Sarga 63

Verse 1

ततो मूर्ध्ना निपतितं वानरं वानरर्षभः।दृष्ट्वैवोद्विग्नहृदयो वाक्यमेतदुवाच ह।।।।

ຕໍ່ມາ ສຸຄຣີວາ ຜູ້ເປັນດັ່ງພະຍາວານອນ ເມື່ອເຫັນວານອນຜູ້ໜຶ່ງລົ້ມກົງຢູ່ທີ່ພຣະບາດ ນຳໜ້າຜາກແນບດິນ ໃຈກໍຫວັ່ນໄຫວ ແລ້ວກ່າວຖ້ອຍຄຳນີ້.

Verse 2

उत्तिष्ठोत्तिष्ठ कस्मात्त्वं पादयोः पतितो मम।अभयं ते भवेद्वीर सर्वमेवाभिधीयताम्।।।।

ລຸກຂຶ້ນ ລຸກຂຶ້ນ—ເປັນຫຍັງເຈົ້າຈຶ່ງລົງກົ້ມຢູ່ທີ່ຕີນຂ້າ? ຢ່າຫວາດຫວັນເລີຍ ຜູ້ກ້າຫານ; ຈົ່ງເວົ້າທຸກຢ່າງຕາມຄວາມເປັນຈິງ

Verse 3

स तु विश्वासितस्तेन सुग्रीवेण महात्मना।उत्थाय सुमहाप्राज्ञो वाक्यं दधिमुखोऽब्रवीत्।।।।

ເມື່ອໄດ້ຮັບຄວາມໝັ້ນໃຈຈາກສຸກຣີວຜູ້ມີໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ ດະທິມຸຂະຜູ້ມີປັນຍາລ້ຳເລີດກໍລຸກຂຶ້ນ ແລ້ວກ່າວຖ້ອຍຄຳເຫຼົ່ານີ້.

Verse 4

नैवर्क्षरजसा राजन्न त्वया नापि वालिना।वनं निसृष्टपूर्वं हि भक्षितं तच्च वानरैः।।।।

“ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ, ທັງໃນການເວລາຂອງຣຶກສະຣາຊາ ທັງໃນສະໄໝຂອງພະອົງ ແລະແມ່ນແຕ່ໃນສະໄໝຂອງວາລີກໍຕາມ, ປ່ານີ້ບໍ່ເຄີຍຖືກປ່ອຍໃຫ້ເຂົ້າອອກໄດ້ໂດຍເສຣີ; ແຕ່ວານະລາເຫຼົ່ານັ້ນກັບກິນຈົນໝົດ ແລະທຳໃຫ້ພິນາດ.”

Verse 5

एभिः प्रधर्षिताश्चैव वानरा वनरक्षिभिः।मधून्यचिन्तयित्वेमान् भक्षयन्ति पिबन्ति च।।।।

“ແມ່ນແຕ່ພວກຜູ້ຮັກສາປ່າພະຍາຍາມຂັດຂວາງດ້ວຍກຳລັງ ແຕ່ວານະລາເຫຼົ່ານັ້ນບໍ່ໃສ່ໃຈພວກເຮົາ ແລະຍັງຄົງກິນກັບດື່ມນ້ຳເຜິ້ງເຫຼົ່ານີ້ຕໍ່ໄປ.”

Verse 6

शिष्टमत्रापविध्यन्ति भक्षयन्ति तथापरे।निवार्यमाणास्ते सर्वे भ्रुवो वै दर्शयन्ति हि।।।।

ບາງພວກກໍໂຍນທິ້ງສິ່ງທີ່ເຫຼືອ ບາງພວກກໍຍັງກິນຕໍ່; ແລະເມື່ອຖືກຫ້າມ ພວກເຂົາທັງໝົດກໍສະແດງຄວາມຈອງຫອງ—ຍົກຄິ້ວທ້າທາຍດ້ວຍຄວາມດື້ດຶນ.

Verse 7

इमे हि संरब्धतरास्तथा तैस्सम्प्रधर्षिताः।वारयन्तो वनात्तस्मात्क्रुद्धैर्वानरपुङ्गवैः।।।।

ເມື່ອທະຫານຍາມພະຍາຍາມຫ້າມແລະຂັບໄລ່ພວກເຂົາອອກຈາກສວນປ່ານັ້ນ ບັນດາວານອນຜູ້ນຳ—ຜູ້ທີ່ໂກດຮ້າຍຍິ່ງຂຶ້ນ ແລະຮູ້ສຶກຖືກຫຍັບຫຍາມ—ກໍຕອບໂຕ້ດ້ວຍໂທສະ ຮັງຄານແລະກົດດັນທະຫານຍາມ

Verse 8

ततस्तैर्बहुभिर्वीरैर्वानरैर्वानरर्षभ।संरक्तनयनैः क्रोधाद्धरयः प्रविचालिताः।।।।

ຕໍ່ມາ ໂອ້ຜູ້ປະເສີດດຸດວົງວານອນ ວານອນວິລະຊົນຈຳນວນຫຼາຍ ມີດວງຕາແດງກ່ຳເນື່ອງຈາກໂທສະ ໄດ້ຂັບໄລ່ທະຫານຍາມອອກໄປດ້ວຍຄວາມໂກດ

Verse 9

पाणिभिर्निहताः केचित्केचिज्जानुभिराहताः।प्रकृष्टाश्च यथाकामं देवमार्गं च दर्शिताः।।।।

ບາງຄົນຖືກຕີດ້ວຍມື ບາງຄົນຖືກກະແທກດ້ວຍຫົວເຂົ່າ; ບາງຄົນຖືກລາກໄປມາຕາມໃຈ ແລະຍັງຖືກກະທຳການຫຍັບຫຍາມອັນນ່າອັບອາຍອີກດ້ວຍ

Verse 10

एवमेते हताश्शूरास्त्वयि तिष्ठति भर्तरि।कृत्स्नं मधुवनं चैव प्रकामं तैः प्रभक्ष्यते।।।।

‘ດັ່ງນີ້ແຫຼະ ວີລະຊົນເຫຼົ່ານັ້ນ ແມ່ນແຕ່ທ່ານຍືນຢູ່ເປັນພຣະພັດຕາ—ເຈົ້ານາຍຂອງພວກເຮົາ—ກໍຍັງທຸບຕີຜູ້ພິທັກສາ ແລະກິນມະທຸວະນະທັງໝົດຕາມໃຈປາຖະໜາ.’

Verse 11

एवं विज्ञाप्यमानं तं सुग्रीवं वानरर्षभम्।अपृच्छत्तं महाप्राज्ञो लक्ष्मणः परवीरहा।।।।

ເມື່ອສຸຄຣີວາ ຜູ້ເປັນດັ່ງພະຍາວານອນ ກຳລັງຖືກທູນລາຍງານຢ່າງນັ້ນ ພຣະລັກສະມະນະ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ ແລະເປັນຜູ້ປາບວີລະຊົນຂອງສັດຕູ ກໍໄດ້ຖາມທ່ານ.

Verse 12

किमयं वानरो राजन् वनपः प्रत्युपस्थितः।कं चार्थमभिनिर्दिश्य दुःखितो वाक्यमब्रवीत्।।।।

‘ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ ເປັນຫຍັງວານອນນີ້—ຜູ້ພິທັກສາສວນປ່າ—ຈຶ່ງມາຢືນຕໍ່ໜ້າພຣະອົງ? ເຂົາເວົ້າດ້ວຍຄວາມໂສກ ແລະຊີ້ໄປຫາເລື່ອງໃດ?’

Verse 13

एवमुक्तस्तु सुग्रीवो लक्ष्मणेन महात्मना।लक्ष्मणं प्रत्युवाचेदं वाक्यं वाक्यविशारदः।।।।

ເມື່ອພຣະລັກສະມະນະຜູ້ມີຈິດໃຈອັນສູງສົ່ງໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນ ສຸກຣີວຜູ້ຊໍານານໃນວາຈາ ຈຶ່ງຕອບພຣະລັກສະມະນະດ້ວຍຖ້ອຍຄໍານີ້

Verse 14

आर्य लक्ष्मण सम्प्राह वीरो दधिमुखः कपिः।अङ्गदप्रमुखैर्वीरैर्भक्षितं मधु वानरैः।।।।विचित्य दक्षिणामाशामागतैर्हरिपुङ्गवैः।

ຂ້າແຕ່ພຣະລັກສະມະນະຜູ້ຄວນເຄົາລົບ ວີຣະວານອນນາມ ດະທິມຸຂ ໄດ້ກ່າວລາຍງານວ່າ ນ້ໍາເຜິ້ງໄດ້ຖືກວານອນຜູ້ກ້າຫານ ນໍາໂດຍອັງຄະດ ບໍລິໂພກໝົດແລ້ວ—ເຫຼົ່າວານອນຊັ້ນເລີດທີ່ກັບມາຫຼັງຈາກຄົ້ນຫາທິດໃຕ້

Verse 15

नैषामकृत्यानामीदृशस्स्यादुपक्रमः।।।।आगतैश्च प्रमथितं यथा मधुवनं हि तैः।धर्षितं च वनं कृत्स्नमुपयुक्तं च वानरैः।।।।

ຖ້າຫາກວ່າພາລະກິດຂອງພວກເຂົາຍັງບໍ່ສໍາເລັດ ການປະພຶດແບບນີ້ກໍຈະບໍ່ປາກົດໃນພວກເຂົາ

Verse 16

नैषामकृत्यानामीदृशस्स्यादुपक्रमः।।5.63.15।।आगतैश्च प्रमथितं यथा मधुवनं हि तैः।धर्षितं च वनं कृत्स्नमुपयुक्तं च वानरैः।।5.63.16।।

ວານອນເຫຼົ່ານັ້ນເມື່ອກັບມາແລ້ວ ໄດ້ບຸກລຸກມະທຸວະນະຢ່າງແທ້ຈິງ; ທັງປ່າຖືກລົບກວນແລະຖືກວານອນນໍາໃຊ້ສະເພາະໃຈ—ແຕ່ໃນກໍລະນີນີ້ ຄວາມກ້າຫານຂອງພວກເຂົາກໍພໍເຂົ້າໃຈໄດ້

Verse 17

वनं यदाऽभिपन्नास्ते साधितं कर्म वानरैः।दृष्टा देवी न सन्देहो न चान्येन हनूमता।।।।

ຖ້າພວກເຂົາໄດ້ເຂົ້າໄປໃນປ່າສວນນັ້ນດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພວກວານອນຍ່ອມສຳເລັດພາລະກິດແນ່ນອນ. ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ: ພຣະເທວີໄດ້ຖືກເຫັນແລ້ວ—ໂດຍບໍ່ແມ່ນຜູ້ໃດອື່ນ ນອກຈາກຫນຸມານ.

Verse 18

न ह्यन्यस्साधने हेतुः कर्मणोऽस्य हनूमतः।कार्यसिद्धिर्मतिश्चैव तस्मिन्वानरपुङ्गवे।।।।व्यवसायश्च वीर्यं च श्रुतं चापि प्रतिष्ठितम्।

ສຳລັບພາລະກິດນີ້ ບໍ່ມີຜູ້ໃດເປັນເຫດໃຫ້ສຳເລັດໄດ້ແທ້ ນອກຈາກຫນຸມານ. ໃນວານອນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນ ຄວາມສຳເລັດໃນການກະທຳ ປັນຍາພິຈາລະນາ ຄວາມພາກພຽນອັນແນ່ວແນ່ ກຳລັງ ແລະຄວາມສາມາດທີ່ຜ່ານການພິສູດ ລ້ວນຕັ້ງມັ່ນຢູ່.

Verse 19

जाम्बवान्यत्र नेता स्यादङ्गदश्च महाबलः।।।।हनुमांश्चाप्यधिष्ठाता न तस्य गतिरन्यथा।

ບ່ອນໃດທີ່ຈາມບະວານເປັນຜູ້ນຳ ອັງຄະດາຜູ້ມີກຳລັງໃຫຍ່ຢືນຄຽງ ແລະຫນຸມານເປັນຜູ້ກຳກັບຊີ້ນຳ ຜົນຍ່ອມບໍ່ອາດເປັນອື່ນ ນອກຈາກຄວາມສຳເລັດ.

Verse 20

अङ्गदप्रमुखैर्वीरैर्हतं मधुवनं किल।।5.63.20।।वारयन्तश्च सहितास्तदा जानुभिराहताः।

ເລົ່າກັນວ່າ ມະທຸວະນະຖືກວີລະຊົນທີ່ມີອັງຄະດາເປັນຫົວໜ້າ ທຳລາຍຈົນພັງພິນາດ; ແລະເມື່ອພວກຍາມພະຍາຍາມຮ່ວມກັນຈະຫ້າມ ກໍຖືກກະແທກດ້ວຍຫົວເຂົ່າຈົນລົ້ມລົງ.

Verse 21

एतदर्थमयं प्राप्तो वक्तुं मधुरवागिह।।।।नाम्ना दधिमुखो नाम हरिः प्रख्यातविक्रमः।

ດ້ວຍເຫດນີ້ແທ້ໆ ລາວຈຶ່ງມາຮອດທີ່ນີ້ເພື່ອກ່າວແຈ້ງ—ວານອນຜູ້ເວົ້າຈາຫວານໄພເຮາະ ນາມວ່າ ດະທິມຸຂະ ຜູ້ມີຊື່ສຽງໃນວີລະກຳ.

Verse 22

दृष्टा सीता महाबाहो सौमित्रे पश्य तत्त्वतः।।।।अभिगम्य तथा सर्वे पिबन्ति मधु वानराः।

ໂອ ສໍມິຕຣີ ຜູ້ມີແຂນແຂງກ້າ, ຈົ່ງເບິ່ງຄວາມຈິງໃຫ້ແຈ້ງ—ນາງສີຕາໄດ້ຖືກເຫັນແລ້ວ; ເພາະສະນັ້ນວານະລາທັງປວງຈຶ່ງກັບມາແລ້ວດື່ມນ້ຳເຜິ້ງ.

Verse 23

न चाप्यदृष्ट्वा वैदेहीं विश्रुताः पुरुषर्षभ।।।।वनं दत्तवरं दिव्यं धर्षयेयुर्वनौकसः।

ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບຸລຸດ, ຖ້າບໍ່ໄດ້ເຫັນນາງໄວເທຫີກ່ອນ ບັນດາຜູ້ຢູ່ປ່າຜູ້ມີຊື່ສຽງນັ້ນ ຈະບໍ່ກ້າລ່ວງລະເມີດສວນປ່າອັນວິເສດ ແລະສັກສິດ ທີ່ໄດ້ຮັບປະທານເປັນພອນນັ້ນເລີຍ.

Verse 24

ततः प्रहृष्टो धर्मात्मा लक्ष्मणस्सह राघवः।।।।श्रुत्वा कर्णसुखां वाणीं सुग्रीववदनाच्च्युताम्।प्राहृष्यत भृशं रामो लक्ष्मणश्च महाबलः।।।।

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມຜູ້ມີຈິດໃນທຳ ພ້ອມດ້ວຍພຣະລັກສະມະນະ ໄດ້ຍິນວາຈາອັນໄພເພາະຕໍ່ຫູ ທີ່ອອກຈາກປາກຂອງສຸກຣີວ ກໍຍິນດີຢ່າງຫຼາຍ; ແລະພຣະລັກສະມະນະຜູ້ມີກຳລັງໃຫຍ່ກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ.

Verse 25

ततः प्रहृष्टो धर्मात्मा लक्ष्मणस्सह राघवः।।5.63.24।।श्रुत्वा कर्णसुखां वाणीं सुग्रीववदनाच्च्युताम्।प्राहृष्यत भृशं रामो लक्ष्मणश्च महाबलः।।5.63.25।।

“ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ, ທັງໃນການເວລາຂອງຣຶກສະຣາຊາ ທັງໃນສະໄໝຂອງພະອົງ ແລະແມ່ນແຕ່ໃນສະໄໝຂອງວາລີກໍຕາມ, ປ່ານີ້ບໍ່ເຄີຍຖືກປ່ອຍໃຫ້ເຂົ້າອອກໄດ້ໂດຍເສຣີ; ແຕ່ວານະລາເຫຼົ່ານັ້ນກັບກິນຈົນໝົດ ແລະທຳໃຫ້ພິນາດ.”

Verse 26

श्रुत्वा दधिमुखस्येदं सुग्रीवस्सम्प्रहृष्य च।वनपालं पुनर्वाक्यं सुग्रीवः प्रत्यभाषत।।।।

ເມື່ອສຸກຣີວໄດ້ຍິນລາຍງານຂອງດະທິມຸຂະ ກໍຍິນດີຢ່າງຫຼາຍ ແລ້ວຈຶ່ງຕອບກັບຜູ້ພິທັກສວນປ່ານັ້ນອີກຄັ້ງ.

Verse 27

प्रीतोऽस्मि सोऽहं यद्भुक्तं वनं तैः कृतकर्मभिः।मर्षितं मर्षणीयं च चेष्टितं कृतकर्मणाम्।।।।

ຂ້າພະເຈົ້າພໍໃຈທີ່ພວກເຂົາໄດ້ເສບສຸກໃນສວນປ່ານັ້ນ ເພາະເປັນການກະທຳຂອງຜູ້ທີ່ໄດ້ສຳເລັດພາລະກິດແລ້ວ. ຄວາມປະພຶດຂອງພວກເຂົາຄວນໄດ້ຮັບອະໄພ; ແທ້ຈິງແລ້ວ ມັນເປັນສິ່ງທີ່ຄວນອະໄພສຳລັບຜູ້ທີ່ເຮັດກິດໃຫ້ສຳເລັດ.

Verse 28

इच्छामि शीघ्रं हनुमत्प्रधानान् शाखामृगांस्तान् मृगराजदर्पान्।द्रष्टुं कृतार्थान् सह राघवाभ्यां श्रोतुं च सीताधिगमे प्रयत्नम्।।5.63.28।।

ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະໄດ້ເຫັນໃນທັນທີ ເຫຼົ່າວານະຣະຜູ້ອາໄສຕາມກິ່ງໄມ້ ນຳໂດຍຮະນຸມານ—ຜູ້ມີຄວາມອົງອາດດັ່ງພະຍາສິງ—ຜູ້ບັນລຸເປົ້າໝາຍແລ້ວ; ແລະພ້ອມກັບຣາຆະວະທັງສອງ ຈະໄດ້ຟັງຄວາມພາກພຽນໃນການສືບຫາພຣະນາງສີຕາ.

Verse 29

प्रीतिस्फीताक्षौ सम्प्रहृष्टौ कुमारौ दृष्ट्वा सिद्धार्थौ वानराणां च राजा।अङ्गैः संहृष्टैः कर्मसिद्धिं विदित्वा बाह्वोरासन्नां सोऽतिमात्रं ननन्द।।।।

ເມື່ອກະສັດແຫ່ງວານອນໄດ້ເຫັນເຈົ້າຊາຍທັງສອງ—ພຣະຣາມ ແລະ ພຣະລັກສະມະນ—ມີຄວາມປິຕິຍິນດີ ດວງຕາເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຊື່ນບານເພາະເປົ້າໝາຍສຳເລັດແລ້ວ ພຣະອົງກໍຍິນດີຢ່າງຫຼາຍ. ອະວະຍະວະທຸກສ່ວນສັ່ນໄຫວດ້ວຍປິຕິ ແລະຮູ້ວ່າຄວາມສຳເລັດຢູ່ໃກ້ພຽງແຂນເອື້ອມ