Sarga 108

Verse 1

आश्वासयन्तं भरतं जाबालिर्ब्राह्मणोत्तमः।उवाच रामं धर्मज्ञं धर्मापेतमिदं वचः।।।।

ເມື່ອພຣະຣາມ ຜູ້ຮູ້ທຳ ກຳລັງປອບໂຍນພຣະພະຣະຕະ ຊາບາລີ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະຣາມດ້ວຍຖ້ອຍຄຳທີ່ເບື້ອນຫ່າງຈາກທຳມະ.

Verse 2

साधु राघव माऽभूत्ते बुध्दिरेवं निरर्थिका।प्राकृतस्य नरस्येव ह्यार्यबुद्धेर्मनस्विनः।।।।

ໂອ ຣາຆະວະ ຂໍຢ່າໃຫ້ຄວາມຄິດອັນໄຮ້ປະໂຫຍດເຊັ່ນນັ້ນເກີດຂຶ້ນໃນໃຈຂອງທ່ານ; ຜູ້ມີໃຈສູງ ແລະປັນຍາອັນອາຣະຍະ ບໍ່ຄວນຄິດດັ່ງຄົນທົ່ວໄປ.

Verse 3

कः कस्य पुरुषो बन्धुः किमाप्यं कस्य केनचित्।यदेको जायते जन्तुरेक एव विनश्यति।।।।

ໃຜແທ້ໆເປັນຍາດຂອງໃຜ? ໃຜຈະໄດ້ຫຍັງຈາກໃຜໄດ້ແທ້? ເພາະສັດທັງຫຼາຍເກີດມາຜູ້ດຽວ ແລະຕາຍໄປຜູ້ດຽວແທ້ໆ.

Verse 4

तस्मान्माता पिता चेति राम सज्जेत यो नरः।उन्मत्त इव स ज्ञेयो नास्ति कश्चिद्धि कस्यचित्।।।।

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຣາມະ ຜູ້ໃດທີ່ຍຶດຕິດກັບຄວາມຄິດວ່າ ‘ແມ່’ ‘ພໍ່’ ຄວນຮູ້ວ່າເຂົາປານຄົນບ້າ; ເພາະແທ້ຈິງແລ້ວ ບໍ່ມີໃຜເປັນຂອງໃຜ.

Verse 5

यथा ग्रामान्तरं गच्छन्नरः कश्चित्क्वचिद्वसेत्।उत्सृज्य च तमावासं प्रतिष्ठेतापरेऽहनि।।।।एवमेव मनुष्याणां पिता माता गृहं वसु।अवासमात्रं काकुत्स्थ सज्जन्ते नात्र सज्जनाः।।।।

ເຫມືອນນັກເດີນທາງທີ່ໄປຈາກບ້ານໜຶ່ງສູ່ອີກບ້ານໜຶ່ງ ອາດພັກຢູ່ບ່ອນໃດບ່ອນໜຶ່ງ ແລ້ວມື້ຕໍ່ມາກໍລະທິ້ມທີ່ພັກນັ້ນແລະເດີນທາງຕໍ່ໄປ—ສຳລັບມະນຸດກໍເຊັ່ນກັນ ພໍ່ ແມ່ ເຮືອນ ແລະຊັບສິນ ເປັນພຽງທີ່ພັກຊົ່ວຄາວ. ໂອ ກາກຸດສະຖະ ຜູ້ຮູ້ຍ່ອມບໍ່ຍຶດຕິດໃນສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ.

Verse 6

यथा ग्रामान्तरं गच्छन्नरः कश्चित्क्वचिद्वसेत्।उत्सृज्य च तमावासं प्रतिष्ठेतापरेऽहनि।।2.108.5।।एवमेव मनुष्याणां पिता माता गृहं वसु।अवासमात्रं काकुत्स्थ सज्जन्ते नात्र सज्जनाः।।2.108.6।।

ໂດຍເຄົາລົບຕໍ່ດຸນຍະພິນິດຂອງສັດບຸລຸດ ອັນເປັນແບບຢ່າງແກ່ຊາວໂລກທັງປວງ ເຈົ້າຈົ່ງຮັບອານາຈັກນີ້ໄວ້ ໂດຍພໍໃຈຕໍ່ຄຳທູນຂອງພະຣະຕະ (Bharata)

Verse 7

पित्र्यं राज्यं परित्यज्य स नार्हसि नरोत्तम।आस्थातुं कापथं दुःखं विषमं बहुकण्टकम्।।।।

ໂອ ບຸລຸດຜູ້ປະເສີດ ເຈົ້າບໍ່ຄວນລະທິ້ງອານາຈັກມໍລະດົກຈາກບັນພະບຸລຸດ ແລ້ວໄປຍຶດທາງຜິດທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍທຸກຂ໌ ຂຸລຂະ ແລະມີໜາມແຫ່ງອັນຕະລາຍຫຼາຍປະການ

Verse 8

समृद्धायामयोध्यायामात्मानमभिषेचय।एकवेणीधरा हि त्वां नगरी सम्प्रतीक्षते।।।।

ຈົ່ງກັບໄປສູ່ອະໂຍທະຍາອັນຮຸ່ງເຮືອງ ແລະຈົ່ງຮັບພິທີອະພິເສກເພື່ອຂຶ້ນເປັນພະຣາຊາ. ນະຄອນນີ້ດຸຈພັນລະຍາຜູ້ສຸດຊື່ທີ່ມັດຜົມເປັນປຽວດຽວ ກຳລັງຄອຍຖ້າພະອົງ—ຜູ້ເປັນເຈົ້ານາຍຂອງນາງ។

Verse 9

राजभोगाननुभवन्महार्हान्पार्थिवात्मज।विहर त्वमयोध्यायां यथा शक्रस्त्रिविष्टपे।।।।

ໂອ ພະຣາຊະບຸດ ຈົ່ງເສວຍຣາຊະໂພກອັນລ້ຳຄ່າໃນອະໂຍທະຍາ ເຫມືອນພະສັກຣະ (ອິນທຣາ) ສຳຣານໃນສະຫວັນໄຕຣວິດສະປະ।

Verse 10

न ते कश्चिद्धशरथ स्त्वं च तस्य न कश्चन।अन्यो राजा त्वमन्य स्तस्मात्कुरु यदुच्यते।।।।

ທ້າວທະສະຣະຖະ ບໍ່ແມ່ນສິ່ງໃດສຳລັບເຈົ້າ ແລະເຈົ້າກໍບໍ່ແມ່ນສິ່ງໃດສຳລັບພຣະອົງ; ກະສັດແມ່ນຄົນໜຶ່ງ ເຈົ້າແມ່ນອີກຄົນໜຶ່ງ—ດັ່ງນັ້ນຈົ່ງເຮັດຕາມທີ່ຂ້າພະເຈົ້າກ່າວ.

Verse 11

बीजमात्रं पिता जन्तो श्शुक्लं रुधिरमेव च।संयुक्तमृतुमन्मात्रा पुरुषस्येह जन्म तत्।।।।

ສຳລັບສັດມີຊີວິດ ພໍ່ເປັນແຕ່ເມັດພັນ—ນ້ຳເຊື້ອຂາວ ແລະເລືອດ; ເມື່ອທັງສອງປະສານກັນໃນແມ່ ໃນຍາມອັນເໝາະສົມ ຈາກການປະສານນັ້ນ ການເກີດຂອງມະນຸດໃນໂລກນີ້ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ.

Verse 12

गत स्स नृपतिस्तत्र गन्तव्यं यत्र तेन वै।प्रवृततिरेषा मर्त्यानां त्वं तु मिथ्या विहन्यसे।।।।

ພຣະຣາຊານັ້ນ ໄດ້ໄປຍັງບ່ອນທີ່ພຣະອົງຄວນໄປແທ້; ນີ້ແມ່ນວິຖີຂອງມະຕະຊົນທັງຫຼາຍ—ແຕ່ເຈົ້າກຳລັງເຮັດໃຫ້ຕົນເອງເຫນື່ອຍລ້າໂດຍບໍ່ຈຳເປັນ.

Verse 13

अर्थधर्मपरा ये ये तांस्तांछोचामि नेतरान्।ते हि दुःखमिह प्राप्य विनाशं प्रेत्य भेजिरे।।।।

ຂ້າພະເຈົ້າສົງສານແຕ່ຜູ້ທີ່ຍຶດອັດຖະ ແລະ ທຳ ເປັນພັນທະຜູກມັດ ບໍ່ແມ່ນຜູ້ອື່ນ; ເພາະເຂົາໄດ້ພົບທຸກໃນໂລກນີ້ ແລ້ວເມື່ອຕາຍໄປກໍຍັງໄປສູ່ຄວາມສູນສິ້ນເຊັ່ນເກົ່າ.

Verse 14

अष्टका पितृदैवत्यमित्ययं प्रसृतो जनः।अन्नस्योपद्रवं पश्य मृतो हि किमशिष्यति।।।।

ຜູ້ຄົນຫມົກມຸ່ນໃນພິທີອັດຖະກາ ເຊື່ອວ່າບັນພະບຸລຸດເປັນເທວະທີ່ຄວນໄດ້ຮັບອາຫານບູຊາ; ຈົ່ງເບິ່ງຄວາມສູນເປົ່າຂອງອາຫານນີ້—ຜູ້ຕາຍຈະກິນຫຍັງໄດ້ເລົ່າ?

Verse 15

यदि भुक्तमिहान्येन देहमन्यस्य गच्छति।दद्यात्प्रवसत श्श्राद्धं न तत्पथ्यशनं भवेत्।।।।

ຖ້າອາຫານທີ່ຄົນໜຶ່ງກິນຢູ່ນີ້ ສາມາດໄປຮອດແລະກາຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງກາຍຄົນອື່ນໄດ້ ກໍຍ່ອມຖວາຍພິທີສຣາດທະ (śrāddha) ໃຫ້ຜູ້ທີ່ເພີ່ງເດີນທາງໄກໄດ້; ແລ້ວເຄື່ອງບູຊານັ້ນຈະເປັນອາຫານຂອງເຂົາໃນທາງບໍ?

Verse 16

दानसंवनना ह्येते ग्रन्था मेधाविभिः कृताः।यजस्व देहि दीक्षस्व तपस्तप्यस्व सन्त्यज।।।।

ແທ້ຈິງແລ້ວ ຄຳພີເຫຼົ່ານີ້ ບັນດາຜູ້ມີປັນຍາໄດ້ຮຽບຮຽງເພື່ອຊັກນຳໃຫ້ເຮັດທານ: “ຈົ່ງປະກອບຍັຊະ (yajña), ຈົ່ງໃຫ້ທານ, ຈົ່ງຮັບດີກຊາ (dīkṣā), ຈົ່ງບຳເພັນຕະປະ (tapas), ຈົ່ງສະລະ (tyāga)” ແລະອື່ນໆທຳນອງນັ້ນ

Verse 17

स नास्ति परमित्येव कुरु बुद्धिं महामते।प्रत्यक्षं यत्तदातिष्ठ परोक्षं पृष्ठतः कुरु।।।।

ໂອ ຜູ້ມີໃຈກວ້າງໃຫຍ່ ຈົ່ງຕັ້ງປັນຍາໃຫ້ໝັ້ນວ່າ ບໍ່ມີ “ພາລະພົບ/ໂລກອື່ນ” ໃດໆ; ຈົ່ງຍຶດໝັ້ນໃນສິ່ງທີ່ປະຈັກຕໍ່ໜ້າ ແລະຫັນຫຼັງໃຫ້ສິ່ງທີ່ຢູ່ນອກເຫນືອການຮັບຮູ້

Verse 18

सतां बुद्धिं पुरस्कृत्य सर्वलोकनिदर्शिनीम्।राज्यं त्वं प्रतिगृह्णीष्व भरतेन प्रसादितः।।।।

ໂດຍເຄົາລົບຕໍ່ດຸນຍະພິນິດຂອງສັດບຸລຸດ ອັນເປັນແບບຢ່າງແກ່ຊາວໂລກທັງປວງ ເຈົ້າຈົ່ງຮັບອານາຈັກນີ້ໄວ້ ໂດຍພໍໃຈຕໍ່ຄຳທູນຂອງພະຣະຕະ (Bharata)