Previous Verse
Next Verse

Padma Purana — Bhumi Khanda, Shloka 14

Yayāti’s Proclamation of Hari-Worship and the Ideal Vaiṣṇava Society

in the Mata–Pitri Tirtha Cycle

कल्पद्रुमाः सुपुण्यास्ते सर्वकामफलप्रदाः । सर्वकामदुघा गावः सचिंतामणयस्तथा

kalpadrumāḥ supuṇyāste sarvakāmaphalapradāḥ | sarvakāmadughā gāvaḥ saciṃtāmaṇayastathā

ຕົ້ນກັລປະດຣຸມເຫຼົ່ານັ້ນມີບຸນຍິ່ງ ໃຫ້ຜົນແຫ່ງຄວາມປາດຖະໜາທຸກປະການ; ເຊັ່ນດຽວກັນ ມີໂຄຜູ້ໃຫ້ທຸກສິ່ງທີ່ປາດຖະໜາ ແລະແກ້ວຈິນຕາມະນີຜູ້ສຳເລັດຄວາມປາດຖະໜາດ້ວຍ।

कल्पद्रुमाःwish-fulfilling trees
कल्पद्रुमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक) + द्रुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural; समासः कर्मधारयः (कल्पः द्रुमः) — Karmadharaya
सुपुण्याःvery meritorious/auspicious
सुपुण्याः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + पुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
तेthey/those
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
सर्वकामफलप्रदाःgranting the fruits of all desires
सर्वकामफलप्रदाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural; समासः तत्पुरुषः (सर्वेषां कामानां फलप्रदाः / सर्वकामफलानि प्रददाति) — Tatpurusha (determinative)
सर्वकामदुघाःyielding all desired things (like milch-cows)
सर्वकामदुघाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + दुह् (धातु) → दुघ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Feminine, Nominative, Plural; कृदन्तः (ण्वुल्/घञ्-प्रत्ययान्त अर्थे ‘दोहने समर्थ’) ‘दुघ’ as adjectival; समासः तत्पुरुषः (सर्वकामान् दुहन्ति इति) — Tatpurusha
गावःcows
गावः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Feminine, Nominative, Plural
सचिन्तामणयः(and) wish-fulfilling gems (with them)
सचिन्तामणयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस (अव्यय/उपपद) + चिन्तामणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural; समासः अव्ययीभावः (चिन्तामणिसहिताः) — Avyayibhava (‘with wish-gems’)
तथाalso/likewise
तथा:
Sambandha/Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/उपमानवाचक-अव्यय — indeclinable meaning ‘also/likewise’

Narratorial description (speaker not specified in the provided excerpt)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shringara

Sandhi Resolution Notes: सुपुण्याः + ते → सुपुण्यास्ते (विसर्ग-लोप/सन्धि); चिन्तामणयः + तथा → चिन्तामणयस्तथा (विसर्ग-लोप).

K
Kalpadruma
K
Kamadhenu (all-desire-yielding cows)
C
Cintamani

FAQs

Kalpadrumas are mythic wish-fulfilling trees; they are termed ‘supuṇya’ because their presence and gifts are associated with extraordinary merit and auspiciousness.

It refers to cows that ‘milk forth’ or yield whatever is desired—an allusion to the archetype of wish-fulfilling cows (often associated with Kāmadhenu).

The verse frames abundance as connected to merit (puṇya), implying that prosperity and fulfillment are portrayed as outcomes linked to righteousness and sacred order rather than mere acquisition.