Rig Veda 1.124.9: Mandala 1, Sukta 124, Mantra 9

Sukta 1.124

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Uṣas (plural uṣāsaḥ)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

आसां पूर्वासामहसु स्वसॄणामपरा पूर्वामभ्येति पश्चात् । ताः प्रत्नवन्नव्यसीर्नूनमस्मे रेवदुच्छन्तु सुदिना उषासः ॥

Transliteration

āsā́m pū́rvāsām áha-su svasṛ́̄ṇām áparā pū́rvām abhí eti paścā́t | tā́ḥ pratná-van návyasīr nūnám asmè révad ucchantu su-dínā uṣā́saḥ ||

Translation

Of these sister-dawns, in the days, the later one follows after the former. May those Dawns—ancient yet ever new—now rise for us with richness, bringing the good day of the soul.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आसाम्: of these (fem.)
• आसाम्: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्मद्/इदम्-श्रृंखला (एतद्-समूह)

• पूर्वासाम्: of the former (ones)
• पूर्वासाम्: विशेषण (to स्वसॄणाम्)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• अहसु: on the days
• अहसु: अधिकारण (time-locative)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)

• स्वसॄणाम्: of the sisters
• स्वसॄणाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: स्वसृ (प्रातिपदिक)

• अपरा: the later/other (one)
• अपरा: कर्तृ (of अभ्येति)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)

• पूर्वाम्: the former (one)
• पूर्वाम्: कर्म (object of अभ्येति)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• अभ्येति: approaches, comes up to
• अभ्येति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इ (धातु) with अभि- (उपसर्ग)

• पश्चात्: afterwards, from behind
• पश्चात्: अधिकारण (adverbial: after/behind)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)

• ताः: they (those, fem.)
• ताः: कर्तृ (of उच्छन्तु)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रत्नवत्: as of old, in the ancient way
• प्रत्नवत्: क्रियाविशेषण (manner)
• Type: Adjective/Adverbial
• Root: प्रत्नवत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्यय)

• नव्यसीः: newer, more fresh
• नव्यसीः: विशेषण (to ताः/उषासः)
• Type: Adjective
• Root: नव्यस् (प्रातिपदिक; comparative)

• नूनम्: now, indeed
• नूनम्: क्रियाविशेषण (time/emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: नूनम् (अव्यय)

• अस्मे: to us
• अस्मे: सम्प्रदान (recipient)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रेवत्: richly, bringing wealth
• रेवत्: क्रियाविशेषण (manner/result)
• Type: Adjective/Adverbial
• Root: रेवत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्यय from रेवत्/रेव् ‘wealth’)

• उच्छन्तु: let them shine forth / dawn
• उच्छन्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वस्/उष्? → वच्? (here: √उष्/√वस् in Vedic ‘to shine, dawn’; verb stem उच्छ- < उद्+√शुच्/√उष् tradition varies)

• सुदिनाः: having good days, auspicious-dayed
• सुदिनाः: विशेषण (to उषासः)
• Type: Adjective
• Root: सु-दिन (समास; प्रातिपदिक)

• उषासः: the Dawns
• उषासः: कर्तृ (of उच्छन्तु)
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)