Sarga 19
विश्वामित्रस्य यज्ञरक्षा-याचना (Visvamitra Requests Rama for Yajna-Protection)
बालकाण्ड
ສັກກະ 19 ເປັນບົດສົນທະນາໃນລາຊະສະພາທີ່ມີເຫດຜົນແນ່ນອນ ເມື່ອພຣະິສີ ວິສະວາມິດຣະ ຕອບຮັບຖ້ອຍຄຳອັນເຄົາລົບຂອງພຣະທະສະຣະຖ ແລະເປີດເຜີຍວິກິດທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນພິທີຍັດຍະຂອງທ່ານ. ທ່ານກ່າວວ່າ ມີຣາກສະສອງຕົນຜູ້ປ່ຽນຮູບໄດ້ ຄື ມາຣີຈ ແລະ ສຸບາຮູ ຄອຍກໍ່ກວນ ໂດຍໂຮຍເນື້ອແລະເລືອດລົງໃສ່ແທ່ນບູຊາ ໃນຍາມທີ່ພິທີໃກ້ຈະສຳເລັດ. ເນື່ອງຈາກຖືກຜູກມັດດ້ວຍວິໄນແຫ່ງຍັດຍະ ມະຫາິສີຈຶ່ງບໍ່ໃຊ້ຄວາມໂກດດ້ວຍຄຳສາບ ແຕ່ເລືອກວິທີແກ້ໄຂຕາມທຳມະ ຄືຂໍພຣະຣາຊະຊ່ວຍເຫຼືອ. ວິສະວາມິດຣະ ຂໍໃຫ້ພຣະທະສະຣະຖ ມອບພຣະຣາມ ພຣະໂອຣົດອົງໃຫຍ່ ຜູ້ກ້າຫານ ແລະມັ່ນຄົງໃນພະລັງຂອງຕົນ ໄປປົກປ້ອງພິທີຍັດຍະເພີຍສິບຄືນ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ລ່າຊ້າຈາກເວລາທີ່ກຳນົດ. ທ່ານຮັບຮອງວ່າ ພາຍໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງຂອງທ່ານ ແລະດ້ວຍເຕຊະອັນເທວະຂອງພຣະຣາມ ພວກອະສູຣຈະຕ້ານທານບໍ່ໄດ້ ແລະຈະປະທານພອນໃຫ້ພຣະຣາມມີກຽດຊື່ລືອຊາໄປທົ່ວສາມໂລກ. ທ່ານຍັງກຳຊັບເຖິງຄວາມຖືກຕ້ອງຕາມຂັ້ນຕອນ ໃຫ້ປ່ອຍພຣະຣາມໄດ້ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອມີຄວາມເຫັນຊອບຈາກອຳມາດ ແລະພຣະິສີທັງຫຼາຍ ນຳໂດຍ ວະສິດຖະ. ທ້າຍສັກກະ ພຣະທະສະຣະຖເກີດຄວາມຫວາດຫວັ່ນແລະໂສກເສົ້າ ກາຍໃຈສັ່ນໄຫວ ສະທ້ອນຄວາມຕຶງຕັນລະຫວ່າງຄວາມຮັກຂອງພໍ່ ແລະທຳມະໃນຖານະໜ້າທີ່ຂອງກະສັດ.
Shlokas
Verse 1
तच्छ्रुत्वा राजसिंहस्य वाक्यमद्भुतविस्तरम्।हृष्टरोमा महातेजा विश्वामित्रोऽभ्यभाषत।।।।
ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳຂອງພະຣາຊາຜູ້ດຸຈຣາຊະສິງ ອັນນ່າອັດສະຈັນດ້ວຍການພັນນາອັນລະອຽດຄົບຖ້ວນນັ້ນ ພຣະຣິສີ ວິສວາມິຕຣະ ຜູ້ມີເຕຊະອັນໃຫຍ່ ກໍຂົນລຸກດ້ວຍປີຕິ ແລ້ວໄດ້ກ່າວຕອບກັບ។
Verse 2
सदृशं राजशार्दूल तवैतद्भुवि नान्यथा।महावंशप्रसूतस्य वसिष्ठव्यपदेशिन:।।।।
ໂອ ເສືອໃນຫມູ່ພຣະຣາຊາ, ການປະພຶດແບບນີ້ເໝາະສົມກັບພຣະອົງໃນແຜ່ນດິນນີ້; ເພາະພຣະອົງເກີດຈາກວົງສານອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະໄດ້ຮັບການຊີ້ນຳຕາມວິໄນຂອງພຣະວະສິດຖະ; ຈຶ່ງບໍ່ອາດເປັນຢ່າງອື່ນໄດ້.
Verse 3
यत्तु मे हृद्गतं वाक्यं तस्य कार्यस्य निश्चयम्।कुरूष्व राजशार्दूल भव सत्यप्रतिश्रव:।।।।
ໂອ ເສືອໃນຫມູ່ພຣະຣາຊາ ຂ້າຈະກ່າວສິ່ງທີ່ຢູ່ໃນໃຈ ແລະ ຄວາມແນ່ນອນຂອງກິດນັ້ນ; ຂໍໃຫ້ພຣະອົງຕັດສິນຕາມນັ້ນ ແລະ ດໍາລົງຢູ່ໃນສັດຈະສັນຍາຂອງພຣະອົງ
Verse 4
अहंनियममातिष्ठे सिध्यर्थं पुरुषर्षभ।तस्य विघ्नकरौ द्वौ तु राक्षसौ कामरूपिणौ।।।।
ໂອ ບຸລຸດຜູ້ປະເສີດ ຂ້າໄດ້ຖືນິຍະມະອັນເຂັ້ມງວດ ເພື່ອໃຫ້ພິທີຍັດຍະຂອງຂ້າສໍາເລັດ; ແຕ່ມີຣາກສະສອງຕົວຜູ້ປ່ຽນຮູບໄດ້ຕາມໃຈ ກໍາລັງກໍ່ອຸປະສັກ
Verse 5
व्रते मे बहुशश्चीर्णे समाप्त्यां राक्षसाविमौ।मारीचश्च सुबाहुश्च वीर्यवन्तौ सुशिक्षितौ।।।।समांसरुधिरौघेण वेदिं तामभ्यवर्षताम्।
ເມື່ອວຣະຕະຂອງຂ້າທີ່ໄດ້ປະຕິບັດຊໍ້າໆ ໃກ້ຈະສໍາເລັດ ຣາກສະສອງຕົວນັ້ນ—ມາຣີຈ ແລະ ສຸບາຫຸ ຜູ້ມີກໍາລັງ ແລະ ຝຶກຝົນດີ—ໄດ້ສາດສົ່ງໃສ່ເວທີບູຊານັ້ນດ້ວຍກະແສເລືອດປົນເນື້ອດຸດຝົນຫນັກ
Verse 6
अवधूते तथाभूते तस्मिन्नियमनिश्चये।।।।कृतश्रमो निरुत्साहस्तस्माद्देशादपाक्रमे।
ເມື່ອຄວາມຕັ້ງໃຈອັນໝັ້ນຄົງໃນການຮັກສານິຍະມະນັ້ນ ຖືກລະທິ້ງຈົນພັງພິນາດ ຂ້າພະເຈົ້າ—ເຫນື່ອຍລ້າຈາກຄວາມພາກພຽນ ແລະໄຮ້ແຮງໃຈ—ຈຶ່ງຖອນຕົວອອກຈາກດິນແດນນັ້ນ.
Verse 7
न च मे क्रोधमुत्स्रष्टुं बुद्धिर्भवति पार्थिव।।।।तथा भूता हि सा चर्या न शापस्तत्र मुच्यते।
ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ ປັນຍາ (buddhi) ຂອງຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ອະນຸຍາດໃຫ້ປ່ອຍຄວາມໂກດ; ເພາະວິໄນແຫ່ງພິທີຕະປະນັ້ນເປັນເຊັ່ນນີ້—ໃນການນັ້ນບໍ່ພຶງປ່ອຍຊາປ (śāpa) ອອກໄປ.
Verse 8
स्वपुत्रं राजशार्दूल रामं सत्यपराक्रमम्।।।।काकपक्षधरं शूरं ज्येष्ठं मे दातुमर्हसि।
ໂອ ເສືອໃນຫມູ່ພະຣາຊາ ຄວນແລ້ວທີ່ພະອົງຈະມອບພຣະໂອຣສຂອງພະອົງເອງ—ພຣະຣາມ ຜູ້ເປັນອົງໃຫຍ່—ຜູ້ກ້າຫານ ໝັ້ນຄົງໃນວີຣະພາບອັນສັດຈິງ ແລະໄວ້ປອຍຜົມຂ້າງແບບໜຸ່ມ (kākapakṣa)—ໃຫ້ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ.
Verse 9
शक्तो ह्येष मया गुप्तो दिव्येन स्वेन तेजसा।।।।राक्षसा ये विकर्तारस्तेषामपि विनाशने।
ເພາະພຣະອົງສາມາດ—ຢູ່ໃນການຄຸ້ມຄອງຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ແລະດ້ວຍເທຊະທິບຂອງພຣະອົງເອງ—ກະທັ້ງທຳລາຍພວກຣາກສະສະຜູ້ກໍ່ການລົບກວນເຊັ່ນນັ້ນໄດ້.
Verse 10
श्रेयश्चास्मै प्रदास्यामि बहुरूपं न संशय:।।।।त्रयाणामपि लोकानां येन ख्यातिं गमिष्यति।
ເພື່ອຄວາມສຸກສະຫວັດດີຂອງເຂົາ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະທານພອນອັນປະເສີດຫຼາຍຮູບແບບ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ—ໂດຍພອນນັ້ນ ເຂົາຈະໄດ້ຮັບກຽດຊື່ລືຊາໃນສາມໂລກ.
Verse 11
न च तौ राममासाद्य शक्तौ स्थातुं कथञ्चन।।।।न च तौ राघवादन्यो हन्तुमुत्सहते पुमान्।
ເມື່ອທັງສອງໄດ້ປະສົບພຣະຣາມາ ກໍບໍ່ອາດຢືນຢັນຕ້ານທານໄດ້ໂດຍປະການໃດໆ; ແລະນອກຈາກພຣະຣາຄະວະ ບໍ່ມີມະນຸດຜູ້ໃດກ້າ ຫຼືມີພະລັງຈະທຳລາຍເຂົາທັງສອງໄດ້.
Verse 12
वीर्योत्सिक्तौ हि तौ पापौ कालपाशवशं गतौ।।।।रामस्य राजशार्दूल न पर्याप्तौ महात्मन:।
ຜູ້ຊົ່ວທັງສອງນັ້ນ ເມົາມົນດ້ວຍພະລັງຂອງຕົນ ໄດ້ຕົກຢູ່ໃນບ່ວງຂອງກາລະ (ຄວາມຕາຍ) ແລ້ວ. ໂອ ເສືອໃນຫມູ່ພຣະຣາຊາ, ເຂົາທັງສອງບໍ່ເປັນຄູ່ຄວນກັບພຣະຣາມາຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ເລີຍ.
Verse 13
न च पुत्रकृतस्नेहं कर्तुमर्हसि पार्थिव।।।।अहं ते प्रतिजानामि हतौ तौ विद्धि राक्षसौ।
ໂອ ພຣະຣາຊາ, ພຣະອົງບໍ່ຄວນໃຫ້ຄວາມຮັກລູກມາຂັດຂວາງ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍປະຕິຍານຕໍ່ພຣະອົງ—ຈົ່ງຮູ້ໃຫ້ແນ່—ຣາກສະສອງນັ້ນຈະຖືກສັງຫານ.
Verse 14
अहं वेद्मि महात्मानं रामं सत्यपराक्रमम्।।।।वसिष्ठोऽपि महातेजा ये चेमे तपसि स्थिता:।
ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ຈັກພຣະຣາມ ມະຫາອາດມາ ຜູ້ມີວິລະກຳສັດຈິງ; ແມ່ນແຕ່ພຣະວະສິດຖະຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງຍິ່ງ ແລະບັນດາລິສີຜູ້ຕັ້ງມັ່ນໃນຕະປະ ກໍຮູ້ຈັກພຣະອົງເຊັ່ນກັນ
Verse 15
यदि ते धर्मलाभं च यशश्च परमं भुवि।।।।स्थितमिच्छसि राजेन्द्र रामं मे दातुमर्हसि।
ໂອ ພຣະຣາຊາເຫນືອພຣະຣາຊາທັງປວງ! ຖ້າພຣະອົງປາຖະໜາລາບແຫ່ງທຳມະ ແລະຍົດຍາສູງສຸດອັນຍືນຍົງໃນໂລກນີ້ ກໍຄວນທີ່ພຣະອົງຈະມອບພຣະຣາມໃຫ້ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ
Verse 16
यदिह्यनुज्ञां काकुत्स्थ ददते तव मन्त्रिण:।।।।वसिष्ठप्रमुखा: सर्वे ततो रामं विसर्जय।
ໂອ ກາກຸດສະຖະ, ຖ້າບັນດາມົນຕີຂອງພຣະອົງ—ທັງໝົດມີພຣະວະສິດຖະເປັນຫົວໜ້າ—ໃຫ້ຄຳຍິນຍອມ ແລ້ວຈຶ່ງສົ່ງພຣະຣາມອອກໄປ
Verse 17
अभिप्रेतमसंसक्तमात्मजं दातुमर्हसि।।।।दशरात्रं हि यज्ञस्य रामं राजीवलोचनम्।
ພຣະອົງຄວນມອບພຣະຣາຊະບຸດອັນເປັນທີ່ຮັກ—ພຣະຣາມຜູ້ມີນັຍນາດັ່ງດອກບົວ—ໂດຍບໍ່ຍຶດຕິດ; ເພາະພິທີຍັດຍະນີ້ຕ້ອງການພຣະຣາມເປັນເວລາສິບຄືນ
Verse 18
नात्येति कालो यज्ञस्य यथाऽयं मम राघव।।।।तथा कुरुष्व भद्रं ते मा च शोके मन: कृथा:।
ໂອ ຣາຆະວະ (ທະສະຣະຖະ), ຈົ່ງກະທຳໃຫ້ເວລາແຫ່ງຍັດຍະຂອງຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຖືກຊັກຊ້າ. ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີແກ່ພຣະອົງ; ຢ່າໃຫ້ໃຈຈົມຢູ່ໃນຄວາມໂສກ
Verse 19
इत्येवमुक्त्वा धर्मात्मा धर्मार्थसहितं वच:।।।।विरराम महातेजा विश्वामित्रो महामुनि:।
ເມື່ອໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄໍາອັນເຕັມໄປດ້ວຍທຳມະ ແລະ ຈຸດປະສົງອັນຖືກຕ້ອງແລ້ວ ມະຫາມຸນີ ວິສວາມິດຣະ ຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍເດຊ ກໍຢຸດນິ່ງສງົບ
Verse 20
स तन्निशम्य राजेन्द्रो विश्वामित्रवचश्शुभम्।।।।शोकमभ्यगमत्तीव्रं व्यषीदत भयान्वित:।
ເມື່ອພຣະຣາຊາ (ທະສະຣະຖະ) ໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍາມົງຄຸນຂອງ ວິສວາມິດຣະ ກໍຖືກຄວາມໂສກອັນແຮງກ້າຄອບງໍາ; ດ້ວຍຄວາມຢ້ານກົວ ຈຶ່ງຫມົດກໍາລັງໃຈ
Verse 21
इति हृदयमनोविदारणंमुनिवचनं तदतीव शुश्रुवान्।नरपतिरभवन्महांस्तदाव्यथितमना: प्रचचाल चासनात्।।।।
ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄຳຂອງມຸນີ—ຖ້ອຍຄຳທີ່ຮາວກັບຈະຜ່າຫົວໃຈແລະຈິດໃຈ—ພະນະຣະປະຕິຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນກໍສະທ້ານໄຫວຢ່າງໜັກ ໃຈວຸ້ນວາຍ ແລະກາຍສັ່ນຮາວກັບຈະລື່ນຈາກບັນລັງ ແລ້ວຈຶ່ງລຸກຈາກອາສນະ.
Verse 22
ໂອ ບຸລຸດຜູ້ປະເສີດ ຂ້າໄດ້ຖືນິຍະມະອັນເຂັ້ມງວດ ເພື່ອໃຫ້ພິທີຍັດຍະຂອງຂ້າສໍາເລັດ; ແຕ່ມີຣາກສະສອງຕົວຜູ້ປ່ຽນຮູບໄດ້ຕາມໃຈ ກໍາລັງກໍ່ອຸປະສັກ
Frequently Asked Questions
The pivotal action is Viśvāmitra’s demand that Daśaratha entrust Rāma for yajña-protection. The ethical dilemma is Daśaratha’s conflict between putrakṛta-sneha (paternal attachment) and the king’s obligation to support ascetic rites and uphold public dharma through timely, consent-backed decision-making.
Dharma is portrayed as disciplined action within constraints: Viśvāmitra does not curse because the sacrificial context requires restraint, so he seeks a lawful remedy through royal cooperation. The sarga teaches that righteous ends (protecting yajña) should be pursued through procedurally legitimate means (counsel and sage consent) and with detachment from private emotion.
The key cultural landmark is the yajña-vedi (altar), symbolizing ritual order and social stability. The imagery of trailokya (three worlds) frames fame as a cosmological measure of merit, while the courtly setting—ministers and sages led by Vasiṣṭha—highlights the governance tradition where royal decisions are validated by spiritual authority.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.