Shloka 35

किष्किन्धाप्रवेशः—लक्ष्मणस्य कोपः, तारासान्त्वम्, सुग्रीवदर्शनम्

Lakshmana Enters Kishkindha: Anger, Tara’s Mediation, and Sugriva Encountered

Devanagari script

अथवा स्वयमेवैनं द्रष्टुमर्हसि भामिनि।वचनै स्सान्त्वयुक्तैश्च प्रसादयितुमर्हसि।।।।

Transliteration

athavā svayam evainaṃ draṣṭum arhasi bhāmini | vacanaiḥ sāntvayuktaiś ca prasādayitum arhasi ||

Translation

ຫຼືບໍ່ຢ່າງນັ້ນ ໂອ ນາງຜູ້ງາມ ເຈົ້າຄວນໄປພົບເຂົາດ້ວຍຕົນເອງ ແລະໃຊ້ຖ້ອຍຄຳອ່ອນໂຍນປອບໃຈ ເພື່ອໃຫ້ເຂົາກັບຄືນສູ່ຄວາມສະຫງົບ.

Word by Word

• अथवा: or else
• अथवा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथवा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक अव्यय (disjunctive) — or else

• स्वयम्: yourself
• स्वयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: स्वयंकर्तृवाचक अव्यय — yourself

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक अव्यय — indeed/just

• एनम्: him
• एनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक: एनद्)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — him

• द्रष्टुम्: to see
• द्रष्टुम्: Prayojana (प्रयोजन/infinitival complement)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: तुमुन् (infinitive), अव्यय — to see

• अर्हसि: you ought
• अर्हसि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट्, मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — you ought

• भामिनि: O lovely lady
• भामिनि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भामिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — O lovely/bright lady

• वचनैः: with words
• वचनैः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन — with words

• सान्त्वयुक्तैः: soothing
• सान्त्वयुक्तैः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सान्त्व + युक्त (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (सान्त्वेन युक्त), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन — with soothing (words)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय — and

• प्रसादयितुम्: to conciliate
• प्रसादयितुम्: Prayojana (प्रयोजन/infinitival complement)
• Type: Verb
• Root: प्र- सद्/साद् (धातु) causative (णिच्)
• Form: णिच्-प्रत्ययान्त causative + तुमुन् (infinitive), अव्यय — to please/conciliate

• अर्हसि: you ought
• अर्हसि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट्, मध्यमपुरुष, एकवचन — you ought

Context

'O lovely lady! or else, you should see him personally and propitiate him with your soothing words.

Characters & Entities

• Sugriva
• Tara
• Lakshmana

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Sāntva (conciliation) through right speech: dharma values calming conflict using respectful, timely, and truthful words.

What is the narrative situation?

Sugrīva proposes that Tārā personally meet Lakṣmaṇa and pacify him.

Which character virtue is emphasized?

Diplomacy: using gentle communication to prevent escalation.