Sarga 104

Verse 1

तं तु राम स्समाश्वास्य भ्रातरं गुरवत्सलम्।लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा प्रष्टुं समुपचक्रमे।।।।

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະຣາມໄດ້ປອບໂຍນພີ່ນ້ອງຜູ້ນັ້ນ—ພຣະພະຣະຕະ ຜູ້ເຄົາລົບຮັກຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ດຸດຄູ—ແລ້ວພຣະຣາມພ້ອມດ້ວຍພຣະລັກສະມະນະ ໄດ້ເລີ່ມຖາມໄຖ່ພີ່ນ້ອງນັ້ນ.

Verse 2

किमेतदिच्छेयमहं श्रोतुं प्रव्याहृतं त्वया।यस्मात्त्वमागतो देशमिमं चीरजटाजिनः।।।।

ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຟັງໃຫ້ແຈ້ງວ່າ ຄໍາທີ່ທ່ານໄດ້ກ່າວນັ້ນແມ່ນຫຍັງ; ເພາະເຫດໃດທ່ານຈຶ່ງມາຮອດແດນນີ້ ນຸ່ງຫົ່ມເປືອກໄມ້ ມີຜົມຊະດາ ແລະຫົ່ມໜັງກວາງ?

Verse 3

यन्निमित्तमिमं देशं कृष्णाजिनजटाधरः।हित्वा राज्यं प्रविष्टस्त्वं तत्सर्वं वक्तुमर्हसि।।।।

ເພາະເຫດໃດທ່ານຈຶ່ງເຂົ້າມາໃນດິນແດນນີ້—ນຸ່ງຫົ່ມໜັງກວາງດຳ ແລະມັດຜົມເປັນຊະຕາ—ຫຼັງຈາກລະທິ້ງລາຊະອານາຈັກ? ທ່ານພຶງເລົ່າໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງໃຫ້ຄົບຖ້ວນ

Verse 4

इत्युक्तः कैकयीपुत्रः काकुत्स्थेन महात्मना।प्रगृह्य बलवद्भूयः प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्।।।।

ເມື່ອຖືກພຣະຣາມ ຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ ແຫ່ງວົງກາກຸດສະຖະ ຕັກເຕືອນແລ້ວ ພຣະພະຣະຕະ ໂອຣສແຫ່ງໄກເກຍີ ໄດ້ປະນົມມືດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ຮວບຮວມໃຈໃຫ້ໝັ້ນ ແລ້ວກ່າວຖ້ອຍຄຳນີ້.

Verse 5

आर्यं तातः परित्यज्य कृत्वा कर्म सुदुष्करम्।गत: स्वर्ग महाबाहुः पुत्रशोकाभिपीडितः।।।।

ໂອ ຜູ້ສູງສົງ! ພຣະບິດາຂອງພວກເຮົາ ຜູ້ມີແຂນແຂງກ້າ ໄດ້ລະທິ້ງພຣະອົງ ແລະກະທຳກິດອັນຫນັກຫນ່ວງຢ່າງຍິ່ງນັ້ນ ຖືກຄວາມໂສກເພາະລູກຊາຍກົດທັບ ແລ້ວໄດ້ເສດັດໄປສູ່ສະຫວັນ (svarga) ແລ້ວ.

Verse 6

स्त्रिया नियुक्तः कैकेय्या मम मात्रा परन्तप।चकार सा महत्पापमिदमात्मयशोहरम्।।।।

ໂອ ພຣະຣາມ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ! ມານາຂອງຂ້າ ໄກເກຍີ ຖືກຍິງຜູ້ໜຶ່ງຍຸຍົງ ຈຶ່ງໄດ້ກະທຳບາບໃຫຍ່ນີ້ ອັນເປັນການທຳລາຍຊື່ສຽງດີຂອງນາງເອງ.

Verse 7

सा राज्यफलमप्राप्य विधवा शोककर्शिता।पतिष्यति महाघोरे निरये जननी मम।।।।

ນາງ—ບໍ່ໄດ້ຮັບ “ຜົນ” ແຫ່ງລາຊະອານາຈັກ ເປັນແມ່ໝ້າຍ ແລະຖືກຄວາມໂສກກັດກິນ—ແມ່ຂອງຂ້າ ຈະຕົກລົງສູ່ນະຣົກອັນນ່າຢ້ານຢິ່ງ.

Verse 8

तस्य मे दासभूतस्य प्रसादं कर्तुमर्हसि।अभिषिञ्चस्व चाद्येव राज्येन मघवानिव।।।।

ຕໍ່ຂ້າ ຜູ້ຢືນຢູ່ເປັນຂ້າຮັບໃຊ້ຂອງພຣະອົງ ພຣະອົງຄວນໂປດປານປະທານພຣະກະລຸນາ: ຂໍໃຫ້ພຣະອົງຮັບພິທີອະພິເສກຂຶ້ນຄອງລາຊະອານາຈັກໃນວັນນີ້ເທົ່ານັ້ນ ດຸຈມະຄະວານ (ພຣະອິນທຣາ).

Verse 9

इमाः प्रकृतय स्सर्वा विधवा मातरश्च याः।त्वत्सकाशमनुप्राप्ता प्रसादं कर्तुमर्हसि।।।।

ປະຊາຊົນທັງປວງນີ້ ແລະແມ່ຍິງຜູ້ເປັນແມ່ໝ້າຍເຫຼົ່ານັ້ນ ໄດ້ມາເຖິງພຣະອົງແລ້ວ; ຂໍພຣະອົງຈົ່ງປະທານພຣະກະລຸນາຕາມຄຳວິນວອນນີ້ເຖີດ.

Verse 10

तदानुपूर्व्या युक्तं च युक्तं चात्मनि मानद।राज्यं प्राप्नुहि धर्मेण सकामान्सुहृदः कुरु।।।।

ໂອ ຜູ້ປະທານເກຍດສັກ! ຕາມລຳດັບສືບທອດອັນຖືກຕ້ອງ—ແລະເພາະເໝາະສົມແກ່ພຣະອົງ—ຂໍໃຫ້ພຣະອົງຮັບຮາຊະອານາຈັກຕາມທຳມະ ແລະໃຫ້ຄວາມຫວັງຂອງມິດສະຫາຍຜູ້ປາດຖະນາດີສຳເລັດເຖີດ

Verse 11

भवत्वविधवा भूमि स्समग्रा पतिना त्वया।शशिना विमलेनेव शारदी रजनी यथा।।।।

ຂໍໃຫ້ແຜ່ນດິນທັງປວງຢຸດຈາກຄວາມເປັນແມ່ໝ້າ ເມື່ອມີພຣະອົງເປັນພຣະສາມີແລະເຈົ້າເຫນືອຫົວ; ດັ່ງຄືຄືນລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນທີ່ສະຫວ່າງໄສດ້ວຍຈັນທຣາອັນບໍລິສຸດ

Verse 12

एभिश्च सचिवैस्सार्धं शिरसा याचितो मया।भ्रातु शिष्यस्य दासस्य प्रसादं कर्तुमर्हसि।।।।

ຂ້າພະເຈົ້າກ້ອມສີສະ—ພ້ອມດ້ວຍເສນາບໍດີເຫຼົ່ານີ້—ຂໍວິນວອນຕໍ່ພຣະອົງ: ຂໍໃຫ້ພຣະອົງປະທານພຣະເມດຕາແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ ຜູ້ຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າພຣະອົງເປັນນ້ອງຊາຍ ເປັນສິດ ແລະເປັນຂ້າຮັບໃຊ້

Verse 13

तदिदं शाश्वतं पित्र्यं सर्वं प्रकृतिमण्डलम्।पूजितं पुरुषव्याघ्र नातिक्रमितुमर्हसि।।।।

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ, ພຣະອົງບໍ່ຄວນລ່ວງລະເມີດປະຊາຊົນທັງມວນນີ້—ລະບຽບອັນເກົ່າແກ່ສືບມາຈາກບັນພະບຸລຸດ ດຳລົງຢູ່ນິລັນດອນ ແລະໄດ້ຮັບການນົບນ້ອມບູຊາ

Verse 14

एवमुक्त्वा महाबाहु स्सबाष्पः कैकयीसुतः।रामस्य शिरसा पादौ जग्राह भरत: पुन:।।।।

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະພຣະຕະຜູ້ມີແຂນແຂງກ້າ—ໂອຣົດຂອງໄກເກຍີ ດ້ວຍນ້ຳຕາເຕັມດວງຕາ—ກໍໄດ້ກ້ອມສີສະ ແລະຈັບພຣະບາດຂອງພຣະຣາມາໄວ້ອີກຄັ້ງ

Verse 15

तं मत्तमिव मातङ्गं निःश्वसन्तं पुन पुनः।भ्रातरं भरतं रामः परिष्वज्येदमब्रवीत्।।।।

ພຣະຣາມໄດ້ກອດພຣະພຣະຕະ ນ້ອງຊາຍຂອງພຣະອົງ ຜູ້ຫາຍໃຈຫນັກໆຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ ດຸດດັ່ງຊ້າງຕົກມັນ ແລ້ວຈຶ່ງຕຣັດຖ້ອຍຄຳນີ້ວ່າ

Verse 16

कुलीन:सत्त्वसम्पन्नस्तेजस्वी चरितव्रतः।राज्यहेतोः कथं पापमाचरेत्त्वद्विधो जनः।।।।

ທ່ານເກີດໃນຕະກູນສູງ ມີຄຸນທຳແຂງກ້າ ມີເດຊະສະຫງ່າງາມ ແລະຮັກສາສັດຍາວຣະຕະ ຄົນເຊັ່ນທ່ານຈະກະທຳບາບເພື່ອເຫດແຫ່ງຣາຊະອານາຈັກໄດ້ຢ່າງໃດ

Verse 17

न दोषं त्वयि पश्यामि सूक्ष्ममप्यरिसूदन।न चापि जननीं बाल्यात्त्वं विगर्हितुमर्हसि।।।।

ໂອ້ ຜູ້ປາບສັດຕູ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຫັນຄວາມຜິດແມ່ນແຕ່ນ້ອຍນິດໃນທ່ານເລີຍ ແລະດ້ວຍຄວາມຄິດແບບເດັກນ້ອຍ ທ່ານກໍບໍ່ຄວນຕຳນິພຣະມານດາຂອງຕົນ

Verse 18

कामकारो महाप्राज्ञ गुरूणां सर्वदाऽनघ।उपपन्नेषु दारेषु पुत्रेषु च विधीयते।।।।

ໂອ້ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ ແລະຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ຄຳສອນໃນຄຳພີກ່າວວ່າ ເມື່ອພັນລະຍາ ແລະບຸດທັງຫຼາຍຕັ້ງມັ່ນຢູ່ໃນຖານະອັນຄວນແລ້ວ ຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ຍ່ອມກະທຳໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາຂອງຕົນໃນການຈັດການເລື່ອງເຫຼົ່ານັ້ນ

Verse 19

वयमस्य यथा लोके सङ्ख्याता: सौम्य साधुभिः।भार्याः पुत्राश्च शिष्याश्च त्वमनुज्ञातुमर्हसि।।।।

ໂອ້ ຜູ້ອ່ອນໂຍນ ຂໍໃຫ້ທ່ານອະນຸຍາດໃຫ້ພວກເຮົາຖືກນັບຖືດັ່ງທີ່ບັນດາສາທຸຊົນໃນໂລກນີ້ນັບຖືພັນລະຍາ ບຸດ ແລະສິດຂອງຕົນ—ເປັນຜູ້ຢູ່ໃຕ້ການນຳພາອັນຊອບທຳ

Verse 20

वने वा चीरवसनं सौम्य कृष्णाजिनाम्बरम्।राज्ये वाऽपि महाराजो मां वासयितुमीश्वरः।।।।

ໂອ ຜູ້ອ່ອນໂຍນ, ບໍ່ວ່າຂ້າພະເຈົ້າຈະຢູ່ໃນປ່າ ນຸ່ງຫົ່ມເປືອກໄມ້ ແລະຫົ່ມໜັງກວາງ, ຫຼືຈະຢູ່ໃນລາຊະອານາຈັກນີ້ກໍຕາມ—ມີແຕ່ມະຫາຣາຊາເທົ່ານັ້ນທີ່ມີອໍານາດຈັດວາງໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຢູ່ເຊັ່ນນັ້ນ

Verse 21

यावत पितरि धर्मज्ञे गौरवं लोकसत्कृतम्।तावद्धर्मभृतां श्रेष्ठ जनन्यामपि गौरवम्।।।।

ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ຜູ້ທົງທໍາມະ! ກຽດທີ່ໂລກຖວາຍແດ່ພໍ່ຂອງເຮົາ ຜູ້ຮູ້ທໍາມະ ແລະເປັນທີ່ນັບຖືນັ້ນ ຄວນຖວາຍແດ່ແມ່ຂອງເຮົາດ້ວຍ ໃນກຽດອັນດຽວກັນ

Verse 22

एताभ्यां धर्मशीलाभ्यां वनं गच्छेति राघव।मातापितृभ्यामुक्तोऽहं कथमन्यत्समाचरे।।।।

ໂອ ຣາຆະວະ (ພະຣະຕະ)! ຂ້າພະເຈົ້າຖືກທ່ານທັງສອງ—ພໍ່ແມ່ຜູ້ຕັ້ງມັ່ນໃນທໍາມະ—ກ່າວສັ່ງວ່າ “ຈົ່ງໄປປ່າ” ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າຈະປະພຶດເປັນຢ່າງອື່ນໄດ້ແນວໃດ

Verse 23

त्वया राज्यमयोध्यायां प्राप्तव्यं लोकसत्कृतम्।वस्तव्यं दण्डकारण्ये मया वल्कलवाससा।।।।

ເຈົ້າພຶງໄດ້ຮັບແລະປົກຄອງລາຊະອານາຈັກໃນອະໂຍທະຍາ ອັນປະຊາຊົນນັບຖື; ສ່ວນຂ້າພະເຈົ້າຈະຕ້ອງຢູ່ໃນປ່າທັນຑະກະ ນຸ່ງຫົ່ມເປືອກໄມ້

Verse 24

एवं कृत्वा महाराजो विभागं लोकसन्निधौ।व्यादिश्य च महातेजा दिवं दशरथो गतः।।।।

ດັ່ງນັ້ນ ພຣະມະຫາກະສັດໄດ້ຈັດແບ່ງສ່ວນໃນທ່າມກາງປະຊາຊົນ; ແລ້ວຫຼັງຈາກມີພຣະບັນຊາ ພຣະທະສະຣະຖະຜູ້ມີພຣະເດດສະຫງ່າງາມ ກໍເສດສະເດັດໄປສູ່ສະຫວັນເທວະໂລກ

Verse 25

स च प्रमाणं धर्मात्मा राजा लोकगुरुस्तव।पित्रा दत्तं यथाभागमुपभोक्तुं त्वमर्हसि।।।।

ພຣະຣາຊາຜູ້ມີທຳ—ພຣະບິດາຂອງທ່ານຜູ້ເປັນດັ່ງຄູຂອງໂລກ—ແມ່ນມາດຕະຖານອັນຄວນເຊື່ອຖື; ດັ່ງນັ້ນ ທ່ານພຶງຮັບ ແລະ ເສວຍສ່ວນທີ່ພຣະບິດາປະທານໃຫ້ຕາມສ່ວນຂອງທ່ານ

Verse 26

चतुर्दश समास्सौम्य दण्डकारण्यमाश्रितः।उपभोक्ष्ये त्वहं दत्तं भागं पित्रा महात्मना।।।।

ໂອ ຜູ້ອ່ອນໂຍນ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປພຶງພາຢູ່ໃນປ່າທັນຑະກະເປັນເວລາສິບສີ່ປີ ແລະຈະປະຕິບັດໃຫ້ສຳເລັດຕາມສ່ວນທີ່ພຣະບິດາຜູ້ມີໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ໄດ້ປະທານໃຫ້

Verse 27

यदब्रवीन्मां नरलोकसत्कृतः पिता महात्मा विबुधाधिपोपमः।तदेव मन्ये परमात्मनो हितं न सर्वलोकेश्वर भावमप्ययम्।।।।

ສິ່ງໃດທີ່ພຣະບິດາຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່—ຜູ້ໄດ້ຮັບການນັບຖືໃນມະນຸດໂລກ ແລະປານດັ່ງຈອມເທວະ—ໄດ້ມີພຣະບັນຊາແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ຂ້າພະເຈົ້າຖືສິ່ງນັ້ນເທົ່ານັ້ນເປັນປະໂຫຍດສູງສຸດ; ພຣະບັນຊານີ້ດຸດດັ່ງພຣະປະສົງຂອງພຣະເຈົ້າແຫ່ງສັບພະໂລກ ບໍ່ຄວນໃຫ້ຂາດສູນໄປ