Sarga 114

Verse 1

स्निग्धगम्भीरघोषेण स्यन्दनेनोपयान्प्रभुः। अयोध्यां भरतः क्षिप्रं प्रविवेश महायशाः।।2.114.1।।

ໂດຍເດີນທາງໃນລົດສົ່ງທີ່ມີສຽງກ້ອງເລິກແລະອ່ອນນຸ່ມ ພຣະພາຣະຕະຜູ້ມີກຽດຍິ່ງ ຜູ້ເປັນເຈົ້າ ໄດ້ເຂົ້າສູ່ນະຄອນອະໂຍທະຍາຢ່າງວ່ອງໄວ.

Verse 2

बिडालोलूकचरितामालीननरवारणाम्। तिमिराभ्याहतां कालीमप्रकाशां निशामिव।।2.114.2।।

ພາບນັ້ນດັ່ງຄືຄືນເອງ—ດຳມືດໄຮ້ແສງ ຖືກຄວາມມືດກົດທັບ—ມີແຕ່ແມວແລະນົກເຄົ້າວົນໄປມາ ສ່ວນຄົນ ແມ່ນແຕ່ຊ້າງກໍບໍ່ປາກົດ

Verse 3

राहुशत्रोः प्रियां पत्नीं श्रिया प्रज्वलितप्रभाम्। ग्रहेणाभ्युत्थितेनैकां रोहिणीमिव पीडिताम्।।2.114.3।।

ນາງປານດັ່ງ ໂຣຫິນີ ມະເຫສີອັນເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະຈັນ ຜູ້ເຄີຍສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍສິຣີ ບັດນີ້ກັບໂດດດ່ຽວແລະຖືກບີບຄັ້ນ ດັ່ງຖືກເຄາະຮ້າຍຜູ້ເປັນສັດຕູຜົງາດຂຶ້ນແລ້ວຈັບກຸມ.

Verse 4

अल्पोष्णक्षुब्धसलिलां घर्मोत्तप्तविहङ्गमाम्।लीनमीनझषग्राहां कृशां गिरिनदीमिव।।2.114.4।।

ນາງປານດັ່ງລຳທານພູເຂົາອັນຜອມບາງ: ນ້ຳມີນ້ອຍ ຮ້ອນແລະປັ່ນປ່ວນ; ນົກນ້ຳຖືກແດດເຜົາ; ປາແລະແຂ້ກໍຫາຍໄປ ເຫຼືອແຕ່ຄວາມແຫ້ງແລະອ່ອນແອ.

Verse 5

विधूमामिव हेमाभामध्वराग्ने स्समुत्थिताम्। हविरभ्युक्षितां पश्चाच्छिखां विप्रलयं गताम्।।2.114.5।।

ອະໂຍທະຍາປານດັ່ງເປວໄຟແຫ່ງຍັດ—ບໍ່ມີຄວັນ ສີຄໍາສະຫວ່າງ ລຸກຂຶ້ນຈາກໄຟບູຊາ—ແຕ່ເມື່ອຖືກປະພົມດ້ວຍຮະວິ (ເຄື່ອງບູຊາ) ແລ້ວ ເປວໄຟນັ້ນກໍດັບສູນໄປ.

Verse 6

विध्वस्तकवचां रुग्णगजवाजिरथध्वजाम्। हतप्रवीरामापन्नां चमूमिव महाहवे।।2.114.6।।

ນະຄອນນັ້ນປານດັ່ງກອງທັບໃນມະຫາສົງຄາມ—ເກາະແຕກພັງ ຊ້າງແລະມ້າບາດເຈັບ ລົດສຶກແລະທຸງຊັຍພັງທະລາຍ ວີຣະຊົນຖືກສັງຫານ ແລະທັງກອງທັບຕົກຢູ່ໃນຄວາມທຸກຍາກ.

Verse 7

सफेनां सस्वनां भूत्वा सागरस्य समुत्थिताम्। प्रशान्तमारुतोद्धूतां जलोर्मिमिव निस्स्वनाम्।।2.114.7।।

ມັນປານດັ່ງຄື້ນທະເລ: ແຕ່ກ່ອນລຸກຂຶ້ນພ້ອມຟອງແລະສຽງຄໍາຮ້ອງ, ແລ້ວ—ຖືກລົມອ່ອນພັດພາ—ກໍສົງບລົງ ແລະໄຮ້ສຽງ.

Verse 8

त्यक्तां यज्ञायुधैः सर्वैरभिरूपैश्च याजकैः। सुत्याकाले सुनिर्वृत्ते वेदिं गतरवामिव।।2.114.8।।

ມັນປານດັ່ງເວທີ (ແທ່ນບູຊາ) ທີ່ຖືກປະລະ—ເມື່ອເວລາບີບໂສມະສິ້ນສຸດຢ່າງສົມບູນ—ອາວຸດແລະເຄື່ອງຍັດທັງປວງພ້ອມພຣາຫມັນຜູ້ປະກອບພິທີຖືກປະໄວ້ ແລະສຽງທັງຫມົດກໍເງົາງຽບ.

Verse 9

गोष्ठमध्ये स्थितामार्तामचरन्तीं तृणं नवम्। गोवृषेण परित्यक्तां गवां पक्तिमिवोत्सुकाम्।।2.114.9।।

ມັນປານດັ່ງແຖວງົວຢູ່ກາງຝູງ—ເຈັບປວດໂສກເສົ້າ ບໍ່ຍອມກິນຫຍ້າອ່ອນ—ຖືກງົວຜູ້ທອດທິ້ງ ແລະກະວົນກະວາຍດ້ວຍຄວາມອາວອນ.

Verse 10

प्रभाकराद्यै स्सुस्निग्धैः प्रज्वलद्भिरिवोत्तमैः। वियुक्तां मणिभिर्जात्यैर्नवां मुक्तावलीमिव।।2.114.10।।

ອະໂຍທະຍາປາກົດດັ່ງສາຍຄໍໄຂ່ມຸກໃໝ່ ທີ່ຖືກຖອນອອກຈາກອັນມະນີຊັ້ນຍອດ—ທັບທິມສຸດສະຫວ່າງ ແລະຮັດຕະນະອັນປະເສີດອື່ນໆ—ທີ່ເຄີຍມັນງາມ ແລະສ່ອງປະກາຍໃນຄວາມຮຸ່ງໂຣຈນ.

Verse 11

सहसा चलितां स्थानान्महीं पुण्यक्षयाद्गताम्।संवृतद्युतिविस्तारां तारामिव दिवश्च्युताम्।।2.114.11।।

ອະໂຍທະຍາເບິ່ງຄືດາວທີ່ຕົກຈາກຟ້າ—ຖືກຂັບເຄື່ອນອອກຈາກຖານະເດີມຢ່າງກະທັນຫັນ ແສງສະຫວ່າງອັນແຜ່ກວ້າງຖືກປົກຄຸມ ດັ່ງວ່າເພາະບຸນກຸສົນໝົດສິ້ນ

Verse 12

पुष्पनद्धां वसन्तान्ते मत्तभ्रमरनादिताम्। द्रुतदावाग्नि विप्लुष्टां क्लान्तां वनलतामिव।।2.114.12।।

ອະໂຍທະຍາເບິ່ງຄືເຄືອໄມ້ໃນປ່າ: ເຄີຍຖືກຮ້ອຍຮັດດ້ວຍດອກໄມ້ໃນທ້າຍລະດູວະສັນ ແລະກ້ອງກັບສຽງພຶງເມົານ້ຳຜຶ້ງ ບັດນີ້ກັບຖືກໄຟປ່າລາມໄວເຜົາຜານຢ່າງກະທັນຫັນ—ເຫື່ອຍລ້າ ແລະເຫືອດແຫ້ງ

Verse 13

सम्मूढनिगमांस्तब्धां संक्षिप्तविपणापणाम्। प्रच्छन्नशशिनक्षत्रां द्यामिवाम्बुधरैर्वृताम्।।2.114.13।।

ເມື່ອພໍ່ຄ້າທັງຫຼາຍສັບສົນ ເມືອງກໍສງົບນິ່ງ ຕະຫຼາດແລະຮ້ານຄ້າປິດລົງ ອະໂຍທະຍາເບິ່ງຄືຟ້າທີ່ຖືກເມກປົກຄຸມ ຈົນດວງຈັນແລະດາວຖືກຊ່ອນເຊື່ອງ

Verse 14

क्षीणपानोत्तमैर्भग्नैः शरावैरभिसंवृताम्। हतशौण्डामिव ध्वस्तांं पानभूमिमसंस्कृताम्।।2.114.14।।

ອະໂຍທະຍາເບິ່ງຄືສະຖານທີ່ດື່ມທີ່ບໍ່ສະອາດຫຼັງການເຮືອງຮື່ນ—ເຫຼົ້າດີໝົດສິ້ນ ໄຫແລະຖ້ວຍແຕກກະຈາຍ ນັກດື່ມຜູ້ອຶກທຶກຄືຖືກຟາດລົງ ເຫຼືອແຕ່ຄວາມພັງພິນາດ

Verse 15

वृक्णभूमितलां निम्नां वृक्णपात्रैस्समावृताम्। उपयुक्तोदकां भग्नां प्रपां निपतितामिव।।2.114.15।।

ອະໂຍທະຍາເບິ່ງຄື «ປະປາ» (ສະຖານທີ່ແຈກນ້ຳ/ພັກດື່ມນ້ຳ) ທີ່ພັງລົງແລະຈົມຕ່ຳ—ພື້ນດິນຖືກສະກັດຂາດເປັນຫຼຸມຕ່ຳ ມີພາຊະນະແຕກຫັກກະຈາຍປົກຄຸມ ແລະນ້ຳກໍຖືກໃຊ້ໝົດແລ້ວ

Verse 16

विपुलां विततां चैव युक्तपाशां तरस्विनाम्। भूमौ बाणैर्विनिष्कृत्तां पतितां ज्यामिवायुधात्।।2.114.16।।

ມັນນອນຢູ່ເທິງດິນດັ່ງສາຍຄັນທະນູທີ່ຖືກຕັດອອກຈາກອາວຸດ—ກວ້າງແລະຕຶງ ມີຫ່ວງຜູກຄົບ ແຕ່ຖືກລູກສອນຕັດຂາດ ແລ້ວລົ້ມລົງ

Verse 17

सहसा युद्धशौण्डेन हयारोहेण वाहिताम्। निहतां प्रतिसैन्येन वडवामिव पातिताम्।।2.114.17।।

ມັນດັ່ງແມ່ມ້າທີ່ຖືກໂຄ່ນລົງຢ່າງກະທັນຫັນ—ແມ່ນແຕ່ຖືກນັກຂີ່ມ້າຜູ້ຊ່ຽວຊານສົງຄາມຂັບເຮັ່ງຢ່າງແຮງ—ກໍຖືກກອງທັບຝ່າຍຕໍ່ຕ້ານສັງຫານ ແລ້ວທຸ້ມລົງສູ່ດິນ

Verse 18

शुष्कतोयां महामत्स्यैः कूर्मैश्च बहुभिर्वृताम्। प्रभिन्नतटविस्तीर्णां वापीमिव हृतोत्पलाम्।।2.114.18।।

ມັນດັ່ງອ່າງນ້ຳທີ່ນ້ຳແຫ້ງຂອດ—ແອດແນ້ນດ້ວຍປາໃຫຍ່ໆ ແລະເຕົ່າຫຼາຍ—ຝັ່ງພັງແຕກກະຈາຍກວ້າງ ແລະດອກບົວກໍຫາຍໄປ

Verse 19

पुरुषस्याप्रहृष्टस्य प्रतिषिद्धानुलेपनाम्। सन्तप्तामिव शोकेन गात्रयष्टिमभूषणाम्।।2.114.19।।

ມັນດັ່ງຮ່າງກາຍຂອງບຸລຸດຜູ້ຫົວໃຈຫົດຫູ່—ຖືກຫ້າມບໍ່ໃຫ້ທານ້ຳຫອມ ແລະບໍ່ມີເຄື່ອງປະດັບ—ຊູບຜອມເຫຼືອແຕ່ໂຄງອະວັຍະ ດັ່ງຖືກເຜົາດ້ວຍໄຟແຫ່ງຄວາມໂສກ

Verse 20

प्रावृषि प्रविगाढायां प्रविष्टस्याभ्रमण्डलम्। प्रच्छन्नां नीलजीमूतैर्भास्करस्य प्रभामिव।।2.114.20।।

ດັ່ງຮັດສະມີແຫ່ງພຣະອາທິດທີ່ຖືກເມກຝົນສີຄໍາທຶບບັງໄວ້ ເມື່ອລະດູຝົນເຂົ້າສູ່ຄວາມໜາແນ່ນ ແລະເມກຄຸ້ມເຕັມນະພາ—ສິ່ງນັ້ນກໍປາກົດດັ່ງຖືກບັງ ມົວມືດລົງ.

Verse 21

भरतस्तु रथस्थ स्सन् श्रीमान्दशरथात्मजः। वाहयन्तं रथश्रेष्ठं सारथिं वाक्यमब्रवीत्।।2.114.21।।

ເມື່ອນັ້ນ ພຣະພະຣະຕະ ຜູ້ມີສິຣິສົມບູນ ໂອຣສແຫ່ງພຣະທະສະຣະຖະ ປະທັບນັ່ງໃນລົດສົງ ແລ້ວກ່າວຖ້ອຍຄໍານີ້ແກ່ສາຣະຖີຜູ້ຂັບລົດອັນປະເສີດນັ້ນ.

Verse 22

किं नु खल्वद्य गम्भीरो मूर्छितो न निशम्यते। यथापुरमयोध्यायां गीतवादित्रनिस्वनः।।2.114.22।।

ເປັນຫຍັງໃນມື້ນີ້ ທີ່ນະຄອນອະໂຍທະຍາ ຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ຍິນສຽງລຶກໜັກອັນພອງພຸ້ງ—ສຽງຂັບຮ້ອງ ແລະສຽງດົນຕີ—ດັ່ງທີ່ເຄີຍກັງວານເຕັມເມືອງໃນກ່ອນ?

Verse 23

वारुणीमदगन्धश्च माल्यगन्धश्च मूर्छितः। धूपितागुरुगन्धश्च न प्रवाति समन्ततः।।2.114.23।।

ບັດນີ້ ລົມບໍ່ໄດ້ພັດພາກິ່ນຫອມໄປທົ່ວທິດ ດັ່ງເຄີຍຫອມອວນເມືອງ—ກິ່ນຊວນເຄລິ້ມຂອງວາຣຸນີ, ກິ່ນມາລາດອກໄມ້, ແລະກິ່ນທູບຫອມໄມ້ອະກາຣຸ.

Verse 24

यानप्रवरघोषश्च स्निग्धश्च हयनिस्वनः। प्रमत्तगजनादश्च महांश्च रथनिस्वनः।।2.114.24।। नेदानीं श्रूयते पुर्यामस्यां रामे विवासिते।

ສຽງກັງວານຂອງຍານອັນປະເສີດ, ສຽງມ້າຮ້ອງອັນນຸ່ມນວນ, ສຽງຊ້າງຕົກມັນຮ້ອງກ້ອງ, ແລະສຽງຄືນຄັ່ນໃຫຍ່ຂອງລົດສົງ—ບັດນີ້ບໍ່ໄດ້ຍິນໃນນະຄອນນີ້ເລີຍ ເນື່ອງແຕ່ພຣະຣາມາຖືກສົ່ງໄປນິລະເທດ.

Verse 25

चन्दनागरुगन्धांश्च महार्हाश्च नवस्रजः। गते हि रामे तरुणा स्संतप्ता नोपभुञ्जते।।2.114.25।।

ເມື່ອພຣະຣາມເສດັດຈາກໄປແລ້ວ ໜຸ່ມນ້ອຍທັງຫຼາຍຜູ້ຖືກຄວາມໂສກເຜົາໃຈ ບໍ່ຍິນດີໃນກິ່ນຫອມຈັນທະນາແລະໄມ້ອາກະຣຸອັນລ້ຳຄ່າ ແລະບໍ່ເພີດເພີນໃນພວງມາລາດອກໄມ້ສົດໃໝ່ອັນປະນີດ.

Verse 26

चन्दनागरुगन्धांश्च महार्हाश्च नवस्रजः। गते हि रामे तरुणा स्संतप्ता नोपभुञ्जते।।2.114.25।।

ເນື່ອງຈາກພຣະຣາມໄດ້ເສດັດໄປ ໜຸ່ມນ້ອຍທັງຫຼາຍຜູ້ຖືກຄວາມໂສກເຜົາໃຈ ບໍ່ມີຄວາມຍິນດີໃນກິ່ນຫອມຈັນທະນາແລະໄມ້ອາກະຣຸອັນປະເສີດ ແລະບໍ່ຊື່ນຊົມພວງມາລາດອກໄມ້ທີ່ຮ້ອຍໃໝ່.

Verse 27

बहिर्यात्रां न गच्छन्ति चित्रमाल्यधरा नराः। नोत्सवा स्सम्प्रवर्तन्ते रामशोकार्दिते पुरे।।2.114.27।।

ໃນນະຄອນທີ່ຖືກຄວາມໂສກເພາະພຣະຣາມບີບຄັ້ນ ຊາຍທັງຫຼາຍບໍ່ອອກໄປເທດສະນາທ່ອງທ່ຽວດ້ວຍການສວມພວງມາລາສີສັນງາມໆ ແລະງານມະໂຫລານກໍບໍ່ໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນເລີຍ.

Verse 28

सह नूनं मम भ्रात्रा पुरस्यास्य द्युतिर्गता। न हि राजत्ययोध्येयं सासारेवार्जुनी क्षपा।।2.114.28।।

ແນ່ນອນວ່າ ພ້ອມກັບອ້າຍຂອງຂ້າ ຄວາມສະຫວ່າງສະໄຫວແຫ່ງນະຄອນນີ້ກໍໄດ້ຈາກໄປ. ອະໂຍທະຍາບໍ່ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງເກົ່າ—ດັ່ງຄືຄືນມືດໃນຍາມລົດເດືອນ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຝົນ.

Verse 29

कदा नु खलु मे भ्राता महोत्सव इवाऽगतः। जनयिष्यत्ययोध्यायां हर्षं ग्रीष्म इवाम्बुदः।।2.114.29।।

ເມື່ອໃດໜໍ ອ້າຍຂອງຂ້າຈະກັບຄືນມາ—ດັ່ງມະໂຫລານພິທີອັນຍິ່ງໃຫຍ່—ແລະກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມປິຕິຍິນດີໃນອະໂຍທະຍາ ເຊັ່ນເມກຝົນນຳຄວາມເຢັນສະບາຍມາໃນຄວາມຮ້ອນແຫ້ງແລ້ງຂອງລະດູຮ້ອນ?

Verse 30

तरुणैश्चारुवेषैश्च नरैरुन्नतगामिभिः। सम्पतद्भिरयोध्यायां नाभिभान्ति महापथाः।।2.114.30।।

ຖະໜົນໃຫຍ່ໆໃນອະໂຍທະຍາ ບັດນີ້ບໍ່ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງເກົ່າ; ບໍ່ປາກົດຝູງຊົນ—ໜຸ່ມນ້ອຍແລະຜູ້ອື່ນ—ຜູ້ນຸ່ງຫົ່ມງາມ ແລະເດີນດ້ວຍກ້າວຢ່າງຜຶ່ງຜາຍມັ່ນໃຈ.

Verse 31

एवं बहुविधं जल्पन्विवेश वसतिं पितुः। तेन हीनां नरेन्द्रेण सिंहहीनां गुहामिव।।2.114.31।।

ເມື່ອເວົ້າຖ້ອຍຄຳຫຼາຍປະການແລ້ວ ພຣະພາຣະຕະໄດ້ເຂົ້າໄປຍັງພຣະຕຳໜັກຂອງພຣະບິດາ; ບັດນີ້ເມື່ອຂາດພຣະຣາຊາ ກໍປານດັ່ງຖ້ຳທີ່ຂາດສິງ.

Verse 32

ໃນເວລານັ້ນ ພຣະພາຣະຕະຜູ້ສຳລວມຕົນ ໄດ້ເບິ່ງພາຍໃນພຣະຣາຊວັງທັງໝົດ ເຫັນວ່າວິເວກແລະສິ້ນສະຫວ່າງ ປານດັ່ງກາງວັນທີ່ເທວະທອດທິ້ງ ແລະບໍ່ມີພຣະອາທິດ; ດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າຢ່າງຫນັກ ພຣະອົງຈຶ່ງປ່ອຍນ້ຳຕາ.