोपरि । माहेश्वरेण काली च विनिवारं चकार सा

ລາວໄດ້ຂວ້າງອາວຸດໄວສະນະໄປໃສ່ຈັນດິກາ. ແຕ່ກາລີໃຊ້ພະລັງມາເຫສະວະຣະ ກັ້ນໄວ້ແລະທຳໃຫ້ມັນສູນ຤ິດ.

Verse 15

एवं चिरतरं युद्धमन्योन्यं संबभूव ह । प्रेक्षका अभवन्सर्वे देवाश्च दानवा अपि

ດັ່ງນັ້ນ ການຮົບພົນກໍດຳເນີນຢູ່ດົນນານ ຕໍ່ສູ້ກັນໄປມາ. ແລະທຸກຜູ້—ທັງເທວະ ແລະດານະວະ—ກໍກາຍເປັນແຕ່ຜູ້ເບິ່ງ.

Verse 16

अथ कुद्धा महादेवी काली कालसमा रणे । जग्राह मन्त्रपूतं च शरं पाशुपतं रुषा

ແລ້ວມະຫາເທວີ ກາລີ ໂກດເກີນ ໃນສະໜາມຮົບດຸດດັ່ງເວລາເອງ ນາງໄດ້ຈັບລູກສອນປາຊຸປະຕະ ທີ່ຖືກຊຳລະແລະປຸກພະລັງດ້ວຍມັນຕຣາ ດ້ວຍຄວາມໂກດ.

Verse 17

क्षेपात्पूर्वं तन्निषेद्धुं वाग्बभूवाशरीरिणी । न क्षिपास्त्रमिदं देवि शंखचूडाय वै रुषा

ກ່ອນຈະຂວ້າງອາວຸດນັ້ນ ມີສຽງທິບບໍ່ມີຮ່າງກາຍເກີດຂຶ້ນເພື່ອຫ້າມນາງວ່າ: “ໂອ ເທວີ, ຢ່າຂວ້າງອາວຸດນີ້ໃສ່ສັງຂະຈູດາ ດ້ວຍຄວາມໂກດ.”

Verse 18

मृत्युः पाशुपतान्नास्त्यमोघादपि च चंडिके । शंखचूडस्य वीरस्योपायमन्यं विचारय

ໂອ ຈັນດິກາ, ວິລະບຸລຸດສັງຂະຈູດາ ບໍ່ອາດຕາຍດ້ວຍອາວຸດປາຊຸປະຕະ ແມ່ນແຕ່ດ້ວຍອາວຸດອະໂມຄະອັນບໍ່ຜິດພາດກໍບໍ່ໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງພິຈາລະນາອຸບາຍອື່ນເພື່ອຊະນະເຂົາ.

Verse 19

इत्याकर्ण्य भद्रकाली न चिक्षेप तदस्त्रकम् । शतलक्षं दानवानां जघास लीलया क्षुधा

ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ພັດຣະກາລີ ບໍ່ໄດ້ຂວ້າອາວຸດນັ້ນເລີຍ. ແຕ່ເນື່ອງຈາກຄວາມຫິວ ນາງກໍກິນດານະວະໜຶ່ງແສນ ດ້ວຍລີລາ.

Verse 20

अत्तुं जगाम वेगेन शंखचूडं भयंकरी । दिव्यास्त्रेण च रौद्रेण वारयामास दानवः

ພຣະສັກຕິອັນນ່າຢ້ານ ພຸ້ນໄປດ້ວຍຄວາມໄວ ເພື່ອກິນຊັງຄະຈູດ. ແຕ່ດານະວະໄດ້ຂັດຂວາງນາງ ດ້ວຍອາວຸດທິບອັນດຸດັນດັ່ງຣຸທຣະ.

Verse 21

अथ क्रुद्धो दानवेन्द्रः खड्गं चिक्षेप सत्वरम् । ग्रीष्मसूर्योपमं तीक्ष्णधारमत्यंतभीकरम्

ແລ້ວພຣະຍາດານະວະຜູ້ເປັນໃຫຍ່ ໂກດເກຣີຍວ ກໍໂຍນດາບຢ່າງວ່ອງໄວ—ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງຕາເວັນລະດູຮ້ອນ, ຄົມດາບແຫຼມກ້າ ແລະນ່າຢ້ານຢ່າງຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້.

Verse 22

सा काली तं समालोक्यायांतं प्रज्वलितं रुषा । प्रसार्य मुखमाहारं चक्रे तस्य च पश्यतः

ກາລີນັ້ນ ເຫັນເຂົາເຂົ້າມາໃກ້ ລຸກໄຟແຫ່ງໂທສະ ນາງກໍອ້າປາກກວ້າງ ແລະໃນຂະນະທີ່ເຂົາຍັງເບິ່ງຢູ່ ນາງກໍເຮັດເຂົາເປັນອາຫານຂອງນາງ (ກືນກິນເຂົາ).

Verse 23

दिव्यान्यस्त्राणि चान्यानि चिच्छेद दानवेश्वरः । प्राप्तानि पूर्वतश्चक्रे शतखंडानि तानि च

ຈອມເຈົ້າແຫ່ງດານະວະ ໄດ້ຟັນຕັດອາວຸດທິບແລະລູກອາວຸດອື່ນໆ. ເມື່ອມັນພຸ່ງເຂົ້າມາຫາລາວ ລາວກໍ່ເຮັດໃຫ້ມັນແຕກເປັນຮ້ອຍຊິ້ນໃນທັນທີ.

Verse 24

पुनरत्तुं महादेवी वेगतस्तं जगाम ह । सर्वसिद्धेश्वरः श्रीमानंतर्धानं चकार सः

ແລ້ວມາຫາເທວີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ (ມະຫາເທວີ) ໄດ້ຮີບໄລ່ຕາມລາວດ້ວຍຄວາມໄວຢ່າງຫຼາຍ ເພື່ອຈັບອີກຄັ້ງ; ແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງສິດທະທັງປວງ ໄດ້ຫາຍລັບໄປຈາກສາຍຕາ.

Verse 25

वेगेन मुष्टिना काली तमदृष्ट्वा च दानवम् । बभंज च रथं तस्य जघान किल सारथिम्

ແລ້ວນາງກາລີ ໂດຍບໍ່ທັນເຫັນອະສູນັ້ນ ກໍຕີດ້ວຍກຳປັ້ນອັນໄວ; ນາງທຳລາຍລົດຮົບຂອງມັນ ແລະຕີລົງຄົນຂັບລົດດ້ວຍແທ້.

Verse 26

अथागत्य द्रुतं मायी चक्रं चिक्षेप वेगतः । भद्रकाल्यै शंखचूडः प्रलयाग्निशिखो पमम्

ຕໍ່ມາ ສັງຂະຈູດ ຜູ້ມີມາຍາ ໄດ້ພຸ້ນເຂົ້າມາຢ່າງໄວ ແລ້ວຂວ້າງຈັກດ້ວຍແຮງຫນັກໄປຫາ ພັດຣະກາລີ—ລຸກໄຫມ້ດັ່ງໄຟແຫ່ງການລ້າງໂລກ.

Verse 27

सा देवी तं तदा चक्रं वामहस्तेन लीलया । जग्राह स्वमुखेनैवाहारं चक्रे रुषा द्रुतम्

ໃນເວລານັ້ນ ພຣະເທວີໄດ້ຈັບຈັກນັ້ນດ້ວຍມືຊ້າຍຢ່າງເບົາໆດັ່ງຫຼິ້ນ; ແລ້ວດ້ວຍຄວາມໂກດອັນໄວ ນາງນຳມັນເຂົ້າສູ່ປາກຂອງນາງ ດັ່ງຈະກິນມັນ.

Verse 28

मुष्ट्या जघान तं देवी महाकोपेन वेगतः । बभ्राम दानवेन्द्रोपि क्षणं मूर्च्छामवाप सः

ແລ້ວເທວີຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໂກດອັນໃຫຍ່ ໄດ້ຕີເຂົາດ້ວຍກຳປັ້ນດ້ວຍຄວາມໄວອັນແຮງ. ແມ່ນແຕ່ຈອມແຫ່ງດານະວະກໍສັ່ນໄຫວ ແລະສະຫຼົບໄປຊົ່ວຂະນະ.

Verse 29

क्षणेन चेतनां प्राप्य स चोत्तस्थौ प्रतापवान् । न चक्रे बाहु युद्धं च मातृबुद्ध्या तया सह

ໃນພຽງຊົ່ວຂະນະ ເຂົາໄດ້ຄືນສະຕິ ແລະຜູ້ກ້າຫານນັ້ນກໍລຸກຂຶ້ນ. ແຕ່ເພາະເຫັນນາງດ້ວຍໃຈດັ່ງແມ່ ເຂົາຈຶ່ງບໍ່ເຂົ້າສູ້ແບບປະຈັນໜ້າດ້ວຍແຂນກັບນາງ.

Verse 30

गृहीत्वा दानवं देवी भ्रामयित्वा पुनःपुनः । ऊर्द्ध्वं च प्रापयामास महाकोपेन वेगतः

ເທວີໄດ້ຈັບດານະວະນັ້ນ ແລ້ວຫມຸນວຽນຊ້ຳໆ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ດ້ວຍຄວາມໂກດອັນໃຫຍ່ ນາງໄດ້ໂຍນເຂົາຂຶ້ນເທິງດ້ວຍແຮງອັນມະຫາສານ.

Verse 31

उत्पपात च वेगेन शंखचूडः प्रतापवान् । निपत्य च समुत्तस्था प्रणम्य भद्रकालिकाम्

ແລ້ວຊັງຄະຈູດະ ຜູ້ກ້າຫານມີອຳນາດ ໄດ້ກະໂດດຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມໄວອັນແຮງ. ເຂົາລົງກາບ (ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ) ແລ້ວລຸກຂຶ້ນອີກ ແລະນ້ອມນະມັດສະການພະນາງພັດຣະກາລີ.

Verse 32

रत्नेन्द्रसारनिर्माणविमानं सुमनो हरम् । आरुरोह स हृष्टात्मा न भ्रान्तोपि महारणे

ດ້ວຍໃຈປິຕິ ລາວໄດ້ຂຶ້ນນັ່ງວິມານລອຍຟ້າ ທີ່ສ້າງຈາກແກ່ນສານແຫ່ງຈອມເຈົ້າຂອງອັນມະນີ ແລະງາມຈັບໃຈ; ແມ່ນແຕ່ໃນສົງຄາມໃຫຍ່ ກໍບໍ່ຫຼົງງົດ.

Verse 33

दानवानां हि क्षतजं सा पपौ कालिका क्षुधा । एतस्मिन्नंतरे तत्र वाग्वभूवाशरीरिणी

ເນື່ອງຈາກຄວາມຫິວໂຫຍ ກາລິກາໄດ້ດື່ມເລືອດທີ່ໄຫຼອອກຈາກບາດແຜຂອງດານະວະ. ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ທີ່ນັ້ນມີສຽງໜຶ່ງອັນບໍ່ມີຮ່າງກາຍເກີດຂຶ້ນ.

Verse 34

लक्षं च दानवेन्द्राणामवशिष्टं रणेऽधुना । उद्धतं गुञ्जतां सार्द्धं ततस्त्वं भुंक्ष्व चेश्वरि

«ໃນຍາມນີ້ ໃນສົງຄາມ ຍັງເຫຼືອດານະວະຜູ້ເປັນເຈົ້ານາຍອີກໜຶ່ງແສນ—ຫຍິ່ງຍະໂສ ແລະຮ້ອງກັງວານ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣະນາງຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ຈົ່ງກິນກຳຈັດພວກເຂົາ ພ້ອມທັງກອງທີ່ຮ້ອງອື້ອອງນັ້ນ»

Verse 35

संग्रामे दानवेन्द्रं च हंतुं न कुरु मानसम् । अवध्योयं शंखचूडस्तव देवीति निश्चयम्

«ໃນສົງຄາມ ຢ່າໃຫ້ໃຈມຸ່ງຈະຂ້າເຈົ້ານາຍດານະວະເລີຍ. ຊັງຄະຈູດນີ້ ແນ່ນອນວ່າເຈົ້າຂ້າບໍ່ໄດ້ ໂອ ພຣະນາງ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ.»

Verse 36

तच्छुत्वा वचनं देवी निःसृतं व्योममंडलात् । दानवानां बहूनां च मांसं च रुधिरं तथा

ເມື່ອເທວີໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍານັ້ນທີ່ອອກມາຈາກວົງຟ້າ ນາງກໍເຫັນເນື້ອແລະເລືອດຂອງດານະວະຫຼາຍຕົວ ກະຈາຍຢູ່ທົ່ວ.

Verse 37

भुक्त्वा पीत्वा भद्रकाली शंकरांतिकमाययौ । उवाच रणवृत्तांतं पौर्वापर्येण सक्रमम्

ເມື່ອກິນແລະດື່ມແລ້ວ ພັດຣະກາລີໄດ້ໄປຫາພຣະສັງກະຣະ (ພຣະສິວະ) ແລ້ວເລົ່າເລື່ອງການຮົບທັງໝົດ ຕາມລໍາດັບຈາກຕົ້ນຈົນຈົບ.

Verse 38

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वि० रुद्रसं०पं०युद्धखंडे शंखचूडवधे कालीयुद्धवर्णनं नामाष्टत्रिंशोऽध्यायः

ດັ່ງນີ້ໃນ «ສຣີ ສິວະ ມະຫາປຸຣານະ» ໃນປື້ມທີສອງ, ໃນ ຣຸດຣະສັມຫິຕາ, ໃນ ຢຸດທະຂັນດະ, ໃນເລື່ອງການປາບສັງຂະຈູດ, ບົດທີ 38 ຊື່ «ການພັນລະນາສົງຄາມຂອງ ກາລີ» ຈົບລົງແລ້ວ.