Shloka 17

सीताभर्त्सना

The Ogresses’ Threats to Sita and Her Vow of Fidelity

Devanagari script

सा भर्त्स्यमाना भीमाभी राक्षसीभिर्वरानना।।5.24.17।।सबाष्पमप सर्पन्ती शिंशुपां तामुपागमत्।

Transliteration

sā bhartsyamānā bhīmābhī rākṣasībhir varānanā ॥5.24.17॥

sabāṣpam apasarpantī śiṃśupāṃ tām upāgamat ।

Translation

ເມື່ອຖືກນາງຣາກສະສີອັນນ່າຢ້ານຂູ່ຂົນພອງ ສີຕາຜູ້ມີໃບໜ້າງາມ ນ້ຳຕາຄລໍ ກໍຖອຍຫຼັງຢ່າງຫວາດຫວັນ ແລະເຄື່ອນໄປຫາຕົ້ນຊິມຊຸປານັ້ນ

Word by Word

• सा: she
• सा: कर्ता
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (कर्तरि), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• भर्त्स्यमाना: being threatened / being rebuked
• भर्त्स्यमाना: कर्ता (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: भर्त्स् (धातु) + यमान (कृदन्त-प्रत्ययः; कर्मणि वर्तमानकाले कृदन्तम्)
• Form: कर्मणि वर्तमानकृदन्तम् (present passive participle); स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (सा इति)

• भीमाभिः: by/with fierce (ones)
• भीमाभिः: करणम्
• Type: Adjective
• Root: भीम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (करणे/सह), बहुवचनम्; विशेषणम् (राक्षसीभिः इति)

• राक्षसीभिः: by ogresses
• राक्षसीभिः: करणम्
• Type: Noun
• Root: राक्षसी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (करणे/सह), बहुवचनम्

• वरानना: the fair-faced one
• वरानना: कर्ता (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: वर + आनन (प्रातिपदिक); वरम् आननम् यस्याः सा
• Form: बहुव्रीहिः समासः; स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (सा इति)

• सबाष्पम्: with tears / tearfully
• सबाष्पम्: क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable
• Root: स + बाष्प (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; अव्ययत्वेन क्रियाविशेषणम् (उपागमत्/अपसर्पन्ती इत्यस्य)

• अपसर्पन्ती: moving away / retreating
• अपसर्पन्ती: कर्ता (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अप + सर्प् (धातु) + शतृ (कृदन्त-प्रत्ययः; परस्मैपदी वर्तमानकृदन्तम्)
• Form: वर्तमानकृदन्तम् (present active participle, शतृ); स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (सा इति)

• शिंशुपाम्: the śiṃśupā tree
• शिंशुपाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: शिंशुपा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्

• ताम्: that
• ताम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्; विशेषणम् (शिंशुपाम् इति)

• उपागमत्: reached / approached
• उपागमत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: उप + आ + गम् (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (अनद्यतनभूतकालः, imperfect); परस्मैपदम्; प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

Context

As the charming Sita was threatened by the fierce ogresses, she moved towards the simsupa tree with eyes full of tears.

Characters & Entities

• Sītā
• rākṣasī (ogresses)
• Śiṃśupā tree

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes preserving one’s integrity under duress; Sītā’s tears show human pain without surrendering truth.

What is the narrative situation?

Under threats, Sītā retreats and goes toward the śiṃśupā tree, seeking a small refuge within captivity.

Which character virtue is emphasized?

Perseverance (dhairya) and fidelity despite intimidation.