Adhyaya 14

Verse 1

शेष उवाच । अथ स्वागतसंतुष्टं शत्रुघ्नं प्राह भूमिपः । रघुनाथकथां श्रेष्ठां शुश्रूषुः पुरुषर्षभः

ເສດສະກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ພະຣາຊາເຈົ້າແຜ່ນດິນ ຜູ້ພໍໃຈດ້ວຍການຕ້ອນຮັບ ໄດ້ກ່າວກັບພະສັດຣຸຄນ—ຜູ້ເປັນຍອດໃນມະນຸດ—ຜູ້ປາຖະໜາຟັງກະຖາອັນປະເສີດຂອງຣະຄຸນາຖ (ພຣະຣາມ).

Verse 2

सुमद उवाच । कच्चिदास्ते सुखं रामः सर्वलोकशिरोमणिः । भक्तरक्षावतारोऽयं ममानुग्रहकारकः

ສຸມະດະກ່າວວ່າ: “ພຣະຣາມ—ຜູ້ເປັນມະນີຍອດແຫ່ງທຸກໂລກ—ປະທັບຢູ່ດ້ວຍຄວາມສຸກດີບໍ? ພຣະອົງແມ່ນອະວະຕາຣຜູ້ປົກປ້ອງພວກພັກຕະ ແລະຜູ້ປະທານພຣະອະນຸຄຣະຫ໌ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ.”

Verse 3

धन्या लोका इमे पुर्यां रघुनाथमुखांबुजम् । ये पिबंत्यनिशं चाक्षिपुटकैः परिमोदिताः

ຜູ້ຄົນໃນນະຄອນນີ້ຊ່າງເປັນຜູ້ມີບຸນ; ເຂົາເຈົ້າຍິນດີຢູ່ເສມອ ແລະດື່ມດ່ຳບໍ່ຂາດສາຍ ດ້ວຍຖ້ວຍແຫ່ງດວງຕາ ຕໍ່ພຣະພັກດຸດດອກບົວຂອງ ຣຆຸນາຖ (ພຣະຣາມ)។

Verse 4

अर्थजातं मदीयं च नितरां पुरुषर्षभ । कृतार्थं कुलभूम्यादि वस्तुजातं महामते

ໂອ ຜູ້ປະເສີດດຸດງົວອຸສະພະໃນຫມູ່ມະນຸດ, ຊັບສົມບັດທີ່ຂ້າພະເຈົ້າສະສົມໄວ້ທັງໝົດ ແລະຂອງຄອບຄອງທັງປວງ ເຊັ່ນ ທີ່ດິນມໍລະດົກຕະກູນ ແລະນາສວນ, ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາໃຫຍ່, ລ້ວນໄດ້ກາຍເປັນຜົນສຳເລັດແທ້ແລ້ວ।

Verse 5

कामाक्षया प्रसादो मे कृतः पूर्वं दयार्द्रया । रघुनाथमुखांभोजं द्रक्ष्येद्य सकुटुंबकः

ແຕ່ກ່ອນ ພຣະແມ່ກາມາກຊີ ຜູ້ອ່ອນໂຍນດ້ວຍເມດຕາ ໄດ້ປະທານພຣະກະລຸນາແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ; ມື້ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ເຫັນພຣະພັກດຸດດອກບົວຂອງ ຣຆຸນາຖ ພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວ।

Verse 6

इत्युक्तवति वीरे तु सुमदे पार्थिवोत्तमे । सर्वं तत्कथयामास रघुनाथगुणोदयम्

ເມື່ອວີລະບຸລຸດ ສຸມະດາ ຜູ້ເປັນກະສັດຍອດໃນຫມູ່ກະສັດ ໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ, ທ່ານຈຶ່ງເລົ່າຢ່າງຄົບຖ້ວນເຖິງການຜຸດຜ່ອງອັນຮຸ່ງໂລດແຫ່ງຄຸນງາມຄວາມດີຂອງ ຣຆຸນາຖ।

Verse 7

त्रिरात्रं तत्र संस्थित्य रघुनाथानुजः परम् । गंतुं चकार धिषणां राज्ञा सह महामतिः

ເມື່ອພັກຢູ່ທີ່ນັ້ນສາມຄືນແລ້ວ, ອະນຸຊາຜູ້ມີໃຈໃຫຍ່ຂອງ ຣຆຸນາຖ ຈຶ່ງຕັ້ງຈິດຈະເດີນທາງອອກໄປ ພ້ອມກັບພຣະຣາຊາ।

Verse 8

तज्ज्ञात्वा सुमदः शीघ्रं पुत्रं राज्येऽभ्यषेचयत् । शत्रुघ्नेन महाराज्ञा पुष्कलेनानुमोदितः

ເມື່ອຮູ້ເຊັ່ນນັ້ນ ສຸມະດະໄດ້ຮີບເຮັດພິທີອະພິເສກສະຖາປະນາລູກຊາຍໃຫ້ຂຶ້ນຄອງລາດ; ມະຫາຣາຊາ ຊັດຣຸຄະນະ ແລະ ປຸສກະລະ ກໍອະນຸໂມທະນາຍອມຮັບ.

Verse 9

वासांसि बहुरत्नानि धनानि विविधानि च । शत्रुघ्नसेवकेभ्योऽसौ प्रादात्तत्र महामतिः

ທີ່ນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງນັ້ນໄດ້ຖວາຍທານເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ ແກ້ວມະນີຫຼາຍປະການ ແລະ ຊັບສິນນານາ ແກ່ບໍລິວານແລະຜູ້ຮັບໃຊ້ຂອງ ຊັດຣຸຄະນະ.

Verse 10

ततो गमनमारेभे मंत्रिभिर्बहुवित्तमैः । पत्तिभिर्वाजिभिर्नागैः सदश्वैरथ कोटिभिः

ຈາກນັ້ນ ລາວໄດ້ເລີ່ມອອກເດີນທາງ ມີບັນດາມົນຕີຜູ້ມັ່ງຄັ່ງຫຼາຍຮ່ວມດ້ວຍ ພ້ອມທັງທະຫານຮາບ ມ້າ ຊ້າງ ແລະ ລົດຮົບນັບບໍ່ຖ້ວນທີ່ເທົ່າດ້ວຍມ້າດີ.

Verse 11

शत्रुघ्नः सहितस्तेन सुमदेन धनुर्भृता । जगाम मार्गे विहसन्रघुनाथप्रतापभृत्

ຊັດຣຸຄະນະ ໄດ້ໄປຕາມທາງພ້ອມກັບ ສຸມະດະ ຜູ້ຖືຄັນທະນູ ດ້ວຍໃບໜ້າຍິ້ມແຍ້ມ ໂດຍອາໄສພະລັງອານຸພາບແຫ່ງ ຣະຄຸນາຖ (ພຣະຣາມ) ຄ້ຳຈຸນ.

Verse 12

पयोष्णीतीरमासाद्य जगाम स हयोत्तमः । पृष्ठतोऽनुययुः सर्वे योधा वै हयरक्षिणः

ເມື່ອເຖິງຝັ່ງແມ່ນ້ຳ ປະໂຍສະນີ ມ້າອັນປະເສີດນັ້ນກໍໄປຕໍ່; ແລະນັກຮົບທັງປວງ—ຜູ້ພິທັກມ້າ—ກໍຕາມຫຼັງໄປທັງໝົດ.

Verse 13

आश्रमान्विविधान्पश्यन्नृषीणां सुतपोभृताम् । तत्रतत्र विशृण्वानो रघुनाथगुणोदयम्

ເມື່ອເຫັນອາສຣົມຫຼາຍປະເພດຂອງລິສີຜູ້ອຸດົມດ້ວຍຕະປະ ລາວໄດ້ຟັງຢູ່ທີ່ນັ້ນທີ່ນີ້ເຖິງຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແຫ່ງຄຸນຂອງຣະຄຸນາຖະ។

Verse 14

इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे । च्यवनोपाख्यानंनाम चतुर्दशोऽध्यायः

ດັ່ງນີ້ໃນພຣະສີປັດມະປຸຣານອັນສັກສິດ—ໃນພາຕາລະຂັນຑະ, ໃນສົນທະນາລະຫວ່າງ ເສສະ ແລະ ວາດສະຍາຍະນະ, ໃນຕອນອັດສະວະເມດະຂອງພຣະຣາມ—ບົດທີ 14 ຊື່ “ເລື່ອງຈະຍະວະນະ” ສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ।

Verse 15

इति शृण्वञ्छुभा वाचो मुनीनां परितः प्रभुः । तुतोष भक्त्युत्कलितचित्तवृत्तिभृतां महान्

ເມື່ອຟັງຖ້ອຍຄຳມົງຄຸນຂອງມຸນີທັງຫຼາຍຮອບດ້ານດັ່ງນີ້ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ກໍພໍພຣະໄທແກ່ຜູ້ທີ່ຈິດໃຈຖືກຍົກຂຶ້ນແລະສັ່ນໄຫວດ້ວຍພັກຕິ।

Verse 16

ददर्श चाश्रमं शुद्धं जनजंतुसमाकुलम् । वेदध्वनिहताशेषा मंगलं शृण्वतां नृणाम्

ລາວໄດ້ເຫັນອາສຣົມອັນບໍລິສຸດ ເຕັມໄປດ້ວຍຜູ້ຄົນແລະສັດທັງຫຼາຍ; ທີ່ນັ້ນມະນຸດໄດ້ຟັງສຽງມົງຄຸນ ແລະອະມົງຄຸນທີ່ເຫຼືອທັງປວງຖືກກຳຈັດໂດຍກັງວານແຫ່ງເວທະ।

Verse 17

अग्निहोत्रहविर्धूम पवित्रितनभोखिलम् । मुनिवर्यकृतानेक यागयूपसुशोभितम्

ຄວັນຈາກເຄື່ອງບູຊາໃນອັກນິໂຫຕຣະໄດ້ຊຳລະຟ້າທັງປວງໃຫ້ບໍລິສຸດ ແລະອາສຣົມນັ້ນງາມສະຫງ່າດ້ວຍເສົາຢູປະຫຼາຍຕົ້ນ ຈາກຍັດຍະຫຼາຍຢ່າງທີ່ມຸນີຜູ້ປະເສີດໄດ້ປະກອບ।

Verse 18

यत्र गावस्तु हरिणा पाल्यंते पालनोचिताः । मूषका न खनंत्यस्मिन्बिडालस्य भयाद्बिलम्

ທີ່ໃດທີ່ຝູງງົວຜູ້ຄວນແກ່ການຄຸ້ມຄອງ ຖືກກວາງດູແລລ້ຽງດູ ທີ່ນັ້ນໜູບໍ່ຂຸດຮູຂອງຕົນ ເນື່ອງຈາກຢ້ານແມວ.

Verse 19

मयूरैर्नकुलैः सार्द्धं क्रीडंति फणिनोनिशम् । गजैः सिंहैर्नित्यमत्र स्थीयते मित्रतां गतैः

ຍາມຄ່ຳຄືນ ພວກງູຜູ້ມີພັງພານ ເລີ່ນຮ່ວມກັນກັບນົກຢູງ ແລະ ພັງພອນ; ແລະທີ່ນີ້ ຊ້າງກັບສິງໂຕ ພັກອາໄສຢູ່ເປັນນິດ ເມື່ອເຂົ້າສູ່ມິດຕະພາບແລ້ວ.

Verse 20

एणास्तत्रत्य नीवारभक्षणेषु कृतादराः । न भयं कुर्वते कालाद्रक्षिता मुनिवृंदकैः

ກວາງທີ່ນັ້ນມີໃຈຍິນດີໃນການກິນເຂົ້າປ່າ (ນີວາຣ) ຂອງຖິ່ນນັ້ນ; ພວກມັນບໍ່ຢ້ານກາລະ (ຄວາມຕາຍ) ເພາະໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງໂດຍຫມູ່ມຸນີ.

Verse 21

गावः कुंभसमोधस्का नंदिनी समविग्रहाः । कुर्वंति चरणोत्थेन रजसेलां पवित्रिताम्

ຝູງງົວມີເຕົ້ານົມດຸດໝໍ້ນ້ຳ ແລະມີຮູບກາຍຄ້າຍນັນທິນີ; ພວກມັນຊຳລະແຜ່ນດິນໃຫ້ບໍລິສຸດດ້ວຍຝຸ່ນທີ່ຟຸ້ງຂຶ້ນຈາກກີບເທົ້າ.

Verse 22

मुनिवर्याः समित्पाणि पद्मैर्धर्मक्रियोचिताम् । दृष्ट्वा पप्रच्छसुमतिं सर्वज्ञं राम मंत्रिणम्

ເມື່ອເຫັນຫມູ່ມຸນີຜູ້ປະເສີດຖືສະມິດ (ໄມ້ໄຟສັກສິດ) ໃນມື ແລະເຫັນສຸມະຕິຜູ້ປະດັບດ້ວຍດອກບົວ ອັນຄວນແກ່ການປະກອບພິທີທຳ ເຂົາຈຶ່ງຖາມສຸມະຕິ ມົນຕີຜູ້ຮູ້ທົ່ວຂອງພຣະຣາມ.

Verse 23

शत्रुघ्न उवाच । सुमते कस्य संस्थानं मुनेर्भाति पुरोगतम् । निर्वैरिजंतु संसेव्यं मुनिवृंदसमाकुलम्

ຊັດຣຸຄນ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ສຸມະຕິ, ອາສຣົມທີ່ສ່ອງສະຫວ່າງຢູ່ຂ້າງໜ້ານີ້ ເປັນຂອງມຸນີຜູ້ໃດ? ເປັນທີ່ສັດທັງຫຼາຍຜູ້ບໍ່ມີເວນມາສະເຫຼີມສະເຫຼີຍ ແລະແອດແນ້ນດ້ວຍຫມູ່ມຸນີ.”

Verse 24

श्रोष्यामि मुनिवार्तां च विदधामि पवित्रताम् । निजं वपुस्तदीयाभिर्वार्ताभिर्वर्णनादिभिः

“ຂ້າພະເຈົ້າຈະຟັງເລື່ອງລາວຂອງບັນດາມຸນີ ແລະຈະບໍລິບູນຄວາມບໍລິສຸດ; ດ້ວຍເລື່ອງເຫຼົ່ານັ້ນເອງ—ດ້ວຍການພັນລະນາ ແລະການເວົ້າຂານ—ຂ້າພະເຈົ້າຈະຊໍາລະກາຍຂອງຕົນໃຫ້ຜ່ອງໃສ.”

Verse 25

इति श्रुत्वा महद्वाक्यं शत्रुघ्नस्य महात्मनः । कथयामास सचिवो रघुनाथस्य धीमतः

ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາອັນໜັກແນ່ນຂອງຊັດຣຸຄນຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ແລ້ວ, ອໍາມາດຜູ້ມີປັນຍາຂອງຣະຄຸນາຖ (ພຣະຣາມ) ຈຶ່ງເລົ່າເລື່ອງນັ້ນຕໍ່ໄປ.

Verse 26

सुमतिरुवाच । च्यवनस्याश्रमं विद्धि महातापसशोभितम् । निर्वैरिजंतुसंकीर्णं मुनिपत्नीभिरावृतम्

ສຸມະຕິ ກ່າວວ່າ: “ຈົ່ງຮູ້ເຖີດ ນີ້ແມ່ນອາສຣົມຂອງມຸນີ ຈະຍະວະນະ ອັນງາມດ້ວຍສະຫງ່າງາມຂອງມະຫາຕະປະສະວີ ເຕັມໄປດ້ວຍສັດຜູ້ບໍ່ມີເວນ ແລະຖືກຫ້ອມລ້ອມໂດຍພັນລະຍາຂອງມຸນີທັງຫຼາຍ.”

Verse 27

योऽसौ महामुनिः स्वर्गवैद्ययोर्भागमादधात् । स्वायंभुवमहायज्ञे शक्रमानविभेदनः

ມະຫາມຸນີອົງນັ້ນແຫຼະ ຜູ້ໃນມະຫາຍັດຂອງສະວາຍັມພູວະມະນຸ ໄດ້ຈັດສັນສ່ວນອັນຄວນໃຫ້ແພດທິບສອງອົງ ແລະເປັນຜູ້ຫັກລ້າງຄວາມທະນົງຂອງຊັກຣະ (ອິນທຣາ).

Verse 28

महामुनेः प्रभावोऽयं न केनापि समाप्यते । तपोबलसमृद्धस्य वेदमूर्तिधरस्य ह

ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງມະຫາມຸນີນີ້ ບໍ່ມີໃຜຈະວັດໄດ້ຄົບຖ້ວນ; ທ່ານຜູ້ອຸດົມດ້ວຍພະລັງຕະປະ ແລະທົງວິທະດາເປັນຮູບກາຍແຫ່ງເວດ।

Verse 29

श्रुत्वा रामानुजो वार्तां च्यवनस्य महामुनेः । सर्वं पप्रच्छ सुमतिं शक्रमानादिभंजनम्

ເມື່ອໄດ້ຍິນເລື່ອງລາວກ່ຽວກັບມະຫາມຸນີ ຈະຍະວະນະ ແລ້ວ, ອນຸຊາຂອງພຣະຣາມາ ໄດ້ຖາມສຸມະຕິທຸກຢ່າງ—ສຸມະຕິຜູ້ມີຊື່ສຽງໃນການຫັກລ້າງຄວາມຈອງຫອງຂອງອິນທຣະ ແລະອື່ນໆ।

Verse 30

शत्रुघ्न उवाच । कदासौ दस्रयोर्भागं चकार सुरपंक्तिषु । किं कृतं देवराजेन स्वायंभुव महामखे

ຊັດຣຸຄນ ກ່າວວ່າ: “ທ່ານນັ້ນໄດ້ຈັດສັນສ່ວນແກ່ດັສຣາທັງສອງ ໃນໝູ່ແຖວເທວະເມື່ອໃດ? ແລະໃນມະຫາຍັດຂອງສະວາຍັມພູວະ ພຣະຣາຊາແຫ່ງເທວະໄດ້ເຮັດອັນໃດ?”

Verse 31

सुमतिरुवाच । ब्रह्मवंशेऽतिविख्यातो मुनिर्भृगुरिति श्रुतः । कदाचिद्गतवान्सायं समिदाहरणं प्रति

ສຸມະຕິ ກ່າວວ່າ: “ໃນວົງສາຂອງພຣະພຣະຫມາ ມີມຸນີຜູ້ໂດງດັງຢ່າງຍິ່ງ ຊື່ວ່າ ພຣິກຸ. ຄັ້ງໜຶ່ງໃນຍາມແລງ ທ່ານອອກໄປເກັບສະມິທາ (ໄມ້ເຊື້ອໄຟສໍາລັບຍັດ).”

Verse 32

तदा मखविनाशाय दमनो राक्षसो बली । आगत्योच्चैर्जगादेदं महाभयकरं वचः

ໃນເວລານັ້ນ ເພື່ອທໍາລາຍຍັດ ຣາກຊະສະຜູ້ມີພະລັງ ຊື່ ດະມະນະ ໄດ້ມາຮອດ ແລ້ວກ່າວດ້ວຍສຽງດັງ ຖ້ອຍຄໍາອັນນ່າຢ້ານຢ່າງຍິ່ງ।

Verse 33

कुत्रास्ति मुनिबंधुः स कुत्र तन्महिलानघा । पुनः पुनरुवाचेदं वचो रोषसमाकुलः

“ຍາດຂອງມຸນີນັ້ນຢູ່ໃສ? ແລະນາງຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນນັ້ນຢູ່ໃສ?” ລາວເວົ້າຄໍານີ້ຊໍ້າໆ ໃຈວຸ້ນວາຍດ້ວຍໂທສະ

Verse 34

तदाहुतवहो ज्ञात्वा राक्षसाद्भयमागतम् । दर्शयामास तज्जायामंतर्वत्नीमनिंदिताम्

ຕໍ່ມາ ອັກນີ ໄຟບູຊາ (ອາຫຸຕະວະຫະ) ຮູ້ວ່າຄວາມຢ້ານມາຈາກຣາກສະສາ; ຈຶ່ງເຜີຍໃຫ້ເຫັນພັນລະຍາຂອງຕົນ—ຜູ້ບໍ່ມີຄໍາຕິ ແລະກໍາລັງຖືພາ—

Verse 35

जहार राक्षसस्तां तु रुदंतीं कुररीमिव । भृगो रक्षपते रक्ष रक्ष नाथ तपोनिधे

ແລ້ວຣາກສະສາກໍພານາງໄປ ນາງຮ້ອງໄຫ້ດັ່ງນົກກຸຣຣີຮ້ອງຄໍາຄວນ. “ໂອ ພຣິກຸ! ໂອ ພຣະນາຖແຫ່ງການຄຸ້ມຄອງ ຂໍຈົ່ງຄຸ້ມຄອງຂ້າ—ຄຸ້ມຄອງຂ້າເຖີດ, ໂອ ຄັງແຫ່ງຕະປະ!”

Verse 36

एवं वदंतीमार्तां तां गृहीत्वा निरगाद्बहिः । दुष्टो वाक्यप्रहारेण बोधयन्स भृगोः सतीम्

ເມື່ອນາງເວົ້າດັ່ງນັ້ນດ້ວຍຄວາມທຸກທ້ອນ ລາວກໍຈັບນາງແລ້ວອອກໄປຂ້າງນອກ. ຄົນຊົ່ວນັ້ນໃຊ້ຄໍາຫຍາບຄາຍດັ່ງການຟັນຟາດ ຄອຍເຢາະເຢີ້ຍແລະຍຸຍົງພັນລະຍາຜູ້ສຸດສັດຂອງພຣິກຸຢູ່ເລື້ອຍໆ

Verse 37

ततो महाभयत्रस्तो गर्भश्चोदरमध्यतः । पपात प्रज्वलन्नेत्रो वैश्वानर इवांगजः

ຕໍ່ມາ ດ້ວຍຄວາມຢ້ານກົວອັນໃຫຍ່ ຕົວອ່ອນກໍຕົກອອກຈາກກາງຄັນ; ດວງຕາລຸກໂພງດັ່ງໄຟ ປານດັ່ງບຸດທີ່ເກີດຈາກໄວສະວານະຣ—ໄຟ

Verse 38

तेनोक्तं मा व्रजाशु त्वं भस्मी भव सुदुर्मते । न हि साध्वी परामर्शं कृत्वा श्रेयोऽधियास्यसि

ເຂົາໄດ້ກ່າວກັບນາງວ່າ: “ຢ່າໄປ—ຈົ່ງຢຸດໃນທັນທີ, ໂອ ຜູ້ມີໃຈຊົ່ວ. ຈົ່ງກາຍເປັນຂີ້ເຖົ່າ! ເພາະນາງຜູ້ເປັນສາດວີ ບໍ່ອາດໄດ້ຮັບຄວາມດີແທ້ ຫຼັງຈາກການປະພຶດບໍ່ສົມຄວນນັ້ນ”

Verse 39

इत्युक्तः स पपाताशु भस्मीभूतकलेवरः । माता तदार्भकं नीत्वा जगामाश्रममुन्मनाः

ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ເຂົາກໍລົ້ມລົງໃນທັນທີ ຮ່າງກາຍກາຍເປັນຂີ້ເຖົ່າ. ແລ້ວແມ່ໄດ້ພາເດັກນ້ອຍນັ້ນໄປ ໄປຫາອາສຣົມ ດ້ວຍໃຈທີ່ຫວັ່ນໄຫວຫນັກ.

Verse 40

भृगुर्वह्निकृतं सर्वं ज्ञात्वा कोपसमाकुलः । शशाप सर्वभक्षस्त्वं भव दुष्टारिसूचक

ເມື່ອພຣຶກຸຮູ້ວ່າທຸກຢ່າງນີ້ເປັນການກະທຳຂອງອັກນີ ທ່ານກໍເຕັມໄປດ້ວຍໂທສະ ແລະສາບວ່າ: “ຈົ່ງເປັນຜູ້ກິນທຸກສິ່ງ ໂອ ຜູ້ເປີດເຜີຍສັດຕູຊົ່ວ!”

Verse 41

तदा शप्तोऽतिदुःखार्तो जग्राहांघ्र्याशुशुक्षणिः । कुरु मेऽनुग्रहं स्वामिन्कृपार्णव महामते

ເມື່ອຖືກສາບ ແລະຖືກທຸກຂ໌ຫນັກຫນ່ວງ ເຂົາກໍຮີບຈັບພຣະບາດ (ຂອງນາຍ) ແລ້ວວ່າ: “ຂໍພຣະອົງໂປດປະທານອະນຸເຄາະແກ່ຂ້າ, ໂອ ນາຍ—ໂອ ມະຫາສະມຸດແຫ່ງກະຣຸນາ, ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາໃຫຍ່!”

Verse 42

मयानृतं वचोभीत्या कथितं न गुरुद्रुहा । तस्मान्ममोपरि कृपां कुरु धर्मशिरोमणे

ເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານກົວ ຂ້າໄດ້ເວົ້າຄຳບໍ່ຈິງ; ຂ້າບໍ່ແມ່ນຜູ້ທຳລາຍຄູບາອາຈານ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ມະນີຍອດແຫ່ງທຳ ຂໍຈົ່ງເມດຕາຂ້າເຖີດ.

Verse 43

तदानुग्रहमाधाच्च सर्वभक्षो भवाञ्छुचिः । इत्युक्तवान्हुतभुजं दयार्द्रो मुनितापसः

ແລ້ວທ່ານມຸນີຜູ້ບຳເນັດຕະປະ ຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍເມດຕາ ໄດ້ປະທານອະນຸກຣະຫາ ແລະກ່າວແກ່ ຮຸຕະພຸຊ (ອັກນີ) ວ່າ: “ຈົ່ງເປັນຜູ້ກິນທຸກສິ່ງ ແຕ່ຈົ່ງດຳລົງຄວາມບໍລິສຸດໄວ້”

Verse 44

गर्भाच्च्युतस्य पुत्रस्य जातकर्मादिकं शुचिः । चकार विधिवद्विप्रो दर्भपाणिः सुमंगलः

ສຳລັບບຸດຜູ້ຫຼຸດອອກຈາກຄັນນັ້ນ ພຣາຫມັນຜູ້ບໍລິສຸດ—ເປັນສຸມົງຄຸນ ແລະຖືຫຍ້າດັຣພະໄວ້ໃນມື—ໄດ້ປະກອບພິທີຊາຕະກັມ ແລະພິທີອື່ນໆ ຕາມວິທີທີ່ຖືກຕ້ອງ

Verse 45

च्यवनाच्च्यवनं प्राहुः पुत्रं सर्वे तपस्विनः । शनैःशनैः स ववृधे शुक्ले प्रतिपदिंदुवत्

ເນື່ອງຈາກເກີດຈາກ ຈະຍະວະນະ ບັນດາຕະປະສະວີທັງຫມົດຈຶ່ງເອີ້ນບຸດນັ້ນວ່າ “ຈະຍະວະນ” ເຂົາເຕີບໃຫຍ່ຊ້າໆ ດັ່ງດວງຈັນໃນວັນປະຕິປະດາແຫ່ງຂ້າງຂຶ້ນ

Verse 46

स जगाम तपः कर्तुं रेवां लोकैकपावनीम् । शिष्यैः परिवृतः सर्वैस्तपोबलसमन्वितैः

ເຂົາໄດ້ໄປຍັງ ເຣວາ (ນະຣະມະດາ) ຜູ້ຊຳລະໂລກທັງປວງແຕ່ຜູ້ດຽວ ເພື່ອບຳເນັດຕະປະ ໂດຍມີສິດທິສາວົກທັງຫມົດລ້ອມຮອບ ແລະພ້ອມດ້ວຍພະລັງອັນເກີດຈາກຕະປະ

Verse 47

गत्वा तत्र तपस्तेपे वर्षाणामयुतं महान् । अंसयोः किंशुकौ जातौ वल्मीकोपरिशोभितौ

ເມື່ອໄປຮອດທີ່ນັ້ນ ມະຫາບຸລຸດໄດ້ບຳເນັດຕະປະເປັນເວລາ ໜຶ່ງໝື່ນປີ ທີ່ບ່າທັງສອງຂອງທ່ານ ມີຕົ້ນກິມຊຸກະສອງຕົ້ນງອກຂຶ້ນ ແລະງາມສະຫງ່າດ້ວຍວາລມີກະ (ຈອມປວກ) ທີ່ຢູ່ເທິງນັ້ນ

Verse 48

मृगा आगत्य तस्यांगे कंडूं विदधुरुत्सुकाः । न किंचित्स हि जानाति दुर्वारतपसावृतः

ຝູງກວາງມາດ້ວຍຄວາມກະຕືລືລົ້ນ ແລະເລີ່ມຂູດເກົາອາການຄັນຕາມກາຍຂອງລາວ; ແຕ່ລາວຖືກຫໍ່ຫຸ້ມດ້ວຍຕະປະອັນຕ້ານທານບໍ່ໄດ້ ຈຶ່ງບໍ່ຮູ້ສຶກສິ່ງໃດເລີຍ।

Verse 49

कदाचिन्मनुरुद्युक्तस्तीर्थयात्रां प्रति प्रभुः । सकुटुंबो ययौ रेवां महाबलसमावृतः

ຄັ້ງໜຶ່ງ ພຣະມະນຸ ຜູ້ເປັນເຈົ້າ ມີຈິດມຸ່ງໝັ້ນຈະໄປຈາລິກສູ່ທີຣຖະອັນສັກສິດ; ພ້ອມຄອບຄົວ ພຣະອົງໄດ້ເດີນທາງໄປຫາແມ່ນ້ຳເຣວາ (ນະຣະມະດາ) ໂດຍມີກຳລັງໃຫຍ່ອຸ້ມຫໍ່।

Verse 50

तत्र स्नात्वा महानद्यां संतर्प्य पितृदेवताः । दानानि ब्राह्मणेभ्यश्च प्रादाद्विष्णुप्रतुष्टये

ທີ່ນັ້ນ ຫຼັງຈາກອາບນ້ຳໃນແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ ແລະຖວາຍສັນຕັບພະຍາດແກ່ປິຕຣະເທວະຕາ ໃຫ້ອິ່ມເອີມແລ້ວ, ພຣະອົງໄດ້ຖວາຍທານແກ່ພຣາຫມະນະ ເພື່ອໃຫ້ພຣະວິດສະນຸພໍໃຈ।

Verse 51

तत्कन्या विचरंती सा वनमध्ये इतस्ततः । सखीभिः सहिता रम्या तप्तहाटकभूषणा

ນາງກັນຍານັ້ນເດີນຫຼິ້ນຢູ່ກາງປ່າ ໄປມາທີ່ນັ້ນທີ່ນີ້; ງາມສະຫງ່າພ້ອມສະຫາຍສາວ ແລະປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບຄຳບໍລິສຸດອັນສຸກສະຫວ່າງ।

Verse 52

तत्र दृष्ट्वाथ वल्मीकं महातरुसुशोभितम् । निमेषोन्मेषरहितं तेजः किंचिद्ददर्श सा

ທີ່ນັ້ນ ນາງໄດ້ເຫັນວັລມີກະ (ຈອມປວກ/ກອງມົດ) ທີ່ງາມດ້ວຍໄມ້ໃຫຍ່ປະດັບປະດາ; ແລະນາງເຫັນປະກາຍແສງອັນໜຶ່ງ—ໝັ້ນຄົງ ພົ້ນຈາກການກະພິບຕາ ແລະບໍ່ກະພິບຕາ।

Verse 53

गत्वा तत्र शलाकाभिरतुदद्रुधिरं स्रवत् । दृष्ट्वा राज्ञांगजा खेदं प्राप्तवत्यतिदुःखिता

ເມື່ອໄປຮອດທີ່ນັ້ນ ນາງໄດ້ໃຊ້ເຂັມແທງ(ເຂົາ) ຈົນເລືອດໄຫຼອອກ. ເຫັນຄວາມທຸກຂອງພຣະທິດາກະສັດ ນາງກໍເສົ້າໂສກຢ່າງຫນັກ.

Verse 54

न जनन्यै तथा पित्रे शशंसाघेन विप्लुता । स्वयमेवात्मनात्मानं सा शुशोच भयातुरा

ຖືກຄວາມໜັກແຫ່ງບາບຄອບງຳ ນາງບໍ່ໄດ້ສາລະພາບຕໍ່ແມ່ຫຼືພໍ່. ດ້ວຍຄວາມຢ້ານ ນາງຮ້ອງໄຫ້ຢູ່ໃນໃຈຕົນ—ອາດມັນຄ້າຍຮ້ອງຫາອາດມັນເອງ.

Verse 55

तदा भूश्चलिता राजन्दिवश्चोल्का पपात ह । धूम्रा दिशो भवन्सर्वाः सूर्यश्च परिवेषितः

ໃນເວລານັ້ນ ໂອ ພຣະຣາຊາ ແຜ່ນດິນໄຫວສັ່ນ ແລະມີອຸລະກາຕົກຈາກຟ້າ. ທິດທັງປວງມືດມົນດ້ວຍຄວັນ ແລະດວງອາທິດຖືກລ້ອມດ້ວຍວົງຮັດສະຫມີ.

Verse 56

तदा राज्ञो हया नष्टा हस्तिनो बहवो मृताः । धनं नष्टं रत्नयुतं कलहोभून्मिथस्तदा

ໃນເວລານັ້ນ ມ້າຂອງພຣະຣາຊາຫາຍໄປ ຊ້າງຫຼາຍໂຕກໍຕາຍ. ຊັບສິນພ້ອມອັນມີແກ້ວມະນີກໍພິນາດ ແລະໃນການນັ້ນເອງກໍເກີດການທະເລາະກັນໃນພວກເຂົາ.

Verse 57

तदालोक्य नृपो भीतः किंचिदुद्विग्नमानसः । जनानपृच्छत्केनापि मुनये त्वपराधितम्

ເຫັນເຊັ່ນນັ້ນ ພຣະຣາຊາກໍຢ້ານກົວ ໃຈກໍຫວັ່ນໄຫວຢູ່ບ້າງ. ພຣະອົງຈຶ່ງຖາມປະຊາຊົນວ່າ “ໃຜໄດ້ລ່ວງເກີນມຸນີຜູ້ນີ້?”

Verse 58

पारंपर्येण तज्ज्ञात्वा स्वपुत्र्याः परिचेष्टितम् । ययौ सुदुःखितस्तत्र समृद्धबलवाहनः

ເມື່ອຮູ້ດ້ວຍຂ່າວສານອັນເຊື່ອຖືໄດ້ເຖິງການປະພຶດຂອງລູກສາວຕົນ ລາວຈຶ່ງໄປທີ່ນັ້ນດ້ວຍໃຈເສົ້າໜັກ ແມ່ນວ່າມີກຳລັງແລະພາຫະນະອຸດົມກໍຕາມ।

Verse 59

तं वै तपोनिधिं वीक्ष्य महता तपसायुतम् । स्तुत्वा प्रसादयामास मुनिवर्य दयां कुरु

ເມື່ອເຫັນຜູ້ເປັນຄັງແຫ່ງຕະບະ ຜູ້ປະກອບດ້ວຍຕະບະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ລາວຈຶ່ງສັນລະເສີນ ແລະຂໍພຣະກະລຸນາ ກ່າວວ່າ “ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ ຂໍເມດຕາເຖີດ”

Verse 60

तस्मै तुष्टो जगादायं मुनिवर्यो महातपाः । तवात्मजाकृतं सर्वमुत्पाताद्यमवेहि तत्

ເມື່ອພໍໃຈໃນລາວ ມຸນີຜູ້ປະເສີດຜູ້ມີຕະບະຍິ່ງໃຫຍ່ ໄດ້ກ່າວວ່າ “ຈົ່ງຮູ້ໄວ້ ວ່າອຸປະຕາດ ແລະນິມິດຮ້າຍທັງປວງນີ້ ເກີດຈາກການກະທຳຂອງລູກຊາຍເຈົ້າ”

Verse 61

तव पुत्र्या महाराज चक्षुर्विस्फोटनं कृतम् । बहुसुस्राव रुधिरं जानती त्वामुवाच न

ໂອ ມະຫາຣາຊາ ລູກສາວຂອງເຈົ້າໄດ້ເຮັດໃຫ້ເກີດບາດແຜຈົນ (ຕາຂອງຜູ້ໜຶ່ງ) ແຕກ ເລືອດໄຫຼອອກຫຼາຍ; ແຕ່ແມ່ນວ່າຮູ້ຄວາມຈິງ ນາງກໍບໍ່ໄດ້ບອກເຈົ້າ

Verse 62

तस्मादियं महाभूप मह्यं देया यथाविधि । ततश्चोत्पातशमनं भविष्यति न संशयः

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ມະຫາພູປະ ສິ່ງນີ້ພຶງມອບໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຕາມພິທີອັນຖືກຕ້ອງ; ແລ້ວການສະງົບລາງຮ້າຍຈະເກີດຂຶ້ນ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ

Verse 63

तच्छ्रुत्वा दुःखितो राजा प्रज्ञाचाक्षुष आत्मजाम् । ददौ कुलवयोरूप शीललक्षणसंयुताम्

ເມື່ອຟັງເຊັ່ນນັ້ນ ພະຣາຊາເສົ້າໂສກ ແລະໄດ້ມອບທິດາຂອງພະອົງ—ຜູ້ມີປັນຍາ ແລະສາຍຕາແຈ້ງໃສ—ຜູ້ມີຕະກູນສູງ ອາຍຸແລະຄວາມງາມສົມຄວນ ມີສີນດີ ແລະລັກສະນະມົງຄຸນ ໃຫ້ໄປ.

Verse 64

दत्ता यदा नृपेणेयं कन्या कमललोचना । तदोत्पाताः शमं याताः सर्वे मुनिरुषोद्गताः

ເມື່ອພະຣາຊາໄດ້ມອບນາງສາວຜູ້ມີດວງຕາດຸດດອກບົວນັ້ນ (ໃນພິທີແຕ່ງງານ) ລາງຮ້າຍທັງປວງທີ່ເກີດຈາກຄວາມໂກດຂອງມຸນີ ກໍສົງບລົງ ແລະຫມົດໄປ.

Verse 65

राजा दत्त्वात्मजां तस्मै मुनये तपसांनिधे । प्राप स्वां नगरीं भूयो दुःखितोऽयं दयायुतः

ພະຣາຊາໄດ້ມອບທິດາໃຫ້ແກ່ມຸນີຜູ້ເປັນຄັງແຫ່ງຕະປະ ແລ້ວກໍກັບໄປສູ່ນະຄອນຂອງພະອົງອີກຄັ້ງ—ໃຈເສົ້າ ແຕ່ເຕັມໄປດ້ວຍເມດຕາ.