Adhyaya 8

Verse 1

भीष्म उवाच । बहुभिर्द्धरणी भुक्ता भूपालैः श्रूयते पुरा । पार्थिवाः पृथिवीयोगात्पृथिवी कस्य योगतः

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ໃນການເກົ່າແກ່ ໄດ້ຍິນວ່າ ແຜ່ນດິນໄດ້ຖືກຄອບຄອງແລະປົກຄອງໂດຍກະສັດຫຼາຍພຣະອົງ. ເມື່ອຜູ້ປົກຄອງຖືກເອີ້ນວ່າ “ປາຣຖິວະ” ເນື່ອງຈາກຄວາມຜູກພັນກັບແຜ່ນດິນ, ແລ້ວແຜ່ນດິນເອງຖືກເອີ້ນວ່າ “ປຣິຖະວີ” ເນື່ອງຈາກຄວາມຜູກພັນກັບຜູ້ໃດ?

Verse 2

किमर्थं च कृता संज्ञा भूमेस्सा पारिभाषिकी । गौरितीयं च संज्ञा वा भुवः कस्माद्ब्रवीहि मे

ເພາະເຫດໃດຈຶ່ງໄດ້ກຳນົດນາມເຊິ່ງເປັນຄຳສັບທາງວິຊາການນີ້ໃຫ້ແກ່ແຜ່ນດິນ? ແລະເປັນເຫດໃດແຜ່ນດິນຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ “ໂກຣີ (Gaurī)” ດ້ວຍ? ຂໍໃຫ້ທ່ານບອກເຫດແຫ່ງນາມເຫຼົ່ານີ້ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ।

Verse 3

पुलस्त्य उवाच । पुरा कृतयुगस्यासीदंगो नाम प्रजापतिः । मृत्योस्तु दुहिता तेन परिणीतातिदुर्मुखी

ພຸລັສຕະຍະ ກ່າວວ່າ: ໃນກາລກ່ອນ ໃນກຣິຕະຍຸກ ມີປຣະຊາປະຕິນາມວ່າ ອັງກະ (Aṅga)។ ທ່ານໄດ້ອະພິເສກກັບທິດາຂອງ ມຣິຕຍຸ (Mṛtyu) ຄື ອະຕິດຸຣະມຸຂີ (Atidurmukhī) ຜູ້ມີຊະຕາກຳອັນຮ້າຍຍິ່ງ।

Verse 4

सुनीथा नाम तस्यास्तु वेनो नाम सुतः पुरा । अधर्मनिरतः कामी बलवान्वसुधाधिपः

ນາງມີນາມວ່າ ສຸນີຖາ (Sunīthā) ແລະໃນກາລກ່ອນ ບຸດຂອງນາງຊື່ ເວນະ (Vena)។ ທ່ານເປັນກະສັດຜູ້ຄອງພື້ນພິພົບ ມີກຳລັງຫນັກ ຖືກກາມຄອບງຳ ແລະຫມົກມຸ່ນໃນອະທັມ।

Verse 5

लोकस्याधर्मकृच्चापि परभार्यापहारकः । अथ तस्य प्रसिद्यर्थं जगदर्थं महर्षिभिः

ທ່ານເປັນຜູ້ກໍ່ອະທັມແກ່ຊາວໂລກ ແລະຍັງເປັນຜູ້ລັກພາພັນລະຍາຂອງຄົນອື່ນອີກດ້ວຍ। ຕໍ່ມາ ເພື່ອໃຫ້ທ່ານກັບໃຈ ແລະເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຈັກກະວານ ບັນດາມະຫາຣິສີຈຶ່ງ (ໄດ້ດຳເນີນການ)។

Verse 6

अनुनीतोपि न ददावशुद्धात्माऽभयं ततः । शापेन मारयित्वैनमराजकभयार्दिताः

ແມ່ນແຕ່ຖືກອ້ອນວອນຊ້ຳໆ ຜູ້ມີໃຈບໍ່ບໍລິສຸດນັ້ນກໍບໍ່ໄດ້ປະທານ “ອະພະຍະ (abhaya)” ຄືການຄຸ້ມຄອງ. ຕໍ່ມາ ເມື່ອຖືກຄວາມຢ້ານກົວເນື່ອງຈາກການບໍ່ມີກະສັດຄອງເມືອງບີບຄັ້ນ ພວກເຂົາຈຶ່ງສັງຫານລາວດ້ວຍຄຳສາບແຊ່ງ।

Verse 7

ममंथुर्ब्राह्मणास्तस्य बलाद्देहमकल्मषाः । तत्कायान्मथ्यमानात्तु जनिता म्लेच्छजातयः

ແລ້ວພຣາຫມັນຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນໄດ້ກວນຮ່າງຂອງລາວດ້ວຍກຳລັງ; ແລະເມື່ອກາຍນັ້ນຖືກກວນຢູ່ ຊົນເຜົ່າມເລັດຈະຫຼາຍພວກກໍເກີດຂຶ້ນ។

Verse 8

शरीरे मातुरंशेन कृष्णांजनसमप्रभाः । पितुरंशस्य संगेन धार्मिको धर्मकारकः

ໃນກາຍຂອງລາວ ໂດຍສ່ວນຂອງແມ່ ມີປະກາຍຄ່ຳດັ່ງອັນຈັນດຳ; ແລະໂດຍການສຳພັນກັບສ່ວນຂອງພໍ່ ລາວເປັນຜູ້ທຳມະ ຜູ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດທຳມະ.

Verse 9

उत्पन्नो दक्षिणाद्धस्तात्सधनुः सशरो गदी । दिव्यतेजोमयः पुत्रस्सरत्नकवचांगदः

ລາວເກີດຈາກມືຂວາ—ຖືຄັນທະນູ ລູກສອນ ແລະຄະທາ; ເປັນບຸດທີ່ປະກອບດ້ວຍລັດສະມີທິບ ສວມເກາະປະດັບຮັດຕະນະ ແລະພາຫຸຣັດ.

Verse 10

पृथुरेवाभवन्नाम्ना स च विष्णुरजायत । स विप्रैरभिषिक्तः संस्तपः कृत्वा सुदुष्करं

ລາວໂດງດັງດ້ວຍນາມວ່າ ປຣຖຸ ແລະເກີດເປັນພາວະແຫ່ງພຣະວິສນຸ. ໄດ້ຮັບອະພິເສກໂດຍພຣາຫມັນແລ້ວ ລາວໄດ້ປະພຶດຕະປະອັນຫນັກຫນ່ວງຍິ່ງ.

Verse 11

विष्णोर्वरेण सर्वस्य प्रभुत्वमगमत्प्रभुः । निःस्वाध्यायवषट्कारं निर्द्धर्मं वीक्ष्य भूतलं

ໂດຍພຣະພອນຂອງພຣະວິສນຸ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ຮັບອຳນາດເຫນືອທຸກສິ່ງ. ເມື່ອເຫັນໂລກພູມິຂາດການສຶກສາເວດ ແລະຂາດສຽງ “ວະສັດ” ໃນຍັດ ທັງຍັງປາສຈາກທຳມະ ພຣະອົງຈຶ່ງເບິ່ງດ້ວຍຄວາມຫ່ວງໃຍ.

Verse 12

वेद्धुमेवोद्यतः कोपाच्छरेणामितविक्रमः । ततो गोरूपमास्थाय भूः पलायितुमुद्यता

ດ້ວຍຄວາມໂກດ ຜູ້ມີລິດອຳນາດຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຍົກທະນູພ້ອມລູກສອນ ຈະຍິງໃຫ້ທະລຸ. ແລ້ວແຜ່ນດິນແປງເປັນຮູບງົວ ກຽມຈະຫນີໄປ.

Verse 13

पृष्ठे त्वन्वगमत्तस्याः पृथुः सेषुशरासनः । ततः स्थित्वैकदेशे तु किं करोमीति चाब्रवीत्

ແຕ່ພຣຶທຸ ຜູ້ມີທະນູແລະກະບອກລູກສອນ ໄດ້ຕາມນາງຢ່າງໃກ້ຊິດ. ແລ້ວຢຸດຢູ່ບ່ອນໜຶ່ງ ແລະກ່າວວ່າ “ເຮົາຄວນເຮັດຢ່າງໃດ?”

Verse 14

पृथुरप्यवदद्वाक्यमीप्सितं देहि सुव्रते । सर्वस्य जगतः शीघ्रं स्थावरस्य चरस्य च

ພຣຶທຸກໍກ່າວວ່າ “ໂອ ຜູ້ມີວັດດີ ຈົ່ງປະທານສິ່ງທີ່ປາດຖະໜາໃຫ້ໄວ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກທັງປວງ ທັງສິ່ງຢູ່ນິ່ງແລະສິ່ງເຄື່ອນໄຫວ”

Verse 15

तथेति चाब्रवीद्भूमिर्दुदोह स नराधिपः । स्वके पाणौ पृथुर्वत्सं कृत्वा स्वायंभुवं मनुं

ແຜ່ນດິນກ່າວວ່າ “ເປັນດັ່ງນັ້ນເຖີດ” ແລ້ວກະສັດນັ້ນກໍດູດນົມນາງ; ຕັ້ງສະວາຍັມພູວະມະນຸເປັນລູກງົວ ແລະໃຫ້ພຣຶທຸເປັນຜູ້ດູດ ໂດຍໃຊ້ຝາມືຂອງຕົນເປັນພາຊະນະ

Verse 16

तदन्नमभवद्दुग्धं प्रजा जीवंति येन तु । ततस्तु ऋषिभिर्दुग्धा वत्सः सोमस्तदाभवत्

ອາຫານນັ້ນເອງກາຍເປັນນ້ຳນົມ ທີ່ສັດທັງຫຼາຍດຳລົງຊີວິດໄດ້. ຕໍ່ມາເມື່ອພວກລິສີດູດນົມ ໃນເວລານັ້ນ ໂສມະ (ພຣະຈັນ) ເປັນລູກງົວຂອງມັນ

Verse 17

दोग्धा वाचस्पतिरभूत्पात्रं वेदस्तपो रसः । देवैश्च वसुधा दुग्धा मरुद्दोग्धा तदाभवत्

ວາຈັສປະຕິເປັນຜູ້ບີບນ້ຳນົມ; ພາຊະນະແມ່ນພຣະເວດ ເຕັມໄປດ້ວຍສານະຂອງຕະປະ. ແລ້ວເທວະທັງຫຼາຍບີບນ້ຳນົມຈາກແຜ່ນດິນ ແລະໃນຄາວນັ້ນ ມະຣຸດເປັນຜູ້ບີບນ້ຳນົມ.

Verse 18

इन्द्रो वत्सः समभवत्क्षीरमूर्ज्जस्वलं बलं । देवानां कांचनं पात्रं पितृणां राजतं तथा

ອິນທຣາເປັນລູກງົວ; ນ້ຳນົມແມ່ນພະລັງອັນສ່ອງປະກາຍດ້ວຍປຣານະອຸຣຊາ. ສຳລັບເທວະມີພາຊະນະຄຳ ແລະສຳລັບປິຕຣ (ບັນພະບຸລຸດ) ກໍມີພາຊະນະເງິນເຊັ່ນກັນ.

Verse 19

अंतकश्चाभवद्दोग्धा यमो वत्सः स्वधा रसः । बिलं च पात्रं नागानां तक्षको वत्सकोभवत्

ອັນຕະກະເປັນຜູ້ບີບນ້ຳນົມ; ຍະມະເປັນລູກງົວ; ແລະ ສະວະທາເປັນສານະນ້ຳນົມ. ສຳລັບນາກາ ໂພງດິນເປັນພາຊະນະ ແລະ ຕັກສະກະເປັນລູກງົວຂອງພວກເຂົາ.

Verse 20

विषं क्षीरं ततो दोग्धा धृतराष्ट्रोभवत्पुनः । असुरैरपि दुग्धेयं आयसे शत्रुपीडनम्

ແລ້ວຈຶ່ງບີບເອົາພິດອອກມາເປັນນ້ຳນົມ; ຕໍ່ມາຜູ້ບີບນ້ຳນົມກໍກັບເປັນ ທຣິຕະຣາສະຕຣະ ອີກຄັ້ງ. ແມ່ນແຕ່ອະສຸຣາກໍບີບລົງໃນພາຊະນະເຫຼັກ—ພິດນັ້ນທີ່ທຳລາຍແລະທໍລະມານສັດຕູ.

Verse 21

पात्रे मायामभूद्वत्सःप्राल्हादिस्तुविरोचनः । दोग्धा त्रिमूर्द्धा तत्रासीन्माया येन प्रवर्तिता

ສຳລັບພາຊະນະ ມາຍາເປັນລູກງົວ; ວິໂຣຈະນະ ຜູ້ສືບສາຍຈາກປຣາຫລາດ ເປັນຜູ້ບີບນ້ຳນົມ. ທີ່ນັ້ນ ຜູ້ມີສາມຫົວເປັນໂຄບານ—ໂດຍຜູ້ນັ້ນ ມາຍາຖືກເຮັດໃຫ້ເຄື່ອນໄຫວ.

Verse 22

यक्षैश्च वसुधा दुग्धा पुरांतर्द्धानमीप्सुभिः । कृत्वा विश्वावसुं वत्सं मणिमंतं महीपते

ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ! ໃນກາລກ່ອນ ພວກຢັກສະຜູ້ປາຖະນາການເລື່ອນຫາຍໄດ້ບີບນ້ຳນົມຈາກແຜ່ນດິນ ໂດຍໃຫ້ ວິສະວາວະສຸ ເປັນລູກງົວ ແລະ ມະນິມັນຕະ ເປັນຜູ້ບີບນ້ຳນົມ।

Verse 23

प्रेतरक्षोगणैर्दुग्धा वसा रुधिरमुल्बणं । रौप्यनाभोभवद्दोग्धा सुमाली वत्स एव च

ຕໍ່ມາ ຝູງປເຣຕະ ແລະ ພວກຣາກສະສະ ໄດ້ບີບນ້ຳນົມ; ໄດ້ໄຂມັນ ແລະ ເລືອດຂົນໜາ. ຣາວປະຍະນາພະ ເປັນຜູ້ບີບນ້ຳນົມ ແລະ ສຸມາລີ ເປັນລູກງົວແທ້.

Verse 24

गंधर्वैश्च पुनर्दुग्धा वसुधा साप्सरोगणैः । वत्सं चित्ररथं कृत्वा गंधान्पद्मदले तथा

ຕໍ່ມາ ພວກຄັນທະວະພາ ພ້ອມດ້ວຍຝູງອັບສະຣາ ໄດ້ບີບນ້ຳນົມຈາກແຜ່ນດິນອີກ; ໃຫ້ ຈິດຣະຣະຖະ ເປັນລູກງົວ ແລ້ວດຶງເອົາກິ່ນຫອມທັງຫຼາຍ ຮອງໄວ້ເຫມືອນໃນໃບບົວ.

Verse 25

दोग्धावसुरुचिर्नामाथर्ववेदस्य पारगः । गिरिभिर्वसुधा दुग्धा रत्नानि विविधानि च

ຜູ້ບີບນ້ຳນົມຊື່ ວະສຸຣຸຈິ ເປັນຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນອະຖັຣວະເວດ. ໂດຍອາໄສພູເຂົາທັງຫຼາຍ ໄດ້ບີບແຜ່ນດິນ ແລະໄດ້ຮັບຮັດນະຫຼາຍປະເພດ.

Verse 26

औषधानि च दिव्यानि दोग्धा मेरुर्महीधरः । वत्सोभूद्धिमवांस्तत्र पात्रं शैलमयं पुनः

ແລະ ຢາສະຫມຸນໄພທິບກໍຖືກບີບອອກ; ພູເມຣຸ ຜູ້ຄ້ຳຈຸນແຜ່ນດິນ ເປັນຜູ້ບີບນ້ຳນົມ. ທີ່ນັ້ນ ຫິມະວານ ເປັນລູກງົວ ແລະ ພາຊະນະກໍຖືກເຮັດດ້ວຍຫີນອີກຄັ້ງ.

Verse 27

वृक्षैश्च वसुधा दुग्धा क्षीरं छिन्नप्ररोहणं । पालाशपात्रे दोग्धा तु सालः पुष्पवनाकुलः

ແລ້ວຈຶ່ງດູດນ້ຳນົມຈາກພຣະທຣະນີ ໂດຍໃຫ້ຫມູ່ຕົ້ນໄມ້ເປັນຜູ້ດູດ; ໄດ້ນ້ຳນົມທີ່ເມື່ອຕັດແລ້ວຍັງໃຫ້ໜໍ່ອ່ອນແຕກງອກໃໝ່. ນ້ຳນົມນັ້ນຖືກຮັບໄວ້ໃນພາຊະນະທຳດ້ວຍໃບປະລາຊະ ແລະຕົ້ນສາລະທີ່ອຸດົມດ້ວຍດອກໄມ້ກໍຮ່ວມໃນພິທີອັນສັກສິດນັ້ນ

Verse 28

प्लक्षोभवत्ततो वत्सः सर्ववृक्षवनाधिपः । एवमन्यैश्च वसुधा तथा दुग्धा यथेच्छतः

ຕໍ່ມາ ຕົ້ນປລັກສະໄດ້ເປັນລູກງົວ ເປັນຈ້າວໃຫຍ່ໃນຫມູ່ຕົ້ນໄມ້ແລະປ່າທັງປວງ; ແລະໃນທຳນອງດຽວກັນ ດ້ວຍລູກງົວອື່ນໆ ພຣະທຣະນີກໍຖືກດູດນ້ຳນົມຕາມຄວາມປາດຖະນາ

Verse 29

आयुर्द्धनानि सौख्यं च पृथौ राज्यं प्रशासति । न दारिद्र्यं तथा रोगी नाधनोनचपापकृत्

ເມື່ອພຣະປຣຶຖຸປົກຄອງອານາຈັກ ອາຍຸຍືນ ຊັບສິນ ແລະຄວາມສຸກມີຢ່າງອຸດົມ. ບໍ່ມີຄວາມທຸກຍາກ ບໍ່ມີໂລກໄພ; ບໍ່ມີຜູ້ຂັດສົນ ແລະບໍ່ມີຜູ້ກະທຳບາບ

Verse 30

नोपसर्गा न चाघातः पृथौ राज्यं प्रशासति । नित्यंप्रमुदितालोका दुःखशोकविवर्जिताः

ເມື່ອພຣະປຣຶຖຸປົກຄອງອານາຈັກ ບໍ່ມີພິບັດ ແລະບໍ່ມີການຮຸກຮານ. ປະຊາຊົນມີຄວາມປິຕິຍິນດີເປັນນິດ ປາສະຈາກທຸກຂ໌ແລະໂສກ

Verse 31

धनुः कोट्या च शैलेंद्रानुत्सार्य स महाबलः । भूमंडलं समं चक्रे लोकानां हितकाम्यया

ພຣະອົງຜູ້ມີພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນ ໄດ້ໃຊ້ປາຍຄັນທະນູຜັກໄສເຈົ້າແຫ່ງພູເຂົາທັງຫຼາຍ ແລ້ວເຮັດໃຫ້ພື້ນພິພົບຮາບພຽງ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັພພະໂລກ

Verse 32

न पुरग्रामदुर्गाणि न चायुधधरा नराः । म्रियंते यत्र दुःखं च नार्थशास्त्रस्य चादरः

ບ່ອນໃດທີ່ບໍ່ມີນະຄອນ ບໍ່ມີບ້ານ ບໍ່ມີປ້ອມປະການ ແລະບໍ່ມີຊາຍຜູ້ຖືອາວຸດ—ທີ່ນັ້ນຜູ້ຄົນຍ່ອມພິນາດ; ຄວາມທຸກຄອບງຳ ແລະບໍ່ມີຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ ອັດຖະສາດ (arthaśāstra) ອັນເປັນລະບຽບແຫ່ງລັດແລະເສດຖະກິດ.

Verse 33

धर्मैकतानाः पुरुषाः पृथौ राज्यं प्रशासति । कथितानि च पात्राणि यत्क्षीरं च यथा तव

ເມື່ອພຣະປຣຶຖຸ (Pṛthu) ປົກຄອງອານາຈັກ ປະຊາຊົນລ້ວນແຕ່ເອກະຈິດໃນທຳມະ. ພາຊະນະທັງຫຼາຍໄດ້ກ່າວໄວ້ແລ້ວ ແລະນ້ຳນົມກໍເຊັ່ນກັນ—ດັ່ງທີ່ທ່ານໄດ້ເລົ່າໄວ້.

Verse 34

येषां येन रुचिस्तत्र तेभ्यो दत्तं विजानता । यज्ञश्रीदेषु सर्वेषु मया तुभ्यं निवेदितं

ເມື່ອຮູ້ຄວາມນິຍົມຂອງແຕ່ລະຄົນ ຜູ້ຮູ້ຈຶ່ງປະທານໃຫ້ຕາມນັ້ນ. ແລະໃນສະຖານທີ່ສັກສິດທັງປວງທີ່ມີສິຣີແຫ່ງຍັດຍະ (yajña) ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ນໍາເລື່ອງ/ຄໍາສອນນີ້ມານິເວດນໍາຖວາຍແດ່ທ່ານ.

Verse 35

दुहितृत्वं गता यस्मात्पृथोः पृथ्वी महामते । तस्यानुसारयोगाच्च पृथिवी विश्रुता बुधैः

ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາອັນຍິ່ງ! ເນື່ອງຈາກແຜ່ນດິນໄດ້ເປັນດຸດບຸດຣີຂອງພຣະປຣຶຖຸ ແລະເນື່ອງຈາກການສຳພັນກັບພຣະອົງ ນາງຈຶ່ງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນຫມູ່ນັກບັນດິດວ່າ “ປຣຶຖະວີ” (Pṛthivī).

Verse 36

भीष्म उवाच । आदित्यवंशमखिलं वद ब्रह्मन्यथाक्रमं । सोमवंशं च तत्त्वज्ञ यथावद्वक्तुमर्हसि

ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣາຫມະນ, ຈົ່ງເລົ່າວົງສາອາທິຕະຍະທັງໝົດໃຫ້ເປັນລຳດັບ. ແລະໂອ ຜູ້ຮູ້ສັດຈະ, ທ່ານຄວນກ່າວວົງສາໂສມະ (ຈັນທຣະ) ໃຫ້ຖືກຕ້ອງດ້ວຍ.”

Verse 37

पुलस्त्य उवाच । विवस्वान्कश्यपात्पूर्वमदित्यामभवत्पुरा । तस्य पत्नीत्रयं तद्वत्संज्ञा राज्ञी प्रभा तथा

ພຸລັດສະຕະຍະກ່າວວ່າ: ໃນກາລກ່ອນ ວິວັສວານເກີດຈາກ ກັດຍະປະ ແລະ ອະດິຕິ. ແລະພຣະອົງມີຊາຍາສາມອົງ—ສັມຍາ ພຣະຣາຊນີ ແລະ ປະພາ.

Verse 38

रैवतस्य सुता राज्ञी रेवतं सुषुवे सुतं । प्रभा प्रभातं सुषुवे त्वाष्ट्रं संज्ञा तथा मनुं

ພຣະຣາຊນີ ຜູ້ເປັນທິດາຂອງ ໄຣວະຕະ ໄດ້ປະສູດພຣະຣາຊບຸດຊື່ ເຣວະຕະ. ປະພາ ປະສູດ ປະພາຕະ; ແລະ ສັມຍາ ປະສູດ ມະນຸ ບຸດຂອງ ຕະວັດສະຕຣຶ.

Verse 39

यमश्च यमुना चैव यमलौ च बभूवतुः । ततस्तेजोमयं रूपमसहंती विवस्वतः

ດັ່ງນັ້ນ ຄູ່ຝາແຝດ—ຍະມະ ແລະ ຍະມຸນາ—ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ. ຕໍ່ມາ ນາງ (ສັມຍາ) ທົນຕໍ່ຮູບອັນເຜົາໄໝ້ດຸດໄຟຂອງ ວິວັສວານ ບໍ່ໄດ້ ຈຶ່ງຫຼີກຫ່າງໄປ.

Verse 40

नारीमुत्पादयामास स्वशरीरादनिंदितां । त्वाष्ट्री स्वरूपरूपेण नाम्ना छायेति भामिनी

ນາງໄດ້ສ້າງນາງຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນອອກຈາກຮ່າງກາຍຂອງຕົນເອງ—ມີຮູບແລະນິໄສດັ່ງ ຕະວັດສະຕຣີ—ມີນາມວ່າ ຈາຍາ ຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງ.

Verse 41

किंकरोमीति पुरतः संस्थितां तामभाषत । छाये त्वं भज भर्तारं मदीयं तं वरानने

ເຂົາຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້ານາງ ແລ້ວກ່າວວ່າ “ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເຮັດຢ່າງໃດ?” ໂອ ຈາຍາ ຜູ້ໜ້າງາມ, ຈົ່ງຮັບເອົາພຣະສະວາມີຂອງຂ້າພະເຈົ້ານັ້ນເອງ ເປັນຜົວຂອງເຈົ້າ.

Verse 42

अपत्यानि मदीयानि मातृस्नेहेन पालय । तथेत्युक्त्वा च सा देवमगात्कामाय सुव्रता

“ຈົ່ງປົກປ້ອງລູກໆຂອງຂ້າດ້ວຍຄວາມຮັກແບບແມ່.” ນາງຜູ້ຖືພຣະວິນັຍດີນັ້ນເວົ້າວ່າ “ຕະຖາສະຕຸ” ແລ້ວໄປຫາເທວະກາມະ.

Verse 43

कामयामास देवोपि संज्ञेयमिति चादरात् । जनयामास सावर्णिं मनुं मनुस्वरूपिणम्

ເທວະນັ້ນກໍດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ປາຖະໜານາງ ໂດຍຄິດວ່າ “ນາງພຶງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ ສັມຊະຍາ.” ແລ້ວຈຶ່ງໃຫ້ກຳເນີດ ສາວັນນິມະນຸ ຜູ້ມີຮູບດັ່ງມະນຸ.

Verse 44

सवर्णत्वाच्च सावर्णेर्मनोर्वैवस्वतस्य तु । ततः सुतां च तपतीं त्वाष्ट्रीं चैव क्रमेण तु

ເນື່ອງຈາກເປັນວັນນະແລະສາຍສະກຸນດຽວກັນ ນາງຈຶ່ງຖືກມອບໃຫ້ແກ່ ສາວັນນິ ບຸດແຫ່ງ ໄວວັສວະຕະມະນຸ; ຕໍ່ມາຕາມລຳດັບ ລາວໄດ້ອະພິເສກກັບທິດານາມ ຕະປະຕີ ແລະກັບ ທວາສຕຣີ ດ້ວຍ.

Verse 45

छायायां जनयामास संज्ञेयमिति भास्करः । छाया स्वपुत्रे त्वधिकं स्नेहं चक्रे मनौ तदा

ພາສະກະຣະ (ພຣະອາທິດ) ໃນ ຊາຍາ ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດບຸດນາມ “ສັມຊະເຍະ.” ໃນເວລານັ້ນ ຊາຍາມີຄວາມຮັກຕໍ່ລູກຂອງຕົນຫຼາຍກວ່າຕໍ່ມະນຸ.

Verse 46

न चक्षमे मनुः पूर्वस्तद्यमः क्रोधमूर्छितः । संतर्जयामास तदा पादमुत्क्षिप्य दक्षिणं

ມະນຸອົດທົນບໍ່ໄດ້; ແລ້ວໃນຂະນະນັ້ນ ຍະມະຜູ້ຖືກໂທສະຄອບງຳ ໄດ້ຂູ່ຂວັນ ໂດຍຍົກຕີນຂວາຂຶ້ນ.

Verse 47

शशाप च यमं छाया भवतु क्रिमिसंयुतः । पादोयमेको भविता पूयशोणितविस्रवः

ແລ້ວ ຈາຍາ ໄດ້ສາບຍະມະວ່າ: “ຂໍໃຫ້ເຈົ້າຖືກໜອນຊອນໄຊ; ແລະຂໍໃຫ້ຕີນຂ້າງນີ້ຂອງເຈົ້າໄຫຼໜອງແລະເລືອດ”

Verse 48

निवेदयामास पितुर्यमः शापेन धर्षितः । निःकारणमहं शप्तो मात्रा देव सकोपया

ຍະມະຜູ້ຖືກຄຳສາບທຳລາຍ ໄດ້ທູນຕໍ່ພໍ່ຂອງຕົນວ່າ: “ໂອ ທ່ານເທວະ, ໂດຍບໍ່ມີເຫດ ຂ້າຖືກແມ່ສາບດ້ວຍຄວາມໂກດ”

Verse 49

बालभावान्मया किंचिदुद्यतश्चरणः सकृत् । मनुना वार्यमाणापि मम शापमदाद्विभो

ເນື່ອງຈາກຄວາມເປັນເດັກ ຂ້າເຄີຍຍົກຕີນຂຶ້ນນ້ອຍໆ ເທື່ອໜຶ່ງ; ແມ່ນແຕ່ມະນຸພະຍາຍາມຫ້າມ ກໍຍັງໃຫ້ຄຳສາບແກ່ຂ້າ, ໂອ ພຣະອົງ

Verse 50

प्रायो न माता सास्माकमसमा स्नेहतो यतः । देवोप्याह यमं भूयः किं करोमि महामते

“ແທ້ຈິງ ແມ່ຂອງພວກເຮົາຫາຜູ້ໃດເທົ່າທຽມໃນຄວາມເມດຕາບໍ່ໄດ້” ແລ້ວເທວະໄດ້ກ່າວກັບຍະມະອີກວ່າ: “ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ, ຂ້າຄວນເຮັດຢ່າງໃດ?”

Verse 51

सौख्यात्कस्य न दुःखं स्यादथवा कर्मसंततिः । अनिवार्या भवस्यापि का कथान्येषु जंतुषु

ຈາກຄວາມສຸກ ຜູ້ໃດຈະບໍ່ເກີດທຸກຂ໌? ສາຍຕໍ່ເນື່ອງແຫ່ງຜົນກຳເປັນສິ່ງຫຼີກບໍ່ພົ້ນ—ແມ່ນແຕ່ພຣະສິວະ; ແລ້ວຈະກ່າວເຖິງສັດມີຊີວິດອື່ນໆ ຢ່າງໃດ

Verse 52

कृकवाकुस्तव पदे स क्रिमिं भक्षयिष्यति । खंजं च रुचिरं चैव पादमेतद्भविष्यति

ນົກຍາງຈະກິນແມ່ທ້ອງທີ່ຢູ່ໃນຕີນຂອງເຈົ້າ; ແລະຕີນນັ້ນເອງຈະກາຍເປັນກະເຜົາ—ແຕ່ຍັງຄົງເບິ່ງງາມນ່າຊົມ

Verse 53

एवमुक्तः समाश्वस्तस्तपस्तीव्रं चकार ह । वैराग्यात्पुष्करे तीर्थे फलफेनानिलाशनः

ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ລາວກໍສະຫງົບໃຈ ແລະເລີ່ມບໍາເນີນຕະປະອັນເຂັ້ມກ້າ. ດ້ວຍວິຣາກຍະ ທີ່ຕີຣຖະປຸສກະຣະ ລາວດໍາລົງຊີວິດດ້ວຍຜົນໄມ້ ຟອງ ແລະແມ່ນແຕ່ລົມເປັນອາຫານ

Verse 54

पितामहं समाराध्य यावद्वर्षायुतं पुनः । तपःप्रभावाद्देवेशः संतुष्टः पद्मसंभवः

ເມື່ອໄດ້ບູຊາພິຕາມະຫະ ພຣະພຣະຫມາ ຢ່າງຖືກທໍານຽມຕະຫຼອດໝື່ນປີ ດ້ວຍອໍານາດແຫ່ງຕະປະນັ້ນ ພຣະເທວະເອສະ—ປັດມະສຳພະວະ ຜູ້ເກີດຈາກດອກບົວ—ກໍພໍພຣະໄທ

Verse 55

वव्रे स लोकपालत्वं पितृलोकं तथाक्षयं । धर्माधर्मात्मकस्यास्य जगतस्तु परीक्षणम्

ລາວໄດ້ເລືອກຕໍາແໜ່ງເປັນໂລກະປາລະ (ຜູ້ພິທັກໂລກ) ເລືອກປິຕຣິໂລກະອັນບໍ່ເສື່ອມສູນ ແລະເລືອກໜ້າທີ່ກວດສອບໂລກນີ້ທີ່ມີທັງທຳມະ ແລະອະທຳມະ

Verse 56

एवं स लोकपालत्वमगमत्पद्मसंभवात् । पितॄणामाधिपत्यं च धर्माधर्मस्य चानघ

ດັ່ງນັ້ນ ດ້ວຍພຣະບັນຊາຂອງປັດມະສຳພະວະ ພຣະພຣະຫມາ ລາວຈຶ່ງໄດ້ຮັບຕໍາແໜ່ງໂລກະປາລະ; ແລະໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ລາວຍັງໄດ້ອໍານາດເຫນືອປິຕຣິທັງຫຼາຍ ແລະເຫນືອທຳມະ-ອະທຳມະດ້ວຍ

Verse 57

विवस्वानथ तज्ज्ञात्वा संज्ञायाः कर्मचेष्टितं । त्वष्टुः समीपमगमदाचचक्षे सरोषवान्

ແລ້ວ ວິວັສວານ ເມື່ອຮູ້ເຖິງການກະທຳແລະຄວາມປະພຶດຂອງ ສັມຍາ ແລ້ວ ກໍໄປໃກ້ ທວັສຕຣິ ແລະເວົ້າດ້ວຍຄວາມໂກດ.

Verse 58

तमुवाच ततस्त्वष्टा सांत्वपूर्वमिदं वचः । तवासहंती भगवंस्तेजस्तीव्रं तमोनुद

ແລ້ວ ທວັສຕຣິ ໄດ້ເວົ້າປອບໃຈກ່ອນວ່າ: “ໂອ ພະພະຄະວານ, ຜູ້ຂັບໄລ່ຄວາມມືດ, ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ອາດທົນຕໍ່ລັດສະໝີອັນແຮງກ້າຂອງທ່ານໄດ້.”

Verse 59

बडवारूपमास्थाय मत्सकाशमिहागता । निवारिता मया सा च त्वद्भयेन दिवस्पते

ນາງໄດ້ຮັບຮູບເປັນ ບະດະວາ (ແມ່ມ້າ) ແລ້ວມາຮອດຕໍ່ໜ້າຂ້າພະເຈົ້າທີ່ນີ້; ແລະ ໂອ ດິວັສປະຕິ ເນື່ອງຈາກຢ້ານທ່ານ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຫ້າມນາງໄວ້.

Verse 60

यस्मादविज्ञातमना मत्सकाशमिहागता । तस्मान्मदीयं भवनं प्रवेष्टुं न तवार्हति

ເນື່ອງຈາກທ່ານມາຫາຂ້າພະເຈົ້າທີ່ນີ້ດ້ວຍໃຈຄິດທີ່ບໍ່ໄດ້ເຜີຍແຈ້ງ, ດັ່ງນັ້ນທ່ານຈຶ່ງບໍ່ຄວນເຂົ້າເຮືອນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ.

Verse 61

एवमुक्ता जगामाशु मरुदेशमनिंदिता । बडवारूपमास्थाय भूतले संप्रतिष्ठिता

ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ນາງຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ກໍໄປຢ່າງໄວສູ່ແດນທະເລຊາຍ; ແລ້ວຮັບຮູບເປັນແມ່ມ້າ ແລະຕັ້ງຢູ່ເທິງພື້ນດິນ.

Verse 62

तस्मात्प्रसादं कुरु मे यद्यनुग्रहभागहम् । अपनेष्यामि ते तेजः कृत्वा यंत्रे दिवाकरम्

ດັ່ງນັ້ນ ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ໄດ້ຮັບສ່ວນແຫ່ງພຣະອະນຸເຄາະຂອງທ່ານແທ້ ຂໍພຣະອົງປະທານປຣະສາດແກ່ຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະນໍາພຣະສຸລິຍະໄວ້ໃນຢັນຕຣະ ແລ້ວຫຼຸດທອນຣັດສະມີຂອງທ່ານ.

Verse 63

रूपं तव करिष्यामि लोकानंदकरं प्रभो । तथेत्युक्तः स रविणा भ्रमे कृत्वा दिवाकरं

“ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປັ້ນຮູບຂອງທ່ານໃຫ້ເປັນຄວາມປິຕິແກ່ລົກທັງຫຼາຍ” ເມື່ອພຣະຣະວິກ່າວວ່າ “ຕະຖາສຕຸ” ເຂົາຈຶ່ງໃຫ້ພຣະທິວາກະຣະໝຸນວຽນເພື່ອປັບຮູບ.

Verse 64

पृथक्चकार तेजश्च चक्रं विष्णोः प्रकल्पयत् । त्रिशूलं चापि रुद्रस्य वज्रमिंद्रस्य चापरं

ຕໍ່ມາ ເຂົາໄດ້ແຍກເທຊະອັນທິບອອກ ແລ້ວສ້າງຈັກຣະຂອງພຣະວິສນຸ; ດັ່ງນັ້ນດ້ວຍ ເຂົາໄດ້ເຮັດຕຣິສູລຂອງພຣະຣຸທຣະ ແລະຍັງເຮັດວັຊຣະຂອງພຣະອິນທຣະອີກດ້ວຍ.

Verse 65

दैत्यदानवसंहर्तृ सहस्रकिरणात्मकं । रूपं चाप्रतिमं चक्रे त्वष्टा पद्भ्यामृते महत्

ທວັສຕຣິ ໄດ້ປັ້ນຮູບອັນບໍ່ມີສິ່ງໃດເທົ່າທຽມ—ເປັນຜູ້ທໍາລາຍໄດຕະຍະແລະດານະວະ ສ່ອງສະຫວ່າງດຸດພັນຣັດສະມີ—ໃຫຍ່ໂຕແລະມະຫາອໍານາດ ແຕ່ເວັ້ນບໍ່ໄດ້ເຮັດພຣະບາດ.

Verse 66

न शशाक च तद्द्रष्टुं पादरूपं रवेः पुनः । अद्यापि च ततः पादौ न कश्चित्कारयेत्क्वचित्

ແລະເຂົາກໍບໍ່ສາມາດເຫັນຮູບແຫ່ງພຣະບາດຂອງພຣະສຸລິຍະນັ້ນອີກເລີຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົນທຸກມື້ນີ້ ບໍ່ຄວນໃຫ້ຜູ້ໃດ ທີ່ໃດ ສັ່ງໃຫ້ສ້າງຮູບພຣະບາດນັ້ນ.

Verse 67

यः करोति स पापिष्ठो गतिमाप्नोति निंदितां । कुष्ठरोगमवाप्नोति लोकेस्मिन्दुःखसंज्ञितं

ຜູ້ໃດກະທຳການນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນເປັນຄົນບາບຢ່າງຍິ່ງ ແລະໄດ້ຮັບຄະຕິອັນຖືກຕຳນິ; ໃນໂລກນີ້ເອງກໍຈະເປັນໂລກຂີ້ກະດົງ (ກຸດຖະ) ອັນເປັນນາມແຫ່ງຄວາມທຸກຂ໌.

Verse 68

तस्मान्न धर्मकामार्थी चित्रेष्वायतनेषु च । न क्वचित्कारयेत्पादौ देवदेवस्य धीमतः

ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ປາຖະໜາ ທັມມະ, ກາມະ ແລະ ອັດຖະ ບໍ່ພຶງໃຫ້ເຮັດຫຼືວາດ “ພຣະບາດ” ຂອງພຣະເຈົ້າເຫນືອເທວະທັງປວງຜູ້ມີປັນຍາ ບໍ່ວ່າໃນຮູບວາດ ຫຼືໃນສະຖານທີ່ສັກສິດ/ວິຫານ ທີ່ໃດກໍຕາມ.

Verse 69

ततः स भगवान्गत्वा भूर्लोकममराधिपः । कामयामास कामार्तो मुख एव दिवाकरः

ຕໍ່ມາ ພຣະພະຄະວານ ຜູ້ເປັນຈອມແຫ່ງອະມະຣະ ໄດ້ໄປສູ່ພູໂລກ; ແລະ ທິວາກະຣະ—ຜູ້ມີດວງອາທິດເປັນໃບໜ້າ—ເມື່ອຖືກກາມະຮົ່ມເຮັດ ກໍເລີ່ມໂຫຍຫາປາຖະໜາ.

Verse 70

अश्वरूपेण महता तेजसा च समन्वितः । संज्ञा च मनसा क्षोभमगमद्भयविह्वला

ພ້ອມດ້ວຍເທຊະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ພຣະອົງປາກົດໃນຮູບມ້າ; ແລະ ສັມຍາ ເມື່ອຫວາດກົວຈົນຫວັ່ນໄຫວ ຈິດໃຈກໍປັ່ນປ່ວນ ແລະຖືກຄວາມຢ້ານຄອບງຳ.

Verse 71

नासापुटाभ्यामुत्सृष्टं परोयमिति शंकया । तस्याथ रेतसो जातावश्विनाविति नः श्रुतम्

ດ້ວຍຄວາມສົງໄສວ່າ “ຜູ້ນີ້ແມ່ນຄົນອື່ນ” ຈຶ່ງປ່ອຍເຊື້ອອອກທາງຮູຈົມູກທັງສອງ; ແລະຈາກເຊື້ອນັ້ນ—ດັ່ງທີ່ເຮົາໄດ້ຍິນ—ອັດສະວິນທັງຄູ່ຜູ້ເປັນຝາແຝດກໍເກີດຂຶ້ນ.

Verse 72

दस्रौ श्रुतित्वात्संजातौ नासत्यौ नासिकाग्रतः । ज्ञात्वा चिराच्च तं देवं संतोषमगमत्परं

ເນື່ອງຈາກເກີດຂຶ້ນດ້ວຍການໄດ້ຍິນ ພວກເຂົາຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ “ດັສຣາ”; ແລະເພາະເກີດທີ່ປາຍດັ່ງ ຈຶ່ງຮູ້ຈັກກັນວ່າ “ນາສັດຍະ”. ຕໍ່ມາເມື່ອຮູ້ແຈ້ງເທວະນັ້ນ ລາວກໍໄດ້ບັນລຸຄວາມພໍໃຈສູງສຸດ.

Verse 73

विमानेनागमत्स्वर्गे पत्न्या सह मुदान्वितः । सावर्ण्योपि मनुर्मेरावद्यापि तपते तपः

ລາວມີຄວາມປິຕິຍິນດີພ້ອມກັບພັນລະຍາ ໄດ້ຂຶ້ນວິມານທິບ ໄປສູ່ສະຫວັນ. ແລະ “ສາວັນຍະ ມະນຸ” ຈົນທຸກມື້ນີ້ກໍຍັງບຳເພັນຕະປະຢູ່ເທິງພູເມຣຸ.

Verse 74

शनिस्तपोबलाच्चापि ग्रहाणां समतां गतः । यमुना तपती चैव पुनर्नद्यौ बभूवतुः

ດ້ວຍພະລັງແຫ່ງຕະປະ “ຊະນິ” ກໍໄດ້ບັນລຸຄວາມເທົ່າເທົ່າກັນໃນຫມູ່ດາວເຄາະ. ແລະ ຍະມຸນາ ກັບ ຕະປະຕີ ກໍກັບຄືນເປັນແມ່ນ້ຳອີກຄັ້ງ.

Verse 75

विष्ठिर्घोरात्मिका तद्वत्कालत्वेन व्यवस्थिता । मनोर्वैवस्वतस्यापि दश पुत्रा महाबलाः

ດັ່ງນັ້ນ “ວິດຖິ” ຜູ້ມີສະພາບນ່າຢ້ານ ຖືກສະຖາປະນາໃຫ້ເປັນຮູບແຫ່ງ “ກາລະ” (ເວລາ). ແລະ ມະນຸ ໄວວັສວະຕະ ກໍມີບຸດຜູ້ມີພະລັງຍິ່ງ 10 ອົງ.

Verse 76

इलस्तु प्रथमस्तेषां पुत्रेष्ट्या समकल्पि यः । इक्ष्वाकुः कुशनाभश्च अरिष्टो धृष्ट एव च

ໃນບຸດເຫຼົ່ານັ້ນ “ອິລະ” ເປັນອົງທຳອິດ ຜູ້ເກີດຈາກພິທີ “ປຸດເຣສະຕິ” (ພິທີຂໍບຸດ). ແລະຍັງມີ “ອິກສະວາກຸ” “ກຸຊະນາພະ” “ອະຣິດຖະ” ແລະ “ທຣິດຖະ” ອີກດ້ວຍ.

Verse 77

नरिष्यंतः करूषश्च शर्यातिश्च महाबलः । पृषध्रश्चाथ नाभागः सर्वे ते दिव्यमानुषाः

ນຣິສະຍັນຕະ, ກະຣູສະ ແລະ ສະຣະຍາຕິຜູ້ມີພະລັງ; ອີກທັງ ປຣິສະທຣະ ແລະ ນາພາກ—ທຸກອົງເປັນດຸຈເທວະໃນຫມູ່ມະນຸດ.

Verse 78

अभिषिच्य मनुः पूर्वमिलं पुत्रं स धार्मिकम् । जगाम तपसे भूयः पुष्करं स तपोवनं

ມະນູໄດ້ປະກອບພິທີອະພິເສກໃຫ້ບຸດຜູ້ຖືທຳ ອິລະ (ອິລາ) ເປັນກະສັດກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງອອກໄປບຳເພັນຕະປະອີກ ສູ່ປຸສະກະຣະ ປ່າແຫ່ງຕະປະນັ້ນ.

Verse 79

अथाजगाम सिध्यर्थं तस्य ब्रह्मा वरप्रदः । वरं वरय भद्रं ते मानवेय यथेप्सितं

ຕໍ່ມາ ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ປະທານພອນ ໄດ້ມາເພື່ອໃຫ້ຈຸດປະສົງຂອງເຂົາສຳເລັດ ແລະກ່າວວ່າ: “ຈົ່ງເລືອກພອນເຖີດ ຜູ້ເປັນສິຣິ—ໂອ ຜູ້ສືບສາຍມະນູ—ປາດຖະນາສິ່ງໃດກໍຂໍໄດ້”

Verse 80

उवाच स तदा देवं पद्माक्षं पद्मजं विभुं । वंशे मे धर्मसंयुक्ताः पृथिव्यां सर्वपार्थिवाः

ແລ້ວເຂົາໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະເທວະຜູ້ມີອຳນາດສູງສຸດ—ຜູ້ມີນັຍນາດຸຈດອກບົວ ແລະເກີດຈາກດອກບົວ—ວ່າ: “ໃນວົງສາຂອງຂ້າ ຂໍໃຫ້ກະສັດທັງປວງໃນແຜ່ນດິນ ຈົ່ງປະກອບພ້ອມດ້ວຍທຳ”

Verse 81

भवेयुरीश्वराः स्वामिन्प्रसादात्तव कंजज । तथेत्युक्त्वा तु देवेशस्तत्रैवांतरधीयत

“ໂອ ພຣະອົງຜູ້ເປັນນາຍ, ໂດຍພຣະກະຣຸນາຂອງພຣະອົງ ຂໍໃຫ້ພວກເຮົາເປັນຜູ້ປົກຄອງອັນເປັນເອກະລາດ, ໂອ ກັນຊະຈະ (ເກີດຈາກດອກບົວ)!” ເມື່ອກ່າວ “ຕະຖາສະຕຸ” ແລ້ວ ຈອມເທວະກໍອັນຕະທານໄປທີ່ນັ້ນເອງ.

Verse 82

ततोयोध्यां समागत्य समतिष्ठद्यथा पुरा । अथैकदा रथारूढ इलो निज सुतो मनोः

ແລ້ວທ່ານໄດ້ມາຮອດອະໂຍທະຍາ ແລະພັກອາໄສຢູ່ທີ່ນັ້ນດັ່ງເກົ່າ. ຄັ້ງໜຶ່ງ ອິລາ—ບຸດແທ້ຂອງມນູ—ໄດ້ຂຶ້ນນັ່ງເທິງລົດສົງຄາມ.

Verse 83

निर्जगामार्थसिध्यर्थमिनप्रायां महीमिमां । भ्रमन्द्वीपानि सर्वाणि क्ष्माभृतः संप्रसाधयन्

ພຣະອົງໄດ້ອອກເດີນທາງໃນໂລກນີ້—ທີ່ເກືອບບໍ່ມີເຂົ້າກິນ—ເພື່ອໃຫ້ພະປະສົງສຳເລັດ; ແລະທ່ອງໄປທົ່ວທຸກດວີປາ ນຳບັນດາກະສັດຜູ້ຄ້ຳຈຸນແຜ່ນດິນໃຫ້ເຂົ້າສູ່ລະບຽບວິໄນອັນຖືກທຳນອງ.

Verse 84

जगामोपवनं शंभोरथाकृष्टः प्रतापवान् । कल्पद्रुमलताकीर्णं नाम्ना शरवणं महत्

ແລ້ວຜູ້ມີລິດເດດແລະກຽດສັກສີນັ້ນ ດັ່ງຖືກດຶງນຳໄປຫາອຸທະຍານຂອງສັມພູ ໄດ້ເດີນທາງເຖິງປ່າໃຫຍ່ນາມວ່າ ສະຣະວະນະ ອັນໜາແນ້ນໄປດ້ວຍເຖົາວັນຂອງຕົ້ນກັລປະດຣຸມຜູ້ບັນດານປາຖະໜາ.

Verse 85

रमते यत्र देवेशः सोमः सोमार्द्धशेखरः । उमया समयस्तत्र पुरा शरवणे कृतः

ທີ່ນັ້ນເອງ ບ່ອນທີ່ເທວະເອກແຫ່ງເທວະທັງປວງ—ໂສມະ ຜູ້ປະດັບຈັນທຣາເສວຢູ່ເທິງເສົາຫົວ—ສຳລານໃນລີລາ ໃນອະດີດການ ໄດ້ມີສັດສັນຍາອັນສັກສິດກັບອຸມາ ໃນປ່າສະຣະວະນະນັ້ນ.

Verse 86

पुंनामसंज्ञं यत्किंचिदागमिष्यति नो वनं । स्त्रीत्वमेष्यति तत्सर्वं दशयोजनमंडले

ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ມີນາມແລະສັນຍາເປັນເພດຊາຍ ຫາກເຂົ້າມາໃນປ່າຂອງພວກເຮົາ ພາຍໃນວົງຂອບເຂດສິບໂຢຊະນາ ທັງໝົດນັ້ນຈະກາຍເປັນສະຕຣີ.

Verse 87

अज्ञातसमयो राजा इलः शरवणं गतः । स्त्रीत्वं जगाम सहसा बडवाश्वोऽभवत्क्षणात्

ໂດຍບໍ່ຮູ້ເວລາແລະເງື່ອນໄຂທີ່ຫ້າມ ພະຣາຊາອິລາໄດ້ເຂົ້າໄປໃນປ່າສະຣະວະນະ; ທັນໃດນັ້ນກໍກາຍເປັນຍິງ ແລະໃນຂະນະດຽວກັນກໍກາຍເປັນບະຑະວາສະວະ.

Verse 88

पुरुषत्वे कृतं सर्वं स्त्रीकाये विस्मृतं ततः । इलेति साभवन्नारी पीनोन्नतघनस्तनी

ທຸກຢ່າງທີ່ເຄີຍເຮັດໃນພາວະບຸລຸດ ເມື່ອເຂົ້າສູ່ກາຍຍິງກໍຖືກລືມໝົດ; ດັ່ງນັ້ນນາງເປັນສະຕຣີນາມ ‘ອິລາ’ ມີອົງອົມເຕັມ ຍົກສູງ ແລະແນ່ນຫນາ.

Verse 89

उन्नतश्रोणिजघना पद्मपत्रायतेक्षणा । पूर्णेन्दुवदना तन्वी विलासिन्यसितेक्षणा

ສະໂພກແລະຂາອ່ອນອວບງາມພໍດີ; ດວງຕາຍາວດັ່ງກີບບົວ. ໃບໜ້າດັ່ງຈັນເຕັມດວງ ເອວບາງອ່ອນຊ້ອຍ ມີລີລາຫຼິ້ນພາ ແລະຕາດຳຊວນຫຼົງ.

Verse 90

पीनोन्नतायतभुजा नीलकुंचितमूर्द्धजा । तनुलोमा सुवदना मृदुगद्गदभाषिणी

ແຂນຂອງນາງອົມເຕັມ ຍົກສູງ ແລະຍາວ; ຜົມດຳເປັນລອນຄົບງາມ. ມີຂົນນຸ່ມລະອຽດ ໃບໜ້າງາມ ແລະເວົ້າດ້ວຍສຽງອ່ອນໂຍນ ສັ່ນເບົາໆດ້ວຍອາລົມ.

Verse 91

श्यामागौरेण वर्णेन तनुताम्रनखांकुरा । कार्मुकभ्रूयुगोपेता हंसावरणगामिनी

ຜິວພັນອອກຄ່ອນຄຳແຕ່ສະຫວ່າງ; ນິ້ວມືຮຽວ ປາຍເລັບແດງດັ່ງທອງແດງ. ຄິ້ວຄູ່ໂຄ້ງດັ່ງຄັນທະນູ ແລະຍ່າງຢ່າງອ່ອນຊ້ອຍດັ່ງຫົງ.

Verse 92

भ्रममाणा वने तस्मिन्चिंतयामास भामिनी । को मे पिता वा भ्राता वा को मे त्राता भवेदिह

ນາງຜູ້ທຸກໃຈເດີນຫຼົງຢູ່ໃນປ່ານັ້ນ ແລ້ວຄິດໃນໃຈວ່າ: “ພໍ່ຂ້ອຍແມ່ນໃຜ ຫຼືອ້າຍນ້ອງຂ້ອຍແມ່ນໃຜ? ທີ່ນີ້ໃຜຈະເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງຂ້ອຍໄດ້?”

Verse 93

कस्य भर्त्तुरहं दत्ता कियद्वर्षास्मि भूतले । चिंतयंती च ददृशे सोमपुत्रेण साङ्गना

“ຂ້ອຍຖືກມອບໃຫ້ແກ່ຜົວຂອງໃຜ ແລະຂ້ອຍຢູ່ໃນໂລກນີ້ກີ່ປີແລ້ວ?” ໃນຂະນະທີ່ນາງຄິດຢູ່ນັ້ນ ນາງພ້ອມຜູ້ຕິດຕາມຖືກເຫັນໂດຍບຸດແຫ່ງໂສມະ (ຈັນທຣາ) ຄື ພຸດະ

Verse 94

इलारूप समाक्षिप्त मनसा वरवर्णिनी । बुधस्तदाप्तये यत्नमकरोत्कामपीडितः

ນາງຜູ້ງາມມີໃຈຖືກດຶງດູດໂດຍຮູບຂອງອິລາ; ພຸດະຜູ້ຖືກກາມຕັນຫາບີບຄັ້ນ ຈຶ່ງພະຍາຍາມເພື່ອໄດ້ນາງ

Verse 95

विशिष्टाकारवान्मुंडी स कमंडलुपुस्तकः । वेणुदंडकृतावेशः पवित्रक खनित्रकः

ທ່ານມີຮູບລັກສະນະໂດດເດັ່ນ ຫົວໂກນ; ຖືກະມັນດະລຸແລະຄຳພີ. ຖືໄມ້ໄຜ່ເປັນຄັນທອນ ແລະມີວົງຫຍ້າກຸສະອັນບໍລິສຸດ ກັບຈອບນ້ອຍຕິດກາຍ

Verse 96

द्विजरूपः शिखी ब्रह्म निगदन्कर्णकुंडली । वटुभिश्चार्थिभिर्युक्तः समित्पुष्पकुशोदकैः

ພຣະພຣົມໄດ້ສວມຮູບເປັນທະວິຊະ (ພຣາຫມັນ) ມີມວຍຜົມແລະຕຸ້ມຫູ ແລ້ວກ່າວຖ້ອຍຄຳອັນສັກສິດ; ມີນັກສຶກສາໜຸ່ມແລະຜູ້ມາຂໍພຶ່ງພາຕິດຕາມ ຖືຟືນພິທີ ດອກໄມ້ ຫຍ້າກຸສະ ແລະນ້ຳ

Verse 97

कालेन्विष्यां ततस्तस्मिन्नाजुहाव स तामिलाम् । बहिर्वनस्यांतरितः किल पादपमंडपे

ຕໍ່ມາເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ ເຂົາໄດ້ຄົ້ນຫາແລ້ວເອີ້ນນາງທາມິນຜູ້ນັ້ນຢູ່ທີ່ນັ້ນ—ປານດັ່ງນາງຊ່ອນຢູ່ຂ້າງໃນປ່າ ໃຕ້ຮົ່ມໄມ້ ໃນມຸງໃບໄມ້.

Verse 98

ससंभ्रममकस्माच्च सोपालंभमिवाभवत् । त्यक्त्वाग्निहोत्रशुश्रूषां क्व गता मंदिरान्मम

ທັນໃດນັ້ນເຂົາກໍຕື່ນຕົກ ປານດັ່ງຕຳນິວ່າ: “ລະທິ້ງການປະຄອງອັກນິໂຫຕຣະແລ້ວ ເຈົ້າໄປໃສ—ຫ່າງຈາກເຮືອນຂ້າ?”

Verse 99

इयं विहारवेला ते अतिक्रामति सांप्रतम् । एह्येहि पृथुसुश्रोणि संभ्रांता केन हेतुना

ເວລາສຳລັບການພັກຜ່ອນຂອງເຈົ້າກຳລັງຜ່ານໄປໃນບັດນີ້. ມາເຖີດ ມາເຖີດ ໂອ້ຜູ້ມີສະໂພກກວ້າງ—ເຈົ້າຕື່ນຕົກເພາະຫຍັງ ແລະດ້ວຍເຫດໃດ?

Verse 100

इयं सायंतनी वेला विहारस्येह वर्त्तते । कृत्वोपलेपनं पुष्पैरलंकुरु गृहं मम

ນີ້ແມ່ນເວລາຍາມແລງສຳລັບການພັກຜ່ອນຢູ່ນີ້. ຫຼັງຈາກປູນປະລິມ (ຊຳລະໃຫ້ສະອາດ) ແລ້ວ ຈົ່ງປະດັບເຮືອນຂ້າດ້ວຍດອກໄມ້.

Verse 101

साब्रवीद्विस्मृताहं च सर्वमेव तपोधन । आत्मानं त्वां च भर्त्तारं कुलं च वद मेनघ

ນາງກ່າວວ່າ: “ໂອ້ ດາບົດຜູ້ມັ່ງຄັ່ງດ້ວຍຕະປະ ຂ້າພະເຈົ້າລືມທຸກສິ່ງແລ້ວ. ຂໍທ່ານບອກເຖິງຂ້າພະເຈົ້າ ເຖິງທ່ານດ້ວຍ ເຖິງສາມີຂ້າພະເຈົ້າ ແລະເຖິງຕະກູນຂ້າພະເຈົ້າ ໂອ້ຜູ້ມືດດັ່ງເມກ.”

Verse 102

बुधः प्रोवाच तां तन्वीमिला त्वं वरवर्णिनी । अहं च कामुको नाम बहुविद्यो बुधः स्मृतः

ພຣະພຸດະໄດ້ກ່າວແກ່ນາງສາວຜູ້ອ່ອນຊ້ອຍນັ້ນວ່າ: “ໂອ ອິລາ ຜູ້ມີຜິວພັນງາມລ້ຳ, ຂ້າຖືກເອີ້ນວ່າ ກາມຸກະ; ແລະເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ ພຸດະ ຜູ້ຮອບຮູ້ວິຊາຫຼາຍປະການ.”

Verse 103

तेजस्विनः कुले जातः पिता मे ब्राह्मणाधिपः । इति सा तस्यवचनात्प्रविष्टा बुधमंदिरम्

“ພໍ່ຂອງຂ້າເປັນປະມຸກແຫ່ງພຣາຫມັນ ເກີດໃນຕະກູນອັນຮຸ່ງເຮືອງ” ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳນັ້ນ ນາງຈຶ່ງເຂົ້າໄປສູ່ເຮືອນພັກຂອງ຤ິສີພຸດະ

Verse 104

रत्नस्तंभसमाकीर्णं दिव्यमायाविनिर्मितम् । इला कृतार्थमात्मानं मेने तद्भवने स्थिता

ພຣະວິຫານນັ້ນເຕັມໄປດ້ວຍເສົາຫີນມະນີອັນລ້ຳຄ່າ ແລະຖືກສ້າງດ້ວຍມາຍາທິບ. ອິລາຢູ່ໃນນັ້ນແລ້ວ ກໍເຫັນຕົນເອງວ່າໄດ້ສຳເລັດສົມປາດຖະໜາແທ້

Verse 105

अहो वृत्तमहोरूपमहो धनमहोकुलम् । मम चास्य च भर्त्तुर्वा अहो लावण्यमुत्तमम्

“ໂອ້! ຄວາມປະພຶດຊ່າງດີງາມ! ໂອ້! ຮູບງາມຊ່າງລ້ຳ! ໂອ້! ຊັບສິນຊ່າງຫຼາຍ! ໂອ້! ຕະກູນຊ່າງສູງສົ່ງ! ແລະຈະເປັນຂອງຂ້າ ຫຼືຂອງເຂົາ ຫຼືຂອງສາມີຂ້າ—ໂອ້! ຄວາມງາມອັນຍອດຢ່າງຫາທຽບບໍ່ໄດ້!”

Verse 106

रेमे च सा तेन सममतिकालमिला वने । सर्वभोगमये गेहे यथेंद्रभवने तथा

ແລ້ວນາງກໍຮື່ນເຮີງກັບເຂົາເປັນເວລາຍາວນານໃນປ່າອິລາ ໃນເຮືອນທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍສຸກພົກທຸກປະການ—ດຸດດັ່ງຢູ່ໃນວິມານຂອງພຣະອິນທຣາ

Verse 107

अथान्विष्यंतो राजानं भ्रातरस्तस्य मानवाः । इक्ष्वाकुप्रमुखा जग्मुस्तदा शरवणांतिकम्

ຕໍ່ມາ ເມື່ອພວກເຂົາອອກຄົ້ນຫາພຣະຣາຊາ ບັນດາພີ່ນ້ອງໃນສາຍມະນຸ ນຳໂດຍ ອິກສະວາກຸ ກໍໄດ້ໄປຮອດບໍລິເວນໃກ້ ສະຣະວະນາ ໃນເວລານັ້ນ

Verse 108

ततस्ते ददृशुः सर्वे वडवामग्रतः स्थिताम् । रत्नपर्यंतकिरणदीप्यमानामनुत्तमाम्

ແລ້ວພວກເຂົາທັງໝົດໄດ້ເຫັນ ຜູ້ມີໜ້າເປັນແມ່ມ້າ (ວະດະວາ) ຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າ—ສູງສຸດຫາຜູ້ເທົ່າບໍ່ໄດ້—ສ່ອງປະກາຍດ້ວຍລັດສະໝີຈົນເຖິງປາຍອະວະຍະທີ່ປະດັບດ້ວຍຮັດຕະນະ

Verse 109

संप्राप्य प्रत्यभिज्ञानात्सर्वे विस्मयमागताः । अयं चंद्रप्रभो नाम वाजी तस्य महात्मनः

ເມື່ອຈື່ຈຳໄດ້ແນ່ ພວກເຂົາທັງໝົດກໍຕົກຕະລຶງດ້ວຍຄວາມພິສົດ: “ນີ້ແມ່ນມ້ານາມ ຈັນທຣະປະພາ ຂອງມະຫາອາດມາຜູ້ນັ້ນ”

Verse 110

अगमद्वडवारूपमुत्तमं केन हेतुना । ततस्तु मैत्रावरुणिं पप्रच्छुः स्वपुरोहितम्

“ເພາະເຫດໃດ ຈຶ່ງໄດ້ບັນລຸຮູບອັນປະເສີດເປັນ ວະດະວາ (ແມ່ມ້າ)?” ແລ້ວພວກເຂົາຈຶ່ງຖາມ ໄມຕຣາວະຣຸນິ ຜູ້ເປັນປຸໂຣຫິດປະຈຳວົງຂອງຕົນ

Verse 111

किमेतदित्यभूच्चित्रं वद योगविदां वर । वसिष्ठोप्यब्रवीत्सर्वं दृष्ट्वा तं ध्यानचक्षुषा

“ນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ນ່າພິສົດຢ່າງຍິ່ງ—ຂໍຈົ່ງບອກເຖີດ ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ຜູ້ຮູ້ໂຍຄະ” ແລ້ວວະສິດຖະກໍໄດ້ເບິ່ງດ້ວຍ “ຕາແຫ່ງສະມາທິ” ແລະອະທິບາຍທຸກຢ່າງ

Verse 112

समयः शंभुदयिता कृतः शरवणे पुरा । यः पुमान्प्रविशेच्चात्र स नारीत्वमवाप्स्यति

ໃນການເກົ່າກ່ອນ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະສັມພູ ໄດ້ຕັ້ງກົດໄວ້ໃນປ່າສະຣະວະນະ: ບຸລຸດໃດເຂົ້າມາທີ່ນີ້ ຈະໄດ້ຮັບພາວະເປັນຍິງ.

Verse 113

अयमश्वोपि नारीत्वमगाद्राज्ञा सहैव तु । इलः पुरुषतामेति यथासौ धनदोपमः

ມ້ານີ້ກໍພ້ອມກັບພຣະຣາຊາ ໄດ້ກາຍເປັນຍິງໃນທັນທີ; ແລະ ອິລາ ກໍກັບຄືນເປັນບຸລຸດອີກຄັ້ງ—ດຸຈຜູ້ທຽບໄດ້ກັບທະນະດະ (ກຸເບຣ) ເຈົ້າແຫ່ງຊັບສິນ.

Verse 114

तथैव यत्नः कर्त्तव्य आराध्य च पिनाकिनम् । ततस्ते मानवा जग्मुर्यत्र देवो महेश्वरः

ດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຶງພາກພຽນຢ່າງແທ້ ແລະພຶງບູຊາພຣະປິນາກິນ (ພຣະສິວະ). ແລ້ວຊົນເຫຼົ່ານັ້ນໄປຍັງສະຖານທີ່ທີ່ພຣະເທວະມະເຫສວະຣະປະທັບຢູ່.

Verse 115

तुष्टवुर्विविधैः स्तोत्रैः पार्वतीपरमेश्वरौ । तावूचतुरलं चैष समयः किं नु सांप्रतं

ເຂົາທັງຫຼາຍໄດ້ສັນລະເສີນພຣະປາຣະວະຕີ ແລະ ພຣະປະຣະເມສວະຣະ ດ້ວຍບົດສະໂຕຕຣະນານາ. ແລ້ວທັງສອງຕັດວ່າ “ພໍແລ້ວ—ບັດນີ້ ໃນຂະນະນີ້ ມີເລື່ອງອັນໃດ?”

Verse 116

इक्ष्वाकोरश्वमेधेन यत्फलं स्यात्तदावयोः । दत्वा किंपुरुषो वीरः स भविष्यत्यसंशयम्

ຜົນບຸນໃດທີ່ເກີດຈາກອັດສະວະເມທະຍັນຂອງອິກສະວາກຸ ຜົນບຸນນັ້ນຈະມາເຖິງທ່ານທັງສອງ. ເມື່ອໄດ້ຖວາຍທານນີ້ແລ້ວ ວີຣະບຸລຸດນັ້ນຈະເປັນກິມປຸຣຸສະໂດຍບໍ່ສົງໄສ.

Verse 117

तथेत्युक्त्वा तु ते सर्वे जग्मुर्वैवस्वतात्मजाः । इष्ट्वाश्वमेधेन तत इला किंपुरुषोभवत्

ເມື່ອກ່າວວ່າ “ດັ່ງນັ້ນເຖີດ” ບຸດທັງຫມົດຂອງໄວວັສວະຕະກໍຈາກໄປ. ຕໍ່ມາ ຫຼັງຈາກປະກອບຍັດຍາ ອັສວເມທະ ອິລາກໍກາຍເປັນ ກິມປຸຣຸສະ.

Verse 118

मासमेकं पुमान्वीरः स्त्रीत्वं मासमभूत्पुनः । बुधस्य भवने तिष्ठन्निलो गर्भधरोभवत्

ໜຶ່ງເດືອນ ວີຣະນັ້ນເປັນຊາຍ; ແລ້ວອີກໜຶ່ງເດືອນກໍກາຍເປັນຍິງ. ເມື່ອພັກຢູ່ໃນວິຫານຂອງພຸທະ ນີລະກໍເປັນຜູ້ຖືພາ.

Verse 119

अजीजनत्पुत्रमेकमनेकगुणसंयुतम् । बुध उत्पाद्य तं पूरुं स स्वर्गमगमत्पुनः

ພຸທະໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດບຸດພຽງຜູ້ດຽວ ຜູ້ປະດັບດ້ວຍຄຸນຄ່າຫຼາຍປະການ ຄື ປູຣຸ; ແລ້ວທ່ານກໍກັບໄປສູ່ສະຫວັນອີກຄັ້ງ.

Verse 120

इलस्य नाम्ना तद्वर्षमिलावृतमभूत्तदा । सोमार्कवंशजो राजा इलोभूद्वंशवर्द्धनः

ໃນເວລານັ້ນ ດິນແດນນັ້ນໄດ້ຖືກເອີ້ນວ່າ “ອິລາວຶຕະ” ຕາມນາມຂອງອິລາ. ກະສັດອິໂລ ຜູ້ສືບສາຍຈາກຈັນທຣະວົງ ແລະ ສູຣະວົງ ເປັນຜູ້ເພີ່ມພູນວົງສາ.

Verse 121

एवं पुरूरवाः पूरोरभवद्वंशवर्द्धनः । इक्ष्वाकुरर्कवंशस्य तथैवोक्तो नरेश्वरः

ດັ່ງນັ້ນ ປຸຣູຣະວັສ ຜູ້ເກີດຈາກປູຣຸ ໄດ້ເປັນຜູ້ເພີ່ມພູນວົງສາ. ແລະທຳນອງດຽວກັນ ໂອ ພະອົງເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ ອິກສະວາກຸ ຖືກກ່າວວ່າເປັນປູ່ຍ່າຕົ້ນສາຍແຫ່ງສູຣະວົງ (ອາຣກະ).

Verse 122

इलः किंपुरुषत्वे च सुद्युम्न इति चोच्यते । पुनः पुत्रत्रयमभूत्सुद्युम्नस्यापराजितम्

ອິລາ ເມື່ອຢູ່ໃນພາວະເປັນກິມປຸຣຸສ ກໍຖືກເອີ້ນວ່າ “ສຸດຍຸມນ” ດ້ວຍ. ຕໍ່ມາ ສຸດຍຸມນມີບຸດສາມອົງ ຜູ້ບໍ່ອາດຖືກພິຊິດໄດ້.

Verse 123

उत्कलोथ गयस्तद्वद्धरिताश्वश्च वीर्यवान् । उत्कलस्योत्कला नाम गयस्य तु गयापुरी

ຕໍ່ມາມີ ອຸດກະລະ ແລະເຊັ່ນດຽວກັນມີ ຄະຍາ ອີກທັງ ຫຣິຕາສະວະ ຜູ້ມີພະລັງ. ແດນ/ນະຄອນຂອງອຸດກະລະ ຊື່ “ອຸດກະລາ” ແລະຂອງຄະຍາ ແມ່ນ “ຄະຍາປຸຣີ” ແທ້ໆ.

Verse 124

हरिताश्वस्य दिग्याम्या संज्ञाता कुरुभिः सह । प्रतिष्ठानेभिषिच्याथ स पुरूरवसं सुतम्

ຕໍ່ມາ ດິກຍາມຍາ ພ້ອມກັບພວກກຸຣຸ ໄດ້ຮັບຮູ້ຫຣິຕາສະວະ ແລະໄດ້ປະກອບພິທີອະພິເສກ ສະຖາປະນາ ປຸຣູຣະວັສ ບຸດຂອງລາວ ທີ່ປຣະຕິດຖານະ.

Verse 125

जगामेलावृतं भोक्तुं दिव्यं वर्षं फलाशनः । इक्ष्वाकुर्ज्येष्ठदायादो मध्यदेशमवाप्तवान्

ລາວດຳລົງຊີວິດດ້ວຍການກິນໝາກໄມ້ (ຜະລາຫາຣ) ແລ້ວໄປເພື່ອເສວຍສຸກໃນວັດສະອັນທິບຂອງອິລາວຣິຕະ. ແລະທາຍາດອົງໃຫຍ່ຂອງອິກສະວາກຸ ໄດ້ຮັບມັດຍະເທດ ຄືແດນກາງ.

Verse 126

नरिष्यंतस्य पुत्रोभूच्छुको नाम महाबलः । नाभागादंबरीषस्तु धृष्टस्य तु सुतत्रयम्

ນຣິສຍັນຕະ ມີບຸດຊື່ “ສຸກະ” ຜູ້ມີກຳລັງຫຼາຍ. ຈາກ ນາພາກະ ເກີດມີ ອັມບະຣີສະ; ແລະ ທຣິສຕະ ມີບຸດສາມອົງ.

Verse 127

धृष्टकेतुः स्वधर्माथो रणधृष्टश्च वीर्यवान् । आनर्तो नाम शर्यातेः सुकन्या चैव दारिका

ທຣິດເກຕຸ, ສະວະທັມມາ ແລະ ຣະນະທຣິດຜູ້ກ້າຫານ; ແລະຈາກ ຊະຣະຍາຕິ ມີຜູ້ໜຶ່ງນາມ ອານະຣະຕ ພ້ອມທັງທິດາສາວນາມ ສຸກັນຍາ ດ້ວຍ.

Verse 128

आनर्तस्याभवत्पुत्रो रोचमानः प्रतापवान् । आनर्तो नाम देशोभून्नगरी च कुशस्थली

ອານະຣະຕ ມີບຸດນາມ ໂຣຈະມານ ຜູ້ມີອານຸພາບກ້າຫານ. ຈາກທ່ານນັ້ນເກີດແຜ່ນດິນນາມ ‘ອານະຣະຕ’ ແລະນະຄອນໃນນັ້ນຄື ກຸສະສະຖະລີ.

Verse 129

रोचमानस्य रेवोभूद्रेवाद्रैवत एव च । ककुद्मी चापरं नाम ज्येष्ठः पुत्रशतस्य च

ຈາກ ໂຣຈະມານ ເກີດ ເຣວ; ແລະຈາກ ເຣວ ເກີດ ໄຣວະຕ. ໃນບັນດາບຸດຮ້ອຍຄົນ ບຸດຄົນໃຫຍ່ມີນາມວ່າ ກະກຸດມີ ດ້ວຍ.

Verse 130

रेवती तस्य सा कन्या भार्या रामस्य विश्रुता । करूषाच्चैव कारूषा बहवः प्रथिता भुवि

ທິດາຂອງທ່ານຄື ເຣວະຕີ ຜູ້ໂດງດັງເປັນພຣະມະເຫສີຂອງ ຣາມ. ແລະຈາກ ກະຣູສະ ຊົນກາຣູສະຈໍານວນຫຼາຍ ໄດ້ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນໂລກ.

Verse 131

पृषध्रो गोवधाच्छूद्रो गुरुशापादजायत । इक्ष्वाकुपुत्रा नाम्नाथ विकुक्षि निमिदंडकाः

ພຣິສະທຣະ ເນື່ອງຈາກໄດ້ຂ້າງົວ ຈຶ່ງກາຍເປັນ ຊູດຣະ ໂດຍຄໍາສາບແຊ່ງຂອງຄູ. ແລະໃນບັນດາບຸດຂອງ ອິກສະວາກຸ ມີນາມ ວິກຸກສິ, ນິມິ ແລະ ດັນຑະກະ.

Verse 132

श्रेष्ठाः पुत्रशतस्यासन्पंचाशच्चाथ तत्सुताः । मेरोरुत्तरतस्ते तु जाताः पार्थिवसत्तमाः

ໃນບັນດາບຸດທັງຮ້ອຍນັ້ນ ມີຫ້າສິບອົງເປັນຜູ້ປະເສີດຍິ່ງ; ແລະບຸດເຫຼົ່ານັ້ນ—ກະສັດຜູ້ສູງສຸດ—ເກີດຢູ່ທາງເໜືອຂອງພູເມຣຸ.

Verse 133

चत्वारिंशत्तथाष्टान्ये शतमध्ये च येभवन् । मेरोर्दक्षिणतश्चैव राजानस्ते प्रकीर्तिताः

ກະສັດເຫຼົ່ານັ້ນ—ຈຳນວນສີ່ສິບແປດອົງ ແລະອື່ນໆທີ່ເຕີມໃຫ້ຄົບຮ້ອຍ—ໄດ້ຖືກກ່າວຂານວ່າຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງພູເມຣຸ.

Verse 134

ज्येष्ठात्ककुत्स्थनामाभूत्सुतस्तस्य सुयोधनः । तस्य पुत्रः पृथृर्नाम विश्वस्तस्य पृथोः सुतः

ຈາກຜູ້ເປັນພີ່ໃຫຍ່ ໄດ້ເກີດບຸດນາມ ກະກຸດສະຖະ; ບຸດຂອງທ່ານແມ່ນ ສຸໂຢທະນະ. ບຸດຂອງສຸໂຢທະນະນາມ ປຶຖຶ; ແລະ ວິສະວັສຕະ ແມ່ນບຸດຂອງ ປຶຖຸ ນັ້ນ.

Verse 135

आर्द्रस्तस्य च पुत्रोभूद्युवनाश्वस्ततोभवत् । युवनाश्वस्य पुत्रोभूच्छावस्तो नाम वीर्यवान्

ແລະບຸດຂອງທ່ານແມ່ນ ອາດຣາ; ຈາກນັ້ນເກີດ ຢຸວະນາສະວະ. ບຸດຂອງຢຸວະນາສະວະ ຊື່ ສາວັສຕະ ເປັນຜູ້ກ້າຫານມີພະລັງ

Verse 136

निर्मिता येन शावस्ती ह्यंगदेशे नराधिप । शावस्ताद्बृहदश्वो भूत्कुवलाश्वस्ततोभवत्

ໂອ ນະຣາທິປ (ພຣະມະຫາກະສັດ), ທ່ານນັ້ນແຫຼະໄດ້ສ້າງເມືອງ ສຣາວັສຕີ ໃນແດນອັງກະ. ຈາກ ສາວັສຕະ ເກີດ ບຣິຫະດະສະວະ ແລະຈາກນັ້ນເກີດ ກຸວະລາສະວະ.

Verse 137

धुंधुमारत्वमगमद्धुंधुं हत्वाऽसुरं पुरा । तस्य पुत्रास्त्रयो जाता दृढाश्वो घृणिरेव च

ໃນການເກົ່າກ່ອນ ພຣະອົງໄດ້ປາບອະສຸຣ ດຸມທຸ (Dhuṃdhu) ແລ້ວບັນລຸນາມແລະສະຖານະອັນສັກສິດ “ດຸມທຸມາຣ” (Dhuṃdhumāra)។ ພຣະອົງມີພຣະຣາຊບຸດສາມອົງ—ດຣິຑາຊະວະ (Dṛḍhāśva), ຄຣິນິ (Ghṛṇi) ແລະອີກອົງໜຶ່ງ។

Verse 138

कपिलाश्वश्च विख्यातो धौंधुमारिः प्रतापवान् । दृढाश्वस्य प्रमोदस्तु हर्यश्वस्तस्य चात्मजः

ກະປິລາຊະວະ (Kapilāśva) ໂດງດັງເປັນວີຣະບຸລຸດຜູ້ກ້າ ຜູ້ປາບ ທາວຸມທຸມາຣິ (Dhauṃdhumāra)। ບຸດຂອງ ດຣິຑາຊະວະ (Dṛḍhāśva) ແມ່ນ ປຣະໂມດ (Pramoda) ແລະບຸດຂອງປຣະໂມດ ແມ່ນ ຫຣະຍາຊະວະ (Haryaśva)។

Verse 139

हर्यश्वस्य निकुंभोभूत्संहताश्वस्ततोभवत् । अकृताश्वो रणाश्वश्च संहताश्व सुतावुभौ

ຈາກ ຫຣະຍາຊະວະ (Haryaśva) ເກີດ ນິກຸມພະ (Nikuṃbha) ແລະຈາກນັ້ນເກີດ ສັມຫະຕາຊະວະ (Saṃhatāśva)។ ອະກຣິຕາຊະວະ (Akṛtāśva) ແລະ ຣະນາຊະວະ (Raṇāśva) ເປັນບຸດທັງສອງຂອງສັມຫະຕາຊະວະ।

Verse 140

युवनाश्वो रणाश्वस्य मांधाता च ततोभवत् । मांधातुः पुरुकुत्सोभूद्धर्मसेतुश्च पार्थिवः

ຈາກ ຣະນາຊະວະ (Raṇāśva) ເກີດ ຢຸວະນາຊະວະ (Yuvanāśva) ແລະຈາກນັ້ນເກີດ ມານທາຕາ (Māndhātā)។ ຈາກມານທາຕາ ເກີດ ປຸຣຸກຸດສະ (Purukutsa) ແລະກະສັດ ທັມມະເສຕຸ (Dharmasetu) ດ້ວຍ।

Verse 141

मुचुकुन्दश्च विख्यातश्शक्रमित्रः प्रतापवान् । पुरुकुत्सस्य पुत्रोभूद्दुस्सहो नर्मदापतिः

ແລະ ມຸຈຸກຸນທະ (Mucukunda) ຜູ້ໂດງດັງ—ມີລິດເດດ ແລະເປັນມິດຂອງພຣະອິນທຣາ (Indra)—ເປັນບຸດຂອງ ປຸຣຸກຸດສະ (Purukutsa)؛ ທ່ານບໍ່ອາດຖືກພິຊິດ ເປັນເຈົ້າແຫ່ງ ນະຣະມະດາ (Narmadā)។

Verse 142

संभूतिस्तस्य पुत्रोभूत्त्रिधन्वा च ततोभवत् । त्रिधन्वनः सुतो जातस्त्रय्यारुण इति स्मृतः

ບຸດຂອງທ່ານແມ່ນ ສຳພູຕິ; ຈາກນັ້ນເກີດ ຕຣິທັນວາ. ບຸດຂອງຕຣິທັນວາໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ເປັນທີ່ຈື່ຈຳດ້ວຍນາມ ‘ຕຣັຍຍາຣຸນ’.

Verse 143

तस्य सत्यव्रतो नाम तस्मात्सत्यरथः स्मृतः । तस्य पुत्रो हरिश्चन्द्रो हरिश्चंद्राच्च रोहितः

ນາມຂອງທ່ານແມ່ນ ສັດຍະວຣະຕ; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າ ‘ສັດຍະຣະຖ’. ບຸດຂອງທ່ານແມ່ນ ຫຣິຊຈັນທຣ ແລະຈາກຫຣິຊຈັນທຣເກີດ ໂຣຫິຕ.

Verse 144

रोहताच्च वृको जातो वृकाद्बाहुरजायत । सगरस्तस्य पुत्रोभूद्राजा परमधार्मिकः

ຈາກ ໂຣຫະຕາ ເກີດ ວຶກ; ຈາກ ວຶກ ເກີດ ບາຫຸ. ບຸດຂອງລາວຄື ສະຄະຣ ເປັນກະສັດຜູ້ຖືທຳອັນສູງສຸດ.

Verse 145

द्वे भार्ये सगरस्यापि प्रभा भानुमती तथा । ताभ्यामाराधितः पूर्वमौर्वाग्निः पुत्रकाम्यया

ກະສັດ ສະຄະຣ ກໍມີມະເຫສີສອງອົງ—ປຣະພາ ແລະ ພານຸມະຕີ. ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະໄດ້ບຸດ ທັງສອງໄດ້ບູຊາ ‘ໄຟອໍຣະວະ’ ມາແຕ່ກ່ອນ.

Verse 146

और्वस्तुष्टस्तयोः प्रादाद्यथेष्टं वरमुत्तमम् । एका षष्टिसहस्राणि सुतमेकं तथापरा

ເມື່ອ ອໍຣະວະ ພໍໃຈຕໍ່ທັງສອງ ຈຶ່ງປະທານພອນອັນປະເສີດຕາມທີ່ປາຖະໜາ: ອົງໜຶ່ງໄດ້ບຸດຫົກໝື່ນ ແລະອີກອົງໜຶ່ງໄດ້ບຸດໜຶ່ງ.

Verse 147

अगृह्णाद्वंशकर्तारं प्रभाऽगृह्णाद्बहून्सुतान् । एकं भानुमती पुत्रमगृह्णादसमंजसं

ນາງໄດ້ຮັບເອົາຜູ້ສ້າງວົງສາ; ພຣະພາ (Prabhā) ຮັບເອົາລູກຊາຍຫຼາຍຄົນ. ພານຸມະຕີ (Bhānumatī) ຮັບເອົາລູກຊາຍພຽງຄົນດຽວ—ອະສະມັນຈະສະ (Asamañjasa).

Verse 148

ततः षष्टिसहस्राणि सुषुवे यादवी प्रभा । खनंतः पृथिवीं दग्धा विष्णुना ये ऽश्वमार्गणे

ຕໍ່ມາ ຢາດະວີ ພຣະພາ (Yādavī Prabhā) ໄດ້ປະສູດລູກຊາຍຫົກໝື່ນຄົນ. ເມື່ອຂຸດແຜ່ນດິນເພື່ອຊອກຫາມ້າພິທີອັສວະເມດ, ພວກເຂົາຖືກພຣະວິສນຸເຜົາຜານຈົນສິ້ນສູນ.

Verse 149

असमंजस्तु तनयो ह्यंशुमान्नाम विश्रुतः । तस्य पुत्रो दिलीपस्तु दिलीपात्तु भगीरथः

ລູກຊາຍຂອງອະສະມັນຈະສະ ແມ່ນ ອັງຊຸມານ (Aṃśumān) ຜູ້ໂດ່ງດັງ. ລູກຊາຍຂອງທ່ານແມ່ນ ດິລີປະ (Dilīpa) ແລະຈາກດິລີປະ ເກີດ ພະຄີຣະຖະ (Bhagīratha).

Verse 150

येन भागीरथी गङ्गा तपः कृत्वावतारिता । भगीरथस्य तनयो नाभाग इति विश्रुतः

ຜູ້ໃດທີ່ໄດ້ອັນເຊີນ ຄົງຄາພາຄີຣະຖີ (Bhāgīrathī Gaṅgā) ລົງມາດ້ວຍຕະປະ—ຜູ້ນັ້ນແມ່ນລູກຊາຍຂອງພະຄີຣະຖະ ຜູ້ມີນາມວ່າ ນາພາກ (Nābhāga).

Verse 151

नाभागस्यांबरीषोभूत्सिंधुद्वीपस्ततोभवत् । तस्यायुतायुः पुत्रोभूदृतुपर्णस्ततोभवत्

ຈາກ ນາພາກ (Nābhāga) ເກີດ ອັມບະຣີສະ (Ambarīṣa); ຈາກນັ້ນເກີດ ສິນທຸດວີປະ (Sindhudvīpa). ລູກຊາຍຂອງສິນທຸດວີປະ ແມ່ນ ອະຢຸຕາຍຸ (Ayutāyu) ແລະຈາກອະຢຸຕາຍຸ ເກີດ ຣຶຕຸປັນນະ (Ṛtuparṇa).

Verse 152

तस्य कल्माषपादस्तु सर्वकर्मा ततः स्मृतः । तस्यानरण्यः पुत्रोभून्निघ्नस्तस्य सुतोभवत्

ຈາກພຣະອົງນັ້ນ ກັນມາສະປາດະ ຖືກລະລຶກວ່າ ‘ສະວັກກັມມາ’। ບຸດຂອງພຣະອົງແມ່ນ ອະນະຣັນຍະ ແລະບຸດຂອງອະນະຣັນຍະ ແມ່ນ ນິຄນະ।

Verse 153

निघ्नपुत्रावुभौ जातावनमित्र रघूत्तमौ । अनमित्रो वनमगादरिनाशकृते नृप

ໂອ ພຣະຣາຊາ, ບຸດຜູ້ປະເສີດສອງອົງຂອງນິຄນະ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ—ອະນະມິຕຣະ ແລະ ຣະຄູອຸດຕະມະ। ອະນະມິຕຣະ ໄປສູ່ປ່າເພື່ອທຳລາຍສັດຕູ।

Verse 154

रघोरभूद्दिलीपस्तु दिलीपाच्चाप्यजस्तथा । दीर्घबाहुरजाज्जातः प्रजापालस्ततोभवत्

ຈາກຣະຄູ ເກີດດິລີປະ; ແລະຈາກດິລີປະ ເກີດອະຊະ. ຈາກອະຊະ ເກີດທີຣຄະບາຫຸ ແລະຕໍ່ຈາກນັ້ນ ປຣາຊາປາລະ ກໍເກີດຂຶ້ນ।

Verse 155

ततो दशरथो जातस्तस्य पुत्रचतुष्टयं । नारायणात्मकाः सर्वे रामस्तस्याग्रजोभवत्

ຕໍ່ມາ ທະສະຣະຖະ ເກີດຂຶ້ນ ແລະມີບຸດສີ່ອົງ. ທຸກອົງລ້ວນມີສະພາວະເປັນນາຣາຍະນະ, ແລະ ຣາມະ ເປັນອົງພີ່ໃຫຍ່.

Verse 156

रावणांतकरस्तद्वद्रघूणां वंशवर्द्धनः । वाल्मीकिर्यस्य चरितं चक्रे भार्गवसत्तमः

ດັ່ງນັ້ນ ພຣະອົງເປັນຜູ້ປະຫານຣາວະນະ ແລະເປັນຜູ້ເພີ່ມພູນວົງສາຣະຄູ—ຜູ້ທີ່ປະຫວັດອັນສັກສິດຂອງພຣະອົງ ຖືກພຣະຣິສີພາຣຄະວະຜູ້ປະເສີດ ຮຽບຮຽງໃຫ້ວາລະມີກິ.

Verse 157

तस्य पुत्रः कुशो नाम इक्ष्वाकुकुलवर्द्धनः । अतिथिस्तु कुशाज्जातो निषधस्तस्य चात्मजः

ພຣະອົງນັ້ນມີພຣະຣາຊບຸດຊື່ ກຸຊະ ຜູ້ເພີ່ມພູນວົງສາອິກສະວາກຸ. ຈາກກຸຊະ ເກີດອະຕິຖິ ແລະບຸດຂອງອະຕິຖິ ຄື ນິສະທະ.

Verse 158

नलस्तु निषधाज्जातो नभास्तस्मादजायत । नभसः पुंडरीकोभूत्क्षेमधन्वा ततः परम्

ຈາກ ນິສະທະ ເກີດ ນະລະ; ຈາກນະລະ ເກີດ ນະພາສ. ຈາກນະພາສ ປາກົດ ປຸນຑະຣີກະ ແລະຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຄື ກເຩມະທັນວັນ.

Verse 159

तस्यपुत्रोभवद्वीरो देवानीकः प्रतापवान् । अहीनगुस्तस्य सुतः सहस्राश्वस्ततः परः

ບຸດຂອງທ່ານແມ່ນ ເທວານີກະ ວີຣະບຸລຸດຜູ້ມີອານຸພາບ. ບຸດຂອງເທວານີກະ ຄື ອະຫີນະກຸ ແລະຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຄື ສະຫັດສະຣາຊະວະ.

Verse 160

ततश्चंद्रावलोकस्तु तारापीडस्ततोभवत् । तस्यात्मजश्चन्द्रगिरिश्चंद्रस्तस्य सुतोभवत्

ຕໍ່ມາ ຈັນທຣາວະໂລກະ ເກີດຂຶ້ນ; ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຕາຣາປີຑະ ກໍເກີດມາ. ບຸດຂອງລາວຄື ຈັນທຣະຄິຣິ ແລະບຸດຂອງຈັນທຣະຄິຣິ ຄື ຈັນທຣະ.

Verse 161

श्रुतायुरभवत्तस्माद्भारते यो निपातितः । नलौ द्वावेव विख्यातौ वंशे यस्य विशेषतः

ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ທີ່ຖືກສົ່ງລົງມາຍັງ ພາຣະຕະ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບນາມວ່າ ສຣຸຕາຍຸ. ໃນວົງສານັ້ນ ມີຜູ້ຊື່ ນະລະ ສອງຄົນ ທີ່ໂດດເດັ່ນແລະເລື່ອງລືພິເສດ.

Verse 162

वीरसेनसुतस्तद्वन्नैषधश्च नराधिपः । एते विवस्वतो वंशे राजानो भूरिदक्षिणाः

ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ ບຸດຂອງ ວີຣະເສນະ ຄື ໄນສະທະ ຜູ້ເປັນເຈົ້າເຫນືອມະນຸດ ກໍໂດງດັງ. ກະສັດເຫຼົ່ານີ້ໃນວົງສາ ວິວັສວານ ເປັນຜູ້ໃຫ້ທານອັນຫຼາຍ.

Verse 163

इक्ष्वाकुवंशप्रभवाः प्राधान्येन प्रकीर्तिताः

ຜູ້ທີ່ເກີດໃນວົງສາ ອິກສະວາກຸ ຖືກສັນລະເສີນໂດຍພິເສດວ່າເປັນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ