Sarga 54

Verse 1

कामधेनुं वसिष्ठोऽपि यदा न त्यज्यते मुनि:।तदास्य शबलां राम विश्वामित्रोऽन्वकर्षत।।।।

ໂອ ຣາມາ, ເມື່ອລະສີ ວະສິດຖະ ບໍ່ຍອມສະລະ «ກາມະເທນຸ» ແລ້ວ, ວິສວາມິດຕະຣະ ກໍໄດ້ລາກ «ຊະບາລາ» ໄປດ້ວຍກໍາລັງ.

Verse 2

नीयमाना तु शबला राम राज्ञा महात्मना।दु:खिता चिन्तयामास रुदन्ती शोककर्शिता।।।।

ໂອ ພຣະຣາມ, ເມື່ອສະບາລາຖືກນຳພາໄປຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະຣາຊາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ນາງກໍ່ເສົ້າໂສກຮ້ອງໄຫ້ ຖືກຄວາມໂສກກັດກິນ ແລະຄິດຄຳນຶງຢູ່ໃນໃຈ

Verse 3

परित्यक्ता वसिष्ठेन किमहं सुमहात्मना।याहं राजभटैर्दीना ह्रियेय भृशदु:खिता।।।।

“ຂ້າພະເຈົ້າຖືກພຣະວະສິດຖະ ຜູ້ມີມະຫາອາດຕະມະ ລະທິ້ງແລ້ວບໍ—ຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ນ່າສົງສານ ແລະທຸກຂ໌ໜັກ ກຳລັງຖືກພວກຂ້າລາຊການຂອງພຣະຣາຊາພາໄປ?”

Verse 4

किं मयाऽपकृतं तस्य महर्षेर्भावितात्मन:।यन्मामनागसं भक्तामिष्टां त्यजति धार्मिक:।।।।

“ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຮັດຜິດອັນໃດຕໍ່ມະຫາຣິສີ ຜູ້ມີອາດຕະມະບໍລິສຸດນັ້ນ ຈົນທ່ານຜູ້ດຳຣົງທຳມະ ຈະທິ້ງຂ້າພະເຈົ້າ—ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຜິດ ມີພັກຕິ ແລະເປັນທີ່ຮັກ—ໄປເຊັ່ນນີ້?”

Verse 5

इति सा चिन्तयित्वा तु विनिश्श्वस्य पुन:पुन:।निर्धूय तांस्तदा भृत्यान् शतशश्शत्रुसूदन ।जगामानिलवेगेन पादमूलं महात्मन:।।।।

ເມື່ອນາງຄິດດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ກໍຖອນໃຈຊ້ຳໆຫຼາຍເທື່ອ. ແລ້ວ ໂອ ຜູ້ປາບສັດຕູ, ນາງສັດສະບັດຂັບໄລ່ບໍລິວານເປັນຮ້ອຍໆ ແລະພຸ່ງໄປດຸດລົມຈົນເຖິງພະບາດຂອງມະຫາຕະມະ (ວະສິດຖະ)។

Verse 6

शबला सा रुदन्ती च क्रोशन्ती चेदमब्रवीत्।वसिष्ठस्याग्रतस्स्थित्वा मेघदुन्दुभिराविणी।।।।

ນາງຊະບາລາ ທັງຮ້ອງໄຫ້ທັງຮ້ອງຄຳຮ້ອງ ຍືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າວະສິດຖະ ແລ້ວກ່າວຄຳນີ້; ສຽງຂອງນາງກັງວານດຸດຟ້າຮ້ອງແລະກອງດົນດູບີ।

Verse 7

भगवन् किं परित्यक्ता त्वयाऽहं ब्रह्मणस्सुत।यस्माद्राजभृता मां हि नयन्ते त्वत्सकाशत:।।।।

“ຂ້າແຕ່ພະພຣະອົງ (ພະຄະວານ), ໂອ ບຸດແຫ່ງພຣະພຣົມາ—ທ່ານໄດ້ປະຖິ້ມຂ້າພະເຈົ້າແລ້ວບໍ? ເປັນຫຍັງຂ້າລາຊການຂອງກະສັດຈຶ່ງນຳຂ້າພະເຈົ້າໄປຈາກຕໍ່ໜ້າທ່ານ?”

Verse 8

एवमुक्तस्तु ब्रह्मर्षिरिदं वचनमब्रवीत्।शोकसन्तप्तहृदयां स्वसारमिव दु:खिताम्।।।।

ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ພຣະພຣະມະຣິສີໄດ້ກ່າວຄຳນີ້ແກ່ນາງ; ນາງເສົ້າໂສກດຸດນ້ອງສາວຂອງຕົນ ແລະດວງໃຈຖືກເຜົາໄໝ້ດ້ວຍຄວາມໂສກ।

Verse 9

न त्वां त्यजामि शबले नापि मेऽपकृतं त्वया।एष त्वां नयते राजा बलोन्मत्तो महाबल:।।।।

“ໂອ ຊະບາລາ, ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ປະຖິ້ມເຈົ້າ; ເຈົ້າກໍບໍ່ໄດ້ເຮັດຜິດຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ. ແຕ່ເປັນກະສັດຜູ້ມີກຳລັງຍິ່ງນີ້—ຜູ້ເມົາມົນດ້ວຍອຳນາດ—ທີ່ກຳລັງນຳເຈົ້າໄປດ້ວຍກຳລັງ.”

Verse 10

न हि तुल्यं बलं मह्यं राजा त्वद्य विशेषत:।बली राजा क्षत्रियश्च पृथिव्या: पतिरेव च।।।।

ກໍາລັງຂອງຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ອາດເທົ່າທັນກໍາລັງຂອງກະສັດໄດ້—ໂດຍສະເພາະໃນວັນນີ້. ກະສັດນັ້ນມີພະລັງຫນັກແນ່ນ, ເປັນກະສັດກະສັດຕຣິຍະ ແລະແທ້ຈິງເປັນເຈົ້າແຫ່ງປະຖະພີ.

Verse 11

इयमक्षौहिणी पूर्णा सवाजिरथसङ्कुला।हस्तिध्वजसमाकीर्णा तेनासौ बलवत्तर:।।।।

ນີ້ແມ່ນກອງທັບ «ອັກເສົາຫິນີ» ອັນເຕັມສົມບູນ—ແນ່ນຂະໜາດດ້ວຍມ້າແລະລົດສົງຄາມ, ແອດແນ່ນດ້ວຍຊ້າງແລະທຸງຊັຍ; ດັ່ງນັ້ນເຂົາຈຶ່ງແຂງແຮງກວ່າ.

Verse 12

एवमुक्ता वसिष्ठेन प्रत्युवाच विनीतवत्।वचनं वचनज्ञा सा ब्रह्मर्षिममितप्रभम्।।।।

ເມື່ອຖືກພຣະວະສິດຖະກ່າວແລ້ວ ໂຄຜູ້ຮູ້ຖ້ອຍຄຳນັ້ນໄດ້ຕອບກັບດ້ວຍຄວາມນອບນ້ອມ ແດ່ພຣະພຣະຫມະລິສີຜູ້ມີຣັດສະຫມີແລະອຳນາດຫາປະມານບໍ່ໄດ້

Verse 13

न बलं क्षत्रियस्याहुर्ब्राह्मणो बलवत्तर:।ब्रह्मन् ब्रह्मबलं दिव्यं क्षत्रात्तु बलवत्तरम्।।।।

ໂອ ພຣາຫມະນ໌! ບໍ່ໄດ້ກ່າວກັນວ່າພະລັງຂອງກະສັດກະສັດຕຣິຍະຈະໃຫຍ່ກວ່າ; ພຣາຫມະນ໌ແຂງແກ່ກວ່າ. ໂອ ພຣະພຣະຫມັນ, ພຣະຫມະພະລັງອັນທິບຂອງພຣາຫມະນ໌ນັ້ນ ແຮງກວ່າພະລັງຂອງກະສັດຕຣິຍະ

Verse 14

अप्रमेयबलं तुभ्यं न त्वया बलवत्तर:।विश्वामित्रो महावीर्यस्तेज स्तव दुरासदम्।।।।

ພະລັງຂອງທ່ານຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ບໍ່ມີໃຜແຂງແກ່ກວ່າທ່ານ. ແມ່ນແຕ່ວິສະວາມິດຕຣະ ວີຣະບຸລຸດຜູ້ມີວິຣິຍະຍິ່ງ ກໍບໍ່ອາດເຂົ້າໃກ້ເຕຊະຂອງທ່ານໄດ້; ຣັດສະຫມີທາງທຳຂອງທ່ານບໍ່ອາດຖືກທະລຸທະລວງ

Verse 15

नियुङ्क्ष्व मां महाभाग त्वद्ब्रह्मबलसम्भृताम्।तस्य दर्पबलं यत्तन्नाशयामि दुरात्मन:।।।।

ໂອ ຜູ້ມີພາກອັນສູງສົ່ງ ຂໍທ່ານໂປດບັນຊາຂ້າພະເຈົ້າ; ຂ້າພະເຈົ້າດຳລົງຢູ່ໂດຍພຣະຫມະພະລັງຂອງທ່ານ. ຂ້າພະເຈົ້າຈະທຳລາຍພະລັງອັນຈອງຫອງຂອງຄົນຊົ່ວນັ້ນໃຫ້ພິນາດ

Verse 16

इत्युक्तस्तु तया राम वसिष्ठ स्सुमहायशा:।सृजस्वेति तदोवाच बलं परबलार्दनम्।।।।

ໂອ ຣາມ, ເມື່ອນາງກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະວະສິດຖະຜູ້ມີກຽດຍິ່ງ ຈຶ່ງກ່າວວ່າ: “ຈົ່ງສ້າງກອງທັບເຖີດ ກອງທັບທີ່ຈະບົດຂະຍີ້ພະລັງຂອງສັດຕູ”

Verse 17

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सुरभिस्साऽसृजत्तदा।।।।तस्या हुम्भारवोत्सृष्टा: पप्लवाश्शतशो नृप।नाशयन्ति बलं सर्वं विश्वामित्रस्य पश्यत:।।।।

ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳນັ້ນ ສຸຣະພີ (ສະບາລາ) ກໍ່ສ້າງກອງທັບຂຶ້ນໃນທັນທີ. ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຈາກສຽງຮ້ອງ ‘ຮຸມບາ’ ຂອງນາງ ປັບລະວະນັບຮ້ອຍກໍ່ຜຸດຂຶ້ນ ແລະທຳລາຍກອງທັບທັງໝົດຂອງ ວິສວາມິຕຣະ ໃນຂະນະທີ່ລາວເບິ່ງຢູ່ຕໍ່ໜ້າ

Verse 18

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सुरभिस्साऽसृजत्तदा।।1.54.17।।तस्या हुम्भारवोत्सृष्टा: पप्लवाश्शतशो नृप। नाशयन्ति बलं सर्वं विश्वामित्रस्य पश्यत:।।1.54.18।।

ນີ້ແມ່ນການກ່າວຊ້ຳຂອງເຫດການກ່ອນ: ເມື່ອສຸຣະພີ (ສະບາລາ) ໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳຂອງ ວະສິດຖະ ນາງກໍ່ໃຫ້ກຳເນີດປັບລະວະນັບຮ້ອຍຈາກສຽງ ‘ຮຸມບາ’ ແລະພວກນັ້ນໄດ້ທຳລາຍກອງທັບທັງໝົດຂອງ ວິສວາມິຕຣະ ໃນຂະນະທີ່ລາວເບິ່ງຢູ່

Verse 19

बलं भग्नं ततो दृष्ट्वा रथेनाक्रम्य कौशिक:।स राजा परमक्रुद्धो रोषविस्फारितेक्षण:।पप्लवान्नाशयामास शस्त्रैरुच्चावचैरपि।।।।

ເມື່ອເຫັນກອງທັບຂອງຕົນແຕກພ່າຍ ກໍສິກະ (ວິສວາມິຕຣະ) ກໍ່ຂຶ້ນລົດສົງຄາມບຸກເຂົ້າໄປ. ພຣະຣາຊານັ້ນໂກດກ້າຫນັກ ດວງຕາເບິ່ງກວ້າງດ້ວຍໂທສະ ແລະໄດ້ທຳລາຍພວກປັບລະວະດ້ວຍອາວຸດຫຼາຍປະເພດ

Verse 20

विश्वामित्रार्दितान् दृष्ट्वा पप्लवाञ्छतशस्तदा।भूय एवासृजत्कोपाच्छकान् यवनमिश्रितान्।।।।

ເມື່ອນາງເຫັນປັບລະວະນັບຮ້ອຍຖືກ ວິສວາມິຕຣະ ກຳຈັດ ນາງກໍ່ສ້າງຂຶ້ນອີກດ້ວຍຄວາມໂກດ: ພວກສະກະ ທີ່ປະປົນກັບພວກຍະວະນະ

Verse 21

तैरासीत् संवृता भूमि श्शकैर्यवनमिश्रितै:।प्रभावद्भिर्महावीर्यैर्हेमकिञ्जल्कसन्निभै:।।।।

ແຜ່ນດິນຖືກປົກຄຸມໂດຍພວກສະກະ ທີ່ປະປົນກັບພວກຢະວະນະ—ສ່ອງສະຫວ່າງ ມີວິລະກຳອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະວາວວັບດັ່ງເສັ້ນໃຍຄຳ.

Verse 22

दीर्घासिपट्टिशधरैःमवर्णाम्बरावृतै:।निर्दग्धं तद्बलं सर्वं प्रदीप्तैरिव पावकै:।।।।

ຖືດາບຍາວແລະຫອກ ນຸ່ງຫົ່ມອາພອນສີເຫຼືອງດັ່ງຄຳ ພວກເຂົາໄດ້ເຜົາຜານກອງທັບນັ້ນທັງໝົດ ດຸດດັ່ງໄຟທີ່ລຸກໂຊນ.

Verse 23

ततोऽस्त्राणि महातेजा विश्वामित्रो मुमोच ह।तैस्तैर्यवनकाम्भोजा: पप्लवाश्चाकुलीकृता:।।।।

ແລ້ວວິສວາມິດຕະ ຜູ້ມີຕະເຈະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ໄດ້ປ່ອຍອັສຕຣາວຸດອອກ; ດ້ວຍອາວຸດນານານັ້ນ ພວກຢະວະນະ ກຳໂບຊະ ແລະປັບລະວະ ຖືກເຮັດໃຫ້ສັບສົນ ແລະຫວາດຫວັ່ນທຸກຂ໌ໃຈ.