Adhyaya 66

Verse 1

ययातिरुवाच । पापात्पतति कायोयं धर्माच्च शृणु मातले । विशेषं न च पश्यामि पुण्यस्यापि महीतले

ຢະຢາຕິກ່າວວ່າ: “ກາຍນີ້ຕົກຕ່ຳເນື່ອງຈາກບາບ—ແລະແມ່ນແຕ່ເນື່ອງຈາກທັມມະດ້ວຍ; ຈົ່ງຟັງເຖີດ ໂອ ມາຕະລີ. ໃນແຜ່ນດິນນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງອັນແທ້ ແມ່ນແຕ່ໃນບຸນ”

Verse 2

पुनः प्रजायते कायो यथा हि पतनं पुरा । कथमुत्पद्यते देहस्तन्मे विस्तरतो वद

ເຊັ່ນທີ່ເຄີຍມີການຕົກຕ່ຳມາກ່ອນ ກາຍກໍເກີດໃໝ່ອີກ. ແລ້ວກາຍເກີດຂຶ້ນໄດ້ແນວໃດ? ຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າໂດຍລະອຽດ

Verse 3

मातलिरुवाच । अथ नारकिणां पुंसामधर्मादेव केवलात् । क्षणमात्रेण भूतेभ्यः शरीरमुपजायते

ມາຕະລີກ່າວວ່າ: “ບັດນີ້ ສໍາລັບມະນຸດຜູ້ຢູ່ໃນນະຣົກ ກາຍເກີດຂຶ້ນແຕ່ຈາກອະທັມມະເທົ່ານັ້ນ; ໃນພຽງຊົ່ວຂະນະ ຮ່າງກໍອຸບັດຈາກທາດທັງຫຼາຍ”

Verse 4

तद्वद्धर्मेण चैकेन देवानामौपपादिकम् । सद्यः प्रजायते दिव्यं शरीरं भूतसारतः

ດັ່ງນັ້ນແຫຼະ ດ້ວຍການກະທຳແຫ່ງທຳມະພຽງຢ່າງດຽວ ກາຍທິບອັນຄວນແກ່ເທວະທັງຫຼາຍ ຍ່ອມບັງເກີດຂຶ້ນທັນທີ ແລະຖືກປະກອບຈາກແກ່ນສານແຫ່ງທາດທັງປວງ।

Verse 5

कर्मणा व्यतिमिश्रेण यच्छरीरं महात्मनाम् । तद्रूपपरिणामेन विज्ञेयं हि चतुर्विधम्

ກາຍຂອງມະຫາອາດມາ ເມື່ອຖືກປັ້ນແຕ່ງດ້ວຍກຳມະທີ່ປະປົນກັນ ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າເປັນສີ່ປະເພດ ຕາມການແປປ່ຽນແຫ່ງຮູບກາຍ।

Verse 6

उद्भिज्जाः स्थावरा ज्ञेयास्तृणगुल्मादि रूपिणः । कृमिकीटपतंगाद्याः स्वेदजानामदेहिनः

ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ຜູ້ເກີດຈາກການງອກ (ອຸດພິຊະ) ແມ່ນສັດຢູ່ນິ່ງ ມີຮູບເປັນຫຍ້າ ພຸ່ມໄມ້ ແລະອື່ນໆ; ສ່ວນໜອນ ແມງ ຜີເສື້ອກາງຄືນ ແລະອື່ນໆ ພຶງຮູ້ວ່າເປັນສັດມີກາຍຜູ້ເກີດຈາກເຫື່ອ (ເສວທະຊະ)។

Verse 7

अंडजाः पक्षिणः सर्वे सर्पा नक्राश्च भूपते । जरायुजाश्च विज्ञेया मानुषाश्च चतुष्पदाः

ໂອ ພະຣາຊາ, ນົກທັງປວງເປັນຜູ້ເກີດຈາກໄຂ່ (ອັນຑະຊະ); ງູ ແລະ ຈະລະເຂ້ ກໍເປັນອັນຑະຊະເຊັ່ນກັນ। ຜູ້ເກີດຈາກຄັນ (ຊະຣາຍຸຊະ) ພຶງຮູ້ວ່າແມ່ນມະນຸດ ແລະສັດສີ່ຕີນ।

Verse 8

तत्र सिक्ता जलैर्भूमिर्रक्ते उष्मविपाचिता । वायुना धम्यमाना च क्षेत्रे बीजं प्रपद्यते

ທີ່ນັ້ນ ແຜ່ນດິນທີ່ຖືກຊຸ່ມດ້ວຍນ້ຳ ສຸກງອມດ້ວຍຄວາມຮ້ອນໃນດິນແດງ ແລະຖືກລົມພັດໂບກ ຍ່ອມກາຍເປັນນາທີ່ເມັດພັນຢຶດເກາະ ແລະເຕີບໃຫຍ່ໃຫ້ຜົນ।

Verse 9

यथा उप्तानि बीजानि संसिक्तान्यंभसा पुनः । उपगम्य मृदुत्वं च मूलभावं व्रजंति च

ດັ່ງເມັດພືດທີ່ຫວ່ານໄວ້ ເມື່ອຖືກລາດນ້ຳຊ້ຳໆ ກໍອ່ອນນຸ່ມລົງ ແລ້ວກ້າວໄປສູ່ສະພາບແຫ່ງການຢັ້ງຮາກ.

Verse 10

तन्मूलादंकुरोत्पत्तिरंकुरात्पर्णसंभवः । पर्णान्नालं ततः कांडं कांडाच्च प्रभवः पुनः

ຈາກຮາກນັ້ນເກີດໜໍ່; ຈາກໜໍ່ເກີດໃບ. ຈາກໃບເກີດກ້ານ, ແລ້ວເປັນລຳຕົ້ນ; ແລະຈາກລຳຕົ້ນນັ້ນ ການເຕີບໂຕກໍດຳເນີນຕໍ່ໄປອີກ.

Verse 11

प्रभवाच्च भवेत्क्षीरं क्षीरात्तंदुलसंभवः । तंदुलाच्च ततः पक्वा भवंत्योषधयस्तथा

ຈາກປະພະວະເກີດນ້ຳນົມ; ຈາກນ້ຳນົມເກີດເຂົ້າສານ. ແລະຈາກເຂົ້າສານ ເມື່ອຫຸງສຸກແລ້ວ ພືດສະຫມຸນໄພອັນເປັນຢາກໍເກີດຂຶ້ນດັ່ງນັ້ນ.

Verse 12

यवाद्याः शालिपर्यंताः श्रेष्ठाः सप्तदश स्मृताः । ओषध्यः फलसाराढ्याः शेषा क्षुद्रा प्रःकीर्तिताः

ແຕ່ຂ້າວບາເລຍ໌ໄປຈົນເຖິງເຂົ້າສາລີ(ຂ້າວດີ) ມີທັນຍາຫານອັນປະເສີດ 17 ປະເພດທີ່ຖືກຈື່ຈຳ ສະຫມຸນໄພທັງຫຼາຍອຸດົມດ້ວຍແກ່ນສານແຫ່ງຜົນໄມ້; ສ່ວນທີ່ເຫຼືອຖືກກ່າວວ່າເປັນຈຳພວກນ້ອຍຕ່ຳ.

Verse 13

एता लूना मर्दिताश्च मुनिभिः पूर्वसंस्कृताः । शूर्पोलूखलपात्राद्यैः स्थालिकोदकवह्निभिः

ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຖືກຕັດ ແລະບົດຕຳ ພ້ອມທັງຖືກຈັດການປຸງແຕ່ງໄວ້ກ່ອນໂດຍພຣະມຸນີ—ໂດຍໃຊ້ກະດົງຝັດ, ຄົກແລະສາກ, ພາຊະນະຕ່າງໆ ແລະອື່ນໆ, ພ້ອມທັງໝໍ້, ນ້ຳ ແລະໄຟ.

Verse 14

षड्विधा हि स्वभेदेन परिणामं व्रजंति ताः । अन्योन्यरससंयोगादनेकस्वादतां गताः

ແທ້ຈິງແລ້ວ ສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນປ່ຽນແປງເປັນຫົກປະເພດຕາມຄວາມແຕກຕ່າງຂອງຕົນ; ແລະໂດຍການປະສົມປະສານລົດຊາດກັນແລະກັນ ຈຶ່ງເກີດຄວາມຫຼາກຫຼາຍແຫ່ງລົດຊາດຫຼາຍປະການ।

Verse 15

भक्ष्यं भोज्यं पेयलेह्यं चोष्यं खाद्यं च भूपते । तासां भेदाः षडंगाश्च मधुराद्याश्च षड्गुणाः

ໂອ ພະຣາຊາ, ອາຫານມີຫົກປະເພດ: (1) ພັກຊະຍະ—ສິ່ງທີ່ຕ້ອງຄຽວ, (2) ໂພຊະຍະ—ສິ່ງທີ່ກິນເປັນອາຫານ, (3) ເປຍະ—ສິ່ງທີ່ດື່ມ, (4) ເລຫະຍະ—ສິ່ງທີ່ເລຍ, (5) ໂຈສະຍະ—ສິ່ງທີ່ດູດ, ແລະ (6) ຄາດະຍະ—ສິ່ງທີ່ກັດກິນ. ເຫຼົ່ານີ້ມີຫົກການແບ່ງ; ແລະທຳນອງດຽວກັນ ມີລົດຊາດຫົກປະການ ເລີ່ມຈາກຄວາມຫວານເປັນຕົ້ນ।

Verse 16

तदन्नं पिंडकवलैर्ग्रासैर्भुक्तं च देहिभिः । अन्नमूलाशये सर्वप्राणान्स्थापयति क्रमात्

ອາຫານນັ້ນ ທີ່ສັດຜູ້ມີກາຍກິນເປັນກ້ອນແລະເປັນຄຳໆ ຈະຄ່ອຍໆ ສະຖາປະນາແລະຄ້ຳຈຸນພະລັງປຣານທັງປວງ ໃນພາຊະນະທີ່ອາຫານເປັນຮາກ ຄືລະບົບຍ່ອຍອາຫານ।

Verse 17

अपक्वं भुक्तमाहारं स वायुः कुरुते द्विधा । संप्रविश्यान्नमध्ये च पक्वं कृत्वा पृथग्गुणम्

ວາຍຸ (ລົມຍ່ອຍອາຫານ) ແບ່ງອາຫານທີ່ກິນເຂົ້າໄປທັງຍັງບໍ່ສຸກ (ຍັງບໍ່ຍ່ອຍ) ເປັນສອງສ່ວນ; ເມື່ອເຂົ້າໄປກາງອາຫານ ກໍເຮັດໃຫ້ສຸກ ແລະແຍກອອກຕາມຄຸນລັກສະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນ।

Verse 18

अग्नेरूर्ध्वं जलं स्थाप्य तदन्नं च जलोपरि । जलस्याधः स्वयं प्राणः स्थित्वाग्निं धमते शनैः

ເມື່ອວາງນ້ຳໄວ້ເທິງໄຟ ແລະວາງອາຫານໄວ້ເທິງນ້ຳນັ້ນ, ປຣານເອງສະຖິດຢູ່ໃຕ້ນ້ຳ ແລ້ວຄ່ອຍໆ ພັດໄຟຢ່າງອ່ອນໂຍນທີລະນ້ອຍ।

Verse 19

वायुना धम्यमानोग्निरत्युष्णं कुरुते जलम् । तदन्नमुष्णयोगेन समंतात्पच्यते पुनः

ໄຟທີ່ຖືກລົມພັດໃຫ້ແຮງ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ນ້ຳຮ້ອນຈັດ; ແລ້ວອາຫານນັ້ນໂດຍການສຳຜັດຄວາມຮ້ອນ ຈຶ່ງສຸກອີກຄັ້ງທົ່ວທຸກດ້ານ.

Verse 20

द्विधा भवति तत्पक्वं पृथक्किट्टं पृथग्रसः । मलैर्द्वादशभिः किट्टं भिन्नं देहाद्बहिर्व्रजेत्

ເມື່ອອາຫານນັ້ນຖືກຍ່ອຍ ມັນກາຍເປັນສອງສ່ວນ—ແຍກເປັນກິດຕະ (ຂີ້ເຫຍື້ອ) ແລະ ຣະສະ (ສານຫຼໍ່ລ້ຽງ). ກິດຕະທີ່ແບ່ງເປັນມົນທິນສິບສອງປະການ ຈະອອກຈາກກາຍໄປສູ່ພາຍນອກ.

Verse 21

कर्णाक्षि नासिका जिह्वा दंतोष्ठ प्रजनं गुदा । मलान्स्रवेदथ स्वेदो विण्मूत्रं द्वादश स्मृताः

ຫູ ຕາ ດັງ ລີ້ນ ແຂ້ວແລະຮິມຝີປາກ ອະໄວຍະວະສືບພັນ ແລະທະວານຫນັກ—ພ້ອມທັງມົນທິນທີ່ໄຫຼອອກ; ອີກທັງເຫື່ອ ອຸຈະ ແລະປັດສະວະ—ເຫຼົ່ານີ້ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນສິບສອງປະການ.

Verse 22

हृत्पद्मे प्रतिबद्धाश्च सर्वनाड्यः समंततः । तासां मुखेषु तं सूक्ष्मं प्राणः स्थापयते रसम्

ໃນດອກບົວແຫ່ງຫົວໃຈ ນາດີທັງປວງຖືກຜູກພັນຢູ່ໂດຍຮອບ; ທີ່ປາກຂອງນາດີເຫຼົ່ານັ້ນ ປຣານະຈັດຕັ້ງຣະສະອັນລະອຽດນັ້ນໄວ້.

Verse 23

रसेन तेन ता नाडीः प्राणः पूरयते पुनः । संतर्पयंति ता नाड्यः पूर्णा देहं समंततः

ດ້ວຍຣະສະນັ້ນເອງ ປຣານະຈຶ່ງເຕີມນາດີອີກຄັ້ງ; ເມື່ອນາດີເຫຼົ່ານັ້ນເຕັມແລ້ວ ກໍຫຼໍ່ລ້ຽງກາຍໃຫ້ຄົບຖ້ວນທົ່ວທຸກດ້ານ.

Verse 24

ततः स नाडीमध्यस्थः शारीरेणोष्मणा रसः । पच्यते पच्यमानश्च भवेत्पाकद्वयं पुनः

ແລ້ວນ້ຳສານແຫ່ງກາຍ ທີ່ສະຖິດຢູ່ກາງນາດີ ຖືກ “ປຸງສຸກ” ໂດຍຄວາມຮ້ອນແຫ່ງຮ່າງກາຍ; ແລະໃນຂະນະທີ່ກຳລັງສຸກ ກໍກາຍເປັນການສຸກງອມສອງຊັ້ນອີກຄັ້ງ

Verse 25

त्वङ्मांसास्थि मज्जा मेदो रुधिरं च प्रजायते । रक्ताल्लोमानि मांसं च केशाः स्नायुश्च मांसतः

ຈາກຜິວໜັງ ເກີດເນື້ອ, ກະດູກ, ໄຂກະດູກ, ໄຂມັນ ແລະ ເລືອດ. ຈາກເລືອດ ເກີດຂົນຕາມກາຍ; ແລະຈາກເນື້ອ ເກີດຜົມຫົວ ແລະ ເສັ້ນເອັນດ້ວຍ

Verse 26

स्नायोर्मज्जा तथास्थीनि वसा मज्जास्थिसंभवा । मज्जाकारेण वैकल्यं शुक्रं च प्रसवात्मकम्

ຈາກເສັ້ນເອັນ ເກີດໄຂກະດູກ; ແລະກະດູກກໍເກີດຂຶ້ນເຊັ່ນກັນ ໄຂມັນ (ວະສາ) ເກີດຈາກໄຂກະດູກແລະກະດູກ ເມື່ອການກໍ່ຮູບຂອງໄຂກະດູກບົກພ່ອງ ນ້ຳເຊື້ອ (ສຸກຣະ) ອັນເປັນທາດໃຫ້ກຳເນີດ ກໍບົກພ່ອງຕາມ

Verse 27

इति द्वादश शान्तस्य परिणामाः प्रकीर्तिताः । शुक्रं तस्य परीणामः शुक्राद्देहस्य संभवः

ດັ່ງນີ້ ການແປປ່ຽນທັງສິບສອງຂອງ (ສານອາຫານ) ອັນສົງົບແລ້ວ ໄດ້ຖືກກ່າວໄວ້. ນ້ຳເຊື້ອ (ສຸກຣະ) ແມ່ນການແປປ່ຽນສຸດທ້າຍ; ແລະຈາກນ້ຳເຊື້ອ ກາຍຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ

Verse 28

ऋतुकाले यदा शुक्रं निर्दोषं योनिसंस्थितम् । तदा तद्वायुसंसृष्टं स्त्रीरक्तेनैकतां व्रजेत्

ໃນເວລາລະດູອຸດົມສົມບູນ ເມື່ອນ້ຳເຊື້ອ (ສຸກຣະ) ອັນບໍ່ມີມົນທິນ ສະຖິດຢູ່ໃນຄັນມານ ເມື່ອນັ້ນມັນປະສົມກັບປຣານະວາຍຸ ແລະກາຍເປັນໜຶ່ງດຽວກັບເລືອດຂອງສະຕຣີ

Verse 29

विसर्गकाले शुक्रस्य जीवः कारणसंयुतः । नित्यं प्रविशते योनिं कर्मभिः स्वैर्नियंत्रितः

ໃນເວລາທີ່ປ່ອຍນ້ຳສຸກຣະ ຈີວະອາດມາຜູ້ປະກອບດ້ວຍເຫດປັດໃຈ ເຂົ້າສູ່ຄັນມານດາເປັນນິດ ຖືກກຳຂອງຕົນບັງຄັບແລະຄວບຄຸມ.

Verse 30

शुक्रस्य सह रक्तस्य एकाहात्कललं भवेत् । पंचरात्रेण कलले बुद्बुदत्वं ततो भवेत्

ຈາກນ້ຳສຸກຣະຮ່ວມກັບເລືອດ ໃນໜຶ່ງມື້ກໍເກີດເປັນ ‘ກະລະລະ’ ເປັນກ້ອນເຫນືອຍນຸ່ມ; ຄົບຫ້າຄືນ ກະລະລະນັ້ນຈຶ່ງກາຍເປັນ ‘ບຸດບຸດ’ ດັ່ງຟອງ.

Verse 31

मांसत्वं मासमात्रेण पंचधा जायते पुनः । ग्रीवा शिरश्च स्कंधश्च पृष्ठवंशस्तथोदरम्

ພຽງໜຶ່ງເດືອນ ພາວະເປັນເນື້ອກໍເກີດຂຶ້ນເປັນຫ້າສ່ວນ: ຄໍ, ຫົວ, ບ່າ, ສັນຫຼັງ, ແລະ ທ້ອງ.

Verse 32

पाणीपादौ तथा पार्श्वौ कटिर्गात्रं तथैव च । मासद्वयेन पर्वाणि क्रमशः संभवंति च

ດັ່ງນັ້ນ ມືແລະຕີນ, ຂ້າງລຳຕົວ, ແອວ ແລະ ກາຍກໍເກີດຂຶ້ນ; ຕໍ່ມາໂດຍລຳດັບ ທຸກສອງເດືອນ ຂໍ້ຕໍ່ແລະອະວະຍະວະຈຶ່ງບັງເກີດ.

Verse 33

त्रिभिर्मासैः प्रजायंते शतशोंकुरसंधयः । मासैश्चतुर्भिर्जायंते अंगुल्यादि यथाक्रमम्

ຄົບສາມເດືອນ ຂໍ້ຕໍ່ແລະການງອກງາມດັ່ງໜໍ່ອ່ອນເກີດຂຶ້ນເປັນຮ້ອຍໆ; ແລະໃນເດືອນທີ່ສີ່ ນິ້ວມືເປັນຕົ້ນຈຶ່ງກໍ່ຮູບຕາມລຳດັບ.

Verse 34

मुखं नासा च कर्णौ च मासैर्जायंति पंचभिः । दंतपंक्तिस्तथा जिह्वा जायते तु नखाः पुनः

ພາຍໃນຫ້າເດືອນ ປາກ ດັ່ງ ແລະ ຫູ ກໍເກີດຮູບຂຶ້ນ. ຕໍ່ມາແຖວແຂ້ວແລະລີ້ນຈຶ່ງເຕີບໃຫຍ່; ແລ້ວຕໍ່ຈາກນັ້ນ ເລັບກໍປາກົດຂຶ້ນອີກ.

Verse 35

कर्णयोश्च भवेच्छिद्रं षण्मासाभ्यंतरे पुनः । पायुर्मेढ्रमुपस्थं च शिश्नश्चाप्युपजायते

ພາຍໃນຫົກເດືອນ ຮູເປີດໃນຫູກໍເກີດຂຶ້ນ. ຕໍ່ມາ ທະວານ ອັນດະ ບ່ອນຂາໜີບ ແລະ ອະວະເພດຊາຍ ກໍເກີດຂຶ້ນດ້ວຍ.

Verse 36

संधयो ये च गात्रेषु मासैर्जायंति सप्तभिः । अंगप्रत्यंगसंपूर्णं शिरः केशसमन्वितम्

ເມື່ອຄົບເດືອນທີ່ເຈັດ ຂໍ້ຕໍ່ທັງຫຼາຍໃນອະວະຍ່ອຍອະວະໃຫຍ່ກໍເກີດຂຶ້ນ. ແລະສີສະທີ່ຄົບຖ້ວນດ້ວຍອະວະໃຫຍ່ນ້ອຍ ກໍມີເສັ້ນຜົມປະດັບ.

Verse 37

विभक्तावयवस्पष्टं पुनर्मासाष्टमे भवेत् । पंचात्मक समायुक्तः परिपक्वः स तिष्ठति

ເມື່ອເດືອນທີ່ແປດມາຮອດ ອະວະທັງຫຼາຍກໍແຍກແຈ້ງຊັດ. ມີທາດຫ້າປະກອບພ້ອມ ຈຶ່ງສຸກງອມແລະດຳລົງຢູ່ຢ່າງໝັ້ນຄົງ.

Verse 38

मातुराहारवीर्येण षड्विधेन रसेन च । नाभिसूत्रनिबद्धेन वर्द्धते स दिनेदिने

ດ້ວຍພະລັງແຫ່ງອາຫານຂອງແມ່—ຜ່ານລົດຊາດຫົກປະການ—ແລະຖືກຜູກພັນດ້ວຍສາຍສະດື ທາຣົກໃນຄັນຈຶ່ງເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນທຸກວັນ.

Verse 39

ततः स्मृतिं लभेज्जीवः संपूर्णोस्मिञ्छरीरके । सुखं दुःखं विजानाति निद्रां स्वप्नं पुराकृतम्

ແລ້ວຈີວະອາຕະມາໄດ້ຄືນສະຕິຄວາມຈື່ ແລະດຳລົງຢູ່ໃນກາຍນີ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນ; ຮູ້ສຸກແລະທຸກ ແລະປະສົບການນອນກັບຄວາມຝັນ ເປັນຜົນແຫ່ງກຳເກົ່າ।

Verse 40

मृतश्चाहं पुनर्जातो जातश्चाहं पुनर्मृतः । नानायोनिसहस्राणि मया दृष्टान्यनेकधा

ຂ້ອຍໄດ້ຕາຍແລ້ວເກີດໃໝ່; ເກີດແລ້ວກໍຕາຍອີກ. ຂ້ອຍໄດ້ເຫັນຍອນິນັບພັນ—ຮູບແບບການເກີດຫຼາກຫຼາຍ—ຢ່າງຫຼາຍປະການ।

Verse 41

अधुना जातमात्रोहं प्राप्तसंस्कार एव च । ततः श्रेयः करिष्यामि येन गर्भे न संभवः

ບັດນີ້ຂ້ອຍເພິ່ງເກີດມາ ແລະໄດ້ຮັບສັງສະການຕາມພິທີແລ້ວ. ດັ່ງນັ້ນຂ້ອຍຈະກະທຳສິ່ງອັນເປັນສຣະເຍັສແທ້ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເຂົ້າສູ່ຄັນອີກ।

Verse 42

गर्भस्थश्चिंतयत्येवमहं गर्भाद्विनिःसृतः । अध्येष्यामि परं ज्ञानं संसारविनिवर्तकम्

ໃນຂະນະທີ່ຍັງຢູ່ໃນຄັນ ລາວຄິດພິຈາລະນາດັ່ງນີ້: “ເມື່ອຂ້ອຍອອກຈາກຄັນແລ້ວ ຂ້ອຍຈະສຶກສາປັນຍາອັນສູງສຸດ ທີ່ນຳໃຫ້ຫັນອອກຈາກສັງສາຣະ”

Verse 43

अवश्यं गर्भदुःखेन महता परिपीडितः । जीवः कर्मवशादास्ते मोक्षोपायं विचिंतयेत्

ຈີວະອາຕະມາຖືກບີບຄັ້ນຢ່າງແນ່ນອນດ້ວຍທຸກຂ໌ອັນໃຫຍ່ໃນຄັນ ແລະຢູ່ໃຕ້ອຳນາດແຫ່ງກຳ; ດັ່ງນັ້ນຄວນພິຈາລະນາອຸບາຍແຫ່ງໂມກສະ

Verse 44

यथा गिरिवराक्रांतः कश्चिद्दुःखेन तिष्ठति । तथा जरायुणा देही दुःखं तिष्ठति दुःखितः

ດັ່ງຄົນຜູ້ຖືກພູໃຫຍ່ກົດທັບ ຍືນຢູ່ໄດ້ກໍແຕ່ໃນຄວາມທຸກຂ໌ ສັນໃດ ສັດຜູ້ມີກາຍຖືກເຢື່ອຫຸ້ມຄັນ (jarāyu) ກົດທັບ ກໍຢູ່ໃນທຸກຂ໌ ເປັນຜູ້ທຸກຂ໌ລຳບາກສຸດ.

Verse 45

पतितः सागरे यद्वद्दुःखमास्ते समाकुलः । गर्भोदकेन सिक्तांगस्तथास्ते व्याकुलात्मकः

ດັ່ງຄົນຜູ້ຕົກລົງໃນທະເລ ຢູ່ໃນຄວາມທຸກຂ໌ແລະຄວາມວຸ້ນວາຍສັນໃດ ວິນຍານຜູ້ມີກາຍ—ອວັຍວະຖືກນ້ຳຄັນຊຸມ—ກໍຢູ່ໃນຄວາມປັ່ນປ່ວນໃນໃຈສັນນັ້ນ

Verse 46

लोहकुंभे यथा न्यस्तः पच्यते कश्चिदग्निना । गर्भकुंभे तथाक्षिप्तः पच्यते जठराग्निना

ດັ່ງຄົນຜູ້ຖືກວາງໃນໝໍ້ເຫຼັກ ຖືກໄຟປຸງໃຫ້ສຸກສັນໃດ ເມື່ອຖືກໂຍນເຂົ້າໃນໝໍ້ແຫ່ງຄັນ ກໍຖືກໄຟໃນທ້ອງ (jatharāgni) ປຸງໃຫ້ສຸກສັນນັ້ນ

Verse 47

सूचीभिरग्निवर्णाभिर्भिन्नगात्रो निरंतरम् । यद्दुःखं जायते तस्य तद्गर्भेष्टगुणं भवेत्

ຖ້າຖືກປາຍແຫຼມດັ່ງເຂັມ ສີດັ່ງໄຟ ທະລຸອວັຍວະທຸກສ່ວນຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ ທຸກຂ໌ໃດທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທຸກຂ໌ນັ້ນຈະເປັນແປດເທົ່າໃນຄັນ

Verse 48

गर्भवासात्परं वासं कष्टं नैवास्ति कुत्रचित् । देहिनां दुःखमतुलं सुघोरमपि संकटम्

ບໍ່ມີການພັກອາໄສໃດທີ່ທຸກຂ໌ຫນັກກວ່າການຢູ່ໃນຄັນ ສຳລັບສັດຜູ້ມີກາຍ ນັ້ນແມ່ນທຸກຂ໌ທີ່ຫາສິ່ງເທົ່າທຽມບໍ່ໄດ້—ນ່າຢ້ານຢິ່ງ ແລະເປັນວິກິດອັນຮ້າຍແຮງ

Verse 49

इत्येतद्गर्भदुःखं हि प्राणिनां परिकीर्तितम् । चरस्थिराणां सर्वेषामात्मगर्भानुरूपतः

ດັ່ງນີ້ໄດ້ພັນລະນາຄວາມທຸກໃນຄັນຂອງສັດມີຊີວິດແລ້ວ—ທັງສັດເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວທັງປວງ—ຕາມສະພາບຄັນຂອງແຕ່ລະຕົນ.

Verse 50

गर्भात्कोटिगुणापीडा योनियंत्रनिपीडनात् । संमूर्च्छितस्य जायेत जायमानस्य देहिनः

ໃນເວລາເກີດ ຜູ້ມີກາຍຈະປະສົບຄວາມເຈັບປວດຫນັກກວ່າທຸກໃນຄັນນັບລ້ານເທົ່າ ເນື່ອງຈາກແຮງບີບອັດຂອງກົນໄກຮັດຮອດໃນຍອນີ; ຜູ້ກຳລັງເກີດຈຶ່ງຫມົດສະຕິ.

Verse 51

इक्षुवत्पीड्यमानस्य पापमुद्गरपेषणात् । गर्भान्निष्क्रममाणस्य प्रबलैः सूतिवायुभिः

ເຂົາຖືກບີບຄັ້ນດັ່ງອ້ອຍ—ຖືກຕຳບົດໂດຍຄ້ອນແຫ່ງບາບໃນອະດີດ—ແລ້ວຖືກລົມແຮງແຫ່ງການຄອດຜັກອອກຈາກຄັນ.

Verse 52

जायते सुमहद्दुःखं परित्राणं न विंदति । यंत्रेण पीड्यमानाः स्युर्निःसाराश्च यथेक्षवः

ຄວາມທຸກອັນໃຫຍ່ຫຼວງເກີດຂຶ້ນ ແລະບໍ່ພົບການຊ່ວຍເຫຼືອ; ຖືກກົນໄກກົດທັບແລ້ວກໍຖືກຮີດຈົນໝົດແກ່ນສານ—ດັ່ງອ້ອຍ.

Verse 53

तथा शरीरं योनिस्थं पात्यते यंत्रपीडनात् । अस्थिमद्वर्तुलाकारं स्नायुबंधनवेष्टितम्

ດັ່ງນັ້ນ ກາຍທີ່ຢູ່ໃນຍອນີຖືກກົດດັນໂດຍກົນໄກນັ້ນໃຫ້ຕົກລົງ—ເຕັມໄປດ້ວຍກະດູກ ມີຮູບກົມ ແລະຖືກຫໍ່ຮັດດ້ວຍສາຍເສັ້ນເອັນ.

Verse 54

रक्तमांसवसालिप्तं विण्मूत्रद्रव्यभाजनम् । केशलोमनखच्छन्नं रोगायतनमुत्तमम्

ກາຍນີ້ຖືກປະເລືອດ ເນື້ອ ແລະໄຂມັນທາປົກ, ດັ່ງພາຊະນະບັນຈຸອຸຈະແລະປັດສະວະ; ຖືກປົກຄຸມດ້ວຍຜົມ ຂົນ ແລະເລັບ—ແທ້ຈິງແມ່ນທີ່ສະຖິດອັນດີຂອງໂລກໄພ.

Verse 55

वदनैकमहाद्वारं गवाक्षाष्टकभूषितम् । ओष्ठद्वयकपाटं तु दंतजिह्वागलान्वितम्

ປາກແມ່ນປະຕູໃຫຍ່ອັນດຽວ ປະດັບດ້ວຍ ‘ປ່ອງຢ້ຽມ’ ແປດ; ຮິມຝີປາກຄູ່ເປັນບານປະຕູ ແລະມີແຂ້ວ ລີ້ນ ແລະຄໍປະກອບພ້ອມ.

Verse 56

नाडीस्वेदप्रवाहं च कफपित्तपरिप्लुतम् । जराशोकसमाविष्टं कालवक्त्रानलेस्थितम्

ມັນເຕັມໄປດ້ວຍການໄຫຼຂອງເສັ້ນນາດີແລະເຫື່ອ ຖືກທ່ວມດ້ວຍເສມະແລະນ້ຳດີ; ຖືກຊະລາແລະໂສກຄອບງຳ ແລະຕັ້ງຢູ່ໃນໄຟແຫ່ງປາກຂອງກາລະ (ມໍລະນະ).

Verse 57

कामक्रोधसमाक्रांतं श्वसनैश्चोपमर्दितम् । भोगतृष्णातुरं गूढं रागद्वेष वशानुगम्

ຖືກກາມແລະໂກຣດຄອບງຳ ຖືກລົມຫາຍໃຈແຫ່ງຊີວິດກົດຂີ່; ທຸກທໍລະມານດ້ວຍຕັນຫາໃນການເສບສຸກ ຊ່ອນຢູ່ພາຍໃນ ແລະຕາມອຳນາດແຫ່ງຄວາມຕິດພັນແລະຄວາມຊັງ.

Verse 58

सवर्णितांगप्रत्यंगं जरायु परिवेष्टितम् । संकटेनाविविक्तेन योनिमार्गेण निर्गतम्

ມີອະວັຍະແລະສ່ວນຍ່ອຍຄົບຖ້ວນ ຖືກຫໍ່ດ້ວຍເຢື່ອຫຸ້ມທາຣົກ; ທ່າມກາງຄວາມທຸກທໍລະມານ ມັນອອກມາທາງທາງເກີດອັນແຄບ ແລະຍັງບໍ່ທັນເປີດກວ້າງ.

Verse 59

विण्मूत्ररक्तसिक्तांगं षट्कौशिकसमुद्भवम् । अस्थिपंजरसंघातं ज्ञेयमस्मिन्कलेवरे

ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ໃນກາຍນີ້ ອະວະທັງຫມົດຖືກເປື້ອນດ້ວຍອຸຈາລະ ປັດສະວະ ແລະເລືອດ; ມັນເກີດຈາກໂກສະຫົກ ແລະເປັນແຕ່ກອງກົງກະດູກເທົ່ານັ້ນ।

Verse 60

शतत्रयं शताधिकं पंचपेशी शतानि च । सार्धाभिस्तिसृभिश्छन्नं समंताद्रोमकोटिभिः

ໃນກາຍນີ້ມີ ກະດູກ 301 ຊິ້ນ ແລະກ້າມເນື້ອ 500 ມັດ; ແລະຖືກປົກຄຸມທົ່ວທິດດ້ວຍຂົນສາມໂກຕິຄື່ງ।

Verse 61

शरीरं स्थूलसूक्ष्माभिर्दृश्यादृश्याभिरंततः । एताभिर्मांसनाडीभिः कोटिभिस्तत्समन्वितम्

ກາຍນີ້ຖືກແຜ່ຊານທຸກທາງດ້ວຍນາດີແຫ່ງເນື້ອ—ທັງຫຍາບແລະລະອຽດ, ທັງເຫັນໄດ້ແລະບໍ່ເຫັນ—ແລະຖືກປະກອບດ້ວຍຈໍານວນໂກຕິອັນຫາທີ່ສິ້ນບໍ່ໄດ້।

Verse 62

प्रस्वेदमशुचिं ताभिरंतरस्थं च तेन हि । द्वात्रिंशद्दशनाः प्रोक्ता विंशतिश्च नखाः स्मृताः

ເຫື່ອແມ່ນຂອງບໍ່ບໍລິສຸດ ແລະສິ່ງທີ່ຢູ່ພາຍໃນກາຍກໍບໍ່ບໍລິສຸດເພາະເຫດນັ້ນ; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງກ່າວວ່າ ແຂ້ວມີ 32 ແລະເລັບມີ 20 ດັ່ງທີ່ຈື່ຈໍາໄວ້।

Verse 63

पित्तस्य कुडवं ज्ञेयं कफस्यार्धाढकं तथा । वसायाश्च पलाः पंच तदर्धं फलकस्य च

ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ປິຕຕະ (ນ້ໍາດີ) ມີປະມານ 1 ກຸດະວະ; ກະຟະ (ເສມຫະ) ເທົ່າກັບ ຄື່ງອາຑະກະ. ວະສາ (ໄຂມັນ) 5 ປະລະ ແລະຟະລະກະ ເທົ່າກັບຄື່ງໜຶ່ງຂອງນັ້ນ।

Verse 64

पंचार्बुद पला ज्ञेयाः पलानि दश मेदसः । पलत्रयं महारक्तं मज्जा रक्ताच्चतुर्गुणा

ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ໄຂມັນ (ເມດ) ມີປະມານ 10 ປະລາ; ເລືອດໃຫຍ່ 3 ປະລາ; ແລະ ໄຂກະດູກ (ມັຈຈາ) ເປັນ 4 ເທົ່າຂອງເລືອດ—ນີ້ແມ່ນມາດຕາຂອງກາຍທີ່ກ່າວໄວ້.

Verse 65

शुक्रार्धकुडवं ज्ञेयं तदर्धं देहिनां बलम् । मांसस्य चैकं पिंडेन पलसाहस्रमुच्यते

ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ປະມານຂອງ ສຸກຣະ (ນ້ຳກາມ) ແມ່ນ ຄຶ່ງກຸດະວະ; ຄຶ່ງຂອງນັ້ນເອີ້ນວ່າ ກຳລັງຂອງຜູ້ມີກາຍ. ແລະ ກ້ອນເນື້ອໜຶ່ງ ກ່າວວ່າ ເທົ່າກັບ 1,000 ປະລາ.

Verse 66

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने पितृमातृतीर्थ । माहात्म्ये षट्षष्टितमोऽध्यायः

ດັ່ງນີ້ ໃນສີຣີປັດມະປຸຣານະ ພູມິຂັນຑະ ພາຍໃນເຣື່ອງເວນະ ບົດທີ 66 ວ່າດ້ວຍມະຫາຕະມະຍະແຫ່ງ ປິຕຣິມາຕຣິຕີຣຖະ ຈຶ່ງສິ້ນສຸດລົງ.

Verse 67

अशुद्धं च विशुद्धस्य कर्मबंधविनिर्मितम् । शुक्रशोणितसंयोगाद्देहः संजायते क्वचित्

ແມ່ນແຕ່ຜູ້ບໍລິສຸດກໍຍັງອາດມີກາຍອັນບໍ່ບໍລິສຸດ ທີ່ຖືກປັ້ນແຕ່ງໂດຍພັນທະແຫ່ງກຳ ເກີດຂຶ້ນໄດ້ເທື່ອບາງ; ເພາະຈາກການປະສົມຂອງ ສຸກຣະ ແລະ ໂຊນິຕະ (ເລືອດ) ກາຍຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນບາງຄັ້ງ.

Verse 68

नित्यं विण्मूत्रसंयुक्तस्तेनायमशुचिः स्मृतः । यथा वै विष्ठया पूर्णः शुचिः सांतर्बहिर्घटः

ເນື່ອງຈາກກາຍນີ້ຜູກພັນກັບອຸຈຈາລະ ແລະ ປັດສາວະ ຢູ່ເປັນນິດ ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າບໍ່ບໍລິສຸດ; ເຫມືອນໝໍ້ທີ່ລ້າງພາຍນອກໃຫ້ສະອາດ ແຕ່ຖ້າພາຍໃນເຕັມໄປດ້ວຍຂີ້ຖ່າຍ ກໍບໍ່ບໍລິສຸດພາຍໃນ.

Verse 69

शौचेन शोध्यमानोपि देहोयमशुचिर्भवेत् । यं प्राप्यातिपवित्राणि पंचगव्य हवींषि च

ແມ່ນແຕ່ກາຍນີ້ຖືກຊໍາລະດ້ວຍກິດແຫ່ງຄວາມບໍລິສຸດ ກໍຍັງເປັນອະສຸຈິ; ແຕ່ເມື່ອໄດ້ເຖິງພຣະອົງ ແມ່ນແຕ່ pañcagavya ອັນບໍລິສຸດຍິ່ງ ແລະ ຮະວິສໃນຍັດຍະກໍກາຍເປັນສັກສິດແທ້.

Verse 70

अशुचित्वं प्रयांत्याशु देहोयमशुचिस्ततः । हृद्यान्यप्यन्नपानानि यं प्राप्य सुरभीणि च

ຄວາມອະສຸຈິເກີດຂຶ້ນໄວ ເພາະກາຍນີ້ເປັນອະສຸຈິແຕ່ເດີມ; ແມ່ນແຕ່ອາຫານແລະນ້ໍາດື່ມທີ່ນ່າຊື່ນໃຈ ພ້ອມທັງຂອງຫອມ ເມື່ອເຂົ້າສູ່ກາຍນີ້ກໍກາຍເປັນກິ່ນເໝັນ.

Verse 71

अशुचित्वं प्रयांत्याशु कोऽन्य स्यादशुचिस्ततः । हे जनाः किं न पश्यध्वं यन्निर्याति दिनेदिने

ຄວາມອະສຸຈິມາໄວ—ແລ້ວໃຜຈະຖືກເອີ້ນວ່າບໍລິສຸດໄດ້? ໂອ ປະຊາຊົນເອີຍ ພວກເຈົ້າບໍ່ເຫັນດອກຫລື ສິ່ງທີ່ຖືກຂັບອອກທຸກມື້?

Verse 72

देहानुगो मलः पूतिस्तदाधारः कथं शुचिः । देहः संशोध्यमानोपि पंचगव्यकुशांबुभिः

ຂີ້ເຫຍື້ອແລະກິ່ນເໝັນຕິດຕາມກາຍ; ສິ່ງທີ່ເປັນຖານຮອງຮັບຂອງມັນຈະບໍລິສຸດໄດ້ແນວໃດ? ແມ່ນແຕ່ຊໍາລະກາຍດ້ວຍ pañcagavya ແລະນ້ໍາທີ່ຖືກປະພອງດ້ວຍຫຍ້າ kuśa (ອະສຸຈິແທ້ກໍບໍ່ຫາຍ)

Verse 73

घृष्यमाण इवांगारो निर्मलत्वं न गच्छति । स्रोतांसि यस्य सततं प्रवहंति गिरेरिव

ເຫມືອນຖ່ານໄຟທີ່ຍັງຄຸກຄືນ ແມ່ນແຕ່ຖູກຖູກໍບໍ່ກາຍເປັນບໍລິສຸດ; ສັນນັ້ນແຫຼະ ຜູ້ທີ່ກະແສພາຍໃນໄຫຼບໍ່ຂາດ—ດັ່ງນ້ໍາຫຼາກຈາກພູ—ຍ່ອມບໍ່ບັນລຸຄວາມບໍລິສຸດ.

Verse 74

कफमूत्राद्यमशुचिः स देहः शुध्यते कथम् । सर्वाशुचिनिधानस्य शरीरस्य न विद्यते

ກາຍນີ້ທີ່ບໍ່ບໍລິສຸດດ້ວຍເສມະ, ປັດສະວະ ແລະອື່ນໆ ຈະບໍລິສຸດໄດ້ແນວໃດ? ຮ່າງກາຍທີ່ເປັນຄັງແຫ່ງຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດທັງປວງ ບໍ່ພົບຄວາມບໍລິສຸດແທ້ເລີຍ.

Verse 75

शुचिरेकप्रदेशोपि शुचिर्न स्यादृतेऽपि वा । दिवा वा यदि वा रात्रौ मृत्तोयैः शोध्यते करः

ແມ່ນແຕ່ຈະຄິດວ່າສະອາດພຽງບາງສ່ວນ ກໍບໍ່ເປັນຜູ້ບໍລິສຸດແທ້ ຫາກບໍ່ມີການຊໍາລະຕາມຄວນ. ຈະກາງວັນຫຼືກາງຄືນ ມືຍ່ອມຖືກຊໍາລະດ້ວຍດິນແລະນ້ໍາ.

Verse 76

तथापि शुचिभाङ्नस्यान्न विरज्यंति ते नराः । कायोयमग्र्यधूपाद्यैर्यत्नेनापि सुसंस्कृतः

ແຕ່ກໍຍັງຢ່າງນັ້ນ ຜູ້ຄົນບໍ່ໄດ້ເກີດຄວາມຄາຍຄວາມຍຶດຕິດພາຍໃນ ເພາະຄວາມສະອາດພາຍນອກເທົ່ານັ້ນ. ກາຍນີ້ແມ່ນແຕ່ຈະປະດັບດ້ວຍທູບຊັ້ນດີ ກິ່ນຫອມ ແລະການຕົກແຕ່ງຢ່າງພາກພຽນ ກໍບໍ່ໃຫ້ເກີດວິຣາກະໂດຍລໍາພັງ; ການສະລະວາງແທ້ຢູ່ທີ່ວິເວກພາຍໃນ.

Verse 77

न जहाति स्वभावं हि श्वपुच्छमिव नामितम् । तथा जात्यैव कृष्णोर्णा न शुक्ला जातु जायते

ຄົນບໍ່ລະທິ້ງສະພາບດັ່ງເດີມຂອງຕົນ—ດັ່ງຫາງໝາ ແມ່ນແຕ່ດັດໃຫ້ງໍ້ ກໍບໍ່ລະຮູບທໍາມະຊາດ. ດັ່ງນັ້ນ ຂົນແກະທີ່ດໍາແຕ່ກໍາເນີດ ບໍ່ເຄີຍເກີດເປັນຂາວເລີຍ.

Verse 78

संशोध्यमानापि तथा भवेन्मूर्तिर्न निर्मला । जिघ्रन्नपि स्वदुर्गंधं पश्यन्नपि मलं स्वकम्

ດັ່ງນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ຖືກຊໍາລະຢູ່ກໍຕາມ ຮູບກາຍຂອງຜູ້ມີຮ່າງກາຍກໍບໍ່ບໍລິສຸດແທ້—ແມ່ນແຕ່ດົມກິ່ນເໝັນຂອງຕົນ ແລະເຫັນຄວາມເປື້ອນຂອງຕົນເອງກໍຕາມ.

Verse 79

न विरज्यति लोकोऽयं पीडयन्नपि नासिकाम् । अहो मोहस्य माहात्म्यं येन व्यामोहितं जगत्

ໂລກນີ້ແມ່ນແມ່ນຖືກທໍລະມານດັ່ງຖືກບີບດັ່ງຈົມູກ ກໍຍັງບໍ່ເກີດວິຣາກ (ຄວາມເບື່ອໜ່າຍ). ໂອ້ ອານຸພາບແຫ່ງໂມຫະ ທີ່ເຮັດໃຫ້ສັກກະວານທັງປວງຫຼົງງົດ!

Verse 80

जिघ्रन्पश्यन्स्वकान्दोषान्कायस्य न विरज्यते । स्वदेहस्य विगंधेन विरज्येत न यो नरः

ແມ່ນແມ່ນລາວດົມແລະເຫັນຂໍ້ບົກພ່ອງອັນເໝັນເນົ່າຂອງກາຍ ກໍຍັງບໍ່ເກີດວິຣາກ. ຜູ້ໃດບໍ່ຫຼຸດພົ້ນແມ່ນແຕ່ຈາກກິ່ນເໝັນຂອງກາຍຕົນ—ຜູ້ນັ້ນຫຼົງຫນັກເທົ່າໃດ!

Verse 81

विरागकारणं तस्य किमन्यदुपदिश्यते । सर्वमेव जगत्पूतं देहमेवाशुचिः परम्

ຈະຕ້ອງສອນເຫດໃດອື່ນໃຫ້ເກີດວິຣາກອີກ? ແທ້ຈິງແລ້ວ ໂລກທັງປວງບໍລິສຸດ; ທີ່ອະສຸຈິສູງສຸດຄືກາຍນີ້ເທົ່ານັ້ນ.

Verse 82

यन्मलावयवस्पर्शाच्छुचिरप्यशुचिर्भवेत् । गंधलेपापनोदाय शौचं देहस्य कीर्तितम्

ແມ່ນແມ່ນຜູ້ສະອາດກໍອາດກາຍເປັນອະສຸຈິໄດ້ ເມື່ອສຳຜັດອະໄວຍະວະທີ່ມີມົນທິນຂອງກາຍ. ດັ່ງນັ້ນ “ຊໍາລະກາຍ” ຈຶ່ງຖືກກ່າວວ່າເປັນການກຳຈັດກິ່ນເໝັນແລະຄາບເປື້ອນ.

Verse 83

द्वयस्यापगमात्पश्चाद्भावशुद्ध्या विशुद्ध्यति । गंगातोयेन सर्वेण मृद्भारैर्गात्रलेपनैः

ເມື່ອຄວາມເປັນສອງ (ທະວິຕະ) ຖືກກຳຈັດແລ້ວ ບຸກຄົນຍ່ອມບໍລິສຸດດ້ວຍຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງຈິດໃຈ; ເຊັ່ນດຽວກັນ ດ້ວຍນ້ຳຄົງຄາທຸກປະການ ແລະດ້ວຍການທາກາຍດ້ວຍດິນສັກສິດເປັນພາລະໆ ກໍເກີດຄວາມຊຳລະບໍລິສຸດ.

Verse 84

मर्त्यो दुर्गंधदेहोसौ भावदुष्टो न शुध्यति । तीर्थस्नानैस्तपोभिश्च दुष्टात्मा न च शुध्यति

ມະນຸດຜູ້ມີກາຍມີກິ່ນເໝັນ ແລະໃຈພາຍໃນເສົ້າໝອງ ບໍ່ອາດບໍລິສຸດໄດ້. ແມ່ນແຕ່ອາບນ້ຳທີ່ທີຣຖະ ແລະບຳເນັດຕະປະ ຄົນຈິດຊົ່ວກໍບໍ່ບໍລິສຸດ.

Verse 85

स्वमूर्तिः क्षालिता तीर्थे न शुद्धिमधिगच्छति । अंतर्भावप्रदुष्टस्य विशतोपि हुताशनम्

ແມ່ນແຕ່ລ້າງກາຍຢູ່ທີຣຖະ ກໍບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມບໍລິສຸດ; ເພາະຜູ້ທີ່ໃຈພາຍໃນເປື້ອນ ຍັງບໍ່ສະອາດ ແມ່ນແຕ່ເຂົ້າໄປໃນໄຟກໍຕາມ.

Verse 86

न स्वर्गो नापवर्गश्च देहनिर्दहनं परम् । भावशुद्धिः परं शौचं प्रमाणं सर्वकर्मसु

ບໍ່ແມ່ນສະຫວັນ ແລະບໍ່ແມ່ນອະປະວັກ (ໂມກສະ) ທີ່ສູງສຸດ; ການເຜົາຜານອັນປະເສີດຄືການເຜົາຄວາມຍຶດຕິດໃນກາຍ. ຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງເຈດຕະນາແມ່ນຄວາມສະອາດສູງສຸດ ແລະເປັນມາດຕະຖານແທ້ໃນກຳທັງປວງ.

Verse 87

अन्यथा लिंग्यते कांता भावेन दुहितान्यथा । मनसा भिद्यते वृत्तिरभिन्नेष्वपि वस्तुषु

ເມື່ອທ່າທີພາຍໃນປ່ຽນໄປ ຄົນຮັກຖືກເຫັນແບບໜຶ່ງ ແລະລູກສາວຖືກເຫັນອີກແບບໜຶ່ງ. ຄວາມໂນ້ມເອີຍຂອງໃຈ ທຳໃຫ້ແບ່ງແຍກ ແມ່ນແຕ່ຕໍ່ສິ່ງທີ່ໂດຍຕົນແທ້ບໍ່ແຕກຕ່າງ.

Verse 88

अन्यथैव सती पुत्रं चिंतयेदन्यथा पतिम् । यथायथा स्वभावस्य महाभाग उदाहृतम्

ໂອ ຜູ້ມີວາສນາຍິ່ງ, ພັນລະຍາຜູ້ມີສິນ ຄິດເຖິງລູກຊາຍແບບໜຶ່ງ ແລະຄິດເຖິງຜົວແບບອື່ນ—ຕາມສະພາວະຂອງແຕ່ລະຄົນ ດັ່ງທີ່ໄດ້ອະທິບາຍໄວ້.

Verse 89

परिष्वक्तोपि यद्भार्यां भावहीनां न कारयेत् । नाद्याद्विविधमन्नाद्यं रस्यानि सुरभीणि च

ແມ່ນແຕ່ຊາຍຈະກອດພັນລະຍາ ຖ້ານາງຂາດຄວາມຮັກແລະພາວະໃຈ ກໍບໍ່ພຶງຮ່ວມສັງວາດ. ບໍ່ພຶງກິນອາຫານຫຼາກຫຼາຍ ຫຼືອາຫານໂອຊະຫອມຫວນທີ່ຍົກຍ້ວນໃຈ.

Verse 90

अभावेन नरस्तस्माद्भावः सर्वत्र कारणम् । चित्तं शोधय यत्नेन किमन्यैर्बाह्यशोधनैः

ດັ່ງນັ້ນ ມະນຸດປານດັ່ງຖືກປັ້ນແຕ່ພາວະພາຍໃນ; ພາວະແມ່ນເຫດແຫ່ງທຸກສິ່ງ. ຈົ່ງພາກເພຍຊຳລະຈິດ—ການຊຳລະພາຍນອກອື່ນໆຈະມີປະໂຫຍດອັນໃດ?

Verse 91

भावतः शुचिशुद्धात्मा स्वर्गं मोक्षं च विंदति । ज्ञानामलांभसा पुंसः सवैराग्यमृदापुनः

ດ້ວຍພາວະທີ່ຖືກຕ້ອງ ຜູ້ບໍລິສຸດແລະຈິດຜ່ອງໃສ ຍ່ອມໄດ້ທັງສະຫວັນແລະໂມກສະ. ນ້ຳແຫ່ງຍານອັນບໍ່ມີມົນທິນ ພ້ອມດິນອ່ອນແຫ່ງໄວຣາກຍະ ຊຳລະແລະເຮັດໃຫ້ໝັ້ນຄົງອີກຄັ້ງ.

Verse 92

अविद्या रागविण्मूत्र लेपो नश्येद्विशोधनैः । एवमेतच्छरीरं हि निसर्गादशुचिं विदुः

ຄຣາບແຫ່ງອະວິດຍາ—ພ້ອມດ້ວຍຣາຄະ, ອຸຈະລະ ແລະ ປັດສະວະ—ອາດຖືກກຳຈັດໄດ້ດ້ວຍການຊຳລະ. ແຕ່ບັນດິດຮູ້ວ່າ ກາຍນີ້ໂດຍທຳມະຊາດແມ່ນບໍ່ບໍລິສຸດ.

Verse 93

विद्यादसार निःसारं कदलीसारसन्निभम् । ज्ञात्वैवं दोषवद्देहं यः प्राज्ञः शिथिली भवेत्

ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ວິຊາທີ່ຂາດສານະແທ້ ແມ່ນກົງໂປງ—ດຸດດັ່ງໄສ້ໃນລຳຕົ້ນກ້ວຍ. ເມື່ອຮູ້ວ່າກາຍນີ້ມີໂທດຫຼາຍ ຜູ້ປັນຍາຍ່ອມເກີດໄວຣາກຍະ ແລະຫຼຸດພົ້ນຈາກຄວາມຍຶດຕິດ.

Verse 94

सोतिक्रामति संसारं दृढग्राहोवतिष्ठति । एवमेतन्महाकष्टं जन्मदुःखं प्रकीर्तितम्

ດັ່ງນີ້ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຂ້າມພົ້ນສັງສາຣະ ແລະຕັ້ງມັ້ນດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໃຈອັນແນ່ນອນ. ດ້ວຍປະການນີ້ ທຸກຂ໌ໃຫຍ່ຄືທຸກຂ໌ແຫ່ງການເກີດ ໄດ້ຖືກປະກາດໄວ້ແລ້ວ.

Verse 95

पुंसामज्ञानदोषेण नानाकर्मवशेन च । गर्भस्थस्य मतिर्यासीत्सा जातस्य प्रणश्यति

ເນື່ອງຈາກໂທດແຫ່ງອະວິຊາໃນມະນຸດ ແລະເນື່ອງຈາກຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍກຳຫຼາຍປະເພດ ປັນຍາທີ່ມີໃນຄັນມານດາ ຍ່ອມສູນໄປເມື່ອເກີດແລ້ວ.

Verse 96

सुमूर्च्छितस्य दुःखेन योनियंत्रनिपीडनात् । बाह्येन वायुना चास्य मोहसंगेन देहिनाम्

ຖືກຄວາມທຸກຂ໌ກົດທັບຈົນມືດມົນ ຖືກບີບຄັ້ນດ້ວຍຄວາມຄັບແຄບໃນຄັນ ຖືກລົມພາຍນອກກະທົບ ແລະຖືກຜູກມັດໂດຍການຄົບຄົນກັບໂມຫະ—ສັດຜູ້ມີກາຍຍ່ອມທົນທຸກດັ່ງນັ້ນ.

Verse 97

स्पृष्टमात्रस्य घोरेण ज्वरः समुपजायते । तेन ज्वरेण महता महामोहः प्रजायते

ແຕ່ພຽງແຕ່ສຳຜັດກັບສິ່ງອັນນ່າຢ້ານນັ້ນ ໄຂ້ຮ້າຍກໍເກີດຂຶ້ນທັນທີ; ແລະຈາກໄຂ້ໃຫຍ່ນັ້ນ ໂມຫະອັນໃຫຍ່ກໍເກີດຂຶ້ນ.

Verse 98

संमूढस्य स्मृतिभ्रंशः शीघ्रं संजायते पुनः । स्मृतिभ्रंशात्ततस्तस्य पूर्वकर्मवशेन च

ສຳລັບຜູ້ທີ່ຖືກໂມຫະຄອບງຳ ຄວາມຫຼົງລືມຍ່ອມເກີດຂຶ້ນອີກຢ່າງວ່ອງໄວ. ແລະຈາກຄວາມຫຼົງລືມນັ້ນ ພາຍໃຕ້ອຳນາດແຫ່ງກຳເກົ່າ ຜົນຕໍ່ເນື່ອງກໍເກີດຕາມມາ.

Verse 99

रतिः संजायते तस्य जंतोस्तत्रैव जन्मनि । रक्तो मूढश्च लोकोयमकार्ये संप्रवर्त्तते

ໃນການເກີດດຽວກັນນັ້ນເອງ ຄວາມກຳໜັດແລະຄວາມຫຼົງໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນໃນສັດນັ້ນ; ແລະໂລກນີ້ທີ່ຫຼົງມົວ ແລະມືດບອດ ກໍເຄື່ອນໄປຫາການກະທຳທີ່ບໍ່ຄວນເຮັດ।

Verse 100

न चात्मानं विजानाति न परं न च दैवतम् । न शृणोति परं श्रेयः सचक्षुरपि नेक्षते

ເຂົາບໍ່ຮູ້ຈັກອາດມັນຂອງຕົນ ບໍ່ຮູ້ຈັກພຣະສູງສຸດ ແລະບໍ່ຮູ້ຈັກແມ່ນແຕ່ເທວະ; ບໍ່ຟັງຄຳວ່າດ້ວຍຄຸນຄ່າສູງສຸດ ແລະແມ່ນມີຕາກໍບໍ່ເຫັນຈິງ।

Verse 101

समे पथि शनैर्गच्छन्स्खलतीव पदेपदे । सत्यां बुद्धौ न जानाति बोध्यमानो बुधैरपि

ແມ່ນແຕ່ເດີນຊ້າໆໃນທາງຮາບພຽງ ກໍເຫມືອນສະດຸດທຸກກ້າວ; ດ້ວຍປັນຍາທີ່ຍຶດຕິດກັບສິ່ງທີ່ຕົນເອງເອີ້ນວ່າ ‘ຄວາມຈິງ’ ແມ່ນຖືກບັນດິດສອນກໍບໍ່ເຂົ້າໃຈ।

Verse 102

संसारे क्लिश्यते तेन नरो लोभवशानुगः । गर्भस्मृतेरभावे च शास्त्रमुक्तं शिवेन च

ດັ່ງນັ້ນ ໃນສັງສາຣ ມະນຸດຜູ້ຕາມອຳນາດໂລພະຍ່ອມຖືກຄວາມທຸກຂ໌ບີບຄັ້ນ; ແລະເນື່ອງຈາກບໍ່ມີຄວາມຈື່ຈຳແຫ່ງຄັນ ຄຳສອນນີ້ຈຶ່ງຖືກກ່າວໄວ້ໃນຊາສະຕຣະ—ດັ່ງທີ່ພຣະສິວະໄດ້ກ່າວໄວ້ດ້ວຍ।

Verse 103

तद्दुःखकथनार्थाय स्वर्गमोक्षप्रसाधकम् । येन तस्मिञ्छिवे ज्ञाते धर्मकामार्थसाधने

ເພື່ອເລົ່າເຖິງຄວາມທຸກຂ໌ນັ້ນ (ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງກ່າວ) ເຖິງສິ່ງທີ່ສຳເລັດສະຫວັນແລະໂມກສະ; ໂດຍການຮູ້ຈັກພຣະສິວະຜູ້ເປັນມົງຄຸນນັ້ນ ຍ່ອມໄດ້ວິທີສຳລັບສຳເລັດ ທັມມະ, ກາມະ ແລະ ອັດຖະ।

Verse 104

न कुर्वंत्यात्मनः श्रेयस्तदत्र महदद्भुतम् । अव्यक्तेंद्रियबुद्धित्वाद्बाल्येदुःखं महत्पुनः

ພວກເຂົາບໍ່ພາກພຽນຫາສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດແທ້ແກ່ຕົນ—ນີ້ແມ່ນຄວາມອັດສະຈັນໃຫຍ່ໃນທີ່ນີ້. ເນື່ອງຈາກອິນທຣີຍ໌ແລະປັນຍາຍັງບໍ່ປາກົດ ວັຍເດັກຈຶ່ງນຳທຸກຂ໌ໃຫຍ່ກັບຄືນອີກຄັ້ງ.

Verse 105

इच्छन्नपि न शक्नोति वक्तुं कर्तुं न सत्कृती । दंतजन्ममहद्दुःखं लौल्येन वायुना तथा

ແມ່ນແຕ່ຢາກກໍບໍ່ສາມາດເວົ້າ ຫຼືເຮັດໄດ້; ແມ່ນແຕ່ຜູ້ມີຄຸນຄ່າກໍບໍ່ໄດ້ຮັບການນັບຖື. ດັ່ງນັ້ນ ຄວາມເຈັບປວດໃຫຍ່ເມື່ອຟັນງອກ ເກີດຈາກຄວາມກະສັບກະສ່າຍ ແລະການກະເພື່ອນຂອງທາດລົມ (ວາຍຸ).

Verse 106

बालरोगैश्च विविधैः पीडाबालग्रहैरपि । तृड्बुभुक्षा परीतांगः क्वचित्तिष्ठति गच्छति

ຖືກທຸກທໍລະມານດ້ວຍໂລກໄພໃນວັຍເດັກຫຼາຍປະເພດ ແລະຖືກກວນໃຈໂດຍວິນຍານຈັບເດັກ (ບາລະ-ກຣະຫະ) ອີກ; ກາຍຖືກຫຸ້ມຫໍ້ດ້ວຍຄວາມຫິວແລະຄວາມກະຫາຍ ບາງຄັ້ງຢືນນິ່ງ ບາງຄັ້ງກໍເດີນເລື່ອນໄປມາ.

Verse 107

विण्मूत्रभक्षणाद्यं च मोहाद्बालः समाचरेत् । कौमारः कर्णवेधेन मातापित्रोश्च ताडनैः

ເນື່ອງຈາກຄວາມຫຼົງ ເດັກນ້ອຍອາດກະທຳການເຊັ່ນ ກິນອຶຈະ ແລະນ້ຳປັດສະວະ ເປັນຕົ້ນ. ແລະໃນວັຍກຸມານ ຍັງຮັບທຸກຂ໌ຈາກການເຈາະຫູ ແລະຈາກການຕີສັ່ງສອນຂອງແມ່ພໍ່.

Verse 108

अक्षराध्ययनाद्यैश्च दुःखं गुर्वादिशासनात् । प्रमत्तेंद्रियवृत्तेश्च कामरागप्रपीडिनः

ເມື່ອຖືກກົດດັນດ້ວຍກາມແລະຣາຄະ ພວກເຂົາຍ່ອມປະສົບທຸກຂ໌—ຈາກການຮຽນອັກສອນແລະການສຶກສາອື່ນໆ, ຈາກວິໄນທີ່ຄູອາຈານແລະຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ກຳກັບ, ແລະຈາກການເຄື່ອນໄຫວຂອງອິນທຣີຍ໌ທີ່ປະມາດ.

Verse 109

रोगार्दितस्य सततं कुतः सौख्यं हि यौवने । ईर्ष्यासु महद्दुःखं मोहाद्दुःखं प्रजायते

ຜູ້ທີ່ຖືກໂລກາພາດຮົບກວນຢູ່ເສມໍ ຈະມີສຸກໄດ້ຈາກໃສ ແມ່ນແຕ່ໃນວັຍໜຸ່ມ? ໃນຄວາມອິດສາມີທຸກຂ໌ໃຫຍ່ ແລະຈາກຄວາມຫຼົງ ທຸກຂ໌ກໍເກີດຂຶ້ນ

Verse 110

तत्रस्यात्कुपितस्यैव रागो दुःखाय केवलम् । रात्रौ न विंदते निद्रा कामाग्नि परिखेदितः

ໃນສະພາບນັ້ນ ຄວາມກຳໜັດຂອງຜູ້ທີ່ໂກດແລ້ວ ນຳໄປສູ່ທຸກຂ໌ແຕ່ຢ່າງດຽວ ຖືກໄຟແຫ່ງກາມເຜົາຜານ ກໍບໍ່ພົບນິດຣາໃນຍາມຄ່ຳ

Verse 111

दिवा वापि कुतः सौख्यमर्थोपार्जनचिंतया । स्त्रीष्वायासितदेहस्य ये पुंसः शुक्रबिंदवः

ແມ່ນແຕ່ຕອນກາງວັນ ຈະມີສຸກໄດ້ແນວໃດ ເມື່ອໃຈຫມົກມຸ່ນກັບຄວາມກັງວົນໃນການຫາຊັບ? ແລະຊາຍຜູ້ເຮັດກາຍໃຫ້ເຫນື່ອຍລ້າດ້ວຍສະຕຣີ ຫຍອດແຫ່ງພະລັງຊີວິດ (ສຸກຣະ) ທີ່ໃຊ້ໄປນັ້ນ ກໍສູນເປົ່າ

Verse 112

न ते सुखाय मंतव्याः स्वेदजा इव बिंदवः । कृमिभिस्ताड्यमानस्य कुष्ठिनः पामरस्य च

ຢ່າເຫັນວ່າຫຍອດເຫຼົ່ານັ້ນໃຫ້ສຸກ—ດັ່ງຫຍອດເຫື່ອ—ແກ່ຄົນເປັນໂລກເຮື້ອນຜູ້ອະພັດ ທີ່ຖືກໜອນແມງກັດກິນທຳລາຍ

Verse 113

कंडूयनाग्नितापेन यत्सुखं स्त्रीषु तद्विदुः । यादृशं मन्यते सौख्यमर्थोपार्जनचिंतया

ທ່ານທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ‘ສຸກ’ ທີ່ໄດ້ໃນສະຕຣີ ເປັນເພີຍຄວາມບັນເທົາຊົ່ວຄາວ ເຫມືອນການຂີດເກາະອາການຄັນທີ່ຮ້ອນແຜດ; ແລະສຸກທີ່ຄົນຄິດຝັນໃນຄວາມກັງວົນຫາຊັບ ກໍເປັນເຊັ່ນນັ້ນ

Verse 114

तादृशं स्त्रीषु मंतव्यमधिकं नैव विद्यते । मर्त्यस्य वेदना सैव यां विना चित्तनिर्वृतिः

ໃນເລື່ອງທີ່ກ່ຽວກັບແມ່ຍິງ ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າ ບໍ່ມີສິ່ງໃດເກີນກວ່າປະສົບການນັ້ນ. ສໍາລັບມະນຸດຜູ້ເປັນມັດຕະຍະ ນັ້ນແຫຼະແມ່ນຄວາມເຈັບປວດ ທີ່ຖ້າຂາດໄປ ໃຈບໍ່ໄດ້ຄວາມສະຫງົບ

Verse 115

ततोन्योन्यं पुरा प्राप्तमंते सैवान्यथा भवेत् । तदेवं जरया ग्रस्तमामया व्यपिनप्रियम्

ດັ່ງນັ້ນ ສິ່ງທີ່ຄັ້ງກ່ອນທັງສອງເຄີຍໄດ້ຮັບຮ່ວມກັນ ໃນທ້າຍສຸດອາດກາຍເປັນອີກຢ່າງ. ດັ່ງນັ້ນ ສິ່ງທີ່ເຄີຍເປັນທີ່ຮັກ ກໍຖືກຊະລາຄອບງໍາ ແລະໂລກພະຍາດແຜ່ຊຶມ

Verse 116

अपूर्ववत्समात्मानं जरया परिपीडितम् । यः पश्यन्न विरज्येत कोन्यस्तस्मादचेतनः

ຜູ້ໃດເຫັນຕົນເອງຖືກຊະລາບີບຄັ້ນ ແລະທຸກທໍລະມານ ແຕ່ບໍ່ເກີດຄວາມຄາຍກໍາໜັດ (ໄວຣາກະ) ຈະມີໃຜອື່ນທີ່ອະເສດສະຕິຍິ່ງກວ່ານັ້ນ?

Verse 117

जराभिभूतोपि जंतुः पत्नीपुत्रादिबांधवैः । अशक्तत्वाद्दुराचारैर्भृत्यैश्च परिभूयते

ແມ່ນແຕ່ສັດຜູ້ຖືກຊະລາຄອບງໍາ ກໍເນື່ອງຈາກຄວາມອ່ອນແອ ຖືກເມຍ ລູກ ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະແມ່ນແຕ່ຄົນຮັບໃຊ້ຜູ້ປະພຶດຊົ່ວ ດູຖູກຫຍັບຢາມ

Verse 118

न धर्ममर्थं कामं च मोक्षं च जरयायुतः । शक्तः साधयितुं तस्माद्युवा धर्मं समाचरेत्

ຜູ້ທີ່ຖືກຊະລາຖ່ວງໜັກ ບໍ່ສາມາດບັນລຸ ທັມມະ, ອັດຖະ, ກາມະ ແລະແມ່ນແຕ່ ໂມກະ ໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ ໃນຍາມຍັງໜຸ່ມ ພຶງຂະຫຍັນປະພຶດທັມມະ

Verse 119

वातपित्तकफादीनां वैषम्यं व्याधिरुच्यते । वातादीनां समूहेन देहोयं परिकीर्तितः

ຄວາມບໍ່ສົມດຸນຂອງ ວາຕະ, ປິຕຕະ, ກະຟະ ແລະອື່ນໆ ເອີ້ນວ່າ ໂລກ. ແທ້ຈິງ ກາຍນີ້ຖືກກ່າວວ່າ ປະກອບດ້ວຍການຮວມຂອງ ວາຕະ ແລະດອຊະອື່ນໆ.

Verse 120

तस्माद्व्याधिमयं ज्ञेयं शरीरमिदमात्मनः । वाताद्यव्यतिरिक्तत्वाद्व्याधीनां पंजरस्य च

ດັ່ງນັ້ນ ຄວນເຂົ້າໃຈວ່າ ກາຍຂອງຕົນນີ້ເປັນກາຍແຫ່ງໂລກ; ເພາະບໍ່ແຍກຈາກ ວາຕະ ແລະດອຊະອື່ນໆ ແລະປານດັ່ງເປັນກົງຂັງໂລກທັງຫຼາຍດ້ວຍ.

Verse 121

रोगैर्नानाविधैर्याति देही दुःखान्यनेकधा । तानि च स्वात्मवेद्यानि किमन्यत्कथयाम्यहम्

ຜູ້ມີກາຍເມື່ອຖືກໂລກນານາປະເພດບີບຄັ້ນ ຍ່ອມປະສົບທຸກຂ໌ນັບບໍ່ຖ້ວນຫຼາຍປະການ. ທຸກຂ໌ເຫຼົ່ານັ້ນຕ້ອງຮູ້ໂດຍຕົນເອງ—ຂ້ອຍຈະກ່າວອັນໃດອື່ນອີກ?

Verse 122

एकोत्तरं मृत्युशतमस्मिन्देहे प्रतिष्ठितम् । तत्रैकः कालसंयुक्तः शेषाश्चागंतवः स्मृताः

ໃນກາຍນີ້ ກ່າວວ່າມີຄວາມຕາຍ 101 ປະການຕັ້ງຢູ່. ໃນນັ້ນ ໜຶ່ງປະການຜູກພັນກັບ ກາລະ (ເວລາ); ທີ່ເຫຼືອຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນຄວາມຕາຍບັງເອີນຈາກເຫດພາຍນອກ.

Verse 123

ये त्विहागंतवः प्रोक्तास्ते प्रशाम्यंति भेषजैः । जपहोमप्रदानैश्च कालमृत्युर्न शाम्यति

ໂລກທີ່ກ່າວວ່າເກີດຈາກພາຍນອກໃນໂລກນີ້ ສາມາດສະງົບໄດ້ດ້ວຍຢາ ແລະດ້ວຍ ຈະປະ, ໂຫມະ, ທານ. ແຕ່ຄວາມຕາຍຕາມກາລະ ບໍ່ອາດລະງັບໄດ້.

Verse 124

यदि वापमृत्युर्न स्याद्विषास्वादादशंकितः । न चात्ति पुरुषस्तस्मादपमृत्योर्बिभेति सः

ຖ້າບໍ່ມີສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ “ການຕາຍກ່ອນເວລາ” ມະນຸດຈະຊິມພິດໂດຍບໍ່ຫວາດກົວ; ແຕ່ເພາະລາວບໍ່ກິນມັນ ຈຶ່ງຢ້ານການຕາຍກ່ອນເວລາ.

Verse 125

विविधा व्याधयस्तत्र सर्पाद्याः प्राणिनस्तथा । विषाणि चाभिचाराश्च मृत्योर्द्वाराणि देहिनाम्

ທີ່ນັ້ນມີໂລກໄພຫຼາກຫຼາຍ ສັດເຊັ່ນງູແລະອື່ນໆ ພ້ອມທັງພິດ ແລະອະພິຈາຣ (ໄສຍະມົນທຳຮ້າຍ) ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນປະຕູແຫ່ງຄວາມຕາຍຂອງຜູ້ມີກາຍ.

Verse 126

पीडितं सर्वरोगाद्यैरपि धन्वंतरिः स्वयम् । स्वस्थीकर्तुं न शक्नोति कालप्राप्तं न चान्यथा

ເມື່ອເວລາທີ່ຖືກກຳນົດມາຮອດ ແມ່ນແຕ່ທ່ານທັນວັນຕະຣິເອງກໍບໍ່ອາດຟື້ນຟູໃຫ້ຜູ້ທີ່ຖືກທຸກທໍລະມານດ້ວຍໂລກທັງປວງກັບມາສຸຂະພາບໄດ້; ແລະຈະເປັນຢ່າງອື່ນກໍບໍ່ໄດ້.

Verse 127

नौषधं न तपो दानं न माता न च बांधवाः । शक्नुवंति परित्रातुं नरं कालेन पीडितम्

ບໍ່ແມ່ນຢາ ບໍ່ແມ່ນຕະບະ ບໍ່ແມ່ນທານ ແມ່ນແຕ່ແມ່ ຫຼືຍາດພີ່ນ້ອງກໍບໍ່ອາດປົກປ້ອງມະນຸດຜູ້ຖືກກາລ (ເວລາ) ບີບຄັ້ນໄດ້.

Verse 128

रसायन तपो जाप्ययोगसिद्धैर्महात्मभिः । अवांतरितशांतिः स्यात्कालमृत्युमवाप्नुयात्

ດ້ວຍວິທີປະພຶດອັນສຳເລັດຂອງມະຫາຕະມະ ຄື ຣະສາຍະນະ (ການບຳລຸງອາຍຸ) ຕະບະ ການຈະປະມົນ ແລະສິດທິໂຍຄະ ຍ່ອມໄດ້ຮັບສັນຕິອັນບໍ່ຂາດສາຍ ແລະອາດຊະນະການຕາຍກ່ອນເວລາໄດ້ດ້ວຍ.

Verse 129

जायते योनिकीटेषु मृतः कर्मवशात्पुनः । देहभेदेन यः पश्येद्वियोगं कर्मसंक्षयात्

ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງກຳ ຜູ້ໃດຕາຍແລ້ວ ຍ່ອມເກີດໃໝ່ໃນຫມູ່ສັດເກີດຈາກຄັນແລະແມງມຸມແມງໄມ້. ແຕ່ຜູ້ໃດພິຈາລະນາເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງແຫ່ງກາຍ ແລະຮູ້ວ່າການພົ້ນຈາກພາວະມີກາຍເກີດເພາະກຳສິ້ນ—ຜູ້ນັ້ນໄດ້ປັນຍາແທ້.

Verse 130

मरणं तद्विनिर्दिष्टं न नाशः परमार्थतः । महातमः प्रविष्टस्य छिद्यमानेषु मर्मसु

ນີ້ແມ່ນສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ “ຄວາມຕາຍ”; ແຕ່ໃນປະມັດຖະສັດ ມັນບໍ່ແມ່ນການສູນສິ້ນ. ສຳລັບຜູ້ທີ່ເຂົ້າໄປໃນຄວາມມືດລຶກ ເມື່ອຈຸດຊີວິດສຳຄັນຖືກຕັດ—ນັ້ນແຫຼະເອີ້ນວ່າ ຄວາມຕາຍ.

Verse 131

यद्दुःखं मरणे जंतोर्न तस्येहोपमा क्वचित् । हा तात मातः कांतेति क्रंदत्येवं सुदुःखितः

ຄວາມທຸກທີ່ສັດມີຊີວິດຮູ້ສຶກໃນຍາມຕາຍ ບໍ່ມີສິ່ງໃດໃນໂລກນີ້ເທົ່າທຽມ. ດ້ວຍຄວາມທຸກຫນັກ ມັນຮ້ອງໄຫ້ຊ້ຳໆວ່າ “ໂອ ພໍ່! ໂອ ແມ່! ໂອ ຄົນຮັກ!”

Verse 132

मंडूक इव सर्पेण ग्रस्यते मृत्युना जगत् । बांधवैः स परित्यक्तः प्रियैश्च परिवारितः

ເຫມືອນກົບຖືກງູກືນ ໂລກນີ້ກໍຖືກມັດຈຸຣາດກືນດັ່ງນັ້ນ. ຄົນໜຶ່ງຖືກຍາດພີ່ນ້ອງລະທິ້ງ ແມ່ນແຕ່ຍັງຖືກຫ້ອມລ້ອມໂດຍຜູ້ຮັກກໍຕາມ.

Verse 133

निःश्वसन्दीर्घमुष्णं च मुखेन परिशुष्यता । खट्वायां परिवृत्तो हि मुह्यते च मुहुर्मुहुः

ລາວຫາຍໃຈອອກຍາວໆ ແລະຮ້ອນ; ປາກກໍແຫ້ງ. ກິ້ງກາຍໄປມາເທິງຕຽງ ແລະຕົກໃນຄວາມຫຼົງມົວຊ້ຳໆ.

Verse 134

संमूढः क्षिपतेत्यर्थं हस्तपादावितस्ततः । खट्वातो वांछते भूमिं भूमेः खट्वां पुनर्महीम्

ເມື່ອຫຼົງມົວຢ່າງຫນັກ ລາວກໍສະບັດມືສະບັດຕີນດ້ວຍຄວາມກະວົນກະວາຍ. ຈາກຕຽງກໍຢາກພື້ນດິນ ແລະຈາກພື້ນດິນກໍຢາກຕຽງອີກ—ວົນກັບໄປກັບມາ.

Verse 135

विवशस्त्यक्तलज्जश्च मूत्रविष्ठानुलेपितः । याचमानश्च सलिलं शुष्ककंठोष्ठतालुकः

ລາວອ່ອນແອໄຮ້ທາງ ແລະປະລະຄວາມອາຍ ຖືກເປື້ອນດ້ວຍປັດສະວະແລະອຸຈະລະ; ລາວອ້ອນວອນຂໍນ້ຳ—ຄໍ ປາກ ແລະເພດານປາກແຫ້ງຜາກ.

Verse 136

चिंतयानः स्ववित्तानि कस्यैतानि मृते मयि । यमदूतैर्नीयमानः कालपाशेन कर्षितः

ລາວຄິດວ່າ “ເມື່ອຂ້ອຍຕາຍແລ້ວ ຊັບສິນເຫຼົ່ານີ້ຈະເປັນຂອງໃຜ?” ແລ້ວຖືກຍະມະທູດນຳໄປ ຖືກບ່ວງແຫ່ງກາລະລາກດຶງ.

Verse 137

म्रियते पश्यतामेवं गलो घुरुघुरायते । जीवस्तृणजलौकेव देहाद्देहं विशेत्क्रमात्

ດັ່ງນີ້ ຄົນໜຶ່ງຕາຍຕໍ່ໜ້າຜູ້ທີ່ກຳລັງເບິ່ງ; ຄໍມີສຽງຄືດຄືດ. ຈິວະດຸດປານປິ່ງທີ່ເກາະຫຍ້າແລະນ້ຳ ຄ່ອຍໆຜ່ານຈາກກາຍໜຶ່ງເຂົ້າສູ່ກາຍອື່ນຕາມລຳດັບ.

Verse 138

प्राप्नोत्युत्तरमंगं च देहं त्यजति पूर्वकम् । मरणात्प्रार्थनाद्दुःखमधिकं हि विवेकिनाम्

ລາວໄດ້ຮັບສະພາບທີ່ສູງກວ່າ ແຕ່ກ່ອນອື່ນຕ້ອງລະທິ້ງກາຍເກົ່າ. ສຳລັບຜູ້ມີປັນຍາ ຄວາມທຸກຈາກການອ້ອນວອນນັ້ນ ໜັກກວ່າຄວາມທຸກແຫ່ງຄວາມຕາຍ.

Verse 139

क्षणिकं मरणे दुःखमनंतं प्रार्थनाकृतम् । जगतां पतिरर्थित्वाद्विष्णुर्वामनतां गतः

ຄວາມໂສກໃນຍາມມໍຣະນະເປັນແຕ່ຊົ່ວຄາວ ແຕ່ຜົນທີ່ເກີດຈາກການອ້ອນວອນອະທິຖານນັ້ນບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ. ດັ່ງນັ້ນ ພຣະວິດສະນຸ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງປວງ ເພາະຖືກອ້ອນວອນ ຈຶ່ງຮັບຮູບເປັນພຣະວາມນະ

Verse 140

अधिकः कोपरस्तस्माद्यो न यास्यति लाघवम् । ज्ञातं मयेदमधुना मृत्योर्भवति यद्गुरुः

ດັ່ງນັ້ນ ຄວາມໂກດຂອງຜູ້ທີ່ບໍ່ຍອມເຂົ້າສູ່ຄວາມຖ່ອມຕົນ ຍິ່ງທະວີຫນັກ. ບັດນີ້ຂ້ອຍເຂົ້າໃຈຊັດແຈ້ງວ່າ ມີສັດທຳທີ່ເປັນຄູໄດ້ແມ່ນແຕ່ຕໍ່ມໍຣະນະ

Verse 141

न परं प्रार्थयेद्भूयस्तृष्णालाघवकारणम् । आदौ दुःखं तथा मध्ये दुःखमंते च दारुणम्

ບໍ່ຄວນອ້ອນວອນຂໍເພີ່ມອີກເລື້ອຍໆ ເພື່ອໃຫ້ຄວາມຕັນຫາເບົາລົງ; ເພາະມັນນຳທຸກຂ໌ໃນເບື້ອງຕົ້ນ ທຸກຂ໌ໃນກາງ ແລະທຸກຂ໌ອັນນ່າຢ້ານໃນບັ້ນປາຍ

Verse 142

निसर्गात्सर्वभूतानामिति दुःख परंपरा । वर्तमानान्यतीतानि दुःखान्येतानि यानि तु

ຈາກທຳມະຊາດແຫ່ງການດຳລົງຢູ່ຂອງສັດທັງປວງ ຈຶ່ງເກີດລຳດັບແຫ່ງທຸກຂ໌ຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ; ທຸກຂ໌ເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ວ່າປັດຈຸບັນຫຼືຜ່ານມາແລ້ວ

Verse 143

न नरः शोचयेज्जन्म न विरज्यति तेन वै । अत्याहारान्महद्दुःखमल्पाहारात्तदंतरम्

ມະນຸດບໍ່ຄວນໂສກເສົ້າເພາະການເກີດຂອງຕົນ ແລະບໍ່ຄວນເກີດຄວາມເບື່ອໜ່າຍເພາະເຫດນັ້ນ. ການກິນເກີນພອດນຳທຸກຂ໌ໃຫຍ່; ການກິນນ້ອຍ ທຸກຂ໌ນັ້ນຍ່ອມນ້ອຍກວ່າ

Verse 144

त्रुटते भोजने कंठो भोजने च कुतः सुखम् । क्षुधा हि सर्वरोगाणां व्याधिः श्रेष्ठतमः स्मृतः

ເມື່ອກິນ ຄໍກໍຕິດຂັດ; ແລ້ວຄວາມສຸກໃນການກິນຈະຢູ່ໃສ? ເພາະຄວາມຫິວຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນພະຍາດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນບັນດາໂລກທັງປວງ.

Verse 145

सच्छांतौषधलेपेन क्षणमात्रं प्रशाम्यति । क्षुद्व्याधि वेदना तीव्रा निःशेषबलकृंतनी

ແມ່ນແຕ່ທາດ້ວຍຢາພອກທີ່ປອບປະໂລມຢ່າງແທ້ຈິງ ກໍສະງົບໄດ້ພຽງຊົ່ວຂະນະ; ແຕ່ຄວາມເຈັບປວດອັນຮຸນແຮງຂອງໂລກຫິວ ຕັດກຳລັງໃຫ້ໝົດສິ້ນ ບໍ່ເຫຼືອຫຍັງ.

Verse 146

तयाभिभूतो म्रियते यथान्यैर्व्याधिभिर्नरः । तद्रसेपि हि किं सौख्यं जिह्वाग्रपरिवर्तिनि

ເມື່ອຖືກມັນຄອບງຳ ມະນຸດກໍຕາຍ ເຫມືອນຕາຍດ້ວຍໂລກອື່ນໆ. ແມ່ນແຕ່ໃນລົດຊາດຂອງມັນ ຈະມີຄວາມສຸກອັນໃດ ເມື່ອມັນພຽງແຕ່ກະພິບຢູ່ປາຍລີ້ນ?

Verse 147

तत्क्षणादर्धकालेन कंठं प्राप्य निवर्तते । इति क्षुद्व्याधितप्तानामन्नमोषधवत्स्मृतम्

ທັນທີ—ໃນຄື່ງຂະນະ—ມັນໄປຮອດຄໍແລ້ວກໍຫັນກັບ. ດັ່ງນັ້ນ ສຳລັບຜູ້ທຸກທ້ອນດ້ວຍໂລກຫິວ ອາຫານຈຶ່ງຖືກລະລຶກວ່າເປັນດັ່ງຢາ.

Verse 148

न तत्सुखाय मंतव्यं परमार्थेन पंडितैः । मृतोपमश्च यः शेते सर्वकार्यविवर्जितः

ນັກປັນຍາຕາມປະມັດຖະບໍ່ຄວນເຫັນສິ່ງນັ້ນເປັນຄວາມສຸກ—ເມື່ອຄົນໜຶ່ງນອນດຸດຄົນຕາຍ ລະທິ້ງກິດການແລະໜ້າທີ່ທັງປວງ.

Verse 149

तत्रापि च कुतः सौख्यं तमसा चोदितात्मनः । प्रबोधेपि कुतः सौख्यं कार्येषूपहतात्मनः

ແມ່ນແຕ່ຢູ່ທີ່ນັ້ນກໍຕາມ ຜູ້ທີ່ຈິດໃຈຖືກຕະມັສ (ຄວາມມືດມົນ) ຂັບເຄື່ອນ ຈະມີຄວາມສຸກໄດ້ແນວໃດ? ແລະແມ່ນແຕ່ຕື່ນຮູ້ແລ້ວ ຜູ້ທີ່ອັດຕາຖືກກົດທັບໂດຍວຽກງານໂລກີ ຈະມີຄວາມສຸກໄດ້ແນວໃດ?

Verse 150

कृषिवाणिज्यसेवाद्य गोरक्षादि परश्रमैः । प्रातर्मूत्रपुरीषाभ्यां मध्याह्ने क्षुत्पिपासया

ດ້ວຍຄວາມພາກພຽນຫນັກ ເຊັ່ນ ກະສິກຳ ການຄ້າ ການຮັບໃຊ້ ແລະອື່ນໆ; ດ້ວຍການລ້ຽງງົວ ແລະວຽກທີ່ເຫນື່ອຍລ້າ—ຕອນເຊົ້າຖືກບີບຄັ້ນດ້ວຍການຂັບຖ່າຍປັດສະວະແລະອຸຈະ, ແລະຕອນທ່ຽງດ້ວຍຄວາມຫິວແລະຄວາມກະຫາຍນ້ຳ.

Verse 151

तृप्ताः काम्येन बाध्यंते निद्रया निशि जंतवः । अर्थस्योपार्जने दुःखं दुःखमर्जितरक्षणे

ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ອິ່ມໃຈແລ້ວກໍຍັງຖືກຄວາມປາຖະໜາບີບບັງຄັບ; ຕອນກາງຄືນ ສັດທັງຫຼາຍຖືກນິດຣາຄອບງຳ. ການຫາຊັບເປັນທຸກຂ໌ ແລະການຮັກສາຊັບທີ່ໄດ້ມາກໍເປັນທຸກຂ໌ອີກ.

Verse 152

नाशे दुःखं व्यये दुःखमर्थस्यैव कुतः सुखम् । चौरेभ्यः सलिलेभ्योग्नेः स्वजनात्पार्थिवादपि

ຊັບສິນສູນເສຍກໍເປັນທຸກຂ໌ ໃຊ້ຈ່າຍກໍເປັນທຸກຂ໌—ດັ່ງນັ້ນຄວາມສຸກໃນຊັບຈະຢູ່ໃສ? ມັນຖືກຄຸກຄາມໂດຍໂຈນ ໂດຍນ້ຳ ໂດຍໄຟ ແມ່ນແຕ່ໂດຍຍາດພີ່ນ້ອງຂອງຕົນ ແລະແມ່ນແຕ່ໂດຍກະສັດ.

Verse 153

भयमर्थवतां नित्यं मृत्योर्देहभृतामिव । खे यथा पक्षिभिर्मांसं भक्ष्यते श्वापदैर्भुवि

ຜູ້ມີຊັບຍ່ອມມີຄວາມຢ້ານກົວເປັນນິດ ເຫມືອນສັດຜູ້ມີກາຍຍ່ອມຢ້ານຄວາມຕາຍ; ດັ່ງເນື້ອທີ່ຖືກນົກໃນຟ້າຈິກກິນ ແລະຖືກສັດດຸຮ້າຍໃນດິນກັດກິນ

Verse 154

जले च भक्ष्यते मत्स्यैस्तथा सर्वत्र वित्तवान् । विमोहयंति संपत्सु वारयंति विपत्सु च

ໃນນ້ຳ ລາວຖືກປາກິນ; ດັ່ງນັ້ນແຫຼະ ຄົນມີຊັບຖືກຜູກມັດທົ່ວໄປ—ຫຼົງໃນຍາມຮັ່ງມີ ແລະຖືກກັ້ນໃນຍາມວິບັດ।

Verse 155

खेदयंत्यर्जने काले कदार्थाः स्युः सुखावहाः । प्रागर्थपतिरुद्विग्नः पश्चात्सर्वार्थनिःस्पृहः

ຊັບນ້ອຍນິດຈະນຳສຸກມາໄດ້ແນວໃດ ເມື່ອໃນຍາມຫາມາກໍເກີດຄວາມເຫນື່ອຍທຸກ? ກ່ອນນັ້ນຄົນເປັນຜູ້ແສວງຊັບຈຶ່ງກະວົນກະວາຍ; ຫຼັງນັ້ນກໍກາຍເປັນຜູ້ບໍ່ໃສ່ໃຈຕໍ່ຊັບທັງປວງ।

Verse 156

तयोरर्थपतिर्दुःखी सुखी मन्येर्विरक्तधीः । वसंतग्रीष्मतापेन दारुणं वर्षपर्वसु

ໃນສອງຝ່າຍນີ້ ເຈົ້າຂອງຊັບເປັນທຸກ; ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າຜູ້ມີປັນຍາແຫ່ງວິຣາກະ (ຄວາມຄາຍຍຶດ) ເທົ່ານັ້ນເປັນສຸກ. ຄວາມຮ້ອນໃນລະດູບ່ອນແລະລະດູຮ້ອນຮຸນແຮງ, ແລະການຜັນຜວນໃນລະດູຝົນກໍດຸຮ້າຍດັ່ງກັນ।

Verse 157

वातातपेन वृष्ट्या च कालेप्येवं कुतः सुखम् । विवाहविस्तरे दुःखं तद्गर्भोद्वहने पुनः

ຖືກລົມແລະແດດກະທົບ ແລະຖືກຝົນຊຸກຊື້ນ—ແມ່ນແຕ່ໃນຍາມລະດູອັນຄວນ—ສຸກຈະມາຈາກໃສ? ໃນຂະບວນພິທີແຕ່ງງານອັນຍືດຍາວມີທຸກ, ແລະຕໍ່ມາກໍທຸກອີກໃນການອຸ້ມຄັນແລະແບກພາຄັນ।

Verse 158

सूतिवैषम्यदुःखैश्च दुखं विष्ठादिकर्मभिः । दन्ताक्षिरोगे पुत्रस्य हा कष्टं किं करोम्यहम्

“ຂ້າພະເຈົ້າຖືກທຸກຈາກຄວາມເຈັບປວດໃນການຄອດທີ່ບໍ່ປົກກະຕິ ແລະທຸກຈາກວຽກກ່ຽວກັບຂີ້ຖ່າຍແລະພາລະກິດເຊັ່ນນັ້ນ. ບັດນີ້ລູກຊາຍຂ້າພະເຈົ້າເປັນໂລກຟັນແລະໂລກຕາ—ອາລາດ! ຊ່າງລຳບາກເຫຼືອເກີນ! ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດແນວໃດ?”

Verse 159

गावो नष्टाः कृषिर्भग्ना भार्या च प्रपलायिता । अमी प्राघूर्णिकाः प्राप्ता भयं मे शंसिनो गृहान्

ງົວຂອງຂ້າພະເຈົ້າຫາຍໄປ, ການເຮັດນາພັງພິນາດ, ແລະເມຍກໍໜີໄປ. ບັດນີ້ພວກຄົນພະເນຈອນຊົ່ວຮ້າຍມາຮອດເຮືອນ, ບອກລາງຄວາມຢ້ານໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ.

Verse 160

बालापत्या च मे भार्या कः करिष्यति रंधनम् । विवाहकाले कन्यायाः कीदृशश्च वरो भवेत्

ເມຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າຍັງໜຸ່ມ ແລະມີລູກນ້ອຍ—ໃຜຈະເຮັດອາຫານ? ແລະເມື່ອເຖິງເວລາແຕ່ງງານຂອງລູກສາວ, ເຈົ້າບ່າວຄວນເປັນແນວໃດ?

Verse 161

एतच्चिंताभिभूतानां कुतः सौख्यं कुटुंबिनाम्

ສໍາລັບຄົນຄອບຄົວທີ່ຖືກຄວາມກັງວົນແບບນີ້ຄອບງໍາ, ຄວາມສຸກຈະມາຈາກໃສ?

Verse 162

कुटुंबचिंताकुलितस्य पुंसः श्रुतं च शीलं च गुणाश्च सर्वे । अपक्वकुंभे निहिता इवापः प्रयांति देहेन समं विनाशनम्

ຜູ້ຊາຍທີ່ຖືກຄວາມກັງວົນເລື່ອງຄອບຄົວກະທົບ ຄວາມຮູ້ ຄວາມປະພຶດດີ ແລະຄຸນທຳທັງປວງ—ດັ່ງນ້ຳໃນໝໍ້ດິນດິບ—ຍ່ອມພິນາດໄປພ້ອມກັບຮ່າງກາຍ.

Verse 163

राज्येपि हि कुतः सौख्यं संधिविग्रहचिंतया । पुत्रादपि भयं यत्र तत्र सौख्यं हि कीदृशम्

ແມ່ນແຕ່ໃນຄວາມເປັນກະສັດ ຄວາມສຸກຢູ່ໃສ ເມື່ອຈິດຖືກຄວາມຄິດເລື່ອງສັນຍາແລະສົງຄາມຄອບງໍາ? ບ່ອນທີ່ຍັງມີຄວາມຢ້ານແມ່ນແຕ່ຈາກລູກຊາຍຂອງຕົນ, ຈະມີຄວາມສຸກແນວໃດ?

Verse 164

स्वजातीयाद्भयं प्रायः सर्वेषामेव देहिनाम् । एकद्रव्याभिलाषित्वाच्छुनामिव परस्परम्

ໂດຍທົ່ວໄປ ສັດຜູ້ມີກາຍທັງຫມົດມັກຢ້ານກົວຈາກພວກຊົນຊາດດຽວກັນ; ເພາະປາຖະໜາສິ່ງດຽວກັນ ຈຶ່ງກາຍເປັນສັດຕູກັນ ເຫມືອນຫມາຕໍ່ຫມາ.

Verse 165

न प्रविश्य वनं कश्चिन्नृपः ख्यातोस्ति भूतले । निखिलं यस्तिरस्कृत्य सुखं तिष्ठति निर्भयः

ໃນໂລກນີ້ ບໍ່ມີກະສັດໃດຈະໂດງດັງໄດ້ໂດຍບໍ່ເຂົ້າປ່າ; ຜູ້ທີ່ປະລະທຸກສິ່ງແລ້ວຢືນຢູ່ຢ່າງສະຫງົບ ຍ່ອມຢູ່ສຸກ ບໍ່ມີຄວາມຢ້ານກົວ.

Verse 166

युद्धे बाहुसहस्रं हि पातयामास भूतले । श्रीमतः कार्तवीर्यस्य ऋषिपुत्रः प्रतापवान्

ໃນສົງຄາມ ບຸດແຫ່ງ຤ິສີຜູ້ກ້າຫານ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ແຂນພັນຂອງກາຣຕະວີຣຍະຜູ້ສະຫງ່າງາມ ລົ້ນລົງສູ່ພື້ນດິນ.

Verse 167

ऋषिपुत्रस्य रामस्य रामो दशरथात्मजः । जघान वीर्यमतुलमूर्ध्वगं सुमहात्मनः

ຣາມະ ບຸດແຫ່ງທະສະຣະຖະ ໄດ້ທຳລາຍພະລັງອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ຂອງຣາມະ ບຸດແຫ່ງ຤ິສີ (ປະຣະຊຸຣາມ) ແມ່ນແຕ່ທ່ານເປັນມະຫາອາດມາ ແລະສູງສົ່ງກໍຕາມ.

Verse 168

जरासंधेन रामस्य तेजसा नाशितं यशः । जरासंधस्य भीमेन तस्यापि पवनात्मजः

ດ້ວຍເດດຂອງຈະຣາສັນທະ ຊື່ສຽງຂອງຣາມະຖືກກົດກັ້ນ; ຊື່ສຽງຂອງຈະຣາສັນທະຖືກບີມະກົດກັ້ນ; ແລະຊື່ສຽງຂອງບີມະນັ້ນອີກ ຖືກບຸດແຫ່ງລົມ (ຫນຸມານ) ລົງທັບໄວ້.

Verse 169

हनुमानपि सूर्येण विक्षिप्तः पतितः क्षितौ । निवातकवचान्सर्वदानवान्बलदर्पितान्

ຮານຸມານກໍຖືກພຣະອາທິດຕີສະບັດອອກ ແລ້ວຕົກລົງສູ່ພື້ນດິນ—ຜູ້ທີ່ເຄີຍປະຈັນໜ້າດານະວະທັງປວງ ຜູ້ນຸ່ງເກາະອັນບໍ່ອາດທະລຸ ແລະເມົາມົນດ້ວຍຄວາມຍໂສໃນພະລັງກຳລັງ।

Verse 170

हतवानर्जुनः श्रीमान्गोपालैः स विनिर्जितः । सूर्यः प्रतापयुक्तोऽपि मेघैः संछाद्यते क्वचित्

ແມ່ນແຕ່ອາຣຈຸນຜູ້ສົງ່າງາມ ຜູ້ປະຫານສັດຕູ ກໍຍັງຖືກພວກໂຄບານ (ຜູ້ລ້ຽງງົວ) ຊະນະໄດ້। ແມ່ນແຕ່ພຣະອາທິດຜູ້ມີເດດຊານຸພາບ ກໍຍັງຖືກເມກບັງໃນບາງຄາວ।

Verse 171

क्षिप्यते वायुना मेघो वायोर्वीर्यं नगैर्जितम् । दह्यंते वह्निना शैलाः स वह्निः शाम्यते जलैः

ເມກຖືກລົມພັດໄປ ແຕ່ພະລັງຂອງລົມຖືກພູເຂົາຂັດຂວາງ। ພູເຂົາຖືກໄຟເຜາ ແຕ່ໄຟນັ້ນເອງກໍຖືກນ້ຳດັບລົງ।

Verse 172

तज्जलं शोष्यते सूर्यैस्ते सूर्याः सह वारिणा । त्रैलोक्येन समस्ताश्च नश्यंति ब्रह्मणो दिने

ນ້ຳນັ້ນຖືກພຣະອາທິດທັງຫຼາຍເຮັດໃຫ້ແຫ້ງ; ແລະພຣະອາທິດເຫຼົ່ານັ້ນເອງພ້ອມກັບນ້ຳທັງປວງ—ແທ້ຈິງແລ້ວທັງໄຕໂລກ—ຍ່ອມສູນສິ້ນເມື່ອວັນຂອງພຣະພຣະຫມາສິ້ນສຸດ।

Verse 173

ब्रह्मापि त्रिदशैः सार्धमुपसंह्रियते पुनः । परार्धद्वयकालांते शिवेन परमात्मना

ແມ່ນແຕ່ພຣະພຣະຫມາກໍພ້ອມດ້ວຍເທວະທັງຫຼາຍ ຖືກຮວບຮວມເຂົ້າສູ່ການລະລາຍອີກຄັ້ງ ໃນທ້າຍກາລສອງປະຣາດ—ໂດຍພຣະສິວະ ຜູ້ເປັນປະຣະມາຕະມັນ।

Verse 174

एवं नैवास्ति संसारे यच्च सर्वोत्तमं बलम् । विहायैकं जगन्नाथं परमात्मानमव्ययम्

ໃນໂລກນີ້ ບໍ່ມີພະລັງໃດທີ່ເປັນສູງສຸດແທ້—ນອກແຕ່ພຣະເຈົ້າແຫ່ງຈັກກະວານ (ຈະກັນນາຖ) ພຣະປະຣະມາດມັນຜູ້ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ।

Verse 175

ज्ञात्वा सातिशयं सर्वमतिमानं विवर्जयेत् । एवंभूते जगत्यस्मिन्कः सुरः पंडितोपि वा

ເມື່ອຮູ້ວ່າຄວາມເຫນືອກວ່າເປັນແຕ່ສິ່ງສຳພັນ ຄວນລະທິ້ງຄວາມຍິ່ງຍະໂສໃນປັນຍາຂອງຕົນທຸກປະການ। ໃນໂລກແບບນີ້ ໃຜຈະເປັນຜູ້ພິເສດແທ້—ເທວະ ຫຼື ບັນດິດກໍຕາມ?

Verse 176

न ह्यस्ति सर्ववित्कश्चिन्न वा मूर्खोपि सर्वतः । यावद्यस्तु विजानाति तावत्तत्र स पंडितः

ບໍ່ມີໃຜເປັນຜູ້ຮູ້ທຸກຢ່າງ ແລະບໍ່ມີໃຜໂງ່ທຸກດ້ານໂດຍສິ້ນເຊີງ। ເທົ່າທີ່ຜູ້ໃດເຂົ້າໃຈແທ້ ເທົ່ານັ້ນໃນເລື່ອງນັ້ນເຂົາເປັນບັນດິດ।

Verse 177

समाधाने तु सर्वत्र प्रभावः सदृशः स्मृतः । वित्तस्यातिशयत्वेन प्रभावः कस्यचित्क्वचित्

ໃນການແກ້ໄຂຫຼືຕັດສິນເລື່ອງລາວ ອຳນາດຜົນກະທົບໂດຍທົ່ວໄປຖືກຈື່ຈຳວ່າຄ້າຍຄືກັນທຸກແຫ່ງ; ແຕ່ເນື່ອງຈາກຄວາມມັ່ງຄັ່ງເກີນປົກກະຕິ ອິດທິພົນຂອງບາງຄົນຈຶ່ງເພີ່ມຂຶ້ນໃນບາງຖິ່ນ।

Verse 178

दानवैर्निर्जिता देवास्ते दैवैर्निजिताः पुनः । इत्यन्योन्यं श्रितो लोको भाग्यैर्जयपराजयैः

ເທວະທັງຫຼາຍຖືກດານະວະຊະນະ ແລະດານະວະເຫຼົ່ານັ້ນກໍຖືກເທວະຊະນະຄືນອີກຄັ້ງ। ດັ່ງນັ້ນໂລກຈຶ່ງຕັ້ງຢູ່ເທິງການພຶ່ງພາກັນ—ເທິງຊະນະແລະແພ້ທີ່ເກີດຈາກວາສະນາ।

Verse 179

एवं वस्त्रयुगं राज्ञां प्रस्थमात्रांबुभोजनम् । यानं शय्यासनं चैव शेषं दुःखाय केवलम्

ດັ່ງນັ້ນ ສໍາລັບພະຣາຊາ ມີພຽງເສື້ອຜ້າສອງຜືນເປັນຄູ່ ແລະອາຫານຕາມມາດຕາ «ປຣັສຖະ» ກໍພໍ; ລົດສົງຄາມ ຕຽງ ແລະບ່ອນນັ່ງ—ສິ່ງເກີນນັ້ນລ້ວນເປັນເຫດແຫ່ງທຸກຂ໌ເທົ່ານັ້ນ

Verse 180

सप्तमे चापि भवने खट्वामात्र परिग्रहः । उदकुंभसहस्रेभ्यः क्लेशायास प्रविस्तरः

ແມ່ນແຕ່ໃນທີ່ຢູ່ອາໄສທີ່ເຈັດ ຂອງທີ່ຍຶດຖືກໍມີພຽງຕຽງງ່າຍໆ ເທົ່ານັ້ນ; ເມື່ອທຽບກັບໝໍ້ນ້ໍານັບພັນ ມັນກໍກາຍເປັນການແຜ່ຂອງຄວາມລໍາບາກແລະຄວາມເຫນື່ອຍຍາກ

Verse 181

प्रत्यूषे तूर्यनिर्घोषः समं पुरनिवासिभिः । राज्येभिमानमात्रं हि ममेदं वाद्यते गृहे

ຍາມອຸສາ ສຽງປະໂຄມດົນຕີດັງກ້ອງພ້ອມຊາວນະຄອນ; ເພາະໃນເຮືອນຂອງຂ້າ ມັນຖືກບັນເລງແຕ່ເພື່ອສະແດງອະຫັງການແຫ່ງຣາຊະອໍານາດເທົ່ານັ້ນ

Verse 182

सर्वमाभरणं भारः सर्वमालेपनं मलम् । सर्वं प्रलपितं गीतं नृत्यमुन्मत्तचेष्टितम्

ເຄື່ອງປະດັບທັງປວງເປັນພາລະ; ການທາແຕ້ມທັງປວງເປັນມົນທິນ. ຄໍາພູດພຣໍາເພີ້ທັງປວງຖືກນັບເປັນເພງ ແລະການຟ້ອນລໍາແມ່ນກິລິຍາຂອງຜູ້ຄຸ້ມຄັ່ງ

Verse 183

इत्येवं राज्यसंभोगैः कुतः सौख्यं विचारतः । नृपाणां विग्रहे चिंता वान्योन्यविजिगीषया

ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອພິຈາລະນາແລ້ວ ຄວາມສຸກຈະມີໄດ້ແນວໃດໃນການເສບສົມບັດແຫ່ງຣາຊະອໍານາດ? ສໍາລັບພະຣາຊາ ເວລາເກີດສົງຄາມມີແຕ່ຄວາມກັງວົນ—ເນື່ອງຈາກຄວາມປາຖະໜາຈະຊະນະກັນແລະກັນ

Verse 184

प्रायेण श्रीमदालेपान्नहुषाद्या महानृपाः । स्वर्गं प्राप्ता निपतिताः कः श्रिया विंदते सुखम्

ໂດຍສ່ວນໃຫຍ່ ກະສັດໃຫຍ່ໆ ເຊັ່ນ ນະຫຸສະ ແລະອື່ນໆ ເມົາມົນດ້ວຍປະກາຍແຫ່ງສິຣີສົມບັດ ໄດ້ເຖິງສະຫວັນແຕ່ກໍຕົກລົງຈາກນັ້ນ. ໃຜຈະໄດ້ພົບສຸກອັນຍືນຍົງດ້ວຍແຕ່ໂຊກລາບ?

Verse 185

स्वर्गेपि च कुतः सौख्यं दृष्ट्वा दीप्तां परश्रियम् । उपर्युपरि देवानामन्योन्यातिशयस्थिताम्

ແມ່ນແຕ່ໃນສະຫວັນ ຈະມີສຸກໄດ້ແນວໃດ ເມື່ອເຫັນສິຣີອັນສະຫວ່າງໄສ ແລະເຫນືອກວ່າຂອງຜູ້ອື່ນ—ທີ່ບັນດາເທວະຢືນສູງຂຶ້ນເທິງກັນ ແຕ່ລະອົງລ້ຳໜ້າອົງຕໍ່ໄປ?

Verse 186

नरैः पुण्यफलं स्वर्गे मूलच्छेदेन भुज्यते । न चान्यत्क्रियते कर्म सोऽत्र दोषः सुदारुणः

ມະນຸດໃນສະຫວັນ ບໍລິໂພກຜົນບຸນໄດ້ພຽງຈົນບຸນຖືກໃຊ້ໝົດເຖິງຮາກ ແລະທີ່ນັ້ນບໍ່ໄດ້ກະທຳກຳໃໝ່ອື່ນໃດ. ນີ້ແມ່ນຂໍ້ບົກພ່ອງອັນນ່າຢ້ານຢິ່ງໃນເລື່ອງນີ້.

Verse 187

छिन्नमूलतरुर्यद्वद्दिवसैः पतति क्षितौ । पुण्यस्य संक्षयात्तद्वन्निपतंति दिवौकसः

ເຫມືອນຕົ້ນໄມ້ທີ່ຖືກຕັດຮາກ ຈະລົ້ມລົງສູ່ພື້ນດິນຫຼັງຈາກບາງມື້; ສັນນັ້ນເມື່ອບຸນຫມົດໄປ ຜູ້ຢູ່ສະຫວັນກໍຕົກລົງເຊັ່ນກັນ.

Verse 188

सुखाभिलाषनिष्ठानां सुखभोगादि संप्लवैः । अकस्मात्पतितं दुःखं कष्टं स्वर्गेदिवौकसाम्

ສຳລັບຜູ້ທີ່ຍຶດໝັ້ນໃນການໃຝ່ຫາຄວາມສຸກ ທ່າມກາງກະແສຫຼາກແຫ່ງການເສບສຸກ ຄວາມທຸກທີ່ຕົກລົງມາຢ່າງກະທັນຫັນ ແມ່ນເຈັບປວດຢ່າງຫນັກ—ແມ່ນແຕ່ຕໍ່ຜູ້ຢູ່ສະຫວັນກໍດີ.

Verse 189

इति स्वर्गेऽपि देवानां नास्ति सौख्यं विचारतः । क्षयश्च विषयासिद्धौ स्वर्गे भोगाय कर्मणाम्

ດັ່ງນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ໃນສະຫວັນ ເທວະທັງຫຼາຍກໍບໍ່ມີຄວາມສຸກແທ້ເມື່ອພິຈາລະນາ; ແລະເມື່ອວັດຖຸແຫ່ງການເສບສຸກບໍ່ສຳເລັດ ບຸນ (puṇya) ຈາກກຳທີ່ເຮັດເພື່ອບໍລິໂພກສະຫວັນກໍສິ້ນໄປ.

Verse 190

तत्र दुःखं महत्कष्टं नरकाग्निषु देहिनाम् । घोरैश्च विविधैर्भावैर्वाङ्मनः काय संभवैः

ທີ່ນັ້ນ ໃນໄຟນະລົກ ສັດຜູ້ມີກາຍຕ້ອງທົນທຸກຂ໌ຢ່າງໃຫຍ່ ແລະຄວາມລຳບາກຫນັກ; ຖືກທໍລະມານໂດຍອາການນ່າຢ້ານຫຼາກຫຼາຍ ອັນເກີດຈາກວາຈາ ໃຈ ແລະກາຍ.

Verse 191

कुठारच्छेदनं तीव्रं वल्कलानां च तक्षणम् । पर्णशाखाफलानां च पातश्चंडेन वायुना

ທີ່ນັ້ນມີການຟັນຕັດຢ່າງຮຸນແຮງດ້ວຍຂວານ ແລະການປອກເປືອກໄມ້; ໃບ ກິ່ງກ້ານ ແລະໝາກ ກໍຖືກລົມແຮງອັນດຸຮ້າຍພັດໃຫ້ຫຼົ່ນລົງ.

Verse 192

उन्मूलनान्नदीभिश्च गजैरन्यैश्च देहिभिः । दावाग्निहिमशोषैश्च दुःखं स्थावरजातिषु

ໃນຫມູ່ສັດທີ່ບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ເຊັ່ນ ຕົ້ນໄມ້ ແລະພືດພັນ ມີຄວາມທຸກຂ໌ເນື່ອງຈາກຖືກນ້ຳແມ່ນ້ຳຖອນຮາກ, ຈາກຊ້າງ ແລະສັດມີກາຍອື່ນໆ, ທັງຈາກໄຟປ່າ ນ້ຳຄ້າງແຂງ ແລະຄວາມຮ້ອນແຫ້ງທີ່ເຮັດໃຫ້ແຫ້ງຫຼຸດ.

Verse 193

तद्वद्भुजंगसर्पाणां क्रोधे दुःखं च दारुणम् । दुष्टानां घातनं लोके पाशेन च निबंधनम्

ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ ສຳລັບງູແລະພວກພະຍາງູ ເມື່ອໂທສະເກີດຂຶ້ນ ຄວາມທຸກຂ໌ກໍດຸຮ້າຍຢ່າງຫນັກ; ແລະໃນໂລກ ຄົນຊົ່ວຖືກຂ້າ ແລະຖືກມັດດ້ວຍບ່ວງ (pāśa) ດ້ວຍ.

Verse 194

अकस्माज्जन्ममरणं कीटानां च मुहुर्मुहुः । सरीसृपनिकायानामेवं दुःखान्यनेकधा

ສໍາລັບແມງໄມ້ ການເກີດແລະການຕາຍມາຢ່າງກະທັນຫັນ ຊໍ້າແລ້ວຊໍ້າອີກ; ແລະສໍາລັບຝູງສັດຄານທັງຫມົດ ຄວາມທຸກກໍເກີດຂຶ້ນໃນຫຼາຍຮູບແບບດັ່ງນີ້.

Verse 195

पशूनामात्मशमनं दंडताडनमेव च । नासावेधेन संत्रासः प्रतोदेन सुताडनम्

ການ ‘ປະລະບ’ ສັດທັງຫຼາຍ ເຮັດໂດຍການຕີດ້ວຍໄມ້; ຍັງມີຄວາມຫວາດກົວຈາກການເຈາະດັ່ງ ແລະການຟາດຢ່າງແຮງດ້ວຍແສ້/ໄມ້ຈູງ (goad).

Verse 196

वेत्रकाष्ठादिनिगडैरंकुशेनांगबंधनम् । भावेन मनसा क्लेशैर्भिक्षा युवादिपीडनम्

ດ້ວຍໂຊ່ຕຣວນທີ່ເຮັດຈາກຫວາຍ ໄມ້ ແລະອື່ນໆ ພ້ອມທັງຕະຂໍ (ankusha) ເຂົາຈຶ່ງມັດອະໄວຍະວະ; ແລະໂດຍທໍລະມານໃຈໃຫ້ເຈັບປວດ ຈຶ່ງບັງຄັບໃຫ້ຂໍທານ ແລະກົດຂີ່ຜູ້ໜຸ່ມສາວແລະຜູ້ອື່ນໆ.

Verse 197

आत्मयूथवियोगैश्च बलान्नयनबंधने । पशूनां संति कायानामेवं दुःखान्यनेकशः

ເນື່ອງຈາກຖືກແຍກອອກຈາກຝູງຂອງຕົນ ແລະຖືກຕ້ອນໄປດ້ວຍກໍາລັງແລ້ວມັດໄວ້ ສັດຜູ້ມີກາຍທັງຫຼາຍຈຶ່ງປະສົບທຸກຂ໌ຫຼາຍປະການດັ່ງນີ້.

Verse 198

वर्षाशीतातपाद्दुःखं सुकष्टं ग्रहपक्षिणाम् । क्लेशमानाति कायानामेवं दुःखान्यनेकधा

ຈາກຝົນ ຄວາມໜາວ ແລະແດດຮ້ອນແຜດເຜົາ ຄວາມທຸກຂ໌ກໍເກີດຂຶ້ນ—ເປັນຄວາມລໍາບາກຢ່າງໜັກສໍາລັບສັດແລະນົກທັງຫຼາຍ. ດັ່ງນັ້ນຜູ້ມີກາຍທັງຫຼາຍຈຶ່ງຖືກຄວາມທຸກທໍລະມານໃນຫຼາຍວິທີ.

Verse 199

गर्भवासे महद्दुःखं जन्मदुःखं तथा नृणाम् । सुबाल्यदुःखं चाज्ञानं कौमारे गुरुशासनम्

ສໍາລັບມະນຸດ ການຢູ່ໃນຄັນແມ່ແມ່ນທຸກຂ໌ໃຫຍ່ ແລະເວລາເກີດກໍທຸກຂ໌ດ້ວຍ; ວັຍເດັກນ້ອຍລໍາບາກດ້ວຍອະວິຊາ ແລະໃນວັຍເດັກໂຕຕ້ອງຮັບວິໄນຈາກຄູອາຈານ.

Verse 200

यौवने कामरागाभ्यां दुःखं चैवेर्ष्यया पुनः । कृषिवाणिज्यसेवाद्यैर्गोरक्षादिक कर्मभिः

ໃນວັຍໜຸ່ມສາວ ທຸກຂ໌ເກີດຈາກກາມແລະຄວາມຫຼົງໃຫຼ; ແລ້ວຍັງທຸກຂ໌ຈາກຄວາມອິດສາອີກ. ອີກທັງທຸກຂ໌ຈາກອາຊີບເຊັ່ນ ທໍານາ ຄ້າຂາຍ ຮັບໃຊ້ ແລະງານໜັກເຊັ່ນ ລ້ຽງງົວເປັນຕົ້ນ.