Shloka 16

रावणस्य सभाप्रवेशः — रामस्य शरवृष्ट्या राक्षससेनाविनाशः

Ravana Enters Council; Rama’s Arrow-Storm Destroys the Rakshasa Host

Devanagari script

तदागदाभिर्गुर्वीभिःप्रासैःखडगैःपरश्वधैः ।निर्जघ्नुर्वानरान्घोरान्राक्षसाःपर्वतोपमाः ।।।।

Transliteration

tadā gadābhir gurvībhiḥ prāsaiḥ khaḍgaiḥ paraśvadhaiḥ |

nirjaghnur vānarān ghorān rākṣasāḥ parvatopamāḥ ||

Translation

ໃນຂະນະນັ້ນ ພວກຣາກສະສາຜູ້ໃຫຍ່ດຸຈພູເຂົາ ໄດ້ໃຊ້ຄ້ອນກະບອງໜັກ ຫອກ ດາບ ແລະຂວານ ຟາດຟັນໂຄ່ນລົ້ມວານະຜູ້ນ່າຢ້ານກົວ

Word by Word

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikarana (काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tadā (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय

• गदाभिः: with maces
• गदाभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: gadā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्

• गुर्वीभिः: heavy
• गुर्वीभिः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: gurvī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; विशेषणम् गदाभिः

• प्रासैः: with spears
• प्रासैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: prāsa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्

• खड्गैः: with swords
• खड्गैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: khaḍga (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्

• परश्वधैः: with axes
• परश्वधैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: paraśvadha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्

• निर्जघ्नुः: struck down
• निर्जघ्नुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: nir√han (धातु)
• Form: लिट् (Perfect) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः बहुवचनम्

• वानरान्: Vanaras
• वानरान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: vānara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्

• घोरान्: terrible/fierce
• घोरान्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ghora (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; विशेषणम् वानरान्

• राक्षसाः: Rakshasas
• राक्षसाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: rākṣasa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्

• पर्वतोपमाः: mountain-like
• पर्वतोपमाः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: parvata + upamā (प्रातिपदिके)
• Form: तत्पुरुषः (पर्वत-उपमाः = पर्वतसदृशाः); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम् राक्षसाः

Context

Then the mountain-like forms of Rakshasas attacked the Vanaras with heavy maces, darts, swords, and axes in frightening ways.

Characters & Entities

• Rākṣasas
• Vānaras
• swords (khaḍga)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

It shows the escalation of violence when adharma resists correction; dharma requires protection of the righteous side, anticipating Rāma’s necessary intervention.

What is the narrative situation?

Rākṣasas counterattack fiercely with multiple weapons, inflicting heavy blows on the vānaras.

Which character virtue is emphasized?

Readiness to protect allies is implied—when the righteous are endangered, leadership must respond decisively.