Sarga 31
मायाशिरोप्रदर्शनम् (The Display of the Illusory Head of Rāma)
युद्धकाण्ड
ບົດທີ (Sarga) 31 ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍສາຍລັບຂອງລົງກາ ລາຍງານຕໍ່ ທົດສະກັນ (Rāvaṇa) ວ່າກອງທັບຂອງ ພະຣາມ ໄດ້ຕັ້ງທັບຢູ່ພູ ສຸເວລາ ແລ້ວ. ດ້ວຍຄວາມກັງວົນ, ທົດສະກັນ ຈຶ່ງເລືອກໃຊ້ສົງຄາມຈິດວິທະຍາແທນການຕໍ່ສູ້ເຊິ່ງໜ້າ. ລາວໄດ້ຮຽກຕົວ ຍັກ ວິທະຍຸຊິວຫາ (Vidyujjihva) ຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານເວທະມົນ ແລະ ສັ່ງໃຫ້ເນລະມິດຫົວປອມຂອງ ພະຣາມ ພ້ອມກັບຄັນທະນູຂຶ້ນມາ. ທົດສະກັນ ມຸ່ງໜ້າໄປຍັງ ສວນອະໂສກ ດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໃຈທີ່ຈະທຳລາຍຈິດໃຈຂອງ ນາງສີດາ. ລາວພົບນາງນັ່ງກົ້ມຫົວຢູ່ກັບພື້ນ, ຈົມຢູ່ໃນຄວາມຄິດເຖິງພະສະວາມີ. ທົດສະກັນ ໄດ້ຕົວະນາງວ່າ ພະຣາມ ແລະ ເຫຼົ່າວານອນ ຖືກຂ້າຕາຍແລ້ວໃນການໂຈມຕີຕອນກາງຄືນທີ່ນຳໂດຍ ປະຫັດສະ. ເພື່ອເພີ່ມຄວາມສົມຈິງ, ລາວໄດ້ວາງຫົວປອມ ແລະ ຄັນທະນູໄວ້ຕໍ່ໜ້ານາງ. ບົດນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງການຂົ່ມຂູ່ ແລະ ການຫຼອກລວງຂອງ ທົດສະກັນ ທີ່ກົງກັນຂ້າມກັບຄວາມຮັກພັກດີຂອງ ນາງສີດາ.
Shlokas
Verse 1
ततस्तमक्षोभ्यबलंलङ्काधिपतयेचराः ।सुवेलेराघवंशैलेनिविष्टंप्रत्यवेदयन् ।।।।
ຕໍ່ມາ ບັນດາສາຍລັບໄດ້ກາບທູນແດ່ຈອມເຈົ້າແຫ່ງລັງກາ ວ່າ ພຣະຣາຆະວະ ພ້ອມກອງທັບອັນບໍ່ອາດສັ່ນຄອນ ໄດ້ເຂົ້າໄປຕັ້ງຄ່າຍຢູ່ເທິງພູສຸເວລາແລ້ວ។
Verse 2
चाराणांरावणश्श्रुत्वाप्राप्तंरामंमहाबलम् ।जातोद्वेगोऽभवत्किञ्चित्सचिवानिदमब्रवीत् ।।।।
ເມື່ອຣາວະນະໄດ້ຍິນຈາກສາຍລັບວ່າ ພຣະຣາມຜູ້ມີພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໄດ້ມາຮອດແລ້ວ ກໍເກີດຄວາມຫວັ່ນໄຫວຢູ່ບ້າງ ແລ້ວກ່າວຄຳນີ້ແກ່ອຳມາດຂອງຕົນ.
Verse 3
मन्त्रिणश्शीघ्रमायान्तुसर्वेवैसुसमाहिताः ।अयंनोमन्त्रकालोहिसम्प्रप्ताइतिराक्षसाः ।।।।
“ໃຫ້ບັນດາມົນຕີທັງໝົດມາໃນທັນທີ ດ້ວຍໃຈສະຫງົບແລະຕັ້ງມັ່ນ; ເພາະເວລາແຫ່ງການປຶກສາໄດ້ມາຮອດເຮົາແລ້ວ” ພວກຣາກສະສາກ່າວ
Verse 4
तस्यतद्वचनंश्रुत्वामन्त्रिणोऽभ्यागमन् द्रुतम् ।ततस्समन्त्रयामासराक्षसैस्सचिवैस्सह ।।।।
ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳຂອງລາວ ບັນດາມົນຕີກໍຮີບມາທັນທີ; ແລ້ວລາວຈຶ່ງປຶກສາຫາລືກັບພວກຣາກສະ ແລະທີ່ປຶກສາຂອງຕົນ।
Verse 5
मन्त्रयित्वासदुर्धर्षःक्षमंयत्समनन्तरम् ।विसर्जयित्वासचिवान्प्रविवेशस्वमालयम् ।।।।
ຕໍ່ມາ ຣາວະນະຜູ້ຍາກຈະຕ້ານທານ ໄດ້ຄິດໄຕ່ຕອງວ່າ ຄວນເຮັດສິ່ງໃດຕໍ່ໄປ; ແລ້ວປ່ອຍບັນດາອຳມາດອອກໄປ ແລະເຂົ້າສູ່ທີ່ປະທັບຂອງຕົນ
Verse 6
ततोराक्षसमाहूयविद्युज्जिह्वंमहाबलम् ।मायाविदंमहामायःप्राविशद्यत्रमैथिली ।।।।
ແລ້ວຣາວະນະ ຜູ້ເປັນມະຫາມາຍາວີ ໄດ້ເອີ້ນຣັກສະສະ ວິດຍຸຈິຫວະ ຜູ້ມີກຳລັງໃຫຍ່ ແລະຊຳນານວິຊາມາຍາ ແລ້ວໄປຍັງບ່ອນທີ່ນາງໄມຖິລີ (ສີຕາ) ຢູ່
Verse 7
विद्युज्जिह्वंचमायाज्ञमब्रवीद्राक्षसाधिपः ।मोहयिष्यावहेसीतांमाययाजनकात्मजाम् ।।।।
ຈອມເຈົ້າແຫ່ງຣັກສະສະ ໄດ້ກ່າວກັບ ວິດຍຸຈິຫວະ ຜູ້ຊຳນານມາຍາວ່າ “ດ້ວຍກົນມາຍາ ພວກເຮົາຈະເຮັດໃຫ້ນາງສີຕາ ທິດາແຫ່ງຊະນະກະ ຫຼົງມົນ”
Verse 8
शिरोमायामयंगृह्यराघवस्यनिशाचर: ।त्वंमांसमुतिष्ठस्वमहच्चसशरंधनुः ।।।।
ໂອ້ ຣາກະສະຜູ້ທ່ອງຄືນ! ຈົ່ງຖືຫົວຂອງຣາຄະວະ (ຣາມ) ທີ່ເປັນມາຍາ ແລ້ວມາຢືນຕໍ່ໜ້າຂ້າ—ພ້ອມທັງຄັນທະນູໃຫຍ່ ແລະ ລູກສອນດ້ວຍ.
Verse 9
एवमुक्तस्तथेत्याहविद्युज्जिह्वोनिशाचरः ।दर्शयामासतांमायांसुप्रयुक्तांसरावणे ।।।।तस्यतुष्टोऽभवद्राजाप्रददौचविभूषणम् ।
ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ຣາກະສະຜູ້ທ່ອງຄືນ ວິດຍຸຈິຫວະ ຕອບວ່າ “ເປັນດັ່ງນັ້ນ” ແລ້ວສະແດງມາຍາທີ່ຈັດວາງຢ່າງຊໍານານໃຫ້ຣາວະນະເຫັນ। ພຣະຣາຊາພໍໃຈ ແລະປະທານເຄື່ອງປະດັບໃຫ້ເຂົາ.
Verse 10
अशोकवनिकायांतुसीतादर्शनलालसः ।वैरृतानामधिपतिस्संविवेशमहाबलः ।।।।
ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະໄດ້ເຫັນນາງສີຕາ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງຣາກສະສາຜູ້ມີພະລັງຍິ່ງໃຫຍ່ ຈຶ່ງເຂົ້າໄປໃນສວນອະໂສກາ।
Verse 11
ततोदीनामदैन्यार्हांददर्शधनदानुजः ।।।।अधोमुखींशोकपरामुपविष्टांमहीतले ।भर्तारमेवध्यायन्तीमशोकवविकांगताम् ।।।।
ແລ້ວ ນ້ອງຊາຍຂອງທະນະດາ (ຣາວະນະ) ໄດ້ເຫັນນາງສີຕາ—ຜູ້ບໍ່ຄວນຮັບທຸກຂ໌ເຊັ່ນນັ້ນ—ນັ່ງຢູ່ເທິງພື້ນດິນ ກົ້ມໜ້າ ຈົມຢູ່ໃນຄວາມໂສກ ໃນສວນອະໂສກາ ຄິດຮອດແຕ່ພຣະສະຫວາມີຂອງນາງເທົ່ານັ້ນ។
Verse 12
ततोदीनामदैन्यार्हांददर्शधनदानुजः ।।6.31.11।।अधोमुखींशोकपरामुपविष्टांमहीतले ।भर्तारमेवध्यायन्तीमशोकवविकांगताम् ।।6.31.12।।
ເມື່ອນາງນັ່ງຢູ່ໂດຍຖືກຍາມກາດຈາກທຸກທິດທາງໂດຍນາງຣາກສະສີອັນນ່າຢ້ານ ລາວຈຶ່ງເຂົ້າໄປໃກ້ນາງສີຕາດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ພ້ອມກັບຍົກຍ້ອງຕົນເອງ ແລະເວົ້າຖ້ອຍຄຳອັນບໍ່ລະອາຍຕໍ່ທິດາແຫ່ງຊະນະກະ।
Verse 13
उपास्यमानांघोराभीराक्षसीभिरितस्ततः ।उपसृत्यततस्सीतांप्रहर्षंनामकीर्तयन् ।।।।इदंचवचनंधृष्टमुवाचजनकात्मजाम् ।
ເມື່ອນາງນັ່ງຢູ່ໂດຍຖືກຍາມກາດຈາກທຸກທິດທາງໂດຍນາງຣາກສະສີອັນນ່າຢ້ານ ລາວຈຶ່ງເຂົ້າໄປໃກ້ນາງສີຕາດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ພ້ອມກັບຍົກຍ້ອງຕົນເອງ ແລະເວົ້າຖ້ອຍຄຳອັນບໍ່ລະອາຍຕໍ່ທິດາແຫ່ງຊະນະກະ।
Verse 14
सान्त्व्यमानामयाभद्रेयमुपाश्रित्यवल्गसे ।खरहन्तासतेभर्ताराघवस्समरेहतः ।।।।
“ໂອ ນາງຜູ້ປະເສີດ ແມ່ນແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າພະຍາຍາມປອບໃຈເຈົ້າ ແຕ່ເຈົ້າຍັງຍຶດໝັ້ນພຶ່ງພາ ແລະອວດອ້າງອາໄສຜູ້ນັ້ນຢູ່. ພຣະຣາຆະວະ ຜູ້ເປັນສະຫວາມີຂອງເຈົ້າ ຜູ້ປາບຂະຣະ ໄດ້ຖືກສັງຫານໃນສະໜາມຮົບແລ້ວ।”
Verse 15
छिन्नंतेसर्वतोमूलंदर्पस्तेनिहतोमया ।व्यसनेनात्मनस्सीते ममभार्याभविष्यसि ।।।।
ຮາກຖານແລະທີ່ພຶ່ງຂອງເຈົ້າຖືກຕັດຂາດທຸກດ້ານ; ຄວາມຍິ່ງຍໂສຂອງເຈົ້າຖືກຂ້າບົດແລ້ວໂດຍຂ້າ. ໂອ ສີຕາ, ເນື່ອງຈາກຄວາມທຸກຍາກຂອງເຈົ້າເອງ ເຈົ້າຈະເປັນເມຍຂອງຂ້າ.
Verse 16
विसृजेमांमतिंमूढे: किंमृतेनकरिष्यसि ।भवस्वभद्रे: भार्याणांसर्वेसामीश्वरीमम ।।।।
ແມ່ຍິງໂງ່ເຂົາເອີຍ ຈົ່ງປ່ອຍຄວາມຄິດນັ້ນເສຍ; ເຈົ້າຈະເຮັດຫຍັງໄດ້ກັບຜົວທີ່ປານດັ່ງຕາຍແລ້ວ? ໂອ ຜູ້ງາມດີ, ຈົ່ງເປັນມະເຫສີ ເປັນລາຊິນີເຫນືອເມຍທັງປວງຂອງຂ້າ.
Verse 17
अल्पपुण्ये: निवृत्तार्थे: मूढे: पण्डितमानिनि: ।शृणुभर्तृवधंसीते: घोरंवृत्रवधंयथा ।।।।
ໂອ ນາງຜູ້ມີບຸນນ້ອຍ ຜູ້ຫັນຫນີຈາກເປົ້າໝາຍແຫ່ງຊີວິດ, ຜູ້ໂງ່ທີ່ສຳຄັນຕົນວ່າເປັນບັນດິດ; ໂອ ສີຕາ, ຈົ່ງຟັງຂ່າວການສັງຫານຜົວຂອງເຈົ້າອັນນ່າສະພຶງກົວ ດຸດດັ່ງການປາບວຶດຕຣະ.
Verse 18
समायातस्समुद्रान्तंमांहन्तुंकिलराघवः ।वानरेन्द्रप्रणीतेनबलेनमहतावृतः ।।।।
ຣາຄະວະແທ້ໆໄດ້ມາຮອດຝັ່ງທະເລ ເພື່ອຈະສັງຫານຂ້າ; ໂດຍຖືກຫ້ອມລ້ອມດ້ວຍກອງທັບໃຫຍ່ມະຫາສານ ທີ່ມີພະຣາຊາແຫ່ງວານະຣາເປັນຜູ້ນຳ.
Verse 19
सन्निविष्टस्समुद्रस्यपीड्यतीरमथोत्तरम् ।बलेनमहतारामोव्रजत्यस्तंदिवाकरे ।।।।
ເມື່ອຕາເວັນກຳລັງຕົກ ພຣະຣາມພ້ອມດ້ວຍກອງທັບໃຫຍ່ໄດ້ຕັ້ງຄ່າຍຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງມະຫາສະມຸດ ກົດດັນແນວຊາຍຝັ່ງ ພ້ອມຈະໂຈມຕີ.
Verse 20
अथाध्वनिपरिश्रान्तमर्धरात्रेस्थितंबलम् ।सुखसुप्तंसमासाद्यचारित्रंप्रथमंचरैः ।।।।
ຕໍ່ມາ ເມື່ອກອງທັບທີ່ເມື່ອຍລ້າຈາກການເດີນທາງໄດ້ຢຸດພັກໃນຍາມກາງຄືນ ແລະນອນຫຼັບຢ່າງສະບາຍ ສາຍລັບຊັ້ນເລີດຂອງຂ້າກໍເຂົ້າໄປໃກ້ ແລ້ວຮູ້ຊັດຖຶງສະພາບແລະການເຄື່ອນໄຫວທັງໝົດຂອງພວກເຂົາ.
Verse 21
तत्प्रहस्तप्रणीतेनबलेनमहतामम ।बलमस्यहतंरात्रौयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।।।
ຢູ່ທີ່ນັ້ນໃນຍາມຄ່ຳຄືນ ກອງທັບໃຫຍ່ຂອງຂ້າ ທີ່ພຣະຫັດ (ປຣະຫັດສະຕະ) ນຳພາ ໄດ້ໂຈມຕີທຳລາຍກອງພົນຂອງພວກເຂົາ ຢູ່ບ່ອນທີ່ພຣະຣາມຢູ່ກັບພຣະລັກສະມະນະ.
Verse 22
पट्टसान्परिघांश्चक्रान्दण्डान्महायशान् ।बाणजालानिशूलानिभास्वरान्कूटमुद्गरान् ।।।।यष्टीश्चतोमरान् शक्तीश्चक्राणिमुसलानिच ।उद्यम्योद्यम्यरक्षोभिर्वानरेषुनिपातितां ।।।।
ພວກຣັກສະສະໄດ້ຍົກອາວຸດຂຶ້ນ ແລ້ວຂວ້າງລົງໃສ່ວານອນຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ: ດາບໜັກ, ຄ້ອນ/ກະບອງເຫຼັກ, ຈັກຣາ, ທ່ອນໄມ້ໃຫຍ່, ຝົນລູກສອນ, ຕຣິສູນ, ຄ້ອນເຫຼັກສ່ອງປະກາຍ, ກະບອງ, ຫອກ, ໂຕມະຣາ, ສັກຕິ, ຈັກຣາອີກ, ແລະ ມູສະລາກັບຄະທາ.
Verse 23
पट्टसान्परिघांश्चक्रान्दण्डान्महायशान् ।बाणजालानिशूलानिभास्वरान्कूटमुद्गरान् ।।6.31.22।।यष्टीश्चतोमरान् शक्तीश्चक्राणिमुसलानिच ।उद्यम्योद्यम्यरक्षोभिर्वानरेषुनिपातितां ।।6.31.23।।
ພວກຣັກສະສະໄດ້ຍົກອາວຸດຂຶ້ນ ແລ້ວຂວ້າງລົງໃສ່ວານອນຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ: ດາບໜັກ, ຄ້ອນ/ກະບອງເຫຼັກ, ຈັກຣາ, ທ່ອນໄມ້ໃຫຍ່, ຝົນລູກສອນ, ຕຣິສູນ, ຄ້ອນເຫຼັກສ່ອງປະກາຍ, ກະບອງ, ຫອກ, ໂຕມະຣາ, ສັກຕິ, ຈັກຣາອີກ, ແລະ ມູສະລາກັບຄະທາ.
Verse 24
अथसुप्तस्यरामस्यप्रहस्तेनप्रमाथिना ।असक्तंकृतहस्तेनशिरश्छिन्नंमहासिना ।।।।
ແລ້ວ ປຣະຫັດຕະ ຜູ້ຊໍານານແລະນ່າຢ້ານກົວ ໄດ້ຟັນຕັດສີສະຂອງພຣະຣາມຜູ້ກໍາລັງບັນທົມຢູ່ ດ້ວຍດາບໃຫຍ່ ໂດຍບໍ່ລັງເລ ແລະບໍ່ຍຶດຕິດ
Verse 25
विभीषणस्समुत्पत्यनिगृहीतोयदृच्छया ।दिशःप्रव्राजितस्सर्वैस्सर्लक्ष्मणःप्लवगैस्सहा ।।।।
ເມື່ອ ວິພີສະນະ ຜຸດລຸກຂຶ້ນ ກໍຖືກຈັບກຸມຢ່າງບໍ່ຄາດຄິດ; ແລະ ພຣະລັກສະມະນະ ພ້ອມດ້ວຍຫມູ່ວານະຣະ ຖືກຂັບໄລ່ໃຫ້ກະຈາຍໄປທົ່ວທິດ
Verse 26
सुग्रीवोग्रीनयासीतेभग्नयाप्लवगाधिपः ।निरस्तहनुकश्शेतेहनुमान्राक्षसैर्हतः ।।।।
“ໂອ ພຣະນາງສີຕາ! ສຸຄຣີວະ ຈອມແຫ່ງວານະຣະ ນອນຢູ່ດ້ວຍຄໍຫັກ; ແລະ ຫນຸມານ ນອນຢູ່ດ້ວຍຂາກັນໄກແຕກລະອຽດ—ຖືກພວກຣາກສະສາສັງຫານ”
Verse 27
जाम्बवानथजानुभ्यामुत्पतन्निहतोयुधि ।पट्टसैर्बहुभिश्छिन्नोनिकृत्तःपादपोयथा ।।।।
ແລະ ຈາມບະວານ ໃນສົງຄາມ ລຸກຂຶ້ນໂດຍພຶງເຂົ່າທັງສອງ ແຕ່ຖືກອາວຸດປັດຕະສະຫຼາຍອັນຟັນຂາດ ລົ້ມລົງດັ່ງຕົ້ນໄມ້ຖືກຕັດໂຄ່ນ។
Verse 28
मैन्दश्चद्विविदश्चोभौनिहतौवानरर्षभौ ।।।।निश्श्वसन्तौरुदन्तौचरुधिरेणसमुक्षितौ ।असिनाव्यायतौछिन्नौमध्येह्यरिनिषूदनौ ।।।।
ໄມນດະ ແລະ ທະວິວິດ—ຜູ້ເປັນດັ່ງໂຄອຸສະພະໃນຫມູ່ວານຣະ ຜູ້ປະຫານສັດຕູ—ທັງສອງຖືກຟັນລົ້ມ; ຫາຍໃຈຫອບ ຮ້ອງໄຫ້ ເລືອດຊຸ່ມກາຍ ແລະຮ່າງໃຫຍ່ຖືກດາບຜ່າກາງ।
Verse 29
मैन्दश्चद्विविदश्चोभौनिहतौवानरर्षभौ ।।6.31.28।।निश्श्वसन्तौरुदन्तौचरुधिरेणसमुक्षितौ ।असिनाव्यायतौछिन्नौमध्येह्यरिनिषूदनौ ।।6.31.29।।
ໄມນດະ ແລະ ທະວິວິດ—ຜູ້ເປັນດັ່ງໂຄອຸສະພະໃນຫມູ່ວານຣະ ຜູ້ປະຫານສັດຕູ—ທັງສອງຖືກຟັນລົ້ມ; ຫາຍໃຈຫອບ ຮ້ອງໄຫ້ ເລືອດຊຸ່ມກາຍ ແລະຮ່າງໃຫຍ່ຖືກດາບຜ່າກາງ।
Verse 30
अनुतिष्ठतिमेदिन्यांपनसःपनसोयथा ।।।।नाराचैर्बहुभिश्चिन्नश्शेतेदर्यांदरीमुखः ।कुमुदस्तुमहातेजानिष्कूजन्सायकै: कृतः ।।।।
ປນະສະນອນຢູ່ເທິງພື້ນດິນ ດັ່ງຕົ້ນໝາກຂະນຸນທີ່ລົ້ມ; ດາຣີມຸຂະນອນຢູ່ໃນຫວ່າງຫຸບ ຖືກລູກສອນປາຍເຫຼັກຫຼາຍດອກທຳລາຍຈົນແຕກຢັບ; ແລະ ກຸມຸດະ ຜູ້ມີເດຊະອັນໃຫຍ່ ແມ່ນແຕ່ຮຸ່ງໂລດ ກໍຖືກລູກສອນຜ່າກາຍ ແລ້ວນອນນິ່ງສງົບ।
Verse 31
अनुतिष्ठतिमेदिन्यांपनसःपनसोयथा ।।6.31.30।।नाराचैर्बहुभिश्चिन्नश्शेतेदर्यांदरीमुखः ।कुमुदस्तुमहातेजानिष्कूजन्सायकै: कृतः ।।6.31.31।।
ປນະສະນອນຢູ່ເທິງພື້ນດິນ ດັ່ງຕົ້ນໝາກຂະນຸນທີ່ລົ້ມ; ດາຣີມຸຂະນອນຢູ່ໃນຫວ່າງຫຸບ ຖືກລູກສອນປາຍເຫຼັກຫຼາຍດອກທຳລາຍຈົນແຕກຢັບ; ແລະ ກຸມຸດະ ຜູ້ມີເດຊະອັນໃຫຍ່ ແມ່ນແຕ່ຮຸ່ງໂລດ ກໍຖືກລູກສອນຜ່າກາຍ ແລ້ວນອນນິ່ງສງົບ।
Verse 32
अङ्गदोबहुभिश्छिन्नश्शरैरासाद्यराक्षसैः ।पतितोरुधिरोद्गारीक्षितौनिपतिताङ्गदः ।।।।
ອັງກະດະ ຖືກພວກຣາກສະສະເຂົ້າປະຊິດ ແລະຖືກລູກສອນຫຼາຍດອກຕັດຂາດ ຈຶ່ງລົ້ມລົງສູ່ພື້ນດິນ; ພ້ອມພົ່ນເລືອດ ນອນຢູ່ໃນທາດດິນ ແລະກຳໄລແຂນຂອງລາວກໍເລື່ອນຕົກລົງ।
Verse 33
हरयोमथितानागैरथजातैस्तथापरे ।शयितामृदिताश्चाश्वैर्यायुवेगैरिवाम्बुदाः ।।।।
ວານຣະບາງພວກຖືກຊ້າງບົດຂະຍີ້ ບາງພວກຖືກກອງລົດສົງຄາມທັບທົ່ມ; ແລະບາງພວກຖືກມ້າທີ່ພຸ່ງໄປດ້ວຍຄວາມໄວນິ່ງແຮງນັ້ນນຳໄປນິ່ງຢ່າງຖືກຢ່າງ ນອນກະຈາຍກັນໄປ—ດັ່ງເມກຖືກລົມແຮງພັດຈົນແຕກກະຈາຍ។
Verse 34
प्रहृताश्चपरेत्रस्ताहस्यमानाजघन्यतः ।अभिद्रुतास्तुरक्षोभिस्सिंहैरिवमहाद्विपाः ।।।।
ລິງບາງພວກຖືກຕີຈົນຕົກໃຈຫວາດກົວ ແລະຖືກພວກຣາກຊະສະຫົວເຢາະແລ້ວໄລ່ຕາມຈາກຂ້າງຫຼັງ ດັ່ງສິງໂຕໄລ່ຮັງຄານຊ້າງໃຫຍ່।
Verse 35
सागरेपतिताःकेचित्केचिग्दगनमाश्रिताः ।ऋक्षावृक्षानुपारूढावानरींवृत्तिमाश्रिताः ।।।।
ບາງພວກຕົກລົງໃນທະເລ ບາງພວກອາໄສຟ້າເປັນທີ່ພຶ່ງ. ພວກຫມີກໍຮັບເອົາວິຖີຂອງວານະຣະ ປີນຂຶ້ນໄປເທິງຕົ້ນໄມ້।
Verse 36
सागरस्यचतीरेषुशैलेषुचवनेषुच ।पिङ्गलास्तेविरूपाक्षैर्बहुभिर्बहवोहताः ।।।।
ຕາມຝັ່ງທະເລ ຕາມພູເຂົາ ແລະໃນປ່າ ວານະຣະຕາສີທອງນ້ຳຕານຈຳນວນຫຼາຍ ຖືກພວກຣາກຊະສະຕາດຸຮ້າຍຈຳນວນຫຼາຍສັງຫານລົງ।
Verse 37
एवंतवहतोभर्ताससैन्योममसेनया ।क्षतजार्द्रंरजोध्वस्तमिदंचस्याहृतंशिरः ।।।।
ດັ່ງນັ້ນ ຜົວຂອງເຈົ້າພ້ອມກອງທັບ ຖືກກອງທັບຂອງຂ້າສັງຫານແລ້ວ; ແລະນີ້ແມ່ນສີສະຂອງລາວ—ຊຸ່ມເລືອດ ແລະເປື້ອນຝຸ່ນ—ທີ່ນຳກັບມາ।
Verse 38
ततःपरमदुर्धर्षोरावणोराक्षसेश्वरः ।सीतायामुपशन्त्यांराक्षसीमिदमब्रवीत् ।।।।
ຕໍ່ມາ ຣາວະນະ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງຣາກສະ ຜູ້ຍາກຈະຕໍ່ຕ້ານ ໄດ້ກ່າວຄຳນີ້ແກ່ຣາກສະນີຜູ້ໜຶ່ງ ໃນຂະນະທີ່ນາງສີຕານິ່ງຟັງຢູ່।
Verse 39
राक्षसंक्रूरकर्माणंविद्युज्जिह्वंत्वमानय ।येनतद्राघवशिरस्सङ्ग्रामात्स्वयमाहृतम् ।।।।
ຈົ່ງນຳຣາກສະ ວິດຍຸຈິຫວະ ຜູ້ກະທຳໂຫດຮ້າຍ ມາທີ່ນີ້—ຜູ້ທີ່ໄດ້ນຳສີສະຂອງຣາຆະວະມາຈາກສະໜາມຮົບດ້ວຍຕົນເອງ।
Verse 40
विद्युज्जिह्वस्ततोगृह्यशिरस्तत्सशरासनम् ।प्रणामंशिरसाकृत्वारावणस्याग्रतस्थितः ।।।।
ຕໍ່ມາ ວິດຍຸຈິຫວະ ຖືສີສະນັ້ນພ້ອມຄັນທະນູ ແລ້ວກ້ົມສີສະຖວາຍຄຳນົບ ແລະຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າຣາວະນະ।
Verse 41
तमब्रवीत्ततोराजारावणोराक्षसंस्थितम् ।विद्युज्जिह्वंमहाजिह्वंसमीपपरिवर्तिनम् ।।।।
ແລ້ວພະຣາຊາຣາວະນະ ໄດ້ກ່າວກັບຣັກສະສະ ວິດຍຸຈິຫວະ ຜູ້ມີລີ້ນໃຫຍ່ ຜູ້ເຂົ້າມາໃກ້ ແລະຢືນຢູ່ຂ້າງໆ
Verse 42
अग्रतःकुरुसीतायाश्शीघ्रंदाशरधेशशिरः ।अवस्थांपश्चिमांभर्तुःकृपणासाधुपश्यतु ।।।।
(ຣາວະນະກ່າວວ່າ) “ຈົ່ງນຳຫົວຂອງພຣະຣາມ ບຸດແຫ່ງທະສະຣະຖ ໄປວາງຕໍ່ໜ້ານາງສີຕາໃຫ້ໄວ. ໃຫ້ນາງຜູ້ນ່າສົງສານນັ້ນ ໄດ້ເຫັນສະພາບສຸດທ້າຍຂອງສາມີນາງ”
Verse 43
एवमुक्तंतुतद्रक्षशशिरस्तत्प्रियदर्शनम् ।उपनिक्षिप्यसीतायाःक्षिप्रमन्तरधीयत ।।।।
ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນ ຣາກະສະນັ້ນໄດ້ວາງຫົວທີ່ເບິ່ງງາມນ່າຊົມໄວ້ຂ້າງນາງສີຕາ ແລ້ວກໍຫາຍວັບໄປຈາກສາຍຕາໃນທັນທີ.
Verse 44
रावणश्चापिचिक्षेपभस्वरंकार्मुकंमहत् ।त्रिषुलोकेषुविख्यातंसीतामिदमुवाचह ।।।।
ຣາວະນະກໍໄດ້ໂຍນຄັນທະນູໃຫຍ່ອັນສະຫວ່າງໄສ—ມີຊື່ສຽງໃນສາມໂລກ—ລົງ ແລ້ວຈຶ່ງກ່າວຖ້ອຍຄໍານີ້ແກ່ນາງສີຕາ.
Verse 45
इदंतुतवरामस्यकार्मुकंज्यासमायुतम् ।इहप्रहस्तेनानीतंहत्वातंनिशिमानुषम् ।।।।
“ນີ້ແມ່ນຄັນທະນູຂອງຣາມຂອງເຈົ້າ ທີ່ຂຶງສາຍໄວ້ແລ້ວ। ປຣະຫັດສະໄດ້ນໍາມາທີ່ນີ້ ຫຼັງຈາກສັງຫານມະນຸດນັ້ນໃນຍາມຄືນ.”
Verse 46
सविद्युज्जिह्वेनसहैवतच्छिरोधनुश्चभूमौविनिकीर्यरावणः ।विदेहराजस्यसुतांयशस्विनींततोऽब्रवीत्तांभवमेवशानुगा ।।।।
ແລ້ວ ຣາວະນະ ພ້ອມດ້ວຍ ວິດຍຸຈິຫວະ ໄດ້ວາງສະໂຫຼກນັ້ນ ແລະ ຄັນທະນູ ລົງເທິງພື້ນດິນ ແລ້ວກ່າວແກ່ ພຣະທິດາຜູ້ມີກຽດສັກສີ ຂອງກະສັດແຫ່ງວິເທຫະວ່າ “ບັດນີ້ ຈົ່ງຢູ່ໃນອຳນາດ ແລະ ນອບນ້ອມຕາມຄວາມປະສົງຂອງຂ້າ”
Frequently Asked Questions
The pivotal action is Rāvaṇa’s deliberate use of deception—manufacturing an illusory severed head and staging it before Sītā—to compel consent. The ethical dilemma centers on whether victory-seeking strategy can justify coercion and falsehood, positioning propaganda as a form of violence against moral agency.
The chapter illustrates that adharmic power often substitutes intimidation for truth and seeks to collapse inner resolve rather than defeat an opponent openly. By juxtaposing Sītā’s single-minded remembrance of her husband with Rāvaṇa’s manipulative speech, it frames steadfastness and integrity as resistance to coercive narratives.
Suvela marks the vānaras’ strategic positioning near Laṅkā; the northern seashore encampment situates the invasion logistics; and Aśokavanikā functions as the cultural-symbolic space of captivity and moral testing, where staged objects (the ‘head’ and famed bow) are used as instruments of psychological control.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.