Sarga 108
जाबाल्युपदेशः · Jabali’s Pragmatic Counsel to Rama
अयोध्याकाण्ड
ໃນສັກນີ້ ຈາບາລີ—ຜູ້ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເປັນພຣາຫມັນຜູ້ໃຫຍ່—ໄດ້ກ່າວກັບພຣະຣາມ ໃນຂະນະທີ່ພຣະຣາມກຳລັງປອບໃຈພຣະພະຣະຕ. ຈາບາລີໃຊ້ຖ້ອຍຄຳແນວປະຕິບັດນິຍົມ ແລະເນັ້ນໂລກນີ້ ໂດຍຕັ້ງຄຳຖາມຕໍ່ຄວາມຍືນຍົງຂອງສາຍຍາດ: “ເກີດມາລຳພັງ ຕາຍໄປລຳພັງ” ແລະອະທິບາຍວ່າຄວາມຜູກພັນກັບພໍ່ແມ່ ແລະເຮືອນຊານເປັນເພີຍທີ່ພັກຊົ່ວຄາວ. ດັ່ງນັ້ນລາວຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະຣາມຢ່າດື້ດຶນເດີນທາງອັນເຈັບປວດ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍໜາມ ໂດຍການລະທິ້ງອານາຈັກຂອງພຣະບິດາ. ລາວແນະນຳໃຫ້ດຳເນີນການທາງການເມືອງທັນທີ: ກັບໄປອະໂຍທະຍາອັນຮຸ່ງເຮືອງ ຮັບພິທີອະພິເສກ ແລະຮັບສິດອຳນາດແຫ່ງກະສັດ ໂດຍພາບວ່ານະຄອນກຳລັງຄອຍຖ້າເຈົ້ານາຍຜູ້ຊອບທຳ. ຕໍ່ມາຂໍ້ໂຕ້ຖຽງຂອງລາວຮຸນແຮງເຖິງຂັ້ນສົງໄສພິທີກຳ: ລາວທ້າທາຍຜົນຂອງການບູຊາບັນພະບຸລຸດ ເຊັ່ນ ອັດຖະກາ ແລະ ສຣາດທະ ແລະກ່າວວ່າຄຳສັ່ງໃນຄຳພີທຳມະບາງຢ່າງເປັນກົນໄກສັງຄົມເພື່ອຊັກນຳໃຫ້ເຮັດທານ ແລະເຊື່ອຟັງ. ທ້າຍທີ່ສຸດລາວຍົກສິ່ງທີ່ເຫັນໄດ້ (pratyakṣa) ເໜືອສິ່ງທີ່ບໍ່ເຫັນ (parokṣa) ແລະກົດດັນໃຫ້ພຣະຣາມຮັບອານາຈັກທີ່ພຣະພະຣະຕຖວາຍ ໂດຍຖືວ່າສອດຄ່ອງກັບດຸນພິນິດຂອງຜູ້ຮູ້ ແລະເປັນແບບຢ່າງແກ່ສັງຄົມ.
Shlokas
Verse 1
आश्वासयन्तं भरतं जाबालिर्ब्राह्मणोत्तमः ।उवाच रामं धर्मज्ञं धर्मापेतमिदं वचः ॥१॥
ເມື່ອພຣະຣາມ ຜູ້ຮູ້ທຳ ກຳລັງປອບໂຍນພຣະພະຣະຕະ ຊາບາລີ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະຣາມດ້ວຍຖ້ອຍຄຳທີ່ເບື້ອນຫ່າງຈາກທຳມະ.
Verse 2
साधु राघव माऽभूत्ते बुध्दिरेवं निरर्थिका ।प्राकृतस्य नरस्येव ह्यार्यबुद्धेर्मनस्विनः ॥२॥
ໂອ ຣາຆະວະ ຂໍຢ່າໃຫ້ຄວາມຄິດອັນໄຮ້ປະໂຫຍດເຊັ່ນນັ້ນເກີດຂຶ້ນໃນໃຈຂອງທ່ານ; ຜູ້ມີໃຈສູງ ແລະປັນຍາອັນອາຣະຍະ ບໍ່ຄວນຄິດດັ່ງຄົນທົ່ວໄປ.
Verse 3
कः कस्य पुरुषो बन्धुः किमाप्यं कस्य केनचित् ।यदेको जायते जन्तुरेक एव विनश्यति ॥३॥
ໃຜແທ້ໆເປັນຍາດຂອງໃຜ? ໃຜຈະໄດ້ຫຍັງຈາກໃຜໄດ້ແທ້? ເພາະສັດທັງຫຼາຍເກີດມາຜູ້ດຽວ ແລະຕາຍໄປຜູ້ດຽວແທ້ໆ.
Verse 4
तस्मान्माता पिता चेति राम सज्जेत यो नरः ।उन्मत्त इव स ज्ञेयो नास्ति कश्चिद्धि कस्यचित् ॥४॥
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຣາມະ ຜູ້ໃດທີ່ຍຶດຕິດກັບຄວາມຄິດວ່າ ‘ແມ່’ ‘ພໍ່’ ຄວນຮູ້ວ່າເຂົາປານຄົນບ້າ; ເພາະແທ້ຈິງແລ້ວ ບໍ່ມີໃຜເປັນຂອງໃຜ.
Verses 5-6
यथा ग्रामान्तरं गच्छन्नरः कश्चित्क्वचिद्वसेत् ।उत्सृज्य च तमावासं प्रतिष्ठेतापरेऽहनि ॥५॥एवमेव मनुष्याणां पिता माता गृहं वसु ।अवासमात्रं काकुत्स्थ सज्जन्ते नात्र सज्जनाः ॥६॥
ເຫມືອນນັກເດີນທາງທີ່ໄປຈາກບ້ານໜຶ່ງສູ່ອີກບ້ານໜຶ່ງ ອາດພັກຢູ່ບ່ອນໃດບ່ອນໜຶ່ງ ແລ້ວມື້ຕໍ່ມາກໍລະທິ້ມທີ່ພັກນັ້ນແລະເດີນທາງຕໍ່ໄປ—ສຳລັບມະນຸດກໍເຊັ່ນກັນ ພໍ່ ແມ່ ເຮືອນ ແລະຊັບສິນ ເປັນພຽງທີ່ພັກຊົ່ວຄາວ. ໂອ ກາກຸດສະຖະ ຜູ້ຮູ້ຍ່ອມບໍ່ຍຶດຕິດໃນສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ.
Verse 7
पित्र्यं राज्यं परित्यज्य स नार्हसि नरोत्तम ।आस्थातुं कापथं दुःखं विषमं बहुकण्टकम् ॥७॥
ໂອ ບຸລຸດຜູ້ປະເສີດ ເຈົ້າບໍ່ຄວນລະທິ້ມອານາຈັກມໍລະດົກຂອງບັນພະບຸລຸດ ແລ້ວໄປຍຶດທາງຜິດ ອັນເຈັບປວດ ອັນຕະລາຍ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍໜາມແຫ່ງພະຍັນຕະລາຍ.
Verse 8
समृद्धायामयोध्यायामात्मानमभिषेचय ।एकवेणीधरा हि त्वां नगरी सम्प्रतीक्षते ॥८॥
ຈົ່ງກັບໄປສູ່ອະໂຍທະຍາອັນຮຸ່ງເຮືອງ ແລະຈົ່ງຮັບພິທີອະພິເສກເພື່ອຂຶ້ນເປັນພະຣາຊາ. ນະຄອນນີ້ດຸຈພັນລະຍາຜູ້ສຸດຊື່ທີ່ມັດຜົມເປັນປຽວດຽວ ກຳລັງຄອຍຖ້າພະອົງ—ຜູ້ເປັນເຈົ້ານາຍຂອງນາງ។
Verse 9
राजभोगाननुभवन्महार्हान्पार्थिवात्मज ।विहर त्वमयोध्यायां यथा शक्रस्त्रिविष्टपे ॥९॥
ໂອ ພະຣາຊະບຸດ ຈົ່ງເສວຍຣາຊະໂພກອັນລ້ຳຄ່າໃນອະໂຍທະຍາ ເຫມືອນພະສັກຣະ (ອິນທຣາ) ສຳຣານໃນສະຫວັນໄຕຣວິດສະປະ।
Verse 10
न ते कश्चिद्धशरथ स्त्वं च तस्य न कश्चन ।अन्यो राजा त्वमन्य स्तस्मात्कुरु यदुच्यते ॥१०॥
ທ້າວທະສະຣະຖະ ບໍ່ແມ່ນສິ່ງໃດສຳລັບເຈົ້າ ແລະເຈົ້າກໍບໍ່ແມ່ນສິ່ງໃດສຳລັບພຣະອົງ; ກະສັດແມ່ນຄົນໜຶ່ງ ເຈົ້າແມ່ນອີກຄົນໜຶ່ງ—ດັ່ງນັ້ນຈົ່ງເຮັດຕາມທີ່ຂ້າພະເຈົ້າກ່າວ.
Verse 11
बीजमात्रं पिता जन्तो श्शुक्लं रुधिरमेव च ।संयुक्तमृतुमन्मात्रा पुरुषस्येह जन्म तत् ॥११॥
ສຳລັບສັດມີຊີວິດ ພໍ່ເປັນແຕ່ເມັດພັນ—ນ້ຳເຊື້ອຂາວ ແລະເລືອດ; ເມື່ອທັງສອງປະສານກັນໃນແມ່ ໃນຍາມອັນເໝາະສົມ ຈາກການປະສານນັ້ນ ການເກີດຂອງມະນຸດໃນໂລກນີ້ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ.
Verse 12
गत स्स नृपतिस्तत्र गन्तव्यं यत्र तेन वै ।प्रवृततिरेषा मर्त्यानां त्वं तु मिथ्या विहन्यसे ॥१२॥
ພຣະຣາຊານັ້ນ ໄດ້ໄປຍັງບ່ອນທີ່ພຣະອົງຄວນໄປແທ້; ນີ້ແມ່ນວິຖີຂອງມະຕະຊົນທັງຫຼາຍ—ແຕ່ເຈົ້າກຳລັງເຮັດໃຫ້ຕົນເອງເຫນື່ອຍລ້າໂດຍບໍ່ຈຳເປັນ.
Verse 13
अर्थधर्मपरा ये ये तांस्तांछोचामि नेतरान् ।ते हि दुःखमिह प्राप्य विनाशं प्रेत्य भेजिरे ॥१३॥
ຂ້າພະເຈົ້າສົງສານແຕ່ຜູ້ທີ່ຍຶດອັດຖະ ແລະ ທຳ ເປັນພັນທະຜູກມັດ ບໍ່ແມ່ນຜູ້ອື່ນ; ເພາະເຂົາໄດ້ພົບທຸກໃນໂລກນີ້ ແລ້ວເມື່ອຕາຍໄປກໍຍັງໄປສູ່ຄວາມສູນສິ້ນເຊັ່ນເກົ່າ.
Verse 14
अष्टका पितृदैवत्यमित्ययं प्रसृतो जनः ।अन्नस्योपद्रवं पश्य मृतो हि किमशिष्यति ॥१४॥
ຜູ້ຄົນຫມົກມຸ່ນໃນພິທີອັດຖະກາ ເຊື່ອວ່າບັນພະບຸລຸດເປັນເທວະທີ່ຄວນໄດ້ຮັບອາຫານບູຊາ; ຈົ່ງເບິ່ງຄວາມສູນເປົ່າຂອງອາຫານນີ້—ຜູ້ຕາຍຈະກິນຫຍັງໄດ້ເລົ່າ?
Verse 15
यदि भुक्तमिहान्येन देहमन्यस्य गच्छति ।दद्यात्प्रवसत श्श्राद्धं न तत्पथ्यशनं भवेत् ॥१५॥
ຖ້າອາຫານທີ່ຄົນໜຶ່ງກິນຢູ່ນີ້ ສາມາດໄປຮອດແລະກາຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງກາຍຄົນອື່ນໄດ້ ກໍຍ່ອມຖວາຍພິທີສຣາດທະ (śrāddha) ໃຫ້ຜູ້ທີ່ເພີ່ງເດີນທາງໄກໄດ້; ແລ້ວເຄື່ອງບູຊານັ້ນຈະເປັນອາຫານຂອງເຂົາໃນທາງບໍ?
Verse 16
दानसंवनना ह्येते ग्रन्था मेधाविभिः कृताः ।यजस्व देहि दीक्षस्व तपस्तप्यस्व सन्त्यज ॥१६॥
ແທ້ຈິງແລ້ວ ຄຳພີເຫຼົ່ານີ້ ບັນດາຜູ້ມີປັນຍາໄດ້ຮຽບຮຽງເພື່ອຊັກນຳໃຫ້ເຮັດທານ: “ຈົ່ງປະກອບຍັຊະ (yajña), ຈົ່ງໃຫ້ທານ, ຈົ່ງຮັບດີກຊາ (dīkṣā), ຈົ່ງບຳເພັນຕະປະ (tapas), ຈົ່ງສະລະ (tyāga)” ແລະອື່ນໆທຳນອງນັ້ນ
Verse 17
स नास्ति परमित्येव कुरु बुद्धिं महामते ।प्रत्यक्षं यत्तदातिष्ठ परोक्षं पृष्ठतः कुरु ॥१७॥
ໂອ ຜູ້ມີໃຈກວ້າງໃຫຍ່ ຈົ່ງຕັ້ງປັນຍາໃຫ້ໝັ້ນວ່າ ບໍ່ມີ “ພາລະພົບ/ໂລກອື່ນ” ໃດໆ; ຈົ່ງຍຶດໝັ້ນໃນສິ່ງທີ່ປະຈັກຕໍ່ໜ້າ ແລະຫັນຫຼັງໃຫ້ສິ່ງທີ່ຢູ່ນອກເຫນືອການຮັບຮູ້
Verse 18
सतां बुद्धिं पुरस्कृत्य सर्वलोकनिदर्शिनीम् ।राज्यं त्वं प्रतिगृह्णीष्व भरतेन प्रसादितः ॥१८॥
ໂດຍເຄົາລົບຕໍ່ດຸນຍະພິນິດຂອງສັດບຸລຸດ ອັນເປັນແບບຢ່າງແກ່ຊາວໂລກທັງປວງ ເຈົ້າຈົ່ງຮັບອານາຈັກນີ້ໄວ້ ໂດຍພໍໃຈຕໍ່ຄຳທູນຂອງພະຣະຕະ (Bharata)
Frequently Asked Questions
The dilemma is whether Rāma should continue exile-oriented renunciation or accept Bharata’s offer and assume the kingdom; Jābāli argues that abandoning the patrimonial throne is an unwise, painful path and urges immediate coronation in Ayodhyā.
Jābāli advances a perception-centered ethic—privileging pratyakṣa (the evident) and dismissing parokṣa (the unseen), including skepticism toward post-mortem ritual efficacy—thereby staging a sharp contrast with dharma-grounded kingship ideals that the broader epic upholds.
Ayodhyā is foregrounded as the awaiting capital and symbol of legitimate sovereignty; culturally, the sarga references aṣṭakā and śrāddha rites for ancestors, using them as focal points in a debate on ritual meaning and social practice.
Ask anything about Sarga 108 of the Valmiki Ramayana
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
