Rig Veda 8.43.24: Mandala 8, Sukta 43, Mantra 24

Sukta 8.43

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

विशां राजानमद्भुतमध्यक्षं धर्मणामिमम् । अग्निमीळे स उ श्रवत् ॥

Transliteration

viśā́m rājā́nam ádbhutaṃ ádhyakṣaṃ dhármaṇām imám | agním ī́ḷe sá u śravat ||

Translation

I aspire to this Agni—king of the peoples, the wondrous One, the overseer of the laws of right working. May he indeed hear (and respond).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विशाम्: of the peoples/clans
• विशाम्: सम्बन्ध (genitive relation) — ‘of the clans/peoples’
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक: विश्/विशा ‘जन/कुल/प्रजा’)

• राजानम्: the king
• राजानम्: कर्म (object) — ‘(I) praise/choose the king’
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक) < √राज् ‘to rule’

• अद्भुतम्: wonderful, marvelous
• अद्भुतम्: विशेषण (qualifier of कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अद्भुत (प्रातिपदिक)

• अध्यक्षम्: overseer, superintendent
• अध्यक्षम्: विशेषण (qualifier of कर्म)
• Type: Noun/Adjective
• Root: अध्यक्ष (प्रातिपदिक: अधि+अक्ष ‘overseer, superintendent’)

• धर्मणाम्: of the laws/ordinances/rites
• धर्मणाम्: सम्बन्ध (genitive) — ‘of the ordinances/laws/rites’
• Type: Noun
• Root: धर्मन् (प्रातिपदिक) < √धृ ‘to hold, sustain’

• इमम्: this
• इमम्: कर्म (object determiner) — ‘this (one)’
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: कर्म (object of ईळे)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• ईळे: I praise / I invoke
• ईळे: क्रिया (main verb) — ‘I praise/invoke’
• Type: Verb
• Root: √ईळ्/√ईड् (वैदिक) ‘to praise, invoke’

• सः: he
• सः: कर्तृ (subject of श्रवत्)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed, surely
• उ: सम्बन्ध-निपात (emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात/अव्यय)

• श्रवत्: may he hear / let him hear
• श्रवत्: क्रिया (benedictive/imperative sense) — ‘may he hear’
• Type: Verb
• Root: √श्रु ‘to hear’