Sarga 31

Verse 1

एवं शृत्वा तु संवादं लक्ष्मणः पूर्वमागतः।बाष्पपर्याकुलमुखः शोकं सोढुमशक्नुवन्।।।।स भ्रातुश्चरणौ गाढं निपीड्य रघुनन्दनः।सीतामुवाचातियशां राघवं च महाव्रतम्।।।।

ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍສົນທະນານັ້ນ ລັກສະມະນະຜູ້ມາຮອດກ່ອນ ຢືນຢູ່ດ້ວຍໃບໜ້າຖືກນ້ຳຕາກົດກັ້ນ ບໍ່ອາດອົດທົນຄວາມໂສກໄດ້। ຮະຄຸນັນທະນະໄດ້ກົດແນ່ນພຣະບາດຂອງພີ່ຊາຍ ແລ້ວກ່າວຕໍ່ນາງສີຕາຜູ້ມີກຽດຍົດ ແລະຕໍ່ພຣະຣາຆະວະຜູ້ຕັ້ງມັ່ນໃນມະຫາວຣະຕະ

Verse 2

एवं शृत्वा तु संवादं लक्ष्मणः पूर्वमागतः।बाष्पपर्याकुलमुखः शोकं सोढुमशक्नुवन्।।2.31.1।।स भ्रातुश्चरणौ गाढं निपीड्य रघुनन्दनः।सीतामुवाचातियशां राघवं च महाव्रतम्।।2.31.2।।

ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍສົນທະນານັ້ນ ລັກສະມະນະຜູ້ມາຮອດກ່ອນ ຢືນຢູ່ດ້ວຍໃບໜ້າຖືກນ້ຳຕາກົດກັ້ນ ບໍ່ອາດອົດທົນຄວາມໂສກໄດ້। ຮະຄຸນັນທະນະໄດ້ກົດແນ່ນພຣະບາດຂອງພີ່ຊາຍ ແລ້ວກ່າວຕໍ່ນາງສີຕາຜູ້ມີກຽດຍົດ ແລະຕໍ່ພຣະຣາຆະວະຜູ້ຕັ້ງມັ່ນໃນມະຫາວຣະຕະ

Verse 3

यदि गन्तुं कृताबुद्धिर्वनं मृगगजायुतम्।अहं त्वानुगमिष्यामि वनमग्रे धनुर्धरः।।।।

ຖ້າພຣະອົງໄດ້ຕັ້ງພຣະທັຍແນ່ວແນ່ຈະໄປສູ່ປ່າທີ່ອຸດົມດ້ວຍກວາງແລະຊ້າງ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຈະຕາມເສດັດໄປຍັງປ່ານັ້ນ ໂດຍເດີນນຳໜ້າ ຖືຄັນທະນູໄວ້ໃນມື

Verse 4

मया समेतोऽरण्यानि बहूनि विचरिष्यसि।पक्षिभिर्मृगयूथैश्च संघुष्टानि समन्ततः।।।।

ເມື່ອມີເຮົາເປັນຄູ່ທາງ ເຈົ້າຈະທ່ອງໄປໃນປ່າຫຼາຍແຫ່ງ—ກ້ອງກັງວານທົ່ວທິດດ້ວຍສຽງນົກ ແລະສຽງຝູງສັດປ່າ.

Verse 5

न देवलोकाक्रमणं नामरत्वमहं वृणे।ऐश्वर्यं वापि लोकानां कामये न त्वया विना।।।।

ຖ້າບໍ່ມີທ່ານ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເລືອກທັງການພິຊິດເທວະໂລກ ຫຼືຄວາມເປັນອະມະຕະ; ແລະກໍບໍ່ປາຖະໜາອຳນາດເຫນືອໂລກທັງປວງ—ຖ້າທ່ານບໍ່ຢູ່ຄຽງຂ້າພະເຈົ້າ.

Verse 6

एवं ब्रुवाणस्सौमित्रिर्वनवासाय निश्चितः।रामेण बहुभिस्सान्त्वैर्निषिध्दः पुनरब्रवीत्।।।।

ເມື່ອເສົາມິຕຣີ (ລັກສະມະນະ) ເວົ້າດັ່ງນັ້ນ ກໍແນ່ນອນໃນການໄປຢູ່ປ່າ; ແມ່ນແຕ່ພຣະຣາມຈະຫ້າມດ້ວຍຖ້ອຍຄຳປອບໃຈຫຼາຍປານໃດ ລາວກໍຍັງເວົ້າຂຶ້ນອີກຄັ້ງ.

Verse 7

अनुज्ञातश्च भवता पूर्वमेव यदस्म्यहम्।किमिदानीं पुनरिदं क्रियते मन्निवारणम्।।।।

ເພາະທ່ານໄດ້ອະນຸຍາດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າແຕ່ເດີມແລ້ວ ເປັນຫຍັງບັດນີ້ຈຶ່ງມາຫ້າມຂ້າພະເຈົ້າອີກ?

Verse 8

यदर्थं प्रतिषेधो मे क्रियते गन्तुमिच्छतः।एतदिच्छामि विज्ञातुं संशयो हि ममानघ।।।।

ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຮູ້ວ່າ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຫ້າມຂ້າພະເຈົ້າ ທັງໆທີ່ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະໄປ; ເພາະເລື່ອງນີ້ໄດ້ກໍໃຫ້ເກີດຄວາມສົງໄສໃນໃຈຂ້າພະເຈົ້າແທ້.

Verse 9

ततोऽब्रवीन्महातेजा रामो लक्ष्मणमग्रतः।स्थितं प्राग्गामिनं वीरं याचमानं कृताञ्जलिम्।।।।

ແລ້ວພຣະຣາມຜູ້ມີຣັດສະມີອັນຍິ່ງ ໄດ້ກ່າວກັບລັກສະມະນະທີ່ຢູ່ຕໍ່ໜ້າ—ວີຣະບຸລຸດຜູ້ຢືນພະນົມມື ອ້ອນວອນຂໍໄປນຳໜ້າເປັນຜູ້ນຳທາງ.

Verse 10

स्निग्धो धर्मरतो वीरस्सततं सत्पथे स्थितः।प्रियः प्राणसमो वश्यो भ्राता चापि सखा च मे।।।।

ເຈົ້າເປັນຜູ້ອ່ອນໂຍນ ຮັກທຳມະ ແລະກ້າຫານ—ຕັ້ງຢູ່ໃນທາງດີຢ່າງສະເໝີ. ສຳລັບຂ້າ ເຈົ້າເປັນທີ່ຮັກເທົ່າຊີວິດ: ເຊື່ອຟັງດັ່ງນ້ອງຊາຍ ແລະເປັນສະຫາຍດັ່ງມິດສະຫາຍຂອງຂ້າ

Verse 11

मयाऽद्य सह सौमित्रे त्वयि गच्छति तद्वनम्।को भरिष्यति कौसल्यां सुमित्रां वा यशस्विनीम्।।।।

ໂອ ສາວມິຕຣະ ບຸດແຫ່ງສຸມິຕຣາ, ຖ້າວັນນີ້ເຈົ້າໄປກັບຂ້າເຂົ້າປ່ານັ້ນ ແລ້ວໃຜຈະດູແລພຣະນາງເກົາສັລຍາ ແລະພຣະນາງສຸມິຕຣາຜູ້ມີກຽດຍົດ?

Verse 12

अभिवर्षति कामैर्यः पर्जन्यः पृथिवीमिव।स कामपाशपर्यस्तो महातेजा महीपतिः।।।।

ພຣະມະຫາກະສັດຜູ້ມີເດຊະພະລັງນັ້ນ ຜູ້ເຄີຍດັ່ງພຣະປັຣຊັນຍະ ໂປຍພອນແກ່ໂລກດຸດຝົນລົງສູ່ພື້ນດິນ ບັດນີ້ກັບຖືກກົດລົງ ຕິດຢູ່ໃນບ່ວງແຫ່ງກາມະ ແລະຄວາມປາຖະໜາ

Verse 13

सा हि राज्यमिदं प्राप्य नृपस्याश्वपते स्सुता।दुःखितानां सपत्नीनां न करिष्यति शोभनम्।।।।

ເພາະເມື່ອທິດາແຫ່ງພຣະຣາຊາອັສວະປະຕິ ໄດ້ຮັບອານາຈັກນີ້ແລ້ວ ນາງຈະບໍ່ກະທຳສິ່ງດີງາມໃດໆ ແກ່ບັນດາພຣະມະເຫສີຮ່ວມຜູ້ກຳລັງທຸກຂ໌ເລີຍ

Verse 14

न स्मरिष्यति कौसल्यां सुमित्रां च सुदुःखिताम्।भरतो राज्यमासाद्य कैकेय्यां पर्यवस्थितः।।।।

ເມື່ອພະພຣະຕະໄດ້ຮັບລາຊະອານາຈັກ ແລະພຶ່ງພາໄກເກຍີດ້ວຍຄວາມໄວ້ໃຈ ພຣະອົງຈະບໍ່ລະລຶກເຖິງພຣະນາງເກົາສັລຍາ ແລະພຣະນາງສຸມິຕຣາຜູ້ໂສກເສົ້າຢ່າງຫນັກ.

Verse 15

तामार्यां स्वयमेवेह राजानुग्रहणेन वा।सौमित्रे भर कौशल्यामुक्तमर्थमिमं चर।।।।

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ເສົາມິຕຣະ ຈົ່ງຢູ່ທີ່ນີ້ ແລະຄ້ຳຈຸນພຣະນາງເກົາສັລຍາຜູ້ຄວນເຄົາລົບນັ້ນ—ຈະເຮັດດ້ວຍກຳລັງຂອງເຈົ້າເອງ ຫຼືໂດຍຂໍພຣະກະລຸນາຈາກພຣະຣາຊາ; ຈົ່ງປະຕິບັດຈຸດປະສົງທີ່ຂ້າໄດ້ກ່າວນີ້.

Verse 16

एवं मम च ते भक्तिर्भविष्यति सुदर्शिता।धर्मज्ञ गुरुपूजायां धर्मश्चाप्यतुलो महान्।।।।

ເມື່ອເຈົ້າປະພຶດດັ່ງນີ້ ພັກຕິຂອງເຈົ້າຕໍ່ຂ້າຈະປາກົດແຈ້ງ; ແລະໂອ ຜູ້ຮູ້ທຳ ການນົບນ້ອມບູຊາຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ ເປັນຄຸນທຳອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ບໍ່ມີສິ່ງໃດເທົ່າທຽມ.

Verse 17

एवं कुरुष्व सौमित्रे मत्कृते रघुनन्दन।अस्माभिर्विप्रहीणाया मातुर्नो न भवेत्सुखम्।।।।

ຈົ່ງເຮັດດັ່ງນີ້ ໂອ ເສົາມິຕຣະ ເພື່ອເຫັນແກ່ຂ້າ ໂອ ຜູ້ເປັນຄວາມປິຕິແຫ່ງວົງສ໌ຣະຄຸ; ເພາະຖ້າມານດາຂອງພວກເຮົາຖືກພາກອອກຈາກພວກເຮົາ ນາງຈະບໍ່ມີຄວາມສຸກເລີຍ.

Verse 18

एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मण श्श्लक्ष्णया गिरा।प्रत्युवाच तदा रामं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम्।।।।

ເມື່ອພຣະຣາມ ຜູ້ຊໍານານແລະຮູ້ແຈ້ງໃນວາຈາ ໄດ້ຕຣັດດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາອ່ອນໂຍນແລ້ວ ລັກສະມະນະ ຜູ້ຮູ້ຖ້ອຍຄໍາກໍໄດ້ທູນຕອບພຣະຣາມດ້ວຍວາຈາອ່ອນນ້ອມ

Verse 19

तवैव तेजसा वीर भरतः पूजयिष्यति।कौसल्यां च सुमित्रां च प्रयतो नात्र संशयः।।।।

ໂອ ວີຣະບຸຣຸດ, ເນື່ອງດ້ວຍເທຊະອານຸພາບຂອງທ່ານເອງ ພຣະພຣະຕະຈະນອບນ້ອມເຄົາລົບ ພຣະນາງເກົາສັລຍາ ແລະ ພຣະນາງສຸມິຕຣາ ຢ່າງແນ່ນອນ; ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສເລີຍ

Verse 20

कौशल्या बिभृयादार्या सहस्रमपि मद्विधान्।यस्यास्सहस्रं ग्रामाणां सम्प्राप्त मुपजीवनम्।।।।

ພຣະນາງເກົາສັລຍາ ຜູ້ສູງສົ່ງ ສາມາດອຸປະຖຳຄົນເຊັ່ນຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຖິງພັນຄົນ ເພາະພຣະນາງໄດ້ຮັບປັດໃຈດໍາລົງຊີວິດຈາກພັນບ້ານ

Verse 21

तदात्मभरणे चैव मम मातुस्तथैव च।पर्याप्ता मद्विधानां च भरणाय यशस्विनी।।।।

ນາງຜູ້ມີກຽດສຽງນັ້ນ ສາມາດອຸປະຖຳຕົນເອງໄດ້ຢ່າງພໍພຽງ ແລະອຸປະຖຳແມ່ຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຊັ່ນກັນ ທັງຍັງສາມາດລ້ຽງດູຄົນເຊັ່ນຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ອີກດ້ວຍ

Verse 22

कुरुष्व मामनुचरं वैधर्म्यं नेह विद्यते।कृतार्थोऽहं भविष्यामि तव चार्थः प्रकल्पते।।।।

ຂໍໃຫ້ພຣະອົງຮັບຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ຮັບໃຊ້ ແລະຜູ້ຕິດຕາມ; ໃນການນີ້ບໍ່ມີການລະເມີດທຳມະແຕ່ຢ່າງໃດ. ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ສຳເລັດຈຸດປະສົງຂອງຕົນ ແລະພຣະປະສົງຂອງພຣະອົງກໍຈະສຳເລັດດ້ວຍ

Verse 23

धनुरादाय सशरं खनित्रपिटकाधरः।अग्रतस्ते गमिष्यामि पन्थानमनुदर्शयन्।।।।

ຂ້າພະເຈົ້າຈະຖືຄັນທະນູພ້ອມລູກສອນ ແລະຫາບຈອບກັບກະຕ່າ ໄປນຳໜ້າພຣະອົງ ເພື່ອຊີ້ນຳເສັ້ນທາງ

Verse 24

आहरिष्यामि ते नित्यं मूलानि च फलानि च।वन्यानि यानि चान्यानि स्वाहाराणि तपस्विनाम्।।।।

ທຸກມື້ຂ້າພະເຈົ້າຈະເກັບຮວບຮວມຮາກໄມ້ ແລະໝາກໄມ້ຖວາຍພຣະອົງ ພ້ອມທັງອາຫານປ່າອື່ນໆທີ່ເໝາະສົມເປັນພັດຕາຫານຂອງນັກບຳເພັນຕະບະ

Verse 25

भवांस्तु सह वैदेह्या गिरिसानुषु रंस्यते।अहं सर्वं करिष्यामि जाग्रत स्स्वपतश्च ते।।।।

ພຣະອົງພ້ອມດ້ວຍໄວເທຫີ ຂໍໃຫ້ຊົມຊື່ນສຳລານຢູ່ຕາມໄຫຼ່ເຂົາ; ສ່ວນຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດທຸກສິ່ງເພື່ອພຣະອົງ ບໍ່ວ່າພຣະອົງຈະຕື່ນຢູ່ ຫຼືບັນທົມຢູ່

Verse 26

रामस्त्वनेन वाक्येन सुप्रीतः प्रत्युवाच तम्।व्रजापृच्छस्व सौमित्रे सर्वमेव सुहृज्जनम्।।।।

ພຣະອົງພ້ອມດ້ວຍໄວເທຫີ ຂໍໃຫ້ຊົມຊື່ນສຳລານຢູ່ຕາມໄຫຼ່ເຂົາ; ສ່ວນຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດທຸກສິ່ງເພື່ອພຣະອົງ ບໍ່ວ່າພຣະອົງຈະຕື່ນຢູ່ ຫຼືບັນທົມຢູ່

Verse 27

ये च राज्ञो ददौ दिव्ये महात्मा वरुण स्स्वयम्।जनकस्य महायज्ञे धनुषी रौद्रदर्शने।।।।अभेद्यकवचे दिव्ये तूणी चाक्षयसायकौ।आदित्यविमलौ चोभौ खड्गौ हेमपरिष्कृतौ।।।।सत्कृत्य निहितं सर्वमेतदाचार्यसद्मनि।सर्वमायुधमादाय क्षिप्रमाव्रज लक्ष्मण।।।।

ແລະຄັນທະນູທິບສອງຄັນນັ້ນ—ເຫັນແລ້ວນ່າຢ້ານເກງ—ທີ່ພຣະວຣຸນະ ຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ ໄດ້ປະທານແກ່ພຣະຣາຊາ ໃນມະຫາຍັດຂອງພຣະຊະນະກ

Verse 28

ये च राज्ञो ददौ दिव्ये महात्मा वरुण स्स्वयम्।जनकस्य महायज्ञे धनुषी रौद्रदर्शने।।2.31.27।।अभेद्यकवचे दिव्ये तूणी चाक्षयसायकौ।आदित्यविमलौ चोभौ खड्गौ हेमपरिष्कृतौ।।2.31.28।।सत्कृत्य निहितं सर्वमेतदाचार्यसद्मनि।सर्वमायुधमादाय क्षिप्रमाव्रज लक्ष्मण।।2.31.29।।

ມີເກາະທິບສອງຊຸດອັນບໍ່ອາດທະລຸໄດ້; ທູນີສອງໃບພ້ອມລູກສອນບໍ່ຮູ້ຈົບ; ແລະດາບສອງເລ່ມປະດັບຄຳ ທັງຄູ່ສະຫວ່າງໃສ ບໍລິສຸດດຸດດັ່ງພຣະອາທິດ

Verse 29

ये च राज्ञो ददौ दिव्ये महात्मा वरुण स्स्वयम्।जनकस्य महायज्ञे धनुषी रौद्रदर्शने।।2.31.27।।अभेद्यकवचे दिव्ये तूणी चाक्षयसायकौ।आदित्यविमलौ चोभौ खड्गौ हेमपरिष्कृतौ।।2.31.28।।सत्कृत्य निहितं सर्वमेतदाचार्यसद्मनि।सर्वमायुधमादाय क्षिप्रमाव्रज लक्ष्मण।।2.31.29।।

ທຸກສິ່ງນີ້ໄດ້ຖືກເກັບຮັກສາໄວ້ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ຢູ່ໃນເຮືອນຂອງອາຈານຂອງເຮົາ. ໂອ ລັກສະມະນະ! ຈົ່ງເອົາອາວຸດທັງໝົດ ແລ້ວກັບມາໃຫ້ໄວ

Verse 30

स सुहृज्जनमामन्त्र्यवनवासाय निश्चितः।इक्ष्वाकुगुरुमागम्य जग्राहायुधमुत्तमम्।।।।

ເມື່ອຕັ້ງໃຈແນ່ນອນຈະດຳລົງຊີວິດໃນປ່າ ລັກສະມະນະໄດ້ລາອຳລາມິດສະຫາຍ; ແລ້ວໄປພົບອາຈານແຫ່ງວົງອິກສະວາກຸ ແລະຮັບເອົາອາວຸດອັນປະເສີດ

Verse 31

तद्धिव्यं राजशार्दूल सत्कृतं माल्यभूषितम्।रामाय दर्शयामास सौमित्रिस्सर्वमायुधम्।।।।

ຕໍ່ມາ ໂອ ເສືອໃນຫມູ່ເຈົ້າຊາຍ! ສົມິຕຣີ (ລັກສະມະນະ) ໄດ້ນຳອາວຸດທິບທັງໝົດ—ທີ່ໄດ້ຮັບການນັບຖືບູຊາ ແລະປະດັບດ້ວຍພວງມາລາ—ໄປໃຫ້ພຣະຣາມຊົມເບິ່ງ

Verse 32

तमुवाचात्मवान् रामः प्रीत्या लक्ष्मणमागतम्।काले त्वमागत सौम्य काङ्क्षिते मम लक्ष्मण।।।।

ພຣະຣາມຜູ້ມີຈິດໃຈສະຫງົບ ໄດ້ກ່າວດ້ວຍຄວາມຮັກຕໍ່ພຣະລັກສະມະນະທີ່ມາຮອດວ່າ: “ໂອ ຜູ້ອ່ອນໂຍນ, ເຈົ້າມາຮອດຖືກການເວລາທີ່ເຮົາປາຖະໜາ—ລັກສະມະນະຂອງເຮົາ.”

Verse 33

अहं प्रदातुमिच्छामि यदिदं मामकं धनम्।ब्राह्मणेभ्यस्तपस्विभ्यस्त्वया सह परन्तप।।।।

ເຮົາປາຖະໜາຈະບໍລິຈາກຊັບສົມບັດຂອງເຮົານີ້ ໃຫ້ແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຖືຕະບະ—ພ້ອມກັບເຈົ້າ ໂອ ຜູ້ປະຫານສັດຕູ.

Verse 34

वसन्तीह दृढं भक्त्या गुरुषु द्विजसत्तमाः।तेषामपि च मे भूयस्सर्वेषाञ्चोपजीविनाम्।।।।

ທີ່ນີ້ມີພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດອາໄສຢູ່ ດ້ວຍພັກຕິອັນໝັ້ນຄົງຕໍ່ຄູອາຈານ; ແລະຍັງມີຜູ້ອື່ນອີກຫຼາຍຄົນທີ່ພຶ່ງພາເຮົາເພື່ອການດຳລົງຊີວິດ.

Verse 35

वशिष्ठपुत्रं तु सुयज्ञमार्यंत्वमानयाशु प्रवरं द्विजानाम्।अभिप्रयास्यामि वनं समस्तानभ्यर्च्य शिष्टानपरान् द्विजातीन्।।।।

ຈົ່ງໄປນຳທ່ານສຸຍັຊຍະຜູ້ຄວນເຄົາລົບ ບຸດຂອງວະສິດຖະ ຜູ້ເປັນຍອດໃນຫມູ່ພຣາຫມັນ ມາໃຫ້ໄວ. ເມື່ອເຮົາໄດ້ບູຊານົບນ້ອມທ່ານ ແລະພຣາຫມັນຜູ້ດີງາມອື່ນໆທັງປວງແລ້ວ ເຮົາຈະອອກເດີນທາງໄປສູ່ປ່າ.