Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Protection of Brāhmaṇas

गालव उवाच । राजन्शृणुष्वावहितो यत्पृष्टोऽस्मि तवाग्रतः । कथयामि समासेन पुत्रस्योद्भवकारणम्

gālava uvāca | rājanśṛṇuṣvāvahito yatpṛṣṭo'smi tavāgrataḥ | kathayāmi samāsena putrasyodbhavakāraṇam

ກາລະວະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ, ຈົ່ງຟັງດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໃຈ. ເມື່ອພຣະອົງຖາມຂ້າພະເຈົ້າຕໍ່ໜ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າໂດຍຫຍໍ້ເຖິງເຫດແຫ່ງການເກີດຂອງລູກຊາຍ.

गालवःGālava
गालवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगालव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; धातु: वच् (to speak)
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; 'listen!'
अवहितःattentive
अवहितः:
Karta (कर्ता) (as qualifier of implied 'tvam')
TypeAdjective
Rootअव + धा (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) used adjectivally; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थ: attentive
यत्what
यत्:
Karma (कर्म) (of कथयामि)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative: 'what')
पृष्टःasked
पृष्टः:
Karta (कर्ता) (of अस्मि; predicate participle)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि: 'having been asked'
अस्मिI am
अस्मि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन
तवof you; your
तव:
Sambandha (सम्बन्ध) (genitive possessor)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन; मध्यम-पुरुष-सर्वनाम
अग्रतःin your presence
अग्रतः:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतस् (अव्यय/प्रातिपदिक-निबद्ध)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place): 'in front/presence'
कथयामिI tell; I narrate
कथयामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु) (कथ् + णिच्)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन; णिजन्त (causative/denominative): 'I narrate/tell'
समासेनbriefly; in summary
समासेन:
Karaṇa (करण) (manner)
TypeNoun
Rootसमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; रीति/प्रकारे (by way of brevity)
पुत्रस्यof the son
पुत्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध) (genitive)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
उद्भवकारणम्the cause of (his) birth/origin
उद्भवकारणम्:
Karma (कर्म) (object of कथयामि)
TypeNoun
Rootउद्भव (प्रातिपदिक) + कारण (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: उद्भवस्य कारणम्; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Gālava

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Type: city

Sandhi Resolution Notes: राजन्शृणुष्वावहितो = राजन् + शृणुष्व + अवहितः (न् + श् → ञ्श्; स्व + अ → स्वा). यत्पृष्टोऽस्मि = यत् + पृष्टः + अस्मि (त् + प् → त्प्; ः + अ → 'ोऽ'). तवाग्रतः = तव + अग्रतः (अ + अ → आ). पुत्रस्योद्भवकारणम् = पुत्रस्य + उद्भवकारणम् (अ + उ → ओ).

G
Gālava

FAQs

The speaker is Gālava, addressing a king (rājan) in a dialogue setting.

It serves as a transition: Gālava asks the king to listen attentively and announces that he will summarize the cause behind a son's birth, introducing an origin account.

It models attentive listening and respectful inquiry: the king asks directly, and the sage responds concisely and responsibly, emphasizing clarity and focus in transmitting knowledge.