Śiva–Hari–Rudra–Vidhīnāṃ Tattva-nirṇayaḥ (Identity of Śiva, Viṣṇu, Rudra, and Brahmā; Nirguṇa–Saguṇa Reconciliation)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । शिवः को वा हरिः को वा रुद्रः को वा विधिश्च कः । एतेषु निर्गुणः को वा ह्येतं नश्छिन्धि संशयम्

ພວກລິສີກ່າວວ່າ: “ພຣະສິວະແມ່ນໃຜ? ຮະຣິ (ວິສນຸ) ແມ່ນໃຜ? ຣຸດຣະແມ່ນໃຜ? ແລະ ວິທີ (ພຣະພຣະຫມາ) ແມ່ນໃຜ? ໃນບັນດານີ້ ໃຜແມ່ນນິຣຄຸນ—ເກີນກວ່າຄຸນທັງປວງ? ຂໍໃຫ້ທ່ານຕັດຄວາມສົງໄສຂອງພວກເຮົາ”។

Verse 2

सूत उवाच । यच्चादौ हि समुत्पन्नं निर्गुणात्परमात्मनः । तदेव शिवसंज्ञं हि वेदवेदांतिनो विदुः

ສູຕະກ່າວວ່າ: “ສິ່ງໃດທີ່ໃນປະຖົມການ ເກີດຂຶ້ນຈາກພຣະອາຕະມັນສູງສຸດອັນນິຣຄຸນ—ບໍ່ມີຄຸນລັກສະນະ—ນັ້ນແຫຼະ ນັກຮູ້ເວດ ແລະ ເວດານຕະ ຮູ້ຈັກດ້ວຍນາມ ‘ສິວະ’.”

Verse 3

तस्मात्प्रकृतिरुत्पन्ना पुरुषेण समन्विता । ताभ्यान्तपः कृतं तत्र मूलस्थे च जले सुधीः

ຈາກພຣະອົງນັ້ນ ປຣະກຣິຕິເກີດຂຶ້ນ ພ້ອມກັບປຸຣຸສະ. ແລ້ວທັງສອງໄດ້ບຳເນັດຕະປະ ຢູ່ທີ່ນັ້ນ—ທີ່ຮາກເດີມ ໃນນ້ຳ—ໂອ ຜູ້ຮູ້ທັນ.

Verse 4

पञ्चकोशीति विख्याता काशी सर्वातिवल्लभा । व्याप्तं च सकलं ह्येतत्तज्जलं विश्वतो गतम्

ກາຊີ ທີ່ມີຊື່ສຽງວ່າ «ປັນຈະໂກຊີ» ແມ່ນທີ່ຮັກຍິ່ງກວ່າທຸກສິ່ງ. ດິນແດນນີ້ທັງໝົດຖືກພຣະສິວະຊົມຊື່ນປົກຄຸມ ແລະນ້ຳສັກສິດຂອງນາງແຜ່ໄປທົ່ວທິດ ຈົນທົ່ວໂລກ.

Verse 5

संभाव्य मायया युक्तस्तत्र सुप्तो हरिस्स वै । नारायणेति विख्यातः प्रकृतिर्नारायणी मता

ທີ່ນັ້ນ ຮາຣິ (ພຣະວິສນຸ) ຜູ້ປະສານກັບ ມາຍາ ແລະຖືກຫຼ້ຽງດ້ວຍອຳນາດຂອງນາງ ໄດ້ນອນຢູ່ໃນຍົກນິດຣາ. ພຣະອົງຈຶ່ງມີນາມວ່າ «ນາຣາຍະນະ» ແລະປຣະກຣິຕິ (ທຳມະຊາດ) ນັ້ນ ຖືກນັບວ່າ «ນາຣາຍະນີ».

Verse 6

तन्नाभिकमले यो वै जातस्स च पितामहः । तेनैव तपसा दृष्टस्स वै विष्णुरुदाहृतः

ຜູ້ທີ່ເກີດຢູ່ເທິງດອກບົວຈາກສະດື (ຂອງພຣະອົງ) ນັ້ນ ແທ້ຈິງແມ່ນປິຕາມະຫະ ພຣະພຣະຫມາ. ແລະໂດຍຕະປະນັ້ນເອງ ພຣະອົງຜູ້ຖືກເຫັນ ຖືກກ່າວວ່າແມ່ນ ວິສນຸ.

Verse 7

उभयोर्वादशमने यद्रूपं स दर्शितं बुधाः । महादेवेति विख्यातं निर्गुणेन शिवेन हि

ໂອ ບັນດາຜູ້ຮູ້, ຮູບທີ່ຖືກເປີດເຜີຍໃນຈຸດສິ້ນສຸດຂອງທັງສອງ (ແນວຄິດ/ເສັ້ນທາງ) ນັ້ນ ມີນາມວ່າ «ມະຫາເທວະ». ເພາະວ່ານັ້ນແທ້ຈິງແມ່ນ ພຣະສິວະ ໃນສະພາບນິຣຄຸນ (ພົ້ນຈາກຄຸນລັກສະນະ).

Verse 8

तेन प्रोक्तमहं शम्भुर्भविष्यामि कभालतः । रुद्रो नाम स विख्यातो लोकानुग्रहकारकः

ດັ່ງນັ້ນ ຕາມທີ່ພຣະອົງໄດ້ກ່າວໄວ້, ຂ້າ—ຊັມບູ—ຈະອອກມາຈາກກະໂຫຼກ. ຂ້າຈະເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນນາມ «ຣຸດຣະ», ຜູ້ເຮັດຄຸນປະໂຫຍດ ແລະປະທານພຣະກະຣຸນາແກ່ທົ່ວໂລກ.

Verse 9

ध्यानार्थं चैव सर्वेषामरूपो रूपवानभूत् । स एव च शिवस्साक्षाद्भक्तवात्सल्यकारकः

ເພື່ອໃຫ້ສັດທັງປວງມີທາງເຂົ້າສູ່ການພິຈາລະນາສະມາທິ ຜູ້ບໍ່ມີຮູບໄດ້ປາກົດເປັນຜູ້ມີຮູບ. ພຣະອົງນັ້ນແທ້ໆແມ່ນພຣະສິວະໂດຍຕົງ ເປັນບໍ່ເກີດແຫ່ງຄວາມເມດຕາອ່ອນໂຍນຕໍ່ຜູ້ພັກດີ.

Verse 10

शिवे त्रिगुणसम्भिन्ने रुद्रे तु गुणधामनि । वस्तुतो न हि भेदोऽस्ति स्वर्णे तद्भूषणे यथा

ໃນພຣະສິວະ—ຜູ້ສຳພັນກັບສາມຄຸນ—ແລະໃນພຣະຣຸດຣະ—ຜູ້ເປັນທີ່ສະຖິດແຫ່ງຄຸນ—ໂດຍແທ້ບໍ່ມີຄວາມແຕກຕ່າງ ເຫມືອນຄຳ ແລະເຄື່ອງປະດັບທີ່ເຮັດຈາກຄຳນັ້ນ.

Verse 11

समानरूपकर्माणौ समभक्तगतिप्रदौ । समानाखिलसंसेव्यौ नानालीलाविहारिणौ

ພຣະອົງທັງສອງມີຮູບແລະກິດການເທວະພາບສະເໝີກັນ; ປະທານເປົ້າໝາຍສູງສຸດອັນດຽວກັນແກ່ຜູ້ພັກດີ. ທັງສອງຄວນແກ່ການບູຊາຮັບໃຊ້ເທົ່າກັນ ແລະຊື່ນຊົມໃນລີລາອັນອັດສະຈັນຫຼາຍປະການ.

Verse 12

सर्वथा शिवरूपो हि रुद्रो रौद्रपराक्रमः । उत्पन्नो भक्तकार्यार्थं हरिब्रह्मसहायकृत्

ພຣະຣຸດຣະແມ່ນຮູບແຫ່ງພຣະສິວະໂດຍທຸກປະການ ມີພະລັງອັນນ່າກະຫຼັງແຫ່ງຣຸດຣະ. ພຣະອົງໄດ້ປາກົດເພື່ອໃຫ້ກິດຂອງຜູ້ພັກດີສຳເລັດ ໂດຍຮ່ວມຊ່ວຍກັບຮະຣິ (ວິສນຸ) ແລະພຣະພຣະຫມາ.

Verse 14

ते वै रुद्रं मिलित्वा तु प्रयान्ति प्रकृता इमे । इमान्रुद्रो मिलित्वा तु न याति श्रुतिशासनम्

ເມື່ອໄດ້ພົບພຣະຣຸດຣາແລ້ວ ສັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍສະພາບນິໄສຂອງຕົນ ກໍຈາກໄປອີກ. ແຕ່ພຣະຣຸດຣາ ແມ່ນແຕ່ໄດ້ພົບພວກເຂົາ ກໍບໍ່ຈາກຄໍາບັນຊາແຫ່ງສຣຸຕິ (ພຣະເວດ) ເລີຍ.

Verse 15

सर्वे रुद्रं भजन्त्येव रुद्रः कञ्चिद्भजेन्न हि । स्वात्मना भक्तवात्सल्याद्भजत्येव कदाचन

ທຸກຄົນລ້ວນບູຊາພຣະຣຸດຣະ; ແຕ່ພຣະຣຸດຣະບໍ່ໄດ້ບູຊາໃຜ. ແຕ່ເນື່ອງຈາກຄວາມເມດຕາອ່ອນໂຍນຕໍ່ຜູ້ພັກດີ, ພຣະອົງບາງຄັ້ງດ້ວຍພຣະປະສົງຂອງພຣະອົງເອງ ກໍສະແດງການພັກດີແລະການຮັບໃຊ້ ດັ່ງຜູ້ພັກດີເອງ।

Verse 16

अन्यं भजन्ति ये नित्यं तस्मिंस्ते लीनतां गताः । तेनैव रुद्रं ते प्राप्ताः कालेन महता बुधाः

ຜູ້ໃດບູຊາອື່ນຢ່າງສະເໝີ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຫຼວມກົມເຂົ້າໃນຜູ້ນັ້ນເອງ. ແຕ່ໂດຍພະລັງແຫ່ງການພັກດີນັ້ນແຫຼະ, ເມື່ອເວລາຜ່ານໄປດົນນານ, ບັນດາຜູ້ຮູ້ຍ່ອມບັນລຸພຣະຣຸດຣະ (ພຣະສິວະ) ໃນທ້າຍທີ່ສຸດ।

Verse 17

रुद्रभक्तास्तु ये केचित्तत्क्षणं शिवतां गताः । अन्यापेक्षा न वै तेषां श्रुतिरेषा सनातनी

ແຕ່ຜູ້ໃດເປັນຜູ້ພັກດີຕໍ່ພຣະຣຸດຣະ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມບັນລຸສະພາບແຫ່ງພຣະສິວະໃນທັນທີ. ສໍາລັບເຂົາເຈົ້າ ບໍ່ມີການພຶ່ງພາອື່ນໃດ—ນີ້ແມ່ນຄໍາສອນອັນນິລັນດອນຂອງເວດາ।

Verse 18

अज्ञानं विविधं ह्येतद्विज्ञानं विविधं न हि । तत्प्रकारमहं वक्ष्ये शृणुतादरतो द्विजाः

ແທ້ຈິງແລ້ວ ອະວິຊານີ້ມີຫຼາຍຮູບແບບ, ແຕ່ວິຊາແທ້ບໍ່ໄດ້ຫຼາຍຢ່າງ. ຂ້ອຍຈະອະທິບາຍຮູບແບບຂອງອະວິຊານັ້ນ; ຂໍໃຫ້ຟັງດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ, ໂອ ທ່ານດວິຈະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ທັງຫຼາຍ।

Verse 19

ब्रह्मादि तृणपर्यंतं यत्किंचिद्दृश्यते त्विह । तत्सर्वं शिव एवास्ति मिथ्या नानात्वकल्पना

ແຕ່ພຣະພຣະຫມາ ຈົນເຖິງໃບຫຍ້ານ້ອຍໜຶ່ງ ສິ່ງໃດທີ່ເຫັນໃນນີ້—ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ທັງໝົດແມ່ນພຣະສິວະພຽງອົງດຽວ. ຄວາມຄິດວ່າຫຼາຍຢ່າງແມ່ນມຸສາ।

Verse 20

सृष्टेः पूर्वं शिवः प्रोक्तः सृष्टेर्मध्ये शिवस्तथा । सृष्टेरन्ते शिवः प्रोक्तस्सर्वशून्ये तदा शिवः

ກ່ອນການສ້າງ ຖືກປະກາດວ່າ ມີແຕ່ ພຣະຊິວະ. ໃນກາງແຫ່ງການສ້າງ ກໍແມ່ນ ພຣະຊິວະ ເຊັ່ນກັນ. ໃນທ້າຍແຫ່ງການສ້າງ ກໍຖືກປະກາດວ່າ ພຣະຊິວະ; ແລະເມື່ອທຸກສິ່ງກາຍເປັນຄວາມວ່າງເປົ່າ ໃນເວລານັ້ນກໍມີແຕ່ ພຣະຊິວະ ພຽງອົງດຽວ.

Verse 21

तस्माच्चतुर्गुणः प्रोक्तः शिव एव मुनीश्वराः । स एव सगुणो ज्ञेयः शक्तिमत्त्वाद्द्विधापि सः

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ, ພຣະຊິວະ ພຽງອົງດຽວ ຖືກປະກາດວ່າ ມີສີ່ປະການ. ພຣະອົງນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ຄວນຮູ້ວ່າເປັນ ສະຄຸນ (ມີຄຸນລັກສະນະ), ເນື່ອງຈາກພຣະອົງມີ ຊັກຕິ ຈຶ່ງປາກົດເປັນສອງພາບໄດ້ດ້ວຍ.

Verse 22

येनैव विष्णवे दत्तास्सर्वे वेदास्सनातनाः । वर्णा मात्रा ह्यनैकाश्च ध्यानं स्वस्य च पूजनम्

ໂດຍພຣະອົງພຽງຜູ້ດຽວ ພຣະເວດອັນນິລັນດອນທັງປວງ ໄດ້ຖືກປະທານແກ່ ພຣະວິສນຸ; ແລະຈາກພຣະອົງ ເກີດມີອັກສອນ ແລະ ມາດຕາຫຼາຍປະການຂອງສຽງສັກສິດ ພ້ອມທັງການພິຈາລະນາຮູບພຣະອົງ ແລະ ການບູຊາພຣະອົງເອງ।

Verse 23

ईशानः सर्वविद्यानां श्रुतिरेषा सनातनी । वेदकर्ता वेदपतिस्तस्माच्छंभुरुदाहृतः

ພຣະອີຊານະ ເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງວິຊາທັງປວງ; ສຣຸຕິອັນນິລັນດອນນີ້ ປະກາດໄວ້ດັ່ງນັ້ນ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ສ້າງພຣະເວດ ແລະເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງພຣະເວດ; ເພາະສະນັ້ນ ຈຶ່ງຖືກສັນລະເສີນວ່າ «ສັມພູ» ຜູ້ມີມົງຄຸນແລະເມດຕາ.

Verse 24

स एव शंकरः साक्षात्सर्वानुग्रहकारकः । कर्ता भर्ता च हर्ता च साक्षी निर्गुण एव सः

ພຣະອົງພຽງຜູ້ດຽວນັ້ນແຫຼະ ແມ່ນພຣະສັງກະຣະໂດຍແທ້—ຜູ້ສູງສຸດຜູ້ປະທານພຣະກະຣຸນາແກ່ສັດທັງປວງ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ກະທຳ, ຜູ້ຄ້ຳຈຸນ, ແລະຜູ້ຖອນຄືນ; ພຣະອົງເປັນພະຍານ ແລະແທ້ຈິງແມ່ນ ນິຣຄຸນະ (ເກີນກວ່າຄຸນລັກສະນະຈຳກັດ).

Verse 25

अन्येषां कालमानं च कालस्य कलना न हि । महाकालस्स्वयं साक्षान्महाकालीसमाश्रितः

ສໍາລັບຜູ້ອື່ນ ອາດມີການກໍານົດຂອບເຂດເວລາໄດ້ ແຕ່ “ເວລາ” ເອງນັ້ນບໍ່ອາດຖືກວັດໄດ້. ມະຫາກາລາ ແມ່ນພຣະເຈົ້າຜູ້ປາກົດໂດຍກົງ ສະຖິດຮ່ວມກັບ ແລະອາໄສມະຫາກາລີ.

Verse 26

तथा च ब्राह्मणा रुद्रं तथा कालीं प्रचक्षते । सर्वं ताभ्यान्ततः प्राप्तमिच्छया सत्यलीलया

ດັ່ງນັ້ນ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍຈຶ່ງປະກາດຮູ້ຈັກຣຸດຣະ ແລະກ່າວເຖິງກາລີເຊັ່ນດຽວກັນ. ແທ້ຈິງແລ້ວ ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງສຸດທ້າຍຍ່ອມໄດ້ຮັບຈາກທັງສອງນັ້ນ—ໂດຍພຣະປະສົງອັນເປັນເອກະອໍານາດ ໃນລີລາທິພຣະອົງອັນແທ້ແລະມີເປົ້າໝາຍ.

Verse 27

न तस्योत्पादकः कश्चिद्भर्ता हर्ता न तस्य हि । स्वयं सर्वस्य हेतुस्ते कार्यभूताच्युतादयः

ພຣະອົງບໍ່ມີຜູ້ສ້າງ—ແທ້ຈິງແລ້ວ ສໍາລັບພຣະອົງ ບໍ່ມີຜູ້ຄ້ຳຈຸນ ຫຼືຜູ້ທໍາລາຍ. ພຣະອົງເອງແມ່ນເຫດແຫ່ງທຸກສິ່ງ; ແມ່ນແຕ່ອະຈຸຕະ (ວິສນຸ) ແລະອື່ນໆ ກໍເປັນຜົນທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍພຣະອໍານາດຂອງພຣະອົງ.

Verse 28

स्वयं च कारणं कार्यं स्वस्य नैव कदाचन । एकोव्यनेकतां यातोप्यनेकोप्येकतां व्रजेत्

ອັດຕາ (ຕົນ) ບໍ່ເຄີຍເປັນທັງເຫດແລະຜົນຂອງຕົນເອງໃນເວລາໃດໆ. ແມ່ນແຕ່ຄວາມເປັນໜຶ່ງ ອາດປາກົດດັ່ງເຂົ້າສູ່ຄວາມຫຼາຍ; ແລະຄວາມຫຼາຍກໍອາດກັບຄືນສູ່ຄວາມເປັນໜຶ່ງ.

Verse 29

एकं बीजं बहिर्भूत्वा पुनर्बीजं च जायते । बहुत्वे च स्वयं सर्वं शिवरूपी महेश्वरः

ຈາກເມັດພັນອັນດຽວ ປາກົດອອກພາຍນອກ ແລ້ວເມັດພັນກໍເກີດຂຶ້ນອີກ; ເມື່ອປາກົດເປັນຫຼາຍ ທັງໝົດນັ້ນ—ແທ້ຈິງ—ແມ່ນພຣະມະເຫສະວະຣະ ຜູ້ມີຮູບເປັນພຣະສິວະເອງ.

Verse 30

एतत्परं शिवज्ञानं तत्त्वतस्तदुदाहृतम् । जानाति ज्ञानवानेव नान्यः कश्चिदृषीश्वराः

ນີ້ແມ່ນຄວາມຮູ້ສູງສຸດແຫ່ງພຣະສິວະ ທີ່ໄດ້ປະກາດຕາມຫຼັກຕັດຕະວະ (tattva) ຢ່າງແທ້ຈິງ. ໂອ ຜູ້ເປັນເຈົ້າໃນຫມູ່ລິສີ, ມີແຕ່ຜູ້ມີປັນຍາແທ້ເທົ່ານັ້ນຈຶ່ງຮູ້ເຂົ້າໃຈ; ບໍ່ມີຜູ້ອື່ນໃດ.

Verse 31

मुनय ऊचुः । ज्ञानं सलक्षणं ब्रूहि यज्ज्ञात्वा शिवताम्व्रजेत् । कथं शिवश्च तत्सर्वं सर्वं वा शिव एव च

ບັນດາມຸນີກ່າວວ່າ: «ຂໍທ່ານອະທິບາຍຄວາມຮູ້ພ້ອມດ້ວຍລັກສະນະກຳນົດ ໂດຍຮູ້ແລ້ວຈຶ່ງບັນລຸຄວາມເປັນສິວະ. ແລະພຣະສິວະເປັນຄວາມເປັນຈິງທັງປວງນັ້ນແນວໃດ? ແລະເປັນແນວໃດທີ່ທຸກສິ່ງທັງປວງບໍ່ແມ່ນອື່ນ ນອກຈາກພຣະສິວະພຽງອົງດຽວ?»

Verse 32

व्यास उवाच । एतदाकर्ण्य वचनं सूतः पौराणिकोत्तमः । स्मृत्वा शिवपदाम्भोजं मुनींस्तानब्रवीद्वचः

ວຽາສະກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳນັ້ນ ສູຕະ—ຜູ້ເລົ່າປຸຣານະອັນຍອດຢ່າງ—ໄດ້ລະລຶກເຖິງພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະສິວະ ແລ້ວຈຶ່ງກ່າວຖ້ອຍຄຳແກ່ມຸນີເຫຼົ່ານັ້ນ.

Verse 42

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं नाम द्विचत्वारिंशोऽध्यायः

ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ສີຣີ ຊິວະມະຫາປຸຣານະ» ໃນສະມະຫິຕາທີ 4 ຊື່ «ໂກຕິຣຸດຣະສັມຫິຕາ» ບົດທີ 42 ຊື່ “ການພັນລະນາຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງ ສະກຸນ ແລະ ນິຣກຸນ” ຈົບລົງແລ້ວ।

Verse 43

अन्ये च ये समुत्पन्ना यथानुक्रमतो लयम् । यांति नैव तथा रुद्रः शिवे रुद्रो विलीयते

ສັດທັງຫຼາຍອື່ນໆ ທີ່ເກີດຂຶ້ນ ຍ່ອມໄປສູ່ລະຍະ (ການສະລາຍ) ຕາມລຳດັບ. ແຕ່ ຣຸດຣະ ບໍ່ເປັນເຊັ່ນນັ້ນ; ຣຸດຣະ ສະລາຍລົງແຕ່ໃນ ຊິວະ ເທົ່ານັ້ນ।