भरतस्य कैकेय्याः प्रति धिक्कारः
Bharata’s Rebuke of Kaikeyi and Affirmation of Ikshvaku Royal Dharma
सोऽहं कथमिमं भारं महाधुर्यसमुद्धृतम्।दम्योधुरमिवाऽऽसाद्य वहेयं केनचौजसा।। ।।
so 'haṃ katham imaṃ bhāraṃ mahā-dhurya-samuddhṛtam | damyaḥ dhuram ivā 'sādya vaheyaṃ kena caujasā || 2.73.16 ||
ຂ້າພະເຈົ້າຈະແບກພາລະນີ້ໄດ້ແນວໃດ—ພາລະທີ່ຄວນແກ່ງົວຜູ້ໃຫຍ່ທີ່ຝຶກດີ ແລະຜູກແອກແນ່ນຫນາ? ຂ້າພະເຈົ້າດັ່ງລູກງົວຍັງບໍ່ຝຶກ ເມື່ອພົບແອກໜັກ ຈະມີແຮງໃດຈຶ່ງແບກໄດ້
Like a young untrained bullock that cannot carry the weight fit for a great bull, with what strength can I bear this burden?
Dharma requires fitness for responsibility; accepting rulership without rightful capacity and legitimacy is portrayed as improper and dangerous.
Bharata expresses his unworthiness to shoulder the kingdom’s burden in Rāma’s absence, using a vivid agrarian metaphor.
Self-knowledge and humility—Bharata refuses inflated self-assessment and recognizes the true standard of leadership.