Sarga 28
अस्त्रग्रहणं संहारोपदेशश्च — Receiving the Astras and Instruction on Withdrawal
बालकाण्ड
ໃນສັກກະນີ້ ມະຫາມຸນີ ວິສວາມິຕຣ ຫຼັງຈາກພິທີຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດ ໄດ້ມອບອາວຸດທິບ (ອັສຕຣ) ໃຫ້ແກ່ພຣະຣາມຢ່າງເປັນລະບຽບ. ຕາມສໍານວນເລື່ອງ ພຣະຣາມບັດນີ້ “ແມ່ນແຕ່ເທວະກໍຍາກຈະໂຈມຕີໄດ້”; ແຕ່ພຣະອົງບໍ່ພໍໃຈພຽງແຕ່ການໄດ້ອັສຕຣ. ເພື່ອຄວາມສໍາລວມຕາມທຳ ພຣະຣາມຈຶ່ງທູນຂໍສິ່ງສໍາຄັນຄື ວິທີສັງຫາຣ (ການຖອນຄືນ/ຢຸດການໃຊ້ອັສຕຣ)។ ວິສວາມິຕຣສອນມົນຕຣາສັງຫາຣ ແລະຖ່າຍທອດບັນຊີອັສຕຣອັນສະຫວ່າງໄສ ປ່ຽນຮູບໄດ້ ທີ່ກ່າວວ່າເປັນບຸດຂອງ ພຣິຊາສວະ ຕາມແບບການລຽງລາຍນາມໃນມະຫາກາບ. ເທວະຕາແຫ່ງອັສຕຣທັງຫຼາຍປາກົດກາຍເປັນຮູບອັນສະຫວ່າງ—ບາງອົງດໍາດຸດຖ່ານ, ບາງອົງຄ້າຍຄວັນ, ບາງອົງດຸດຕາເວັນແລະຈັນທຣາ—ມາດ້ວຍມືພະນົມ ແລະຖວາຍຕົນຮັບໃຊ້. ພຣະຣາມມີພຣະບັນຊາໃຫ້ພວກເຂົາ “ສະຖິດໃນໃຈ” ແລະຊ່ວຍເມື່ອຈໍາເປັນ ແລ້ວຈຶ່ງອະນຸຍາດໃຫ້ກັບ; ພວກເຂົາເວັນປະທັກສິນແລ້ວຈາກໄປ. ເມື່ອເດີນທາງຕໍ່ ພຣະຣາມເຫັນພົງໄມ້ໜາຄ້າຍເມກໃກ້ພູ ມີສັດນານາ ແລະສຽງນົກຮ້ອງ. ພຣະອົງຈຶ່ງທູນຖາມວ່າເປັນອາສຣົມຂອງໃຜ ແລະສອບຖາມເພີ່ມເຕີມເຖິງກໍາເນີດກັບຖິ່ນຢູ່ຂອງຣາກສະສະທີ່ຂັດຂວາງຍັຊະຍະຂອງວິສວາມິຕຣ ເພື່ອປູທາງສູ່ການຄຸ້ມຄອງໃນຕອນຕໍ່ໄປ.
Shlokas
Verse 1
प्रतिगृह्य ततोऽस्त्राणि प्रहृष्टवदनश्शुचि:।गच्छन्नेव च काकुत्स्थो विश्वामित्रमथाब्रवीत्।।1.28.1।।
ເມື່ອຮັບອາວຸດເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ກາກຸດສະຖະ (ພະຣາມ) ຜູ້ບໍລິສຸດ ແລະໃບໜ້າເບີກບານດ້ວຍປິຕິ ໃນຂະນະທີ່ຍັງເດີນຕໍ່ໄປ ກໍໄດ້ກ່າວຕໍ່ພະວິສວາມິດຣະ.
Verse 2
गृहीतास्त्रोऽस्मि भगवन् दुराधर्षस्सुरैरपि।अस्त्राणां त्वहमिच्छामि संहारं मुनिपुङ्गव।।1.28.2।।
ໂອ ມະຫາມຸນີ ພວກຄົນຊົ່ວຜູ້ມີບາບ ເປັນຜູ້ຂ້າພຣາຫມັນ ແລະປະພຶດຊົ່ວ ນັ້ນມາຈາກໃສ ຈຶ່ງມາຂັດຂວາງຍັດຍະຂອງທ່ານ? ຂໍພຣະຜູ້ເຈຣິນ ດິນແດນໃດທີ່ພິທີຍັດຍະຂອງທ່ານຈະຕ້ອງໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຄຸ້ມຄອງ ແລະທີ່ໃດທີ່ພວກຣາກສະສາພຶງຖືກປາບປາມ? ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຟັງທຸກຢ່າງນີ້
Verse 3
एवं ब्रुवति काकुत्स्थे विश्वामित्रो महामुनि:।संहारं व्याजहाराथ धृतिमान् सुव्रतश्शुचि:।।1.28.3।।
ເມື່ອກາກຸດສະຖະ (ພຣະຣາມ) ໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ມະຫາມຸນີ ວິສະວາມິດຕະ ຜູ້ໝັ້ນຄົງ ບໍລິສຸດ ແລະແນ່ນອນໃນພຣະວຣະຕະ ຈຶ່ງສອນມົນຕຣາ “ສັງຫາຣະ” ເພື່ອເອີ້ນອາວຸດທິບໃຫ້ກັບຄືນ
Verse 4
सत्यवन्तं सत्यकीर्तिं धृष्टं रभसमेव च।प्रतिहारतरं नाम पराङ्मुखमवाङ्मुखम्।।1.28.4।।लक्षाक्षविषमौ चैव दृढनाभसुनाभकौ।दशाक्षशतवक्त्रौ च दशशीर्षशतोदरौ।।1.28.5।।पद्मनाभमहानाभौ दुन्दुनाभसुनाभकौ।ज्योतिषं कृशनं चैव नैराश्यविमलावुभौ।।1.28.6।।योगन्धरहरिद्रौ च दैत्यप्रशमनौतथा।सार्चिर्माली धृतिर्माली वृत्तिमान् रुचिरस्तथा।।1.28.7।।पितृसौमनसं चैव विधूतमकरावुभौ।करवीरकरं चैव धनधान्यौ च राघव।।1.28.8।।कामरूपं कामरुचिं मोहमावरणं तथा।जृम्भकं सर्वनाभं च सन्तानवरणौ तथा।।1.28.9।।भृशाश्वतनयान् राम भास्वरान्कामरूपिण:।प्रतीच्छ मम भद्रं ते पात्रभूतोऽसि राघव।।1.28.10।।
(ວິສະວາມິດຕະ ກ່າວວ່າ) “ນີ້ແມ່ນ ສັດຕະຍະວັນຕະ, ສັດຕະຍະກີຣຕິ, ທຣິດສະຕະ, ແລະ ຣະພະສະ; ອີກທັງຜູ້ມີນາມ ປຣະຕິຫາຣະຕະຣະ ພ້ອມດ້ວຍ ປຣາງມຸຂະ ແລະ ອະວາງມຸຂະ”
Verse 5
सत्यवन्तं सत्यकीर्तिं धृष्टं रभसमेव च।प्रतिहारतरं नाम पराङ्मुखमवाङ्मुखम्।।1.28.4।।लक्षाक्षविषमौ चैव दृढनाभसुनाभकौ।दशाक्षशतवक्त्रौ च दशशीर्षशतोदरौ।।1.28.5।।पद्मनाभमहानाभौ दुन्दुनाभसुनाभकौ।ज्योतिषं कृशनं चैव नैराश्यविमलावुभौ।।1.28.6।।योगन्धरहरिद्रौ च दैत्यप्रशमनौतथा।सार्चिर्माली धृतिर्माली वृत्तिमान् रुचिरस्तथा।।1.28.7।।पितृसौमनसं चैव विधूतमकरावुभौ।करवीरकरं चैव धनधान्यौ च राघव।।1.28.8।।कामरूपं कामरुचिं मोहमावरणं तथा।जृम्भकं सर्वनाभं च सन्तानवरणौ तथा।।1.28.9।।भृशाश्वतनयान् राम भास्वरान्कामरूपिण:।प्रतीच्छ मम भद्रं ते पात्रभूतोऽसि राघव।।1.28.10।।
“ແລະຍັງມີ ລັກສາກສະ ແລະ ວິສະມະ; ດຣິດຫະນາພະ ແລະ ສຸນາພະກະ; ດະສາກສະ ແລະ ສະຕະວັກຕຣະ; ແລະ ດະສະຊີຣສະ ກັບ ສະຕະໂອດະຣະ”
Verse 6
सत्यवन्तं सत्यकीर्तिं धृष्टं रभसमेव च।प्रतिहारतरं नाम पराङ्मुखमवाङ्मुखम्।।1.28.4।।लक्षाक्षविषमौ चैव दृढनाभसुनाभकौ।दशाक्षशतवक्त्रौ च दशशीर्षशतोदरौ।।1.28.5।।पद्मनाभमहानाभौ दुन्दुनाभसुनाभकौ।ज्योतिषं कृशनं चैव नैराश्यविमलावुभौ।।1.28.6।।योगन्धरहरिद्रौ च दैत्यप्रशमनौतथा।सार्चिर्माली धृतिर्माली वृत्तिमान् रुचिरस्तथा।।1.28.7।।पितृसौमनसं चैव विधूतमकरावुभौ।करवीरकरं चैव धनधान्यौ च राघव।।1.28.8।।कामरूपं कामरुचिं मोहमावरणं तथा।जृम्भकं सर्वनाभं च सन्तानवरणौ तथा।।1.28.9।।भृशाश्वतनयान् राम भास्वरान्कामरूपिण:।प्रतीच्छ मम भद्रं ते पात्रभूतोऽसि राघव।।1.28.10।।
“ປັດມະນາພະ ແລະ ມະຫານາພະ; ດຸນດຸນາພະ ແລະ ສຸນາພະກະ; ໂຈຕິສະ ແລະ ກຣິຊະນະ; ແລະສອງອົງ—ໄນຣາຊະຍະ ກັບ ວິມະລະ”
Verse 7
सत्यवन्तं सत्यकीर्तिं धृष्टं रभसमेव च।प्रतिहारतरं नाम पराङ्मुखमवाङ्मुखम्।।1.28.4।।लक्षाक्षविषमौ चैव दृढनाभसुनाभकौ।दशाक्षशतवक्त्रौ च दशशीर्षशतोदरौ।।1.28.5।।पद्मनाभमहानाभौ दुन्दुनाभसुनाभकौ।ज्योतिषं कृशनं चैव नैराश्यविमलावुभौ।।1.28.6।।योगन्धरहरिद्रौ च दैत्यप्रशमनौतथा।सार्चिर्माली धृतिर्माली वृत्तिमान् रुचिरस्तथा।।1.28.7।।पितृसौमनसं चैव विधूतमकरावुभौ।करवीरकरं चैव धनधान्यौ च राघव।।1.28.8।।कामरूपं कामरुचिं मोहमावरणं तथा।जृम्भकं सर्वनाभं च सन्तानवरणौ तथा।।1.28.9।।भृशाश्वतनयान् राम भास्वरान्कामरूपिण:।प्रतीच्छ मम भद्रं ते पात्रभूतोऽसि राघव।।1.28.10।।
“ໂຢຄັນທະຣະ ແລະ ຫະຣິດຣະ; ອີກທັງ ໄດຕະຍະ ແລະ ປຣະຊະມະນະ; ສາຣຈິຣມາລີ, ທຣິຕິຣມາລີ, ວຣິດຕິມານ, ແລະ ຣຸຈິຣະ”
Verse 8
सत्यवन्तं सत्यकीर्तिं धृष्टं रभसमेव च।प्रतिहारतरं नाम पराङ्मुखमवाङ्मुखम्।।1.28.4।।लक्षाक्षविषमौ चैव दृढनाभसुनाभकौ।दशाक्षशतवक्त्रौ च दशशीर्षशतोदरौ।।1.28.5।।पद्मनाभमहानाभौ दुन्दुनाभसुनाभकौ।ज्योतिषं कृशनं चैव नैराश्यविमलावुभौ।।1.28.6।।योगन्धरहरिद्रौ च दैत्यप्रशमनौतथा।सार्चिर्माली धृतिर्माली वृत्तिमान् रुचिरस्तथा।।1.28.7।।पितृसौमनसं चैव विधूतमकरावुभौ।करवीरकरं चैव धनधान्यौ च राघव।।1.28.8।।कामरूपं कामरुचिं मोहमावरणं तथा।जृम्भकं सर्वनाभं च सन्तानवरणौ तथा।।1.28.9।।भृशाश्वतनयान् राम भास्वरान्कामरूपिण:।प्रतीच्छ मम भद्रं ते पात्रभूतोऽसि राघव।।1.28.10।।
“ໂອ ຣາຄະວະ, ພິຕຣະເສາມະນະສ ແລະສອງອົງ—ວິທູຕ ກັບ ມະກະຣ; ອີກທັງ ກະຣະວີຣະກະຣ; ແລະ ທະນະ ກັບ ທານະຍະ ດ້ວຍ” ລາວກ່າວ.
Verse 9
सत्यवन्तं सत्यकीर्तिं धृष्टं रभसमेव च।प्रतिहारतरं नाम पराङ्मुखमवाङ्मुखम्।।1.28.4।।लक्षाक्षविषमौ चैव दृढनाभसुनाभकौ।दशाक्षशतवक्त्रौ च दशशीर्षशतोदरौ।।1.28.5।।पद्मनाभमहानाभौ दुन्दुनाभसुनाभकौ।ज्योतिषं कृशनं चैव नैराश्यविमलावुभौ।।1.28.6।।योगन्धरहरिद्रौ च दैत्यप्रशमनौतथा।सार्चिर्माली धृतिर्माली वृत्तिमान् रुचिरस्तथा।।1.28.7।।पितृसौमनसं चैव विधूतमकरावुभौ।करवीरकरं चैव धनधान्यौ च राघव।।1.28.8।।कामरूपं कामरुचिं मोहमावरणं तथा।जृम्भकं सर्वनाभं च सन्तानवरणौ तथा।।1.28.9।।भृशाश्वतनयान् राम भास्वरान्कामरूपिण:।प्रतीच्छ मम भद्रं ते पात्रभूतोऽसि राघव।।1.28.10।।
“ກາມະຣູປ, ກາມະຣຸຈິ, ໂມຫະ ແລະ ອາວະຣະນ; ຈຶມພະກະ ແລະ ສັຣວະນາພ; ພ້ອມທັງ ສັນຕານະ ແລະ ວະຣະນ ດ້ວຍ” ລາວກ່າວຕໍ່.
Verse 10
सत्यवन्तं सत्यकीर्तिं धृष्टं रभसमेव च।प्रतिहारतरं नाम पराङ्मुखमवाङ्मुखम्।।1.28.4।।लक्षाक्षविषमौ चैव दृढनाभसुनाभकौ।दशाक्षशतवक्त्रौ च दशशीर्षशतोदरौ।।1.28.5।।पद्मनाभमहानाभौ दुन्दुनाभसुनाभकौ।ज्योतिषं कृशनं चैव नैराश्यविमलावुभौ।।1.28.6।।योगन्धरहरिद्रौ च दैत्यप्रशमनौतथा।सार्चिर्माली धृतिर्माली वृत्तिमान् रुचिरस्तथा।।1.28.7।।पितृसौमनसं चैव विधूतमकरावुभौ।करवीरकरं चैव धनधान्यौ च राघव।।1.28.8।।कामरूपं कामरुचिं मोहमावरणं तथा।जृम्भकं सर्वनाभं च सन्तानवरणौ तथा।।1.28.9।।भृशाश्वतनयान् राम भास्वरान्कामरूपिण:।प्रतीच्छ मम भद्रं ते पात्रभूतोऽसि राघव।।1.28.10।।
ໂອ້ ຣາມ ຈົ່ງຮັບຈາກຂ້າພະເຈົ້າ ບຸດແຫ່ງ ພຶຣິຊາສະວະ ເຫຼົ່ານີ້—ຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງ ແລະສາມາດແປງຮູບໄດ້ຕາມປາຖະໜາ. ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີແກ່ທ່ານ ໂອ້ ຣາຄະວະ; ທ່ານເປັນຜູ້ສົມຄວນທີ່ຈະຮັບຖືພວກນັ້ນ.
Verse 11
बाढमित्येव काकुत्स्थ: प्रहृष्टेनान्तारात्मना। दिव्यभास्वरदेहाश्च मूर्तिमन्तस्सुखप्रदा:।।1.28.11 केचिदङ्गारसदृशा: केचिद्धूमोपमास्तथा। चन्द्रार्कसदृशा: केचित्प्रह्वाञ्जलिपुटास्तथा।।1.28.12।। रामं प्राञ्जलयो भूत्वाऽब्रुवन् मधुरभाषिण:। इमे स्म नरशार्दूल शाधि किं करवाम ते।।1.28.13।।
ກາກຸດສະຖະໄດ້ກ່າວວ່າ “ໃຫ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນເຖີດ” ດ້ວຍໃຈປິຕິຍິນດີ. ແລ້ວເທວະແຫ່ງອາວຸດເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ມີກາຍທິບສ່ອງສະຫວ່າງ ໄດ້ປາກົດເປັນຮູບໃຫ້ເຫັນ ແລະເປັນຜູ້ປະທານຄວາມອຸ່ນໃຈແລະຄວາມຜາສຸກ
Verse 12
बाढमित्येव काकुत्स्थ: प्रहृष्टेनान्तारात्मना। दिव्यभास्वरदेहाश्च मूर्तिमन्तस्सुखप्रदा:।।1.28.11 केचिदङ्गारसदृशा: केचिद्धूमोपमास्तथा। चन्द्रार्कसदृशा: केचित्प्रह्वाञ्जलिपुटास्तथा।।1.28.12।। रामं प्राञ्जलयो भूत्वाऽब्रुवन् मधुरभाषिण:। इमे स्म नरशार्दूल शाधि किं करवाम ते।।1.28.13।।
ໃນບັນດາເທວະແຫ່ງອັສຕຣານັ້ນ ບາງອົງດຳຄ້າຍຖ່ານໄຟ ບາງອົງຄ້າຍຄວັນ; ບາງອົງສ່ອງສະຫວ່າງດຸຈັນທຣາແລະສຸຣິຍະ ແລະບາງອົງຢືນກົ້ມສະຫຼຸບ ປະນົມມືດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ.
Verse 13
बाढमित्येव काकुत्स्थ: प्रहृष्टेनान्तारात्मना। दिव्यभास्वरदेहाश्च मूर्तिमन्तस्सुखप्रदा:।।1.28.11 केचिदङ्गारसदृशा: केचिद्धूमोपमास्तथा। चन्द्रार्कसदृशा: केचित्प्रह्वाञ्जलिपुटास्तथा।।1.28.12।। रामं प्राञ्जलयो भूत्वाऽब्रुवन् मधुरभाषिण:। इमे स्म नरशार्दूल शाधि किं करवाम ते।।1.28.13।।
ເຂົາທັງຫຼາຍປະນົມມື ເວົ້າດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອ່ອນຫວານ ແລ້ວທູນພຣະຣາມວ່າ: “ໂອ ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ, ພວກເຮົາຢືນຢູ່ນີ້ແລ້ວ—ຂໍພຣະອົງມີພຣະບັນຊາ; ພວກເຮົາຄວນເຮັດສິ່ງໃດເພື່ອພຣະອົງ?”
Verse 14
मानसा: कार्यकालेषु साहाय्यं मे करिष्यथ।गम्यतामिति तानाह यथेष्टं रघुनन्दन:।।1.28.14।।
ພຣະຣາມ ຜູ້ເປັນຄວາມປິຕິແຫ່ງວົງສ໌ຣະຄຸ ຕັດກັບເຂົາທັງຫຼາຍວ່າ: “ຈົ່ງສະຖິດຢູ່ໃນໃຈຂອງເຮົາ; ເມື່ອຍາມຈຳເປັນ ຈົ່ງມາຊ່ວຍເຮົາ. ບັດນີ້ ຈົ່ງໄປຕາມປາດຖະນາຂອງພວກເຈົ້າ”.
Verse 15
अथ ते राममामन्त्ऱ्य कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्।एवमस्त्विति काकुत्स्थमुक्त्वाजग्मुर्यथाऽगतम्।।1.28.15।।
ຕໍ່ມາ ເຂົາທັງຫຼາຍໄດ້ຂໍລາພຣະຣາມ ແລະເວັນປະທັກສິນາອ້ອມພຣະອົງ; ພ້ອມກ່າວແດ່ກາກຸດສະຖະວ່າ “ຂໍໃຫ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນ” ແລ້ວກໍຈາກໄປ ກັບຄືນດັ່ງທີ່ມາ.
Verse 16
स च तान् राघवो ज्ञात्वा विश्वामित्रं महामुनिम्।गच्छन्नेवाथ मधुरं श्लक्ष्णं वचनमब्रवीत्।।1.28.16।।
ເມື່ອພຣະຣາຆະວະໄດ້ເຂົ້າໃຈອາວຸດທັງຫມົດນັ້ນຢ່າງຖ້ວນຖີ່ ໃນຂະນະທີ່ຍັງເດີນທາງຢູ່ ກໍໄດ້ກ່າວຕໍ່ມະຫາມຸນີ ວິສວາມິຕຣະ ດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາອ່ອນໂຍນ ລະມຸນ ແລະປະນີດ
Verse 17
किन्न्वेतन्मेघसङ्काशं पर्वतस्याविदूरत:। वृक्षषण्डमितो भाति परं कौतूहलं हि मे।।1.28.17।।दर्शनीयं मृगाकीर्णं मनोरममतीव च।नानाप्रकारैश्शकुनैर्वल्गुनादैरलङ्कृतम्।।1.28.18।।
ອັນໃດໜໍເປັນກຸ່ມໄມ້ທີ່ປາກົດຄ້າຍເມກ ຢູ່ບໍ່ໄກຈາກພູ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງມາຈາກທີ່ນີ້? ຄວາມສົນໃຈໃຄ່ຮູ້ຂອງຂ້າພະເຈົ້າເພີ່ມພູນຢ່າງຍິ່ງ
Verse 18
किन्न्वेतन्मेघसङ्काशं पर्वतस्याविदूरत:। वृक्षषण्डमितो भाति परं कौतूहलं हि मे।।1.28.17।।दर्शनीयं मृगाकीर्णं मनोरममतीव च।नानाप्रकारैश्शकुनैर्वल्गुनादैरलङ्कृतम्।।1.28.18।।
ສະຖານນັ້ນງາມນ່າເບິ່ງ ເຕັມໄປດ້ວຍສັດປ່າ ຊ່າງນ່າຮັກນ່າຊົມຢ່າງຍິ່ງ ແລະຖືກປະດັບດ້ວຍນົກຫຼາຍຊະນິດທີ່ຂັບຂານສຽງຫວານ
Verse 19
निस्सृता: स्म मुनिश्रेष्ठ कान्ताराद्रोमहर्षणात्।अनया त्ववगच्छामि देशस्य सुखवत्तया।।1.28.19।।सर्वं मे शंस भगवन् कस्याश्रमपदं त्विदम्।
ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ ພວກເຮົາຄ້າຍຈະອອກພົ້ນຈາກປ່າກັນຕາຣະອັນນ່າຂົນລຸກນັ້ນແລ້ວ; ດ້ວຍຄວາມສຸກສະບາຍຂອງດິນແດນນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຮູ້ໄດ້. ຂໍພຣະຜູ້ເຈຣິນໂປດບອກທຸກຢ່າງ—ພື້ນທີ່ອາສຣົມນີ້ເປັນຂອງຜູ້ໃດ?
Verse 20
सम्प्राप्ता यत्र ते पापा ब्रह्मघ्ना दुष्टचारिण:।।1.28.20।।तव यज्ञस्य विघ्नाय दुरात्मानो महामुने।भगवन् तस्य को देशस्सा यत्र तव याज्ञिकी।।1.28.21।।रक्षितव्या क्रिया ब्रह्मन्मया वध्याश्च राक्षसा:।एतत्सर्वं मुनिश्रेष्ठ श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो।।1.28.22।।
ໂອ ມະຫາມຸນີ ພວກຄົນຊົ່ວຜູ້ມີບາບ ເປັນຜູ້ຂ້າພຣາຫມັນ ແລະປະພຶດຊົ່ວ ນັ້ນມາຈາກໃສ ຈຶ່ງມາຂັດຂວາງຍັດຍະຂອງທ່ານ? ຂໍພຣະຜູ້ເຈຣິນ ດິນແດນໃດທີ່ພິທີຍັດຍະຂອງທ່ານຈະຕ້ອງໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຄຸ້ມຄອງ ແລະທີ່ໃດທີ່ພວກຣາກສະສາພຶງຖືກປາບປາມ? ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຟັງທຸກຢ່າງນີ້
Frequently Asked Questions
The pivotal action is Rāma’s request for saṃhāra (withdrawal) knowledge immediately after receiving astras—an explicit narrative signal that legitimate power requires reversibility and restraint, preventing uncontrolled or excessive force.
The chapter frames capability as morally incomplete without governance: weapons become ‘mind-resident’ instruments, activated only at need, under disciplined command, aligning martial competence with ritual and social protection (yajña-rakṣaṇa).
A mountain-adjacent, cloud-like grove (vṛkṣaṣaṇḍa) rich in animals and birdsong is foregrounded, leading to inquiry about an āśrama; culturally, the landmarks are ritual: purification rites, pradakṣiṇa, and the sacrificial arena threatened by rākṣasas.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.