Rig Veda 8.45.11: Mandala 8, Sukta 45, Mantra 11

Sukta 8.45

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

शनैश्चिद्यन्तो अद्रिवोऽश्वावन्तः शतग्विनः । विवक्षणा अनेहसः ॥

Transliteration

śanáiś cid yánto adrivo’śvā́vantaḥ śatá-gvinaḥ | vivákṣaṇā aneḥásaḥ ||

Translation

Even if they advance slowly, O Bearer of the pressing-stone, they come with the steeds of force—possessors of a hundredfold gain; they are wide-opening powers, unhurried in their movement.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शनैः: slowly, gradually
• शनैः: Adhikaraṇa (रीति/प्रकारेण)
• Type: Indeclinable
• Root: शनै (अव्यय-प्रातिपदिक) < PIE *ḱen-? (धीरे) (परम्परागत: शनैः = शनैः-प्रकारेण)

• चित्: even, indeed
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• यन्तः: going, moving
• यन्तः: Kartā
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• अद्रिवः: stone-bearing; (Indra’s) ‘with the pressing-stones/with the thunderbolt’
• अद्रिवः: Kartā (यन्तः का विशेषणम्)
• Type: Noun (epithet)
• Root: अद्रि-वत् (प्रातिपदिक: अद्रि ‘पत्थर/वज्र/सोम-पेषण-शिला’ + वत्)

• अश्वावन्तः: having horses
• अश्वावन्तः: Kartā (यन्तः/अद्रिवः का विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अश्व-वत् (प्रातिपदिक: अश्व + वत्)

• शतग्विनः: possessing a hundred cows; very rich in cattle
• शतग्विनः: Kartā (समूह-विशेषण)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: शत-ग्विन् (प्रातिपदिक; ‘शत’ + ‘ग्विन्’ < गो/गव्-सम्बन्धी, बहुगवः/बहुधनः इत्यर्थे)

• विवक्षणाः: eager to speak/proclaim; ready to utter
• विवक्षणाः: Kartā (पूर्वपदानां विशेषणम्)
• Type: Adjective (kṛdanta-like epithet)
• Root: वि-√वच् (धातु) → विवक्ष (इच्छा/उक्त्यर्थ-प्रवृत्ति) + णा (कृदन्त-प्रत्यय; बहुव्रीहि/विशेषण-रूप)

• अनेहसः: unhindered, without delay; untroubled
• अनेहसः: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-नेहस् (प्रातिपदिक; नेहस् ‘निकटता/अल्पकाल/विलम्ब’ अथवा ‘क्लेश/हानि’—ऋग्वैदिके प्रायः ‘अविलम्ब/अक्लेश’)