Sarga 78

Verse 1

अथ यात्रां समीहन्तं शत्रुघ्नो लक्ष्मणानुजः।भरतं शोकसन्तप्तमिदं वचनमब्रवीत्।।।।

ຕໍ່ມາ ເມື່ອພຣະພະຣະຕະຜູ້ຖືກໄຟແຫ່ງຄວາມໂສກເຜົາໃຈ ກຳລັງປາຖະໜາຈະອອກເດີນທາງ ພຣະສັດຣຸຄນະ—ນ້ອງຊາຍຂອງພຣະລັກສະມະນະ—ໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄຳນີ້ແກ່ພຣະອົງ

Verse 2

गतिर्य स्सर्वभूतानां दुःखे किं पुनरात्मनः।स राम स्सत्त्वसम्पन्नः स्त्रिया प्रव्राजितो वनम्।।।।

ພຣະຣາມ ຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງສຸດທ້າຍຂອງສັດທັງປວງ ຈະບໍ່ອາດປົກປ້ອງພຣະອົງເອງໃນຍາມໂສກໄດ້ແນວໃດ? ແຕ່ພຣະຣາມຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍສັດທະທຳ ແລະຄວາມໝັ້ນຄົງ ກັບຖືກສະຕຣີຜູ້ໜຶ່ງຂັບໄລ່ໃຫ້ເຂົ້າປ່າ

Verse 3

बलवान्वीर्यसम्पन्नो लक्ष्मणो नाम योऽप्यसौ।किं न मोचयते रामं कृत्वा स्म पितृनिग्रहम्।।।।

ແລ້ວເປັນຫຍັງ ພຣະລັກສະມະນະ ຜູ້ມີກຳລັງ ແລະວິຣະພາບ ຈຶ່ງບໍ່ປົດປ່ອຍພຣະຣາມ ໂດຍການຢັບຢັ້ງພຣະບິດາຂອງພວກເຮົາ?

Verse 4

पूर्वमेव तु निग्राह्य स्समवेक्ष्य नयानयौ।उत्पथं यस्समारूढो राजा नार्या वशं गतः।।।।

ແທ້ຈິງແລ້ວ ພຣະຣາຊາຄວນຢັບຢັ້ງພຣະອົງແຕ່ເລີ່ມຕົ້ນ ໂດຍພິຈາລະນາທຳມະແລະອະທຳມະໃຫ້ຮອບຄອບ—ພຣະອົງຜູ້ຂຶ້ນສູ່ທາງຜິດ ແລະຕົກຢູ່ໃນອຳນາດຂອງສະຕຣີ

Verse 5

इति सम्भाषमाणे तु शत्रुघ्ने लक्ष्मणानुजे।प्राग्द्वारेऽभूत्तदा कुब्जा सर्वाभरणभूषिता।।।।

ໃນຂະນະທີ່ ພຣະສັດຕຣຸຄນ ນ້ອງຂອງພຣະລັກສະມະນ ກຳລັງສົນທະນາຢູ່ນັ້ນ ໃນເວລານັ້ນເອງ ທີ່ປະຕູທາງທິດຕາເວັນອອກ ນາງມັນຖະຣາ ຜູ້ຫຼັງຄ້ອມ ປາກົດຕົວ ປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງອາພອນອັນຄົບຖ້ວນທຸກປະການ

Verse 6

लिप्ता चन्दनसारेण राजवस्त्राणि बिभ्रती।विविधं विविधै स्तैस्तैर्भूषणैश्च विभूषिता।।।।

ນາງຖືກຊໂລມດ້ວຍນ້ຳຫອມແກ່ນຈັນທະນາ ນຸ່ງຫົ່ມເຄື່ອງພຣະຣາຊະອາພອນ ແລະຖືກປະດັບປະດາດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບນານາຊະນິດຢ່າງຫຼາກຫຼາຍ

Verse 7

मेखलादामभिश्चित्रैरन्यैश्च शुभभूषणैः।बभासे बहुभिर्बद्धा रज्जुबद्धेव वानरी।।।।

ນາງຖືກຄາດຮັດດ້ວຍສາຍຄາດແອວສີສັນຫຼາກຫຼາຍ ແລະເຄື່ອງປະດັບມົງຄຸນອື່ນໆ ຈຶ່ງສ່ອງປະກາຍ—ດັ່ງລີງເພດແມ່ທີ່ຖືກມັດດ້ວຍເຊືອກ

Verse 8

तां समीक्ष्य तदा द्वास्स्थास्सुभृशं पापकारिणीम्।गृहीत्वाऽकरुणां कुब्जां शत्रुघ्नाय न्यवेदयन्।।।।

ເມື່ອເຫັນນາງນັ້ນ ພວກທະວາຣະບານ—ເຫັນວ່ານາງຫຼັງຄ້ອມນີ້ເປັນຜູ້ກໍ່ບາບຫນັກ ແລະໄຮ້ເມດຕາ—ຈຶ່ງຈັບກຸມນາງ ແລ້ວທູນລາຍງານແດ່ພຣະສັດຕຣຸຄນ

Verse 9

यस्याः कृते वने रामो न्यस्तदेहश्च वः पिता।सेयं पापा नृशंसा च तस्याः कुरु यथामति।।।।

“ເພາະນາງນີ້ ພຣະຣາມຈຶ່ງຢູ່ໃນປ່າ ແລະພຣະບິດາຂອງທ່ານກໍໄດ້ລະສັງຂານ (ສິ້ນພຣະຊົນ) ແລ້ວ ນີ້ແຫຼະແມ່ຍິງຜູ້ບາບໜາ ແລະໂຫດຮ້າຍນັ້ນ—ທ່ານຈົ່ງກະທຳແກ່ນາງຕາມທີ່ເຫັນສົມຄວນ”

Verse 10

शत्रुघ्नश्च तदाज्ञाय वचनं भृशदुःखितः।अन्तःपुरचरान्सर्वानित्युवाच धृत व्रतः।।।।

ເມື່ອສັດຣຸຄະນະໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍານັ້ນ ກໍໂສກເສົ້າຢ່າງຫນັກ ແຕ່ຍັງໝັ້ນຄົງໃນປະຕິຍານ ແລ້ວກ່າວແກ່ຜູ້ຮັບໃຊ້ທັງປວງໃນເຂດພະລາຊວັງຊັ້ນໃນ

Verse 11

तीव्रमुत्पादितं दुःखं भ्रात्रूणां मे तथा पितुः।यया सेयं नृशंसस्य कर्मणः फलमश्नुताम्।।।।

ຍິງຜູ້ນັ້ນຜູ້ໄດ້ນໍາຄວາມທຸກອັນແຮງກ້າມາໃຫ້ແກ່ພີ່ນ້ອງຂອງຂ້າ ແລະແກ່ພຣະບິດາ—ຂໍໃຫ້ນາງເອງໄດ້ຮັບຜົນແຫ່ງກຳອັນໂຫດຮ້າຍນັ້ນ

Verse 12

एवमुक्त्वा तु तेनाशु सखीजनसमावृता।गृहीता बलवत्कुब्जा सा तद्गृहमनादयत्।।।।

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ລາວກໍຈັບນາງຫຼັງຄໍ້ນັ້ນຢ່າງແຂງແຮງໃນທັນທີ ແມ່ນວ່ານາງຖືກຫ້ອມລ້ອມໂດຍໝູ່ສະຫາຍ; ແລ້ວນາງກໍຮ້ອງໄຫ້ອື້ອອຶງໃຫ້ເຮືອນນັ້ນກ້ອງກັງວານ

Verse 13

तत स्सुभृशसन्तप्तस्तस्या स्सर्व स्सखीजनः।क्रुद्धमाज्ञाय शत्रुघ्नं विपलायत सर्वशः।।।।

ແລ້ວໝູ່ສະຫາຍຂອງນາງທັງປວງກໍຕົກໃຈຮ້ອນຮົນຢ່າງຫນັກ; ເມື່ອຮູ້ວ່າສັດຣຸຄະນະກໍາລັງໂກດ ພວກນາງກໍພາກັນໜີໄປທຸກທິດ

Verse 14

आमन्त्रयत कृत्स्न श्च तस्या स्सर्व स्सखीजनः।यथाऽयं समुपक्रान्तो निश्शेषां नः करिष्यति।।।।

ໝູ່ສະຫາຍຂອງນາງທັງປວງຈຶ່ງເຊີນກັນປຶກສາວ່າ “ເບິ່ງຈາກທີ່ລາວເລີ່ມຕົ້ນແບບນີ້ ຊາຍຜູ້ນີ້ຈະກໍາຈັດພວກເຮົາໃຫ້ໝົດສິ້ນ—ບໍ່ໃຫ້ເຫຼືອແມ່ນແຕ່ຄົນດຽວ”

Verse 15

सानुक्रोशां वदान्यां च धर्मज्ञां च यशस्विनीम्।कौसल्यां शरणं याम सा हि नोऽस्तु ध्रुवा गतिः।।।।

ພວກເຮົາຈົ່ງໄປຂໍພຶ່ງພາພຣະນາງ ເກົາສັລຍາ—ຜູ້ເປັນເມດຕາກະລຸນາ ໃຈບຸນ ຮູ້ທຳມະ ແລະມີກຽດສັກ; ພຣະນາງເທົ່ານັ້ນແມ່ນທີ່ພຶ່ງອັນໝັ້ນຄົງ ແລະເປົ້າໝາຍອັນແນ່ນອນຂອງພວກເຮົາ.

Verse 16

स च रोषेण ताम्राक्ष श्शत्रुघ्न श्शत्रुतापनः।विचकर्ष तदा कुब्जां क्रोशन्तीं धरणीतले।।।।

ແລ້ວພຣະສັດຕຣຸຄນະ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ ດວງຕາແດງກ່ຳດ້ວຍໂທສະ ໄດ້ລາກນາງຫຼັງຄໍ້ມທີ່ຮ້ອງກັນລັ່ນ ໄປຕາມພື້ນດິນ.

Verse 17

तस्या ह्याकृष्यमाणाया मन्थराया स्ततस्ततः।चित्रं बहुविधं भाण्डं पृथिव्यां तद्व्यशीर्यत।।।।

ເມື່ອນາງມັນທະຣາຖືກລາກໄປ ເຄື່ອງປະດັບຫຼາກສີ ແລະຫຼາຍຊະນິດຂອງນາງ ກໍກະຈາຍຕົກແຕກ ກະຈັດກະຈາຍໄປທົ່ວພື້ນດິນ.

Verse 18

तेन भाण्डेन संस्तीर्णं श्रीमद्राजनिवेशनम्।अशोभत तदा भूयः शारदं गगनं यथा।।।।

ພຣະຣາຊນິເວສະອັນສະຫງ່າງາມ ເມື່ອຖືກເຄື່ອງປະດັບເຫຼົ່ານັ້ນປົກກະຈາຍຢູ່ ກໍຍິ່ງສ່ອງສະຫວ່າງງາມຂຶ້ນ ດັ່ງຟ້າລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນອັນໃສສະອາດທີ່ພຣາວພຣິ້ງດ້ວຍດາວ.

Verse 19

स बली बलवत्क्रोधाद्गृहीत्वा पुरुषर्षभः।कैकेयीमभिनिर्भर्त्स्य बभाषे परुषं वचः।।।।

ລາວຜູ້ມີກຳລັງແກ່ກ້າ ເປັນຍອດໃນຫມູ່ບຸລຸດ ຖືກໂທສະອັນແຮງກ້າຄອບງຳ ຈຶ່ງຈັບຕົວໄວ້ ແລະຂົ່ມຂູ່ພຣະນາງໄກເກຍີ ພ້ອມກ່າວຖ້ອຍຄຳອັນແຂງກະດ້າງ.

Verse 20

तैर्वाक्यैः परुषैर्दुःखैः कैकेयी भृशदुःखिता।शत्रुघ्नभयसन्त्रस्ता पुत्रं शरणमागता।।।।

ເພາະຖືກຄຳເວົ້າຮຸນແຮງແລະເຈັບປວດນັ້ນທຳຮ້າຍ ໄກເກຍີຈຶ່ງໂສກເສົ້າຢ່າງຫນັກ; ດ້ວຍຄວາມຢ້ານກົວພຣະສັດຣຸຄນະ ນາງໄດ້ໄປຫາບຸດຊາຍເພື່ອຂໍພຶ່ງພາເປັນທີ່ລີ້ໄພ

Verse 21

तं प्रेक्ष्य भरतः क्रुद्धं शत्रुघ्नमिदमब्रवीत्।अवध्या स्सर्वभूतानां प्रमदाः क्षम्यतामिति।।।।

ເມື່ອເຫັນພຣະສັດຣຸຄນະໂກດເກຣີຍວ ພຣະພະຣະຕະຈຶ່ງກ່າວວ່າ: “ສະຕຣີທັງຫຼາຍ—ໃນບັນດາສັດທັງປວງ—ບໍ່ຄວນຖືກຂ້າ. ຂໍໃຫ້ອະໄພນາງເຖີດ”

Verse 22

हन्यामहमिमां पापां कैकेयीं दुष्टचारिणीम्।यदि मां धार्मिको रामो नासूयेन्मातृघातकम्।।।।

ຂ້າພະເຈົ້າຈະຂ້າໄກເກຍີ ຜູ້ບາບ ແລະປະພຶດຊົ່ວນີ້ເສຍ ຖ້າຫາກພຣະຣາມຜູ້ທຳມະທຳມິກ ບໍ່ຈະຕຳນິຂ້າພະເຈົ້າວ່າ ‘ຜູ້ຂ້າແມ່’.

Verse 23

इमामपि हतां कुब्जां यदि जानाति राघवः।त्वां च मां च हि धर्मात्मा नाभिभाषिष्यते ध्रुवम्।।।।

ຖ້າພຣະຣາຆະວະຮູ້ວ່າ ແມ່ຍິງຫຼັງຄ້ອມນີ້ກໍຖືກຂ້າແລ້ວ ບຸລຸດຜູ້ມີທຳມະນັ້ນ ຈະບໍ່ເວົ້າກັບເຈົ້າ ແລະກັບຂ້າພະເຈົ້າແນ່ນອນ.

Verse 24

भरतस्य वचश्श्रुत्वा शत्रुघ्नो लक्ष्मणानुजः।न्यवर्तत ततो रोषात्तां मुमोच च मन्थराम्।।।।

ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄຳຂອງພຣະພະຣະຕະ ສັດຕຣຸຄນະ—ນ້ອງຊາຍຂອງພຣະລັກສະມະນະ—ກໍຫ້າມໂທສະ ແລ້ວປ່ອຍນາງມັນຖະຣາ.

Verse 25

सा पादमूले कैकेय्या मन्थरा निपपात ह।निश्श्वसन्ती सुदुःखार्ता कृपणं विललाप च।।।।

ນາງມັນຖະຣາລົ້ມລົງຢູ່ທີ່ປາຍພຣະບາດຂອງໄກເກຍີ; ຖອນໃຈຍາວໆ ຖືກຄວາມໂສກທຸກຂ໌ບີບຄັ້ນ ແລ້ວຄ່ຳຄວນຢ່າງນ່າສົງສານ.

Verse 26

शत्रुघ्नविक्षेपविमूढसंज्ञां समीक्ष्य कुब्जां भरतस्य माता।शनैस्समाश्वासयदार्तरूपां क्रौञ्चीं विलग्नामिव वीक्षमाणाम्।।।।

ເມື່ອເຫັນແມ່ຍິງຫຼັງຄ້ອມຜູ້ສະຕິມືດມົນ ເນື່ອງຈາກຖືກສັດຕຣຸຄນະໂຍນກະແທກ—ມີຮູບພາບແຫ່ງຄວາມທຸກຂ໌ ແລະເຫຼົ່າມອງໄປມາດັ່ງນົກກຣາວັນຈີເພດແມ່ທີ່ຕິດບ່ວງ—ແມ່ຂອງພຣະພະຣະຕະ ຄືໄກເກຍີ ຈຶ່ງປອບໂຍນນາງຢ່າງອ່ອນໂຍນ.