संध्यायाः शुद्धिः सूर्यलोकप्रवेशश्च — Purification of Sandhyā and Her Entry into the Solar Sphere
ອັດທະຍາຍ 7 ບັນຍາຍເຫດການຕໍ່ເນື່ອງ: ພຣະພຣະຫມາ ຫຼັງຈາກປະທານພອນໃຫ້ມຸນີຜູ້ໜຶ່ງ ກໍເດີນທາງໄປຫາສະຖານທີ່ທີ່ເມທາຕິຖິພັກອາໄສ. ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະສຳພູ (ພຣະສິວະ) ນາງສັນທະຍາບໍ່ຖືກຜູ້ອື່ນຮູ້ຈັກ ແຕ່ນາງລະລຶກເຖິງພຣາຫມະນ-ພຣະຫມະຈາຣີ ຜູ້ເຄີຍຊີ້ນຳການຕະປະສະ ໂດຍຄຳສອນນັ້ນສືບມາຈາກວະສິດຖະ ຕາມພຣະບັນຊາຂອງປະຣະເມດຖິນ (ພຣະພຣະຫມາ). ເມື່ອຍຶດຄູອາຈານໄວ້ໃນໃຈ ນາງສັນທະຍາຈຶ່ງມີຈິດໃຈແບບຄູ່ຄອງ (patitva) ຕໍ່ພຣະຫມະຈາຣີ ສະທ້ອນການຊ້ອນທັບລະຫວ່າງວິໄນພິທີ ບົດບາດສັງຄົມ ແລະເຈດຕະນາພາຍໃນ. ໃນຍັດຍະຍາການໃຫຍ່ທີ່ຈຸດໄຟ ນາງເຂົ້າສູ່ພິທີໂດຍບໍ່ໃຫ້ມຸນີທັງຫຼາຍສັງເກດ ແຕ່ຖືກເຫັນໄດ້ດ້ວຍພຣະອະນຸເຄາະຂອງພຣະສິວະ. ຮ່າງກາຍທີ່ກ່າວວ່າ “ເຮັດຈາກພູໂຣດາຊະ” ຖືກໄຟເຜົາທັນທີ ແລະຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະສິວະ ໄຟນຳສ່ວນທີ່ບໍລິສຸດເຂົ້າສູ່ມະນະດົນຂອງພຣະອາທິດ. ພຣະອາທິດແບ່ງຮ່າງກາຍໃໝ່ນັ້ນເປັນສາມສ່ວນ ເພື່ອໃຫ້ປິຕຣິ ແລະເທວະພໍໃຈ: ສ່ວນເທິງເປັນສັນທະຍາຕອນເຊົ້າ ແລະອັດທະຍາຍຍັງຈັດລະບົບການປະກົດສາມພາກຂອງສັນທະຍາພ້ອມນັຍຄວາມໝາຍທາງພິທີ-ຈັກກະວານ.
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । वरं दत्त्वा मुने तस्मिन् शंभावंतर्हिते तदा । संध्याप्यगच्छत्तत्रैव यत्र मेधातिथिर्मुनिः
ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: ຫຼັງຈາກປະທານພອນແກ່ມຸນີນັ້ນ ເມື່ອພຣະສຳພູ (ພຣະສິວະ) ຫາຍໄປຈາກສາຍຕາແລ້ວ, ມຸນີນັ້ນກໍໄປປະກອບສັນທະຍາວັນທະນະ (ບູຊາຍາມແລງ) ແລະໄປຍັງສະຖານທີ່ນັ້ນເອງ ທີ່ມຸນີເມທາຕິຖິຢູ່.
Verse 2
तत्र शंभोः प्रसादेन न केनाप्युपलक्षिता । सस्मार वर्णिनं तं वै स्वोपदेशकरं तपः
ທີ່ນັ້ນ ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະສຳພູ, ບໍ່ມີໃຜເຫັນນາງເລີຍ. ແລ້ວນາງກໍລະລຶກເຖິງພຣະພຣະຫມະຈາຣິນຜູ້ຖືພຣະວິນັຍນັ້ນ—ຜູ້ໄດ້ໃຫ້ຄຳສອນສ່ວນຕົວແກ່ນາງໃນຕະປະ (ຄວາມບຳເນັດ).
Verse 3
वसिष्ठेन पुरा सा तु वर्णीभूत्वा महामुने । उपदिष्टा तपश्चर्तुं वचनात्परमेष्ठिनः
ໂອ ມະຫາມຸນີ, ໃນການກ່ອນ ນາງໄດ້ເປັນພຣະຫມະຈາຣິນີ ຜູ້ຖືວິນັຍອັນສັກສິດ; ຕາມພຣະບັນຊາຂອງປະຣະເມດຖິນ (ພຣະພຣະຫມາ) ວະສິດຖະໄດ້ສອນນາງໃຫ້ປະຕິບັດຕະປັສ (ຕະປະ)។
Verse 4
तमेव कृत्वा मनसा तपश्चर्योपदेशकम् । पतित्वेन तदा संध्या ब्राह्मणं ब्रह्मचारिणम्
ແລ້ວ ສັນທະຍາ ໄດ້ຕັ້ງໃຈຢູ່ໃນພຣະອາຈານຜູ້ສອນຕະປັສນັ້ນແຕ່ຜູ້ດຽວ; ແລະນາງໄດ້ຮັບພຣະພຣາຫມັນຜູ້ຖືພຣະຫມະຈັນທະ (brahmacārin) ເປັນສາມີຂອງນາງ।
Verse 5
समिद्धेग्नौ महायज्ञे मुनिभिर्नोपलक्षिता । दृष्टा शंभुप्रसादेन सा विवेश विधेः सुता
ໃນມະຫາຍັດນັ້ນ ເມື່ອໄຟຖືກຈຸດຈົນລຸກໂຊນ ບຸດທິດາຂອງພຣະພຣາຫມາໄດ້ເຂົ້າສູ່ແປວໄຟ ໂດຍບັນດາມຸນີບໍ່ທັນສັງເກດ; ແຕ່ໂດຍພຣະກະຣຸນາຂອງພຣະສັມພູ ນາງຖືກເຫັນຢ່າງແທ້ຈິງ ໃນສະພາບອັນທິບພະຍະຂອງນາງ।
Verse 6
तस्याः पुरोडाशमयं शरीरं तत्क्षणात्ततः । दग्धं पुरोडाशगंधं तस्तार यदलक्षितम्
ໃນເວລານັ້ນເອງ, ຮ່າງກາຍຂອງນາງທີ່ເຮັດດ້ວຍເຂົ້າໜົມບູຊາ (puroḍāśa) ກໍ່ຖືກເຜົາໄໝ້. ກິ່ນຫອມຄືກັບເຂົ້າໜົມບູຊາທີ່ຖືກເຜົາໄດ້ແຜ່ກະຈາຍໄປທົ່ວ, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະບໍ່ເຫັນແຫຼ່ງກຳເນີດຂອງມັນກໍ່ຕາມ.
Verse 7
वह्निस्तस्याः शरीरं तु दग्ध्वा सूर्यस्य मंडलम् । शुद्धं प्रवेशयामास शंभोरेवाज्ञया पुनः
ຫຼັງຈາກທີ່ໄດ້ເຜົາຮ່າງກາຍຂອງນາງແລ້ວ, ພຣະອັກຄີ (Agni) ຕາມຄຳສັ່ງຂອງພຣະສັມພູ (Śambhu) ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເນື້ອແທ້ທີ່ບໍລິສຸດນັ້ນເຂົ້າໄປໃນວົງໂຄຈອນຂອງພຣະອາທິດ.
Verse 8
सूर्यो त्र्यर्थं विभज्याथ तच्छरीरं तदा रथे । स्वकेशं स्थापयामास प्रीतये पितृदेवयोः
ແລ້ວພຣະອາທິດໄດ້ແບ່ງຮ່າງນັ້ນເປັນສາມສ່ວນ ແລະນໍາໄປວາງໄວ້ເທິງລົດສົງ; ພ້ອມທັງວາງເສັ້ນຜົມຂອງພຣະອົງໄວ້ທີ່ນັ້ນ ເພື່ອໃຫ້ປິຕຣະ (ບັນພະບຸລຸດ) ແລະເທວະທັງຫຼາຍພໍໃຈ।
Verse 9
तदूर्द्ध्वभागस्तस्यास्तु शरीरस्य मुनीश्वर । प्रातस्संध्याभवत्सा तु अहोरात्रादिमध्यगा
ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງມຸນີ, ສ່ວນເທິງຂອງຮ່າງນາງໄດ້ກາຍເປັນ ສັນທະຍາຍາມເຊົ້າ (ປາຕະສັນທະຍາ) ອັນເປັນຈຸດຕໍ່ອັນສັກສິດ ຢູ່ຕົ້ນຂອງວັນແລະຄືນ ແລະຢູ່ຈຸດກາງທີ່ມາພົບກັນຂອງມັນ।
Verse 10
तच्छेषभागस्तस्यास्तु अहोरात्रांतमध्यगा । सा सायमभवत्संध्या पितृप्रीतिप्रदा सदा
ສ່ວນທີ່ເຫຼືອຂອງຮ່າງນາງ ໄດ້ກາຍເປັນສັນທະຍາໃນຈຸດຕໍ່ຂອງວັນແລະຄືນ; ມັນປາກົດເປັນ ສັນທະຍາຍາມແລງ (ສາຍັມສັນທະຍາ) ຜູ້ປະທານຄວາມພໍໃຈແລະຄວາມຊື່ນບານແກ່ປິຕຣະ ຢູ່ເສມອ।
Verse 11
सूर्योदयात्तु प्रथमं यदा स्यादरुणोदयः । प्रातस्संध्या तदोदेति देवानां प्रीतिकारिणी
ກ່ອນຕາເວັນຂຶ້ນເພີຍໜ້ອຍ ເມື່ອແສງອັນທໍາອິດຂອງອະຣຸໂນດະຍະ (ແສງອະຣຸນ) ປາກົດ, ສັນທະຍາຍາມເຊົ້າກໍເກີດຂຶ້ນໃນເວລານັ້ນ—ເປັນການປະຕິບັດທີ່ນໍາຄວາມປິຕິຍິນດີແກ່ເທວະທັງຫຼາຍ।
Verse 12
अस्तं गते ततः सूर्य्ये शोणपद्मनिभे सदा । उदेति सायं संध्यापि पितॄणां मोदकारिणी
ເມື່ອດວງຕາເວັນ—ທີ່ປຽບດັ່ງດອກບົວແດງສະເໝີ—ໄດ້ຕົກດິນ, ຍາມແລງ (ສັນທະຍາ) ກໍເກີດຂຶ້ນ; ມັນກາຍເປັນແຫຼ່ງແຫ່ງຄວາມປິຕິຍິນດີສຳລັບພວກປິຕຣຶ (ວິນຍານບັນພະບຸລຸດ).
Verse 13
तस्याः प्राणास्तु मनसा शंभुनाथ दयालुना । दिव्येन तु शरीरेण चक्रिरे हि शरीरिणः
ຈາກນັ້ນ, ດ້ວຍຄວາມເມດຕາ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ສັມພູນາຖະ (ສິວະ) ໄດ້ຕັ້ງພຣະໄທໃນພຣະວິນຍານ, ແລະ ລົມຫາຍໃຈແຫ່ງຊີວິດຂອງນາງກໍກັບຄືນມາ; ແທ້ຈິງແລ້ວ, ຜູ້ມີກາຍໄດ້ຖືກຟື້ນຟູດ້ວຍກາຍອັນເປັນທິບ.
Verse 14
मुनेर्यज्ञावसाने तु संप्राप्ते मुनिना तु सा । प्राप्ता पुत्री वह्निमध्ये तप्तकांचनसुप्रभा
ເມື່ອການບູຊາຍັນຂອງລືສີໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ, ລືສີຜู້ນັ້ນກໍໄດ້ຮັບນາງເປັນລູກສາວ—ນາງໄດ້ປະກົດຕົວຈາກພາຍໃນໄຟບູຊາຍັນ, ຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມດ້ວຍລັດສະໝີຂອງຄຳຫຼອມ.
Verse 15
तां जग्राह तदा पुत्रीं मुनुरामोदसंयुतः । यज्ञार्थं तान्तु संस्नाप्य निजक्रोडे दधौ मुने
ຈາກນັ້ນ ລືສີ, ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ, ໄດ້ຮັບເອົາລູກສາວຜູ້ນັ້ນໄວ້ໃນອ້ອມແຂນ. ຫຼັງຈາກທີ່ໄດ້ອາບນ້ຳໃຫ້ນາງເພື່ອພິທີບູຊາຍັນແລ້ວ, ໂອ້ລືສີເອີຍ, ເພິ່ນກໍໄດ້ວາງນາງໄວ້ເທິງຕັກຂອງຕົນເອງ.
Verse 16
अरुंधती तु तस्यास्तु नाम चक्रे महामुनिः । शिष्यैः परिवृतस्तत्र महामोदमवाप ह
ຕໍ່ມາ ມະຫາມຸນີໄດ້ປະທານນາມໃຫ້ນາງວ່າ «ອະຣຸນທະຕີ». ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ຖືກຫ້ອມລ້ອມໂດຍສິດ ທ່ານໄດ້ຮັບອານັນອັນລຶກຊຶ້ງ.
Verse 17
विरुणद्धि यतो धर्मं सा कस्मादपि कारणात् । अतस्त्रिलोके विदितं नाम संप्राप तत्स्वयम्
ເນື່ອງຈາກດ້ວຍເຫດບາງປະການ ນາງໄດ້ຂັດຂວາງທໍາມະ; ດັ່ງນັ້ນ ນາງເອງຈຶ່ງໄດ້ຮັບນາມຫນຶ່ງ ທີ່ໂດ່ງດັງໄປທົ່ວສາມໂລກ।
Verse 18
यज्ञं समाप्य स मुनिः कृतकृत्यभावमासाद्य संपदयुतस्तनया प्रलंभात् । तस्मिन्निजाश्रमपदे सह शिष्यवर्गैस्तामेव सततमसौ दयिते सुरर्षे
ເມື່ອສຳເລັດພິທີຍັດແລ້ວ ມຸນີນັ້ນຮູ້ສຶກວ່າໄດ້ສຳເລັດກິດທັງປວງ ແລະໄດ້ຮັບຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ; ໂດຍການອ້ອນວອນບໍ່ຢຸດຂອງບຸດສາວສະຕີ ໃນອາສຣົມຂອງຕົນ ພ້ອມດ້ວຍຫມູ່ສິດ ທ່ານໄດ້ປະຄອງບູຊານາງພຽງຜູ້ດຽວເປັນນິດ, ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ຜູ້ປະເສີດໃນເທວະແລະຣິຊີ.
Verse 19
अथ सा ववृधे देवी तस्मिन्मुनिवराश्रमे । चन्द्रभागानदीतीरे तापसारण्यसंज्ञके
ຕໍ່ມາ ພຣະເທວີໄດ້ເຕີບໃຫຍ່ ແລະຮຸ່ງເຮືອງໃນອາສຣົມຂອງມຸນີຜູ້ປະເສີດນັ້ນ ຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳຈັນທຣະພາກາ ໃນປ່າທີ່ມີນາມວ່າ ຕາປະສາຣັນຍະ—ປ່າຂອງນັກຕະປະ.
Verse 20
संप्राप्ते पञ्चमे वर्षे चन्द्रभागां तदा गुणैः । तापसारण्यमपि सा पवित्रमकरोत्सती
ເມື່ອປີທີຫ້າມາຮອດ ສະຕີໂດຍຄຸນຄ່າອັນສູງສົ່ງຂອງນາງ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ແມ່ນ້ຳຈັນທຣະພາກາ ແລະແມ່ນແຕ່ປ່າອາສຣົມຂອງນັກຕະປະ ກາຍເປັນສະຖານທີ່ບໍລິສຸດສັກສິດ.
Verse 21
विवाहं कारयामासुस्तस्या ब्रह्मसुतेन वै । वसिष्ठेन ह्यरुंधत्या ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः
ພຣະພຣະຫມາ, ພຣະວິສນຸ ແລະ ພຣະມະເຫສະວະຣະ ໄດ້ໃຫ້ຈັດພິທີອະພິເສກຂອງນາງຢ່າງຖືກຕ້ອງ ໂດຍວະສິດຖະ—ບຸດຂອງພຣະພຣະຫມາ—ພ້ອມອະຣຸນທະຕີ ເປັນຜູ້ປະກອບພິທີ.
Verse 22
तद्विवाहे महोत्साहो वभूव सुखवर्द्धनः । सर्वे सुराश्च मुनयस्सुखमापुः परं मुनो
ໃນງານວິວາຫະນັ້ນ ມີມະໂຫລະສົບອັນຍິ່ງໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນ ເພີ່ມພູນຄວາມສຸກ. ທັງເທວະທັງຫມົດ ແລະບັນດາມຸນີ ໄດ້ບັນລຸຄວາມສຸກອັນສູງສຸດ, ໂອ ທ່ານມຸນີ.
Verse 23
ब्रह्मविष्णुमहेशानां करनिस्सृततोयतः । सप्तनद्यस्समुत्पन्नाश्शिप्राद्यास्सुपवित्रकाः
ຈາກນ້ຳທີ່ໄຫຼອອກຈາກຝາມືຂອງພຣະພຣະຫມາ, ພຣະວິສນຸ ແລະພຣະມະເຫສະວະ ໄດ້ເກີດເປັນແມ່ນ້ຳສັກສິດເຈັດສາຍ—ເລີ່ມດ້ວຍຊິປຣາ—ຊຳລະບາບຢ່າງຍິ່ງແກ່ສັດທັງປວງ.
Verse 24
अरुंधती महासाध्वी साध्वीनां प्रवरोत्तमा । वसिष्ठं प्राप्य संरेजे मेधातिथिसुता मुने
ໂອ ທ່ານມຸນີ, ອະຣຸນທະຕີ ແມ່ນມະຫາສາດວີ ຜູ້ບໍລິສຸດຍິ່ງ ແລະເປັນຜູ້ປະເສີດສຸດໃນບັນດາສາດວີ. ເມື່ອໄດ້ພົບວະສິດຖະ ນາງກໍສ່ອງສະຫວ່າງໃນສັມພັນອັນເປັນມົງຄຸນ, ເພາະນາງແມ່ນທິດາຂອງເມທາຕິຖິ.
Verse 25
यस्याः पुत्रास्समुत्पन्नाः श्रेष्ठाश्शक्त्यादयश्शुभाः । वसिष्ठं प्राप्य तं कांतं संरेजे मुनिसत्तमाः
ຈາກນາງໄດ້ເກີດບຸດຜູ້ປະເສີດ ແລະເປັນມົງຄຸນ—ມີຊັກຕິ ແລະອື່ນໆເປັນຫົວໜ້າ. ເມື່ອໄດ້ພົບວະສິດຖະ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ນາງກໍຊື່ນບານກັບທ່ານ; ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ, ນາງດຳລົງຢູ່ດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ.
Verse 26
एवं संध्याचरित्रं ते कथितं मुनिसत्तम । पवित्रं पावनं दिव्यं सर्वकामफलप्रदम्
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ, ເລື່ອງລາວອັນສັກສິດແຫ່ງການບູຊາ «ສັນທະຍາ» ໄດ້ຖືກເລົ່າໃຫ້ເຈົ້າແລ້ວ—ບໍລິສຸດ, ຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດ, ແລະດິວຍະ—ປະທານຜົນແຫ່ງຄວາມປາຖະໜາອັນຖືກທໍາທັງປວງ. ຕາມທັດສະນະໄຊວະ, ການບູຊາຢ່າງມີວິໄນນີ້ເປັນທາງແຫ່ງການຊໍາລະພາຍໃນ (śuddhi) ແລະພັກຕິ ເພື່ອໃຫ້ວິນຍານເຂົ້າໃກ້ «ປະຕິ» (ພຣະສິວະ)។
Verse 27
य इदं शृणुयान्नारी पुरुषो वा शुभव्रतः । सर्वान्कामानवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा
ຍິງຫຼືຊາຍໃດກໍຕາມ ຜູ້ມີວິນັຍອັນດີ ຜູ້ຟັງເລື່ອງນີ້ ຈະໄດ້ສຳເລັດຄວາມປາຖະໜາທັງປວງ; ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງສົງໄສຫຼືພິຈາລະນາອີກເລີຍ।
Frequently Asked Questions
Sandhyā—by Śiva’s grace—enters the great yajña unnoticed, her ‘puroḍāśa-like’ body is burned by Agni, and she is conveyed into the Sun’s orb where her form is divided into three ritual-temporal functions.
Agni functions as a purifier and transformer, while the solar sphere represents cosmic ordering and illumination; together they encode the doctrine that divine command (Śiva’s ājñā) converts embodied/ritual substance into universal temporal-spiritual regulation.
A tripartite division associated with Sandhyā’s three temporal stations; the sample explicitly notes the upper portion becoming prātaḥ-sandhyā (morning twilight), with the chapter continuing to formalize the remaining portions.