सती-शिवचरित्रप्रसङ्गः / The Account of Satī and Śiva’s Divine Conduct (Prelude to Detailed Narrative)

Verse 1

नारद उवाच । ब्रह्मन् विधे प्रजानाथ महाप्राज्ञ कृपाकर । श्रावितं शंकरयशस्सतीशंकरयोः शुभम्

ນາຣະດາ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະພຣະຫມາ, ໂອ ວິທິ ຜູ້ສ້າງ, ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງສັດທັງປວງ—ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ ແລະ ຜູ້ເມດຕາ—ຂໍໃຫ້ທ່ານເລົ່າໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງ ກ່ຽວກັບກຽດສັກສິດອັນມົງຄຸນຂອງພຣະສັງກະຣະ ແລະ ເລື່ອງອັນດີງາມຂອງ ສະຕີ ແລະ ພຣະສັງກະຣະ।

Verse 2

इदानीं ब्रूहि सत्प्रीत्या परं तद्यश उत्तमम् । किमकार्ष्टां हि तत्स्थौ वै चरितं दंपती शिवौ

ບັດນີ້ ຂໍໃຫ້ທ່ານເລົ່າດ້ວຍຄວາມຮັກແທ້ ກ່ຽວກັບກຽດອັນສູງສຸດນັ້ນ. ແທ້ຈິງແລ້ວ ຄູ່ເທວະ—ພຣະສິວະ ແລະ ສະຕີ—ໄດ້ກະທຳຫຍັງຢູ່ທີ່ນັ້ນ? ຂໍໃຫ້ພັນລະນາເລື່ອງອັນສັກສິດຂອງພຣະອົງທັງສອງ।

Verse 3

ब्रह्मोवाच । सतीशिवचरित्रं च शृणु मे प्रेमतो मुने । लौकिकीं गतिमाश्रित्य चिक्रीडाते सदान्वहम्

ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: ໂອ ມຸນີ, ຈົ່ງຟັງຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍຄວາມຮັກ ເຖິງເລື່ອງອັນສັກສິດຂອງ ສະຕີ ແລະ ພຣະສິວະ. ໂດຍຮັບເອົາວິຖີປະພຶດແບບໂລກີ ທັງສອງກໍຫຼິ້ນສະໜຸກຮ່ວມກັນທຸກວັນບໍ່ຂາດ.

Verse 4

ततस्सती महादेवी वियोगमलभन्मुने । स्वपतश्शंकरस्येति वदंत्येके सुबुद्धयः

ຕໍ່ມາ ໂອ ມຸນີ, ສະຕີ ມະຫາເທວີ ໄດ້ປະສົບການພັດພາກ—ຄືການພັດພາກຈາກພຣະຜົວຂອງນາງ ພຣະສັງກະຣະ; ດັ່ງນັ້ນບັນດາຜູ້ມີປັນຍາບາງຄົນໄດ້ກ່າວໄວ້.

Verse 5

वागर्थाविव संपृक्तौ शक्तोशौ सर्वदा चितौ । कथं घटेत च तयोर्वियोगस्तत्त्वतो मुने

ດັ່ງຄໍາເວົ້າແລະຄວາມໝາຍຂອງມັນ, ພຣະສັກຕິ ແລະ ພຣະອີສະ (ອີຊາ) ຍ່ອມຮ່ວມກັນເສມອ—ທັງສອງເປັນຈິດສຳນຶກບໍລິສຸດ. ໂອ ມຸນີ, ການແຍກຈາກກັນຢ່າງແທ້ຈິງຈະເກີດໄດ້ແນວໃດ?

Verse 6

लीलारुचित्वादथ वा संघटेताऽखिलं च तत् । कुरुते यद्यदीशश्च सती च भवरीतिगौ

ຫຼືອີກຢ່າງໜຶ່ງ, ເພາະພຣະລີລາອັນທິບພະຂອງພຣະອົງເປັນທີ່ພໍໃຈ, ພຣະເຈົ້າສາມາດຮວບຮວມລະບຽບທັງປວງນີ້ໃຫ້ເກີດຂຶ້ນ. ສິ່ງໃດທີ່ພຣະອີສະຜູ້ສູງສຸດກະທຳ—ແລະ ພຣະສະຕີກໍເຊັ່ນກັນ—ທັງສອງຍ່ອມເຄື່ອນໄຫວຕາມຄອງທາງຂອງພະວະ (bhava) ທີ່ຖືກວາງໄວ້.

Verse 7

सा त्यक्ता दक्षजा दृष्ट्वा पतिना जनकाध्वरे । शंभोरनादरात्तत्र देहं तत्याज संगता

ທີ່ນັ້ນ ໃນພິທີຍັດຍະຂອງພໍ່ນາງ, ບຸດສາວຂອງດັກຊະ (ສະຕີ) ເຫັນວ່າຕົນຖືກລະເລີຍໃນກຽດສັກສີ ແລະເຫັນວ່າສາມີຂອງນາງ ພຣະຊຳພູ ຖືກຫມິ່ນປະມາດ; ດັ່ງນັ້ນນາງຈຶ່ງລະທິ້ງຮ່າງກາຍ ດ້ວຍໃຈແນ່ວແນ່.

Verse 8

पुनर्हिमालये सैवाविर्भूता नामतस्सती । पार्वतीति शिवं प्राप तप्त्वा भूरि विवाहतः

ອີກຄັ້ງໜຶ່ງ ນາງໄດ້ປາກົດເກີດໃນພູຫິມາລະຍະ ເປັນທິດາຂອງພູຫິມາລະຍະ. ຕາມນາມ ນາງແມ່ນສະຕີເດີມ ແລະໄດ້ຮູ້ຈັກກັນວ່າ “ປາຣະວະຕີ”. ດ້ວຍການບໍາເພັນຕະປະສະຍາຢ່າງຫຼາຍ ນາງໄດ້ບັນລຸພຣະສິວະເປັນສາມີ ຜ່ານພິທີມົງຄຸນແຕ່ງງານ.

Verse 9

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य ब्रह्मणस्स तु नारदः । पप्रच्छ च विधातारं शिवाशिवमहद्यशः

ສູຕະກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງພຣະພຣະຫມາແລ້ວ ຤ິສີນາຣະດະ—ຜູ້ມີຊື່ສຽງໃຫຍ່ທີ່ພົວພັນທັງຄວາມມົງຄຸນແລະອະມົງຄຸນ—ໄດ້ຖາມພຣະຜູ້ສ້າງອີກຄັ້ງໜຶ່ງ.

Verse 10

नारद उवाच । विष्णुशिष्य महाभाग विधे मे वद विस्तरात् । शिवाशिवचरित्रं तद्भवाचारपरानुगम्

ນາຣະດະກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ມີບຸນຍາບາລີ, ສາວົກຂອງພຣະວິສນຸ! ໂອ ວິທີ (ພຣະພຣະຫມາ), ຂໍໃຫ້ທ່ານເລົ່າໃຫ້ຂ້ອຍຟັງຢ່າງລະອຽດ ເລື່ອງລາອັນສັກສິດຂອງພຣະສິວະແລະສະຕີ ພ້ອມທັງຈັນຍາແລະວິໄນທີ່ເກີດຈາກນັ້ນ ເພື່ອໃຫ້ຄວນປະພຶດຕາມ.”

Verse 11

किमर्थं शंकरो जायां तत्याज प्राणतः प्रियाम् । तस्मादाचक्ष्व मे तात विचित्रमिति मन्महे

“ເພາະເຫດໃດ ພຣະສັງກະຣະຈຶ່ງລະທິ້ງພຣະມະເຫສີ ຜູ້ຮັກຍິ່ງກວ່າຊີວິດ? ດັ່ງນັ້ນ ທ່ານພໍ່ຜູ້ເຄົາລົບ, ຂໍຈົ່ງອະທິບາຍໃຫ້ຂ້ອຍ; ພວກເຮົາເຫັນວ່າເປັນເລື່ອງອັນນ່າພິສົດ.”

Verse 12

कुतोऽह्यध्वरजः पुत्रां नादरोभूच्छिवस्य ते । कथं तत्याज सा देहं गत्वा तत्र पितृक्रतौ

“ເປັນເພາະຫຍັງ ທັກສະ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງພິທີບູຊາ (ຍັດຍະ) ຈຶ່ງບໍ່ໃຫ້ກຽດແກ່ພຣະສິວະ ຜູ້ເປັນພຣະຜົວຂອງທິດາຂອງທ່ານ? ແລະນາງໄດ້ລະທິ້ງຮ່າງກາຍແນວໃດ ເມື່ອໄປຮອດພິທີບູຊາຂອງບິດານາງ?”

Verse 13

ततः किमभवत्तत्र किमकार्षीन्महेश्वरः । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व श्रद्धायुक् तच्छुतावहम्

“ແລ້ວທີ່ນັ້ນເກີດຫຍັງຂຶ້ນ? ແລະ ພຣະມະເຫສະວະຣະ ໄດ້ກະທຳຫຍັງ? ຂໍໃຫ້ທ່ານເລົ່າໃຫ້ຂ້ອຍຟັງທັງໝົດໂດຍລະອຽດ, ເພາະຂ້ອຍເຕັມໄປດ້ວຍສັດທາ ແລະປາຖະໜາຈະຟັງ.”

Verse 14

ब्रह्मोवाच । शृणु तात परप्रीत्या मुनिभिस्सह नारद । सुतवर्य महाप्राज्ञ चरितं शशिमौलिनः

ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: “ລູກເອີຍ ນາຣະດະ, ຈົ່ງຟັງດ້ວຍຄວາມປິຕິອັນສູງສຸດ ພ້ອມກັບບັນດາມຸນີ. ໂອ ສູຕະຜູ້ປະເສີດ, ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ, ຈົ່ງຟັງຈະລິດອັນສັກສິດຂອງພຣະຜູ້ມີຈັນທຣາເປັນມົງກຸດ (ຊິວະ).”

Verse 15

नमस्कृत्य महेशानं हर्यादिसुरसेवितम् । परब्रह्म प्रवक्ष्यामि तच्चरित्रं महाद्भुतम्

ເມື່ອໄດ້ນົບນ້ອມຕໍ່ພຣະມະເຫສານະ—ຜູ້ທີ່ພຣະຫຣິ (ວິສະນຸ) ແລະເທວະອື່ນໆ ບູຊາຮັບໃຊ້—ຂ້ອຍຈະປະກາດພຣະປະຣະພຣະຫມັນ ແລະຈະລິດອັນອັດສະຈັນຂອງພຣະອົງ।

Verse 16

सर्वेयं शिवलीला हि बहुलीलाकरः प्रभुः । स्वतंत्रो निर्विकारी च सती सापि हि तद्विधा

ທັງໝົດນີ້ແທ້ໆແມ່ນລີລາອັນສັກສິດຂອງພຣະສິວະ. ພຣະເຈົ້າຜູ້ສະແດງລີລານັບບໍ່ຖ້ວນ ເປັນອິດສະຫຼະສົມບູນ ແລະບໍ່ແປປ່ຽນ; ສະຕີກໍມີສະພາບດຽວກັນນັ້ນ.

Verse 17

अन्यथा कस्समर्थो हि तत्कर्मकरणे मुने । परमात्मा परब्रह्म स एव परमेश्वरः

ຖ້າບໍ່ແມ່ນແບບນັ້ນ ໂອ ມຸນີ, ຜູ້ໃດຈະສາມາດເຮັດກິດນັ້ນໃຫ້ສຳເລັດໄດ້ແທ້? ພຣະສິວະພຽງອົງດຽວ—ອາດຕະມາສູງສຸດ, ພຣະພຣະຫມັນສູງສຸດ—ແມ່ນພຣະເຈົ້າສູງສຸດແທ້.

Verse 18

यं सदा भजते श्रीशोऽहं चापि सकलाः सुराः । मुनयश्च महात्मानः सिद्धाश्च सनकादयः

ພຣະອົງຜູ້ທີ່ ພຣະສີຣີຊະ (ວິສະນຸ) ບູຊາຢູ່ເປັນນິດ—ແລະຂ້ອຍດ້ວຍ ພ້ອມທັງເທວະທັງປວງ—ກໍຄາລະວະ; ພຣະອົງຜູ້ທີ່ບັນດາມຸນີຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ ແລະພວກສິດທະ ເລີ່ມຈາກສະນະກະ ບູຊາຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ.

Verse 19

शेषस्सदा यशो यस्य मुदा गायति नित्यशः । पारं न लभते तात स प्रभुश्शंकरः शिवः

ໂອ້ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ແມ່ນແຕ່ ເຊສະ (Shesha) ຜູ້ທີ່ຮ້ອງເພງສັນລະເສີນພຣະອົງດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີທຸກໆມື້ ກໍຍັງບໍ່ສາມາດໄປເຖິງຂີດຈຳກັດຂອງພຣະອົງໄດ້. ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້ານັ້ນຄື ສັງກະຣະ-ສິວະ, ພຣະມະຫາເຈົ້າຜູ້ສູງສຸດ.

Verse 20

तस्यैव लीलया सर्वोयमिति तत्त्वविभ्रमः । तत्र दोषो न कस्यापि सर्वव्यापी स प्रेरकः

ດ້ວຍການຫຼິ້ນອັນສັກສິດຂອງພຣະອົງ ຈຶ່ງເກີດຄວາມຫຼົງຜິດວ່າ "ທັງໝົດນີ້ຄືຄວາມຈິງ (ທີ່ເປັນອິດສະຫຼະ)" ໃນເລື່ອງນັ້ນ ບໍ່ມີບຸກຄົນໃດມີຄວາມຜິດ ເພາະພຣະອົງ—ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ສະຖິດຢູ່ທຸກຫົນທຸກແຫ່ງ—ຄືຜູ້ກະຕຸ້ນພາຍໃນຂອງທຸກສິ່ງ.

Verse 21

एकस्मिन्समये रुद्रस्सत्या त्रिभुवने भवः । वृषमारुह्य पर्याटद्रसां लीलाविशारदः

ໃນຄັ້ງໜຶ່ງ, ພຣະພະວະ-ຣຸດທະ ພ້ອມດ້ວຍພຣະນາງສະຕີ ໄດ້ສະເດັດທ່ອງທ່ຽວໄປໃນສາມໂລກ ໂດຍປະທັບເທິງງົວ, ຊົງເພີດເພີນໃນການຫຼິ້ນອັນສັກສິດ ແລະ ຊົງມີຄວາມຊຳນານຢ່າງຍິ່ງໃນການສະແດງອັນມະຫັດສະຈັນນັ້ນ.

Verse 22

आगत्य दण्डकारण्यं पर्यटन् सागरांबराम् । दर्शयन् तत्र गां शोभां सत्यै सत्यपणः प्रभुः

ເມື່ອສະເດັດມາເຖິງປ່າທັນທະກະ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ—ຜູ້ຊົງຮັກສາສັດຈະ—ໄດ້ສະເດັດທ່ອງທ່ຽວໄປເທິງແຜ່ນດິນ ທີ່ມີມະຫາສະໝຸດເປັນດັ່ງອາພອນ, ຊົງສະແດງໃຫ້ພຣະນາງສະຕີເຫັນເຖິງຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ແລະ ຄວາມງົດງາມຂອງດິນແດນນັ້ນ.

Verse 23

तत्र रामं ददर्शासौ लक्ष्मणेनान्वितं हरः । अन्विष्यंतं प्रियां सीतां रावणेन हृता छलात्

ທີ່ນັ້ນ ພຣະຮະຣະ (ພຣະສິວະ) ໄດ້ເຫັນພຣະຣາມະຜູ້ມີພຣະລັກສະມະນະຄຽງຂ້າງ ກໍາລັງອອກຕາມຫານາງສີຕາຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ຜູ້ຖືກຣາວະນະລັກພາໄປດ້ວຍກົນອຸບາຍ.

Verse 24

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे रामपरीक्षावर्णनं नाम चतुर्विंशोऽध्यायः

ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ໃນ «ສຣີ ສິວະ ມະຫາປຸຣານະ» ໃນປຶ້ມທີສອງ «ຣຸດຣະສັມຫິຕາ» ແລະໃນພາກທີສອງ «ສະຕີຂັນດະ» ບົດທີ 24 ຊື່ «ການພັນລະນາການທົດສອບພຣະຣາມະ» ກໍສິ້ນສຸດລົງເທົ່ານີ້.

Verse 25

समिच्छंतं च तत्प्राप्तिं पृच्छंतं तद्गतिं हृदा । कुजादिभ्यो नष्टधियमत्रपं शोकविह्वलम्

ເຂົາປາຖະໜາຈະໄດ້ພົບນາງ ແລະໃນດວງໃຈກໍຖາມຫາເສັ້ນທາງແລະທີ່ຢູ່ຂອງນາງຢູ່ເລື້ອຍ. ແຕ່ຕໍ່ໜ້າຄຸຈະແລະຜູ້ອື່ນໆ ເຂົາກໍສູນເສຍສະຕິປັນຍາ ບໍ່ທັນອາຍໃນຄວາມທຸກ ແລະຖືກຄວາມໂສກເຂົ້າຄອບງໍ້.

Verse 26

सूर्यवंशोद्भवं वीरं भूपं दशरथात्मजम् । भरताग्रजमानंदरहितं विगतप्रभम्

ພຣະອົງໄດ້ເຫັນກະສັດຜູ້ກ້າຫານ ເກີດຈາກວົງສຸລິຍະ ເປັນພຣະຣາຊະບຸດຂອງທະສະຣະຖະ ເປັນອ້າຍໃຫຍ່ຂອງພະຣະຕະ ບັດນີ້ປາສຈາກຄວາມປິຕິ ແລະສິຣີຣັດສະມີຈາງລົງ.

Verse 27

पूर्णकामो वराधीनं प्राणमत्स्म मुदा हरः । रामं भ्रमन्तं विपिने सलक्ष्मणमुदारधीः

ແມ່ນແຕ່ພຣະຫະຣະຜູ້ສົມບູນດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາທັງປວງຢູ່ເສມອ ກໍຍັງກົດກະບົດດ້ວຍຄວາມປິຕິ ແລະຕາມພຣະພອນຂອງພຣະອົງ ໄດ້ນ້ອມກາຍຄຳນົບ. ພຣະອົງຜູ້ໃຈກວ້າງ ໄດ້ເຫັນພຣະຣາມພາລັກສະມະນະ ພາກັນພະເນຈອນໃນປ່າ.

Verse 28

जयेत्युक्त्वाऽन्यतो गच्छन्नदात्तस्मै स्वदर्शनम् । रामाय विपिने तस्मिच्छंकरो भक्तवत्सलः

ພຣະສັງກະຣະຜູ້ເມດຕາຕໍ່ຜູ້ພັກດີ ໄດ້ກ່າວວ່າ “ໄຊຊະນະ!” ແລ້ວເຄື່ອນໄປທາງອື່ນ; ແຕ່ໃນປ່ານັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ປະທານດາຣະຊັນ (ການເຫັນອັນທິບ) ຂອງພຣະອົງໃຫ້ແກ່ເຂົາ ເພື່ອພຣະຣາມ.

Verse 29

इतीदृशीं सतीं दृष्ट्वा शिवलीलां विमोहनीम् । सुविस्मिता शिवं प्राह शिवमायाविमोहिता

ເມື່ອເຫັນສະຕີຢູ່ໃນສະພາບນັ້ນ ແລະເຫັນລີລາຂອງພຣະສິວະອັນຊວນໃຫ້ຫຼົງ ນາງກໍປະຫລາດໃຈຢ່າງຍິ່ງ ແລະຖືກມາຍາຂອງພຣະສິວະເອງຊັກນຳໃຫ້ຫຼົງ ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວກັບພຣະສິວະ.

Verse 30

सत्युवाच । देव देव परब्रह्म सर्वेश परमेश्वर । सेवंते त्वां सदा सर्वे हरिब्रह्मादयस्सुराः

ສະຕີກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງພຣະເຈົ້າທັງປວງ, ໂອ ພຣະພຣະຫມັນສູງສຸດ—ໂອ ອົງຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງທຸກສິ່ງ, ອົງຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດ—ເທວະທັງຫມົດ ເລີ່ມຈາກ ຮະຣິ (ວິສນຸ) ແລະ ພຣະພຣະຫມາ ລ້ວນບູຊາ ແລະ ຮັບໃຊ້ພຣະອົງຢູ່ເປັນນິດ»។

Verse 31

त्वं प्रणम्यो हि सर्वेषां सेव्यो ध्येयश्च सर्वदा । वेदांतवेद्यो यत्नेन निर्विकारी परप्रभुः

ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຄວນແກ່ການນົບນ້ອມຂອງທຸກຜູ້; ຄວນແກ່ການຮັບໃຊ້ ແລະ ຄວນແກ່ການພິຈາລະນາສະມາທິຢູ່ເປັນນິດ. ພຣະອົງພຶງຮູ້ໄດ້ດ້ວຍເວດານຕະ ໂດຍຄວາມພາກພຽນ—ຜູ້ບໍ່ແປປ່ຽນ, ພຣະເຈົ້າສູງສຸດເຫນືອທຸກສິ່ງ.

Verse 32

काविमौ पुरुषौ नाथ विरहव्याकुलाकृती । विचरंतौ वने क्लिष्टौ दीनौ वीरौ धनुर्धरौ

ໂອ້ ພຣະນາຖ, ຊາຍສອງຄົນນີ້ ມີຮູບກາຍຖືກກະທົບດ້ວຍຄວາມທຸກຈາກການພັດພາກ. ພວກເຂົາພາກັນພະເນຈອນໃນປ່າ ເມື່ອຍລ້າ ແລະລໍາບາກ; ແມ່ນແຕ່ເປັນວີຣະຊົນຜູ້ຖືຄັນທະນູ ກໍຍັງເບິ່ງເຫັນຫມອງໝອງ ແລະອັບອາຍ.

Verse 33

तयोर्ज्येष्ठं कंजश्यामं दृष्ट्वा वै केन हेतुना । सुदितस्सुप्रसन्नात्माऽभवो भक्त इवाऽधुना

ເມື່ອເຫັນຜູ້ເປັນພີ່ໃຫຍ່ຂອງພວກເຂົາ—ຜິວຄໍາ້ຄືດອກບົວ—ດ້ວຍເຫດໃດໜໍ ສຸດິຕະ ຈຶ່ງກາຍເປັນຜູ້ມີໃຈສະຫງົບ ແລະສະຫວ່າງໄສດ້ວຍຄວາມຍິນດີທັນທີ ດັ່ງຜູ້ເປັນພັກຕະຂອງພຣະສິວະໃນຂະນະນັ້ນ?

Verse 34

इति मे संशयं स्वामिञ्शंकर छेत्तुमर्हसि । सेव्यस्य सेवकेनैव घटते प्रणतिः प्रभो

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ້ ພຣະອາຈານ, ໂອ້ ສັງກະຣະ, ຂໍໃຫ້ພຣະອົງຂັດຂ້ອງຄວາມສົງໄສຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ໂອ້ ພຣະເຈົ້າ, ການນົບນ້ອມຂອງຜູ້ຮັບໃຊ້ຕໍ່ຜູ້ຄວນບູຊາ ເປັນສິ່ງສົມຄວນແທ້.

Verse 35

ब्रह्मोवाच । आदिशक्तिस्सती देवी शिवा सा परमेश्वरी । शिवमायावशीभूत्वा पप्रच्छेत्थं शिवं प्रभुम्

ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: ສະຕີເທວີ—ແທ້ຈິງແມ່ນອາດິສັກຕິ, ພຣະສິວາ, ພຣະເທວີສູງສຸດ—ເມື່ອຕົກຢູ່ໃຕ້ອຳນາດມາຍາຂອງພຣະສິວາ ຈຶ່ງຖາມພຣະສິວາ ຜູ້ເປັນຈອມເຈົ້າ.

Verse 36

तदाकर्ण्य वचस्सत्याश्शंकरः परमेश्वरः । तदा विहस्य स प्राह सतीं लीलाविशारदः

ເມື່ອພຣະສັງກະຣະ ພຣະປະເມສະວອນ ໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳຂອງສະຕີ ກໍຍິ້ມ. ຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນລີລາ ແລ້ວຈຶ່ງກ່າວກັບສະຕີ.

Verse 37

परमेश्वर उवाच । शृणु देवि सति प्रीत्या यथार्थं वच्मि नच्छलम् । वरदानप्रभावात्तु प्रणामं चैवमादरात्

ພຣະປະເມສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຟັງເຖີດ ໂອ ເທວີສະຕີ ດ້ວຍໃຈຍິນດີ. ເຮົາຈະກ່າວຄວາມຈິງຕາມຄວາມເປັນຈິງ ບໍ່ມີການຫລອກລວງ. ເນື່ອງດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງພອນທີ່ປະທານໄວ້ ການນົບນ້ອມນີ້ຈຶ່ງຖືກຖວາຍໃນຮູບແບບນີ້ ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ»។

Verse 38

रामलक्ष्मणनामानौ भ्रातरौ वीरसम्मतौ । सूर्यवंशोद्भवौ देवि प्राज्ञौ दशरथात्मजौ

ໂອ ເທວີ, ພີ່ນ້ອງສອງຄົນນາມ ຣາມະ ແລະ ລັກສະມະນະ ເປັນຜູ້ກ້າຫານທີ່ຖືກຍົກຍ້ອງ. ພວກເຂົາເກີດໃນວົງສຸຣະຍະ (ວົງພຣະອາທິດ) ເປັນຜູ້ມີປັນຍາ ແລະເປັນພຣະຣາຊະບຸດຂອງທະສະຣະຖະ.

Verse 39

गौरवर्णौ लघुर्बंधुश्शेषेशो लक्ष्मणाभिधः । ज्येष्ठो रामाभिधो विष्णुः पूर्णांशो निरुपद्रवः

ນ້ອງຊາຍຜູ້ນ້ອຍ ຜິວຂາວຜ່ອງ ແທ້ໆແມ່ນເສສະ (Śeṣa) ເອງ ມີນາມວ່າ ລັກສະມະນະ (Lakṣmaṇa). ພີ່ຊາຍຜູ້ໃຫຍ່ ນາມວ່າ ຣາມະ (Rāma) ແມ່ນພຣະວິສນຸ (Viṣṇu) ຜູ້ເປັນພາກສ່ວນສົມບູນ ບໍ່ມີມົນທິນ ແລະພົ້ນຈາກທຸກຂ໌ພະຍາດ.

Verse 40

अवतीर्णं क्षितौ साधुरक्षणाय भवाय नः । इत्युक्त्वा विररामाऽसौ शंभुस्मृतिकरः प्रभुः

“ພຣະອົງໄດ້ອະວະຕານລົງສູ່ແຜ່ນດິນ ເພື່ອປົກປ້ອງຜູ້ດີ ແລະເພື່ອຄວາມຜາສຸກຂອງພວກເຮົາ.” ເມື່ອກ່າວດັ່ງນີ້ແລ້ວ ພຣະຜູ້ເຮັດໃຫ້ລະລຶກເຖິງ ສຳພູ (Śambhu/Śiva) ກໍຢຸດນິ່ງ.

Verse 41

श्रुत्वापीत्थं वचश्शम्भोर्न विशश्वास तन्मनः । शिवमाया बलवती सैव त्रैलोक्यमोहिनी

ແມ່ນແຕ່ໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳດັ່ງນັ້ນຈາກ ສຳພູ (Śambhu/Śiva) ແລ້ວ ໃຈນາງກໍບໍ່ໄດ້ເຊື່ອ. ເພາະມາຍາ (Māyā) ຂອງພຣະຊິວະ ແຮງກ້າຫຼາຍ—ນາງນັ້ນແຫຼະແມ່ນຜູ້ຫຼອກລວງສາມໂລກ.

Verse 42

अविश्वस्तं मनो ज्ञात्वा तस्याश्शंभुस्सनातनः । अवोचद्वचनं चेति प्रभुलीलाविशारदः

ເມື່ອຮູ້ວ່າໃຈນາງຍັງບໍ່ໄວ້ວາງໃຈເຕັມທີ່ ພຣະສັມພູຜູ້ນິລັນດອນ—ຜູ້ຊໍານານໃນລີລາອັນທິບຂອງພຣະເຈົ້າ—ຈຶ່ງກ່າວຖ້ອຍຄໍາແກ່ນາງ.

Verse 43

शिव उवाच । शृणु मद्वचनं देवि न विश्वसिति चेन्मनः । तव रामपरिक्षां हि कुरु तत्र स्वया धिया

ພຣະສິວະກ່າວວ່າ: “ໂອ ເທວີ ຈົ່ງຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງເຮົາ. ຖ້າໃຈເຈົ້າຍັງບໍ່ເຊື່ອ, ດ້ວຍປັນຍາຂອງເຈົ້າເອງ ຈົ່ງທົດສອບເລື່ອງຣາມະຢູ່ທີ່ນັ້ນ.”

Verse 44

विनश्यति यथा मोहस्तत्कुरु त्वं सति प्रिये । गत्वा तत्र स्थितस्तावद्वटे भव परीक्षिका

“ສະຕີຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ຈົ່ງເຮັດສິ່ງທີ່ທໍາລາຍຄວາມຫຼົງ. ໄປທີ່ນັ້ນແລ້ວຢູ່ຊົ່ວຄາວທີ່ໂຄນຕົ້ນໄທ (ວະຕະ) ແລະເປັນຜູ້ທົດສອບຄວາມຈິງ.”

Verse 45

ब्रह्मोवाच । शिवाज्ञया सती तत्र गत्वाचिंतयदीश्वरी । कुर्यां परीक्षां च कथं रामस्य वनचारिणः

ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: ຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະສິວະ ສະຕີໄດ້ໄປທີ່ນັ້ນ; ແລ້ວເທວີຜູ້ເປັນເຈົ້ານາງໄດ້ຄິດວ່າ: “ເຮົາຈະທົດສອບຣາມະ ຜູ້ພໍານັກໃນປ່າ ແນວໃດ?”

Verse 46

सीतारूपमहं धृत्वा गच्छेयं रामसन्निधौ । यदि रामो हरिस्सर्वं विज्ञास्यति न चान्यथा

ຂ້າພະເຈົ້າຈະຮັບຮູບເປັນນາງສີຕາ ແລ້ວເຂົ້າໄປສູ່ພຣະພັກຂອງພຣະຣາມ. ຖ້າພຣະຣາມ—ຜູ້ເປັນພຣະຫຣິ—ຮູ້ທຸກສິ່ງແທ້ ພຣະອົງຈະຮູ້ແຈ້ງຄວາມຈິງທັງໝົດ ບໍ່ແມ່ນຢ່າງອື່ນ.

Verse 47

इत्थं विचार्य सीता सा भूत्वा रामसमीपतः । आगमत्तत्परीक्षार्थं सती मोहपरायणा

ເມື່ອຄິດພິຈາລະນາແລ້ວດັ່ງນັ້ນ ສະຕີໄດ້ແປງກາຍເປັນຮູບຂອງສີຕາ ແລະເຂົ້າໄປໃກ້ພຣະຣາມ; ດ້ວຍຄວາມຫຼົງ ນາງຈຶ່ງມາເພື່ອທົດສອບພຣະອົງ।

Verse 48

सीतारूपां सतीं दृष्ट्वा जपन्नाम शिवेति च । विहस्य तत्प्रविज्ञाय नत्वावोचद्रघूद्वहः

ເມື່ອພຣະຣາມ—ຜູ້ປະເສີດໃນວົງລາກຸ—ເຫັນສະຕີໃນຮູບສີຕາ ແລະໄດ້ຍິນນາງພຶມພຳພຣະນາມ “ສິວະ” ຢ່າງອ່ອນໂຍນ ພຣະອົງກໍຍິ້ມ ຮູ້ຄວາມຈິງ ກ່ອນຈະນົບນ້ອມ ແລະເວົ້າຂຶ້ນ।

Verse 49

राम उवाच । प्रेमतस्त्वं सति ब्रूहि क्व शंभुस्ते नमोगतः । एका हि विपिने कस्मादागता पतिना विना

ພຣະຣາມກ່າວວ່າ: “ໂອ ສະຕີ, ຈົ່ງບອກເຮົາດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລະຄວາມຈິງ—ພຣະສຳພູ (ຊຳພູ) ຂອງເຈົ້າໄປຢູ່ໃສ? ເປັນຫຍັງເຈົ້າຈຶ່ງມາປ່ານີ້ຄົນດຽວ ໂດຍບໍ່ມີສາມີ?”

Verse 50

त्यक्त्वा स्वरूपं कस्मात्ते धृतं रूपमिदं सति । ब्रूहि तत्कारणं देवि कृपां कृत्वा ममोपरि

ໂອ ສະຕີ, ເຈົ້າເປັນຫຍັງຈຶ່ງລະທິ້ມສະວະຣູບແທ້ຂອງເຈົ້າ ແລ້ວຮັບເອົາຮູບນີ້? ໂອ ເທວີ, ຂໍຈົ່ງເມດຕາຂ້ອຍ ແລະບອກເຫດຜົນນັ້ນແດ່.

Verse 51

ब्रह्मोवाच । इति रामवचः श्रुत्वा चकितासीत्सती तदा । स्मृत्वा शिवोक्तं मत्वा चावितथं लज्जिता भृशम्

ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນຄໍາຂອງຣາມາ ສະຕີກໍຕົກໃຈໃນຂະນະນັ້ນ. ນາງລະລຶກຄໍາທີ່ພຣະສິວະເຄີຍກ່າວ ແລະຮູ້ວ່າເປັນຄວາມຈິງບໍ່ຜິດພາດ ຈຶ່ງອາຍຢ່າງຫນັກ.

Verse 52

रामं विज्ञाय विष्णुं तं स्वरूपं संविधाय च । स्मृत्वा शिवपदं चित्ते सत्युवाच प्रसन्नधीः

ເມື່ອຮູ້ວ່າ ຣາມະແທ້ຈິງແມ່ນພຣະວິສນຸ ແລະເຂົ້າໃຈຮູບພາບແທ້ຂອງພຣະອົງແລ້ວ, ລາວກໍລະລຶກໃນໃຈເຖິງສະຖານະອັນສູງສຸດຂອງພຣະສິວະ; ແລະດ້ວຍຈິດອັນສະຫງົບ ລາວໄດ້ເວົ້າຄວາມຈິງ.

Verse 53

शिवो मया गणैश्चैव पर्यटन् वसुधां प्रभुः । इहागच्छच्च विपिने स्वतंत्रः परमेश्वरः

ພຣະສິວະຜູ້ເປັນຈອມເຈົ້າສູງສຸດ ແລະມີອໍານາດທັງປວງ ໄດ້ທ່ອງໄປທົ່ວແຜ່ນດິນ ກັບຂ້ອຍ ແລະກັບພວກຄະນະ (gaṇa) ຂອງພຣະອົງ; ແລະພຣະປະເມສະວະຣະຜູ້ເປັນເອກະລາດຢ່າງສິ້ນເຊີງນັ້ນ ໄດ້ເຂົ້າມາທີ່ນີ້ ໃນປ່ານີ້.

Verse 54

अपश्यदत्र स त्वां हि सीतान्वेषणतत्परम् । सलक्ष्मणं विरहिणं सीतया श्लिष्टमानसम्

ທີ່ນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ເຫັນເຈົ້າ—ຜູ້ມຸ່ງໝັ້ນຢ່າງໝົດໃຈໃນການຊອກຫາສີຕາ—ພ້ອມກັບລັກສະມະນະ, ເສົ້າໂສກເນື່ອງຈາກການພັດພາກ, ແລະໃຈຂອງເຈົ້າກໍກໍ່ຕິດຢູ່ກັບສີຕາແຕ່ຜູ້ດຽວ.

Verse 55

नत्वा त्वां स गतो मूले वटस्य स्थित एव हि । प्रशंसन् महिमानं ते वैष्णवं परमं मुदा

ເມື່ອໄດ້ນົບນ້ອມກ່ອນພຣະອົງ ລາວໄດ້ໄປຫາຮາກຕົ້ນໄຊ (ວະຕະ) ແລະຢູ່ນິ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ດ້ວຍຄວາມປິຕິ ສັນລະເສີນມະຫິມາອັນສູງສຸດຂອງພຣະອົງ ທີ່ມີລັກສະນະດຸດດັ່ງພຣະວິສນຸ।

Verse 56

चतुर्भुजं हरिं त्वां नो दृष्ट्वेव मुदितोऽभवत् । यथेदं रूपममलं पश्यन्नानंदमाप्तवान्

ເມື່ອເຫັນພຣະອົງເປັນພຣະຫຣິ (ວິສນຸ) ຜູ້ມີສີ່ພຣະຫັດ ລາວກໍປິຕິຍິນດີໃນທັນທີ। ເມື່ອເບິ່ງຮູບອັນບໍລິສຸດ ໄຮ້ມົນທິນ ແລະເປັນມົງຄຸນນີ້ ລາວໄດ້ຮັບອານັນດາອັນເລິກຊຶ້ງ।

Verse 57

तच्छ्रुत्वा वचनं शंभौर्भ्रममानीय चेतसि । तदाज्ञया परीक्षां ते कृतवत्य स्मि राघव

ເມື່ອໄດ້ຍິນພຣະວາຈາຂອງພຣະສັມພູ ຂ້າໄດ້ນໍາຄວາມສົງໄສຢ່າງຈົ່ງໃຈເຂົ້າໃນໃຈ; ແລະຕາມພຣະບັນຊາ ໂອ ຣາຄະວະ ຂ້າໄດ້ທົດສອບເຈົ້າແລ້ວ।

Verse 58

ज्ञातं मे राम विष्णुस्त्वं दृष्टा ते प्रभुताऽखिला । निःसशंया तदापि तच्छृणु त्वं च महामते

ໂອ ຣາມາ ຂ້າຮູ້ແລ້ວວ່າເຈົ້າແມ່ນພຣະວິສນຸແທ້; ຂ້າໄດ້ເຫັນອໍານາດແຫ່ງຄວາມເປັນຈອມເຈົ້າຂອງເຈົ້າຢ່າງຄົບຖ້ວນ. ຂ້າບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ—ແຕ່ກໍຂໍໃຫ້ເຈົ້າຟັງຄໍາຂ້າ ໂອ ຜູ້ໃຈກວ້າງໃຫຍ່।

Verse 59

कथं प्रणम्यस्त्वं तस्य सत्यं ब्रूहि ममाग्रतः । कुरु निस्संशयां त्वं मां शमलं प्राप्नुहि द्रुतम्

«ເປັນຢ່າງໃດທີ່ເຈົ້າຈຶ່ງຄວນກໍ່ການນົບນ້ອມຕໍ່ພຣະອົງນັ້ນ? ຈົ່ງເວົ້າຄວາມຈິງຕໍ່ໜ້າຂ້າ. ຈົ່ງກໍາຈັດຄວາມສົງໄສຂອງຂ້າໃຫ້ໝົດສິ້ນ; ບໍ່ຊັ້ນເຈົ້າຈະຮັບຄໍາຕໍານິ (ບາບ) ຢ່າງໄວ»।

Verse 60

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्या रामश्चोत्फुल्ललोचनः । अस्मरत्स्वं प्रभुं शंभुं प्रेमाभूद्धृदि चाधिकम्

ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: ເມື່ອຟັງຄໍາຂອງນາງແລ້ວ ດວງຕາຂອງຣາມາບານອອກດ້ວຍຄວາມປິຕິ. ລາວລະລຶກເຖິງພຣະອົງເຈົ້າຂອງຕົນ ຄື ພຣະສັມພູ (ພຣະສິວະ) ແລະຄວາມຮັກອັນຍິ່ງໃຫຍ່ກໍເກີດຂຶ້ນໃນໃຈຂອງລາວ।

Verse 61

सत्या विनाज्ञया शंभुसमीपं नागमन्मुने । संवर्ण्य महिमानं च प्रावोचद्राघवस्सतीम्

ໂອ ນັກບວດຜູ້ຮູ້, ບໍ່ມີການອະນຸຍາດຈາກສັດຍາ ຣາຄະວະບໍ່ໄດ້ເຂົ້າໄປໃກ້ພຣະສັມພູ. ເມື່ອໄດ້ບັນຍາຍພຣະມະຫິມາຂອງພຣະສິວະແລ້ວ ລາວຈຶ່ງກ່າວກັບສະຕີ।