Sanatkumāra’s Bhāgavata Tantra: Tattvas, Māyā-Bonds, Embodiment, and the Necessity of Dīkṣā

Verse 1

शौनक उवाच । सूत साधो चिरं जीव सर्वशास्त्रविशारदः । यत्त्वया पायिता विद्वन्वयं कृष्णकथामृतम् ॥ १ ॥

ເຊົານະກະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ສູຕະ ຜູ້ດີງາມ ຂໍໃຫ້ເຈົ້າມີອາຍຸຍືນ—ຜູ້ຊໍານານໃນສາດສະຕຣາທັງປວງ. ໂອ ນັກຮູ້, ເຈົ້າໄດ້ໃຫ້ພວກເຮົາດື່ມນ້ໍາອະມຣິຕະແຫ່ງກະຖາພຣະກຣິດສະນະ.

Verse 2

श्रुत्वा तु मोक्षधर्मान्वै नारदो भगवत्प्रियः । सनंदनमुखोद्गीतान्किं पप्रच्छं ततः परम् ॥ २ ॥

ເມື່ອໄດ້ຟັງທຳແຫ່ງການຫຼຸດພົ້ນ (ໂມກສະ)—ທີ່ຖືກຂັບຮ້ອງອອກຈາກປາກຂອງສະນັນດະນະເອງ—ນາຣະດະ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະພະຄະວານ ຈຶ່ງຖາມຕໍ່ວ່າຕໍ່ໄປແມ່ນຫຍັງ.

Verse 3

मानसा ब्रह्मणः पुत्राः सनकाद्या मुनीश्वराः । चरंति लोकानन्तसिद्धा लोकोद्धरणतत्पराः ॥ ३ ॥

ບຸດທີ່ເກີດຈາກຈິດຂອງພຣະພຣະຫມາ—ບັນດາມຸນີຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລະດັບປັນຍາ ເລີ່ມຈາກສະນະກະ—ເຄື່ອນໄຫວໄປຕາມໂລກທັງປວງ ມີສິດທິອັນບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ ແລະມຸ່ງໝັ້ນໃນການຍົກຂຶ້ນແລະຊ່ວຍໃຫ້ສັດໂລກພົ້ນທຸກ.

Verse 4

नारदोऽपि महाभाग नित्यं कृष्णपरायणः । तेषां समागमे भद्रा का कथा लोकपावनी ॥ ४ ॥

ໂອ ຜູ້ມີບຸນຫຼາຍ, ນາຣະດະເອງກໍເປັນຜູ້ພຶ່ງພາພຣະກຣິດສະນະຢູ່ເທື່ອ. ເມື່ອບັນດາມຸນີເຫຼົ່ານັ້ນມາຊຸມນຸມກັນ, ໂອ ພັດຣາ, ກະຖາອັນສັກສິດໃດຖືກເວົ້າ—ອັນຊໍາລະໂລກທັງປວງ?

Verse 5

सूत उवाच । साधु पृष्टं महाभाग त्वया लोकोपकारिणा । कथयिष्यामि तत्सर्वं यत्पृष्ट नारदर्षिणा ॥ ५ ॥

ສູຕະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ຜູ້ມີບຸນຫຼາຍ, ເຈົ້າຖາມໄດ້ດີຫຼາຍ ເພາະມຸ່ງໝັ້ນໃນປະໂຫຍດຂອງໂລກ. ຂ້ອຍຈະເລົ່າໃຫ້ຄົບຖ້ວນທຸກຢ່າງ ທີ່ຖືກຖາມໂດຍລະສີນາຣະດະ.

Verse 6

श्रुत्वा सनंदनप्रोक्तान्मोक्षधर्मान्सनातनान् । नारदो भार्गवश्रेष्ठ पुनः पप्रच्छ तान्मुनीन् ॥ ६ ॥

ເມື່ອໄດ້ຟັງທຳມະແຫ່ງໂມກສະອັນນິລັນດອນ ທີ່ສນັນດນະໄດ້ກ່າວໄວ້ ນາຣະດະ—ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງບຣິກຸ—ກໍໄດ້ຖາມມຸນີເຫຼົ່ານັ້ນອີກຄັ້ງ।

Verse 7

नारद उवाच । सर्वदेवेश्वरो विष्णुर्वेदे तंत्रे च कीर्तितः । समाराध्यः स एवात्र सर्वैः सर्वार्थकांक्षिभिः ॥ ७ ॥

ນາຣະດະກ່າວວ່າ: “ພຣະວິສນຸ ຜູ້ເປັນຈອມເທວະທັງປວງ ຖືກສັນລະເສີນໃນພຣະເວດ ແລະ ຕັນຕຣະ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນໂລກນີ້ ພຣະອົງພຽງອົງດຽວຄວນໄດ້ຮັບການບູຊາຢ່າງຖືກຕ້ອງ ໂດຍຜູ້ປາດຖະໜາຄວາມສຳເລັດໃນຈຸດປະສົງອັນດີທັງປວງ.”

Verse 8

कैर्मंत्रैर्भगवान्विष्णुः समाराध्यो मुनीश्वराः । के देवाः पूजनीयाश्च विष्णुपादपरायणैः ॥ ८ ॥

ໂອ ມຸນີຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ພຣະວິສນຸຜູ້ມີພຣະພາກ ຄວນຖືກບູຊາດ້ວຍມັນຕຣາໃດ? ແລະ ເທວະໃດຄວນໄດ້ຮັບການນົບນ້ອມຈາກຜູ້ທີ່ພຶ່ງພາພຣະບາດຂອງວິສນຸ?

Verse 9

तंत्रं भागवतं विप्रा गुरुशिष्यप्रयोजकम् । दीक्षणं प्रातराद्यं च कृत्यं स्याद्यत्तदुच्यताम् ॥ ९ ॥

ໂອ ພຣາຫມະນະທັງຫຼາຍ, ຂໍໃຫ້ກ່າວອະທິບາຍຕັນຕຣະພາຄະວະຕະ ທີ່ຈັດຕັ້ງຄວາມສຳພັນ ແລະ ຂັ້ນຕອນອັນຖືກຕ້ອງລະຫວ່າງຄູອາຈານກັບສິດ; ຄື ພິທີດີກສາ (dīkṣā) ແລະ ໜ້າທີ່ທີ່ກຳນົດ ເລີ່ມຈາກພິທີຕອນເຊົ້າເປັນຕົ້ນ.

Verse 10

यैर्मासैः कर्मभिर्यैर्वा जप्यैर्होमादिभिस्तथा । प्रीयेत परमात्मा वै तद्ब्रूत मम मानदाः ॥ १० ॥

“ໃນເດືອນໃດ, ດ້ວຍກຳມະໃດ, ຫຼືດ້ວຍການຈະປະໃດ—ພ້ອມທັງພິທີໂຮມະ ແລະ ພິທີອື່ນໆ—ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະອາຕະມາສູງສຸດພໍພຣະໄທ? ຂໍຈົ່ງບອກແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ໂອ ຜູ້ຄວນເຄົາລົບຜູ້ໃຫ້ກຽດແກ່ຜູ້ອື່ນ.”

Verse 11

सूत उवाच । एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य नारदस्य महात्मनः । सनत्कुमारो भगवानुवाचार्कसमद्युतिः ॥ ११ ॥

ສູຕະເວົ້າວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງນາຣະດະຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ແລ້ວ ພຣະສະນັດກຸມາຣຜູ້ຄວນບູຊາ ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງຕາເວັນ ໄດ້ກ່າວຂຶ້ນ।

Verse 12

सनत्कुमार उवाच । श्रृणु नारद वक्ष्यामि तंत्रं भागवतं तव । यज्ज्ञात्वाऽमलया भक्त्या साधयेद्विष्णुमव्ययम् ॥ १२ ॥

ສະນັດກຸມາຣເວົ້າວ່າ: ຟັງເຖີດ ໂອ້ ນາຣະດະ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະກາດຕັນຕຣະພາຄະວະຕະໃຫ້ເຈົ້າ. ເມື່ອຮູ້ແລ້ວ ຍ່ອມບັນລຸພຣະວິດສະນຸຜູ້ບໍ່ເສື່ອມ ດ້ວຍພັກຕິອັນບໍລິສຸດໄຮ້ມົນທິນ।

Verse 13

त्रिपदार्थं चतुष्पादं महातंत्रं प्रचक्षते । भोगमोक्षक्रियाचर्याह्वया पादाः प्रकीर्तिताः ॥ १३ ॥

ເຂົາເອີ້ນມະຫາຕັນຕຣະນີ້ວ່າ ມີເປົ້າໝາຍຫຼັກ 3 ແລະມີ 4 ພາກ (ປາດ). ພາກເຫຼົ່ານັ້ນຖືກປະກາດວ່າ: ພໂພກ (Bhoga), ໂມກສະ (Mokṣa), ກຣິຍາ (Kriyā), ແລະ ຈາຣະຍາ (Caryā).

Verse 14

पादार्थास्तु पशुपतिः पशुपाशास्त्रय एव हि । पतिस्तत्र शिवोह्येको जीवास्तु पशवः स्मृताः ॥ १४ ॥

ຫົວຂໍ້ພື້ນຖານມີ 3 ປະການແທ້ໆ: ປະສຸປະຕິ (Paśupati) ພຣະເຈົ້າແຫ່ງສັດມີຊີວິດ, ປະສຸ (paśu) ວິນຍານທີ່ຖືກຜູກມັດ, ແລະ ປາສະ (pāśa) ພັນທະ/ເຊືອກຜູກ. ໃນນັ້ນ ພຣະສິວະພຽງອົງດຽວເປັນອົງພຣະເຈົ້າ; ສັດມີຊີວິດ (ຊີວະ) ຖືກຈື່ຈໍາວ່າ «ປະສຸ».

Verse 15

यावन्मोहादिसंयोगाः स्वरूपाबोधलक्षणाः । तावत्पशुत्वमेतेषां द्वैतवत्पश्य नारद ॥ १५ ॥

ຕາບໃດທີ່ຍັງມີການຄົວຄົງກັບຄວາມຫຼົງແລະອື່ນໆ ອັນເປັນເຄື່ອງໝາຍຂອງການບໍ່ຮູ້ຮູບທໍາອັນແທ້ຂອງຕົນ ຕາບນັ້ນຄວາມເປັນ «ປະສຸ» ຍັງຄົງຢູ່ໃນເຂົາເຈົ້າ. ຈົ່ງເບິ່ງມັນເປັນຄວາມສອງ (ທະໄວຕະ) ໂອ້ ນາຣະດະ.

Verse 16

पाशाः पंचविधास्त्वेषां प्रत्येकं तेषु लक्षणम् । पशवस्त्रिविधाश्चापि विज्ञाताः कलसंज्ञिकाः ॥ १६ ॥

ໃນບັນດານີ້ «ປາຊະ» (pāśa) ຄືການຜູກມັດໃນພິທີບູຊາ ມີ 5 ປະເພດ ແຕ່ລະປະເພດມີລັກສະນະຈໍາແນກຂອງຕົນ. «ປະຊຸ» (paśu) ອັນເປັນເຄື່ອງບູຊາ ກໍຮູ້ວ່າມີ 3 ປະເພດ ເອີ້ນວ່າ «ກະລະສະ» (kalasa).

Verse 17

तलपाकलसंज्ञश्च सकलश्चेति नामतः । तत्राद्यो मलसंयुक्तो मलकर्मयुतः परः ॥ १७ ॥

ພວກນັ້ນເອີ້ນຕາມນາມວ່າ «ຕະລະປາກະລະ» (Talapākala) ແລະ «ສະກະລະ» (Sakala). ໃນນັ້ນ ອັນທໍາອິດຜູກພັນກັບ «ມະລະ» ຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດ; ອັນຫຼັງຜູກພັນກັບການກະທໍາທີ່ປະກອບດ້ວຍມະລະ.

Verse 18

मलमायाकर्मयुतस्तृतीयः परिकीर्तितः । आद्यस्तु द्विविधस्तत्र समासकलुषस्तथा ॥ १८ ॥

ປະເພດທີສາມ ຖືກກ່າວວ່າຜູກພັນກັບ ມະລະ (ຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດ), ມາຍາ (ຄວາມຫຼົງ), ແລະ ກັມມະ (ການກະທໍາ). ແຕ່ປະເພດທໍາອິດນັ້ນ ໃນຄໍາສອນນີ້ ກ່າວວ່າມີ 2 ຢ່າງ—ຢ່າງໜຶ່ງເປັນຊະນິດປະສົມ ແລະມີຄວາມເປື້ອນມົນດ້ວຍ.

Verse 19

असमासमलश्चेति द्वितीयोऽपि पुनस्तथा । पक्वापक्वमलेनैव द्विविधः परिकीर्तितः ॥ १९ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ປະເພດທີສອງ ເອີ້ນວ່າ «ອະສະມາສະ-ມະລະ» (asamāsa-mala). ອີກທັງມັນກໍຖືກກ່າວວ່າມີ 2 ຢ່າງ ແຍກກັນດ້ວຍມະລະທີ່ “ສຸກງອມ” (pakva) ຫຼື “ບໍ່ສຸກງອມ” (apakva) ເທົ່ານັ້ນ.

Verse 20

शुद्धेऽध्वनि गतावेतौ विज्ञानप्रलयाकलौ । कलादितत्त्वनियतः सकलः पर्यटत्ययम् ॥ २० ॥

ເມື່ອ «ວິຊຍານະ-ກະລາ» (Vijñāna-kalā) ແລະ «ປະລະຍະ-ກະລາ» (Pralaya-kalā) ທັງສອງ ເຂົ້າສູ່ເສັ້ນທາງອັນບໍລິສຸດແລ້ວ, «ສະກະລະ» (Sakala) ນີ້ຍັງຄົງພະເລີນພະເລີນໄປມາ ຖືກຈໍາກັດໂດຍຕັດຕະວະທີ່ເລີ່ມຈາກ «ກະລາ» ເປັນຕົ້ນ.

Verse 21

कर्मानुगशरीरेषु तत्तद्भुवनगेषु च । पाशाः पंच तथा तत्र प्रथमौ मलकर्मजौ ॥ २१ ॥

ໃນກາຍທີ່ເກີດຕາມກຳ ແລະໃນໂລກຫຼາຍປະການທີ່ກາຍນັ້ນສັງກັດ ມີ “ພາສະ” ຄືພັນທະ 5 ປະການ. ໃນນັ້ນ ສອງປະການທຳອິດເກີດຈາກ ມະລະ (ຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດ) ແລະຈາກກຳ.

Verse 22

मायेयश्च तिरोधानशक्तिजो बिंदुजः परः । एकोऽप्यनेकशक्तिर्दृक्क्रियाच्छादनकोमलः ॥ २२ ॥

ອັນໜຶ່ງເກີດຈາກມາຍາ ໂດຍອາໄສພະລັງງານແຫ່ງການປິດບັງ (ຕິໂຣທານ-ສັກຕິ) ແລະອີກອັນເປັນຜູ້ສູງສຸດ ເກີດຈາກບິນດຸ (ຈຸດດັ້ງເດີມ). ແມ່ນໜຶ່ງດຽວແຕ່ມີພະລັງງານຫຼາຍ ປິດບັງທັງການເຫັນຮູ້ ແລະການກະທຳຢ່າງອ່ອນໂຍນ.

Verse 23

तुषकंचुकवद्देहनिमित्तं चात्मनामिह । धर्माधर्मात्मकं कर्म विचित्रफलभोगदम् ॥ २३ ॥

ໃນນີ້ ກຳ—ເກີດຂຶ້ນແກ່ອາດຕະມານຜູ້ມີກາຍ ເນື່ອງຈາກກາຍ ດັ່ງເປືອກຫຼືຜ້າຄຸມພາຍນອກ—ມີທັງທຳມະ ແລະອະທຳມະ ແລະໃຫ້ການເສບສົມຜົນອັນຫຼາກຫຼາຍ ແລະຄວາມສຸກທຸກອັນຈິດຈັດ.

Verse 24

प्रवाहनित्यं तद्बीजांकुरन्यायेन संस्थितम् । इत्येतौ प्रथमौ चाथ मायेयाद्यान् श्रृणुद्विज ॥ २४ ॥

ມັນເປັນກະແສທີ່ໄຫຼຕໍ່ເນື່ອງຢ່າງນິດ ແລະຕັ້ງຢູ່ຕາມນິຍາຍ “ເມັດພັນແລະງອກ”. ສອງປະການນີ້ແມ່ນປະການທຳອິດ; ບັດນີ້ ໂອ ທະວິຊະ, ຈົ່ງຟັງສ່ວນທີ່ເຫຼືອອັນເກີດຈາກມາຍາ.

Verse 25

सञ्चिदानंदविभवः परमात्मा सनातनः । पतिर्जयति सर्वेषामेको बीजं विभुः परम् ॥ २५ ॥

ພຣະປະຣະມາດຕະມາ ຜູ້ນິລັນດອນ ມີສະຫງ່າລາສີເປັນ ສັດ-ຈິດ-ອານັນດະ. ພຣະອົງເປັນພຣະເຈົ້າ (ປະຕິ) ພຽງອົງດຽວ ຜູ້ຊະນະເຫນືອທຸກສິ່ງ; ພຣະອົງແມ່ນເມັດພັນອົງດຽວ ແລະເປັນຜູ້ສູງສຸດອັນຄອບຄຸມທົ່ວໄປ.

Verse 26

मनस्यति न चोदेति निवृत्तिं च प्रयच्छति । वर्वर्ति दृक्क्रियारूपं तत्तेजः शांभवं परम् ॥ २६ ॥

ມັນຮູ້ແຈ້ງໃນໃຈ ແຕ່ບໍ່ຊັກນໍາໃຫ້ກະທໍາ; ແລະປະທານນິວຣິດຕິ—ການຖອນຄືນຈາກກິດຈະກໍາພາຍນອກ. ມັນດໍາລົງເປັນຮູບແຫ່ງການເຫັນແລະການກະທໍາ; ລັດສະຫມີສູງສຸດນັ້ນແມ່ນ ຊາມພະວະ (ຂອງພຣະສິວະ) ອັນປະເສີດ.

Verse 27

शक्तो मया हरौ भुक्तो पशुगणस्य हि । तच्छक्तिमाद्यामेकांतां विद्रूपाख्यां वदंति हि ॥ २७ ॥

ຂ້ອຍໄດ້ຮັບພະລັງ ແລະຖືກນໍາໃຊ້ໃນພຣະຫຣິ (Hari) ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຝູງສັດທັງຫຼາຍ. ພະລັງດັ່ງເດີມອັນເອກັນຕະນັ້ນ ເຂົາເອີ້ນວ່າ «ວິດຣູປາ».

Verse 28

तया चोज्जृंभितो बिंदुर्दिक्क्रियात्मा शिवाभिधः । अशेषतत्त्वजातस्य कारणं विभुरव्ययम् ॥ २८ ॥

ໂດຍນາງນັ້ນ ບິນດຸ (Bindu) ໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍອອກ—ເອີ້ນວ່າ ພຣະສິວະ, ຜູ້ມີສະພາບເປັນພະລັງການກະທໍາຕາມທິດທາງ. ພຣະອົງແມ່ນເຫດປັດໃຈອັນຄົງທົນ ແລະບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ ຂອງຫມູ່ຕັດຕະວະທັງປວງ.

Verse 29

अस्मिन्निलीना निखिला इच्छायाः शक्तयः स्वकम् । कृत्यं कुर्वंति तेनेदं सर्वानुग्राहकं मुने ॥ २९ ॥

ໃນນີ້ (ຄວາມເປັນສູງສຸດ) ພະລັງແຫ່ງຈິດປາຖະໜາ (icchā-śakti) ທັງປວງຖືກກົມກືນຢູ່ ແລະປະຕິບັດໜ້າທີ່ຂອງຕົນໆ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ມຸນີ, ສິ່ງນີ້ຈຶ່ງເປັນຜູ້ເກື້ອກູນ ແລະຄໍ້າຈຸນທຸກສິ່ງ.

Verse 30

चिज्जडानुग्रहार्थाय यस्य विश्वं सिसृक्षतः । आद्योन्मेषोऽस्य नादात्मा शांत्यादिभुवनात्मकः ॥ ३० ॥

ເມື່ອພຣະອົງປາຖະໜາຈະສ້າງຈັກກະວານ ເພື່ອເກື້ອກູນທັງຜູ້ມີຈິດຮູ້ ແລະສິ່ງທີ່ເຉື້ອຍຊາ (ຈິດ-ຈະດາ), ການກະພື້ນຄັ້ງທໍາອິດຂອງພຣະອົງປາກົດເປັນ Nāda—ສຽງດັ່ງເດີມ, ຮັບຮູບເປັນໂລກທັງຫຼາຍ ເລີ່ມຈາກ ຊານຕິ ແລະອື່ນໆ.

Verse 31

तच्छक्तितत्त्वं विप्रेंद्र प्रोक्तं सावयवं परम् । ततो ज्ञानक्रियाशक्त्योस्तथोत्कर्षापकर्षयोः ॥ ३१ ॥

ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ! ອະທິບາຍແລ້ວເຖິງຫຼັກສູງສຸດແຫ່ງພະລັງ (Śakti-tattva) ພ້ອມອົງປະກອບທັງປວງ. ບັດນີ້ຈະກ່າວເຖິງພະລັງແຫ່ງຄວາມຮູ້ ແລະ ພະລັງແຫ່ງການກະທຳ ພ້ອມລຳດັບການສູງຕ່ຳຂອງມັນ।

Verse 32

प्रसरश्चाप्यभावेन तत्त्वं चैतत्सदाशिवम् । दृक्शक्तिर्यत्र न्यग्भूता क्रियाशक्तिर्विशिष्यते ॥ ३२ ॥

ເມື່ອບໍ່ມີການແຜ່ຂະຫຍາຍອອກນອກ (prasara) ຫຼັກນີ້ເອີ້ນວ່າ ສະດາຊິວະ (Sadāśiva)؛ ທີ່ນັ້ນ ພະລັງແຫ່ງການເຫັນອັນບໍລິສຸດ (dṛk-śakti) ຖືກຫຼຸດລົງ ແລະ ພະລັງແຫ່ງການກະທຳ (kriyā-śakti) ເປັນຜູ້ເດັ່ນ.

Verse 33

ईश्वराख्यं तु तत्तत्त्वं प्रोक्तं सर्वार्थकर्तृकम् । यत्र क्रिया हि न्यग्भूता ज्ञानाख्योद्रेकमश्नुते ॥ ३३ ॥

ຫຼັກນັ້ນຖືກສອນວ່າ «ອີສະວະຣະ-ຕັດຕະວະ» (Īśvara-tattva) ເປັນເຫດອັນມີພະລັງທີ່ສຳເລັດຈຸດປະສົງທັງປວງ; ທີ່ນັ້ນ ການກະທຳ (kriyā) ຖືກຫຼຸດລົງ ແລະ ຄວາມຮູ້ (jñāna) ເດັ່ນຂຶ້ນ.

Verse 34

तत्तत्त्वं चैव विद्याख्यं ज्ञानरूपं प्रकाशकम् । नादो बिंदुश्च सकलः सदाख्यं तत्त्वमाश्रितौ ॥ ३४ ॥

ຫຼັກຄວາມເປັນຈິງນັ້ນເອີ້ນວ່າ «ວິດຍາ»—ຄວາມຮູ້ໃນຮູບແຫ່ງແສງສະຫວ່າງ ຜູ້ເປີດເຜີຍ. ນາດະ (Nāda) ແລະ ບິນດຸ (Bindu) ພ້ອມດ້ວຍ ສະກະລະ (Sakala) ດຳລົງຢູ່ໃນ ແລະ ອາໄສຢູ່ເທິງ ຫຼັກທີ່ເອີ້ນວ່າ ສະດາ (Sadā).

Verse 35

विद्येशाः पुनरैशं तु मंत्रा विद्याभिधं पुनः । इमानि चैव तत्त्वानि शुद्धाध्वेति प्रकीर्तितम् ॥ ३५ ॥

ອີກຄັ້ງ ວິດເຍຊາ (Vidyeśa) ຖືກກ່າວວ່າຢູ່ໃນຂອບເຂດຂອງ ອີຊະ (Īśa); ບັນດາມັນຕຣາ (mantra) ກໍຖືກເອີ້ນອີກວ່າ «ວິດຍາ». ຫຼັກທັງຫຼາຍນີ້ຖືກປະກາດວ່າ «ຊຸດທາດວາ» (Śuddhādhvā) —ເສັ້ນທາງອັນບໍລິສຸດແຫ່ງຕັດຕະວະ.

Verse 36

साक्षान्निमित्तमीशोऽत्रेत्युपादानसबिंदुराट् । पंचानां कालराहित्याक्रमो नास्तीति निश्चितम् ॥ ३६ ॥

ໃນທີ່ນີ້ ພຣະເຈົ້າເປັນເຫດປັດໃຈຜູ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດໂດຍກົງ ແລະພຣະອົງຍັງເປັນແຫຼ່ງອະທິປະໄຕ ຜູ້ເປັນເຫດວັດຖຸອີກດ້ວຍ. ຖືກສະຫຼຸບແນ່ນອນວ່າ ເພາະຫຼັກການທັງຫ້າຢູ່ເຫນືອເວລາ ຈຶ່ງບໍ່ມີລໍາດັບຕໍ່ເນື່ອງລະຫວ່າງພວກມັນ.

Verse 37

व्यापारवसतो ह्येषां विहिता खलु कल्पना । तत्त्वं वस्तुत एकं तु शिवाख्यं चित्रशक्तिकम् ॥ ३७ ॥

ການແບ່ງຈັດຂອງພວກມັນ ແທ້ຈິງແມ່ນຖືກວາງໄວ້ຕາມໜ້າທີ່ການກະທໍາຂອງແຕ່ລະຢ່າງເທົ່ານັ້ນ. ແຕ່ໃນຄວາມເປັນຈິງ ສະພາວະທີ່ແທ້ມີພຽງໜຶ່ງ ເອີ້ນວ່າ «ສິວະ» ຜູ້ມີພະລັງຫຼາກຫຼາຍ.

Verse 38

शक्तं यां वृत्तिभेदात्तुविहिताः खलु कल्पनाः । चिज्जडानुग्रहार्थाय कृत्वा रूपाणि वै प्रभुः ॥ ३८ ॥

ເນື່ອງຈາກຄວາມແຕກຕ່າງຂອງຮູບແບບການເຄື່ອນໄຫວ (ວຶດຕິ-ເພດ) ຈຶ່ງມີການສົມມຸດຄວາມຄິດຕ່າງໆ ກ່ຽວກັບພະລັງນັ້ນ. ພຣະປຣະພູຜູ້ເປັນຈອມເຈົ້າ ສ້າງແລະຮັບຮູບຫຼາກຫຼາຍ ເພື່ອປະທານພຣະກະລຸນາແກ່ທັງຜູ້ມີຈິດຮູ້ ແລະສິ່ງທີ່ເຉື່ອນໄຫວບໍ່ໄດ້.

Verse 39

अनादिमलरुद्धानां कुरुतेऽनुग्रहं चिताम् । मुक्तिं च विश्वेषां स्वव्यापारे समर्थेताम् ॥ ३९ ॥

ພຣະອົງປະທານພຣະກະລຸນາແກ່ຈິດໃຈທີ່ຖືກກັ້ນຂວາງໂດຍມົນທິນທີ່ບໍ່ມີຕົ້ນກໍາເນີດ. ແລະພຣະອົງມີພະລັງສົມບູນ ໂດຍການປະຕິບັດອັນເທວະຂອງພຣະອົງເອງ ໃນການປະທານຄວາມຫຼຸດພົ້ນແກ່ສັດທັງປວງ.

Verse 40

विधत्ते जडवर्गस्य सर्वानुग्राहकः शिवः । शिवसामान्यरूपो हि मोक्षस्तु चिदनुग्रहः ॥ ४० ॥

ສິວະ ຜູ້ເປັນຜູ້ອຸປະຖໍາທົ່ວໄປ ປະທານພຣະກະລຸນາແກ່ຫມວດສິ່ງທີ່ເຉື່ອນໄຫວບໍ່ໄດ້ທັງປວງ. ເພາະການຫຼຸດພົ້ນໃນຄວາມໝາຍທົ່ວໄປ ແມ່ນມີສະພາບເປັນສິວະ; ແຕ່ໂມກຊະໂດຍເຉພາະ ແມ່ນພຣະກະລຸນາຂອງຈິດຮູ້ອັນບໍລິສຸດ.

Verse 41

सोऽनादित्वात्कर्मणो हि तत्तद्भोगं विना भवेत् । तेनानुग्राहकः शम्भुस्तद्भुक्त्यै प्रभुर्व्ययः ॥ ४१ ॥

ເນື່ອງຈາກກຳເປັນອະນາດິ ຖ້າບໍ່ມີການສຳຜັດຜົນຂອງມັນ ກຳນັ້ນຈະດຳລົງຢູ່ຕໍ່ໄປ. ດັ່ງນັ້ນ ພຣະສັມພູ (ຊິວະ) ຜູ້ເປັນອົງພຣະຜູ້ບໍ່ເສື່ອມ ຈຶ່ງເປັນຜູ້ອະນຸເຄາະ ໃຫ້ວິນຍານໄດ້ຮັບແລະສິ້ນສຸດຜົນກຳ.

Verse 42

कुरुते सूक्ष्मकरणभुवनोत्पत्तिमंजसा । कर्त्तोपादानकरणैर्विना कार्ये न दृश्यते ॥ ४२ ॥

ມັນອະທິບາຍໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍເຖິງການເກີດຂຶ້ນຂອງເຄື່ອງມືອັນລະອຽດ ແລະໂລກທັງຫຼາຍ; ແຕ່ໃນຜົນໃດໆ ບໍ່ເຄີຍເຫັນວ່າເກີດໂດຍບໍ່ມີຜູ້ກະທຳ, ເຫດວັດຖຸ, ແລະເຄື່ອງມືປະກອບ.

Verse 43

शक्तयः करणं चात्र मायोपादानमिष्यते । नित्यैका च शिवा शक्त्या ह्यनादिनिधना सती ॥ ४३ ॥

ໃນນີ້ ບັນດາສັກຕິ (śakti) ຖືກສອນວ່າເປັນເຄື່ອງມືປະຕິບັດ; ແລະ ມາຍາ ຖືກຮັບວ່າເປັນເຫດວັດຖຸ. ແຕ່ ຊິວາ—ອົງດຽວ ແລະນິລັນດອນ—ດຳລົງເປັນພະລັງຂອງຊິວະ ບໍ່ມີຕົ້ນ ແລະບໍ່ມີທ້າຍ.

Verse 44

साधारणी नराणां वै भुवनानां च कारणम् । स्वभावान्मोहजननी स्वचिताजनकर्मभिः ॥ ४४ ॥

ພະລັງນີ້ເປັນສິ່ງຮ່ວມກັນຂອງມະນຸດທັງປວງ ແລະເປັນເຫດທີ່ເຮັດວຽກທົ່ວໂລກທັງຫຼາຍ; ດ້ວຍສະພາບຂອງມັນເອງ ມັນກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຫຼົງ ຜ່ານການກະທຳທີ່ເກີດຈາກໃຈແລະເຈດຈຳນົງຂອງຕົນ.

Verse 45

विश्वी सूक्ष्मा परा माया विकृतैः परत्तु सा । कर्माण्यावेक्ष्य विद्येशो मायां विक्षोभ्य शक्तिभिः ॥ ४५ ॥

ມາຍາອັນສູງສຸດນັ້ນ ແຜ່ກວ້າງທົ່ວໄປ ແລະລະອຽດລຶກ. ແຕ່ນາງແຍກຕ່າງ ແລະຢູ່ເຫນືອການປ່ຽນແປງທີ່ປາກົດ. ພຣະອົງ—ຈອມເຈົ້າແຫ່ງວິຊາ—ເມື່ອພິຈາລະນາກຳຂອງສັດທັງຫຼາຍ ກໍ່ກະທົບໃຫ້ມາຍາສັ່ນໄຫວດ້ວຍສັກຕິຂອງພຣະອົງ.

Verse 46

विधत्ते जीवभोगार्थं वपूंषि करणानि च । सृजत्यादो कालतत्त्वं नानाशक्तिमयी च सा ॥ ४६ ॥

ເພື່ອໃຫ້ຊີວະຜູ້ມີກາຍໄດ້ປະສົບສຸກແລະທຸກ ນາງຈັດຕັ້ງຮ່າງກາຍ ແລະ ອິນທຣີຍະທັງຫຼາຍ; ແລະໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນ ນາງກໍ່ໃຫ້ເກີດຫຼັກການແຫ່ງເວລາ—ຜູ້ປະກອບດ້ວຍພະລັງຫຼາຍປະການ।

Verse 47

भावि भूतं मवञ्चेदं जगत्कलयते लयम् । सूते ह्यनंतरं माया शक्तिं नियमनात्मिकाम् ॥ ४७ ॥

ຈັກກະວານນີ້—ພ້ອມທັງສິ່ງທີ່ຈະເກີດ ແລະ ສິ່ງທີ່ເກີດແລ້ວ—ເຄື່ອນໄປສູ່ລະຍະ (ການລະລາຍ). ທັນທີຕໍ່ມາ ມາຍາ ກໍ່ໃຫ້ເກີດພະລັງຂອງນາງ ອັນມີທ່າທີ່ເປັນການຄວບຄຸມ ແລະ ການຈັດລຽງສັນຕິ।

Verse 48

सर्वं नियमयत्येषा तेनेयं नियतिः स्मृता । अनंतरं च सा माया नित्या विश्वविमोहिनी ॥ ४८ ॥

ນາງຄວບຄຸມ ແລະ ຈັດລຽງທຸກສິ່ງ; ເພາະສະນັ້ນ ນາງຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າ “ນິຍະຕິ” (ກົດແຫ່ງຄວາມຈຳເປັນຂອງຈັກກະວານ). ແລະທັນທີຕໍ່ມາ ແມ່ນ ມາຍາ—ນິດທະຍະ ແລະ ຜູ້ຫຼອກລວງທົ່ວສາກົນ।

Verse 49

अनादिनिधना तत्त्वं कलाख्यं जनयत्यपि । एकतस्तु नृणां येन कलयित्वा मलं ततः ॥ ४९ ॥

ຕັດຕະວະອັນບໍ່ມີຕົ້ນ ແລະ ບໍ່ມີທ້າຍ ຍັງກໍ່ໃຫ້ເກີດຫຼັກການທີ່ເອີ້ນວ່າ “ກະລາ” ອີກດ້ວຍ. ໂດຍມັນ ມະລະ (ຄວາມເປື້ອນ) ຂອງມະນຸດຖືກວັດແລະແບ່ງສັນຕາມສ່ວນ।

Verse 50

कर्तृशक्तिं व्यंजयति तेनेदं तु कलाभिधम् । कालेन च नियत्योपसर्गतां समुपेतया ॥ ५० ॥

ມັນເຮັດໃຫ້ປາກົດພະລັງແຫ່ງການເປັນຜູ້ກະທຳ (ກັດຕຣິ-ຊັກຕິ); ເພາະສະນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ “ກະລາ”. ແລະມັນດຳເນີນຮ່ວມກັບ ກາລະ (ເວລາ) ໂດຍຢູ່ພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂປະກອບຂອງ ນິຍະຕິ (ຄວາມກຳນົດຄອບຄຸມ).

Verse 51

व्यापारं विदधात्येषा भूपर्यंतं स्वकीयकम् । प्रदर्शनाथ वै पुंसो विषयाणां च सा पुनः ॥ ५१ ॥

ພະລັງນີ້ເຮັດໃຫ້ກິດຈະກໍາຂອງຕົນເຄື່ອນໄຫວ ຂະຫຍາຍໄປຮອດຂອບເຂດແຜ່ນດິນ; ແລະອີກຄັ້ງ ເພື່ອສະແດງໃຫ້ມະນຸດເຫັນວັດຖຸແຫ່ງອາລົມຮູ້ສຶກ।

Verse 52

प्रकाशरूपं विद्याख्यं तत्त्वं सूते कलैव हि । विद्या त्वावरणं भित्वा ज्ञानशक्तेः स्वकर्मणा ॥ ५२ ॥

ຕັດຕະວະທີ່ເອີ້ນວ່າ «ວິທະຍາ» ມີສະພາບເປັນແສງ ຍ່ອມກໍ່ໃຫ້ເກີດຄະລາ (kalā) ອັນປາກົດ. ແຕ່ວິທະຍາ ໂດຍໜ້າທີ່ຂອງຕົນ ທະລຸຜ່ານມ່ານທີ່ປົກຄຸມພະລັງແຫ່ງປັນຍາ।

Verse 53

विषयान्दर्शयत्येषात्मनांशाकारणं ह्यतः । करोति भोग्यं यानासौ करणेन परेण वै ॥ ५३ ॥

ເຄື່ອງມືນີ້ເຮັດໃຫ້ວັດຖຸແຫ່ງອາລົມຮູ້ສຶກປາກົດໃຫ້ຮູ້; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງນັບເປັນປັດໃຈເຫດ ອັນເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງອາດຕະມາ. ແທ້ຈິງ ໂດຍເຄື່ອງມືອັນສູງນັ້ນ ມັນເຮັດໃຫ້ວັດຖຸເຫຼົ່ານັ້ນເໝາະສໍາລັບການສຳຜັດປະສົບ।

Verse 54

उद्बुद्धशक्तिः पुरुषः प्रचोद्य महदादिकान् । भोग्ये भोगं च भोक्तारं तत्परं करणं तु सा ॥ ५४ ॥

ເມື່ອປຸຣຸສະ (Puruṣa) ຜູ້ມີພະລັງຕື່ນຂຶ້ນ ກະຕຸ້ນປຣະກຣິຕິ (Prakṛti) ແລ້ວ ບັນດາວິວັດຕະການເລີ່ມຈາກມະຫັດ (Mahat) ກໍເກີດຂຶ້ນ. ໃນຂອບເຂດແຫ່ງສິ່ງທີ່ຄວນເສບສຸກ ປາກົດມີການເສບສຸກ, ຜູ້ເສບສຸກ, ແລະເຄື່ອງມືທີ່ອຸທິດແກ່ການເສບສຸກນັ້ນ—ເຄື່ອງມືເຫຼົ່ານັ້ນແທ້ຈິງຄືນາງ (Prakṛti) ນັ້ນເອງ।

Verse 55

भोग्येस्य भोग्यतिर्मासाञ्चिद्व्यक्तिर्भोग उच्यते । सुखादिरूपो विषयाकारा बुद्धिः समासतः ॥ ५५ ॥

ການປາກົດຂອງຈິດຮູ້ (cit) ໃນຮູບແບບການປະສົບຕໍ່ວັດຖຸທີ່ຄວນເສບສຸກ ເອີ້ນວ່າ «ພໂຄກ» (bhoga). ໂດຍຫຍໍ້ ມັນແມ່ນພຸດທິ (buddhi) ທີ່ຮັບຮູບຂອງວັດຖຸ ປາກົດເປັນຄວາມສຸກ ແລະອື່ນໆ.

Verse 56

भोग्यं भोक्तुश्च स्वेनैव विद्याख्यं करणं तु तत् । यद्यर्कवत्प्रकाशा धीः कर्मत्वाञ्च तथापि हि ॥ ५६ ॥

ສໍາລັບທັງວັດຖຸທີ່ຈະໄດ້ເສບສຸກ ແລະຜູ້ເສບສຸກ ຄື “ວິທະຍາ” ຂອງຕົນເອງ—ປັນຍານັ້ນແຫຼະເປັນເຄື່ອງມື. ແມ່ນແມ່ນປັນຍາສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງຕາເວັນ ແຕ່ເນື່ອງຈາກມັນເຮັດວຽກເປັນການປະຕິບັດ ຈຶ່ງນັບເປັນກຳມະ.

Verse 57

करणांतरसापेक्षा शक्ता ग्राहयितुं च तम् । संबन्धात्कारणाद्यैस्तद्भोगौत्सुक्येन चोदनात् ॥ ५७ ॥

ໂດຍອາໄສເຄື່ອງມືຊ່ວຍເສີມອື່ນໆ ພະລັງການຮູ້ຈັກຈຶ່ງສາມາດຈັບຮັບວັດຖຸນັ້ນໄດ້—ດ້ວຍການເຊື່ອມຕໍ່ກັບມັນ, ດ້ວຍເຫດປັດໃຈແລະອື່ນໆ, ແລະດ້ວຍແຮງຜັກດັນທີ່ເກີດຈາກຄວາມຢາກເສບສຸກຜົນຂອງມັນ.

Verse 58

तञ्चष्टाफलयोगाञ्च संसिद्धा कर्तृतास्य तु । अकर्तृत्वाभ्युपगमे भोक्तृत्वाख्या वृथास्य तु ॥ ५८ ॥

ແລະການເຊື່ອມຕໍ່ກັບຜົນທີ່ປາຖະໜາ ຈະສໍາເລັດໄດ້ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອຍອມຮັບຄວາມເປັນຜູ້ກະທໍາຂອງເຂົາ. ແຕ່ຖ້າຍອມຮັບວ່າບໍ່ເປັນຜູ້ກະທໍາ ການເອີ້ນເຂົາວ່າ “ຜູ້ເສບຜົນ/ຜູ້ຮັບປະສົບການ” ກໍ່ເປັນຄໍາເປົ່າໆ.

Verse 59

किं च प्रधानचरितं व्यर्थं सर्वं भवेत्ततः । कर्तृत्वरहिते पुंसि करणाद्यप्रयोजके ॥ ५९ ॥

ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ຖ້າບຸລຸດ (puruṣa) ປາດສະຈາກຄວາມເປັນຜູ້ກະທໍາ ການເຄື່ອນໄຫວທັງໝົດທີ່ຖືກອ້າງໃສ່ປະທານ (pradhāna) ຈະກາຍເປັນໄຮ້ປະໂຫຍດ; ເພາະເຄື່ອງມືແລະອື່ນໆ—ກາຍ, ອິນທຣີ, ໃຈ—ຈະບໍ່ມີຈຸດໝາຍໃຫ້ໃຊ້ງານ.

Verse 60

भोगस्यासंभवस्तस्मात्स एवात्र प्रवर्तकः । करणादिप्रयोक्तॄत्वं विद्ययैवास्य संमतम् ॥ ६० ॥

ເນື່ອງຈາກການເສບສຸກຜົນບໍ່ອາດເກີດຂຶ້ນໂດຍລໍາພັງ ດັ່ງນັ້ນເຂົາເທົ່ານັ້ນແຫຼະເປັນຜູ້ກະຕຸ້ນໃນທີ່ນີ້. ແລະຄວາມເປັນຜູ້ໃຊ້ເຄື່ອງມື—ເຊັ່ນ ອິນທຣີ ແລະຄວາມສາມາດອື່ນໆ—ຖືກຍອມຮັບໃຫ້ເຂົາໂດຍອາໄສ “ວິທະຍາ” (ຄວາມຮູ້) ເທົ່ານັ້ນ.

Verse 61

अनंतरं कलारागं सूते भिद्यंगरूपकम् । येन भोग्याय जनिता भिद्यंगे पुरुषे पुनः ॥ ६१ ॥

ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ມັນກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຕິດພັນທີ່ເອີ້ນວ່າ «ກະລາ-ຣາກະ» ໂດຍຮັບຮູບແບບເປັນການແຍກເປັນອະວະແລະໜ້າທີ່. ໂດຍສິ່ງນັ້ນ ບຸກຄົນທີ່ແຍກເປັນອະວະ ຖືກກໍ່ຂຶ້ນອີກເພື່ອໄດ້ສຳຜັດວັດຖຸແຫ່ງຄວາມເພີດເພີນ.

Verse 62

क्रियाप्रवृत्तिर्भवति तेनेदं रागसंज्ञिकम् । एभिस्तत्त्वैश्च भोक्तृत्वदशायां कलितो यदा ॥ ६२ ॥

ເມື່ອ «ກຣິຍາ» (ການກະທຳ) ເລີ່ມເຄື່ອນໄຫວ ສະພາບນີ້ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ «ຣາກະ» (ຄວາມຕິດພັນ). ແລະເມື່ອດ້ວຍຕັດຕະວະເຫຼົ່ານີ້ເອງ ຜູ້ນັ້ນຖືກປັ້ນແຕ່ງໃຫ້ເປັນສະພາບຂອງຜູ້ເສບສຸກ (bhoktṛtva) ແລ້ວ ພັນທະກໍ່ຕັ້ງມັ່ນ.

Verse 63

नित्यस्तदायमात्मा तु लभते पुरुषाभिधाम् । कलैव प्रश्चादव्यक्तं सूते भोग्याय चास्य तु ॥ ६३ ॥

ອາດຕະມາອັນນິດທິຍະນີ້ ໃນສະພາບນັ້ນ ໄດ້ຮັບນາມວ່າ «ປຸຣຸສະ» (Puruṣa). ແລ້ວຕໍ່ມາ ດັ່ງຜ່ານສ່ວນໜຶ່ງ (kalā) ອະວະຍັກຕະ (avyakta) ກໍ່ໃຫ້ໂລກເກີດຂຶ້ນ ເພື່ອເປັນອາລົມໃຫ້ລາວໄດ້ສຳຜັດ.

Verse 64

सप्तग्रंथिविधानस्य यत्तद्गौणस्यकारणम् । गुणानामविभागोऽत्र ह्याधारे क्ष्मादिभागवत् ॥ ६४ ॥

ເຫດທີ່ເວົ້າເຖິງແຜນການ «ເຈັດປົມ» ອັນເປັນການຈັດວາງແບບຮອງ ກໍ່ເພາະຢ່າງນີ້: ໃນຖານຮອງຮັບນີ້ ຄຸນ (guṇa) ບໍ່ໄດ້ແບ່ງແຍກເປັນສ່ວນໆ ເຫມືອນກັບສ່ວນຂອງດິນ ແລະທາດອື່ນໆ ທີ່ບໍ່ປາກົດໂດດດ່ຽວໃນຖານປະສົມ.

Verse 65

आधारोऽपि च यस्तेषां तदव्यक्तं च गीयते । त्रय एव गुणा ह्यषामव्यक्तादेव संभवः ॥ ६५ ॥

ສິ່ງທີ່ເປັນຖານຮອງຮັບຂອງພວກນັ້ນ ກໍ່ເອີ້ນວ່າ «ອະວະຍັກຕະ» (Avyakta). ແທ້ຈິງແລ້ວ ຄຸນທັງສາມນີ້ ເກີດຂຶ້ນຈາກອະວະຍັກຕະເທົ່ານັ້ນ.

Verse 66

सत्त्वं रजस्तमःप्रख्या व्यापारनियमात्मिका । गुणतो धीश्च विषयाध्यवसायस्वरूपिणी ॥ ६६ ॥

ປັນຍາ (dhī) ຖືກຮູ້ວ່າມີສາມຢ່າງ: ສັດຕະວະ, ຣາຊະ, ແລະ ຕະມະ. ມັນເປັນຫຼັກພາຍໃນທີ່ຄວບຄຸມການກະທໍາແລະລະບຽບ, ແລະຕາມກຸນະ ມັນເປັນການຕັດສິນແນ່ນອນຕໍ່ວັດຖຸແຫ່ງອາລົມ.

Verse 67

गुणतस्त्रिविधा सापि प्रोक्ता कर्मानुसारतः । महत्तत्तवादहंकारो जातः संरंभवृत्तिमान् ॥ ६७ ॥

ທໍາມະຊາດ (prakṛti) ນັ້ນກໍຖືກກ່າວວ່າເປັນສາມຢ່າງຕາມກຸນະ ແລະດໍາເນີນຕາມກຳ. ຈາກຫຼັກມະຫັດ (Mahat) ເກີດອະຫັງກາຣ (ahaṃkāra) ຄວາມຮູ້ສຶກ “ຂ້ອຍ” ມີແຮງຜັກດັນແຫ່ງການກະທໍາຢືນຢັນຕົນ.

Verse 68

संभोदादस्य विषयः प्राप्नोति व्यवहार्यताम् । सत्त्वा द्विगुणभेदेन स पुनस्त्रिविधो भवेत् ॥ ६८ ॥

ໂດຍການຮູ້ຕື່ນ/ການຮັບຮູ້ ວັດຖຸຂອງມັນຈຶ່ງເປັນສິ່ງທີ່ໃຊ້ໄດ້ໃນການປະພຶດປະຈໍາວັນ. ແລະ “ສັດຕະວະ” ເມື່ອແບ່ງຕາມຄວາມແຕກຕ່າງສອງປະການ ກໍກາຍເປັນສາມຢ່າງອີກຄັ້ງ.

Verse 69

तैजसो राजसश्चैव तामसश्चेति नामतः । तत्र तैजसतो ज्ञानेंद्रियाणि मनसा सह ॥ ६९ ॥

ພວກນັ້ນຖືກເອີ້ນຕາມນາມວ່າ ໄຕຊະສະ (taijasa), ຣາຊະສະ (rājasa), ແລະ ຕາມະສະ (tāmasa). ໃນນັ້ນ ຈາກໄຕຊະສະ ເກີດອິນທຣີຍະແຫ່ງຄວາມຮູ້ ພ້ອມກັບມະນະ (ໃຈ).

Verse 70

प्रकाशान्व यतस्तस्माद्वोधकानि भवन्ति हि । राजसाञ्च क्रियाहेतोस्तथा कर्मेंद्रियाणि तु ॥ ७० ॥

ເນື່ອງຈາກມັນມີສ່ວນຮ່ວມໃນແສງສະຫວ່າງ (prakāśa) ຈຶ່ງເປັນເຄື່ອງມືແຫ່ງການຮູ້. ແລະເນື່ອງຈາກຣາຊະເປັນເຫດແຫ່ງການກະທໍາ ອິນທຣີຍະແຫ່ງການກະທໍາກໍເກີດຈາກມັນ.

Verse 71

तामसाञ्चैव जायन्ते तन्मात्रा भूतयोनयः । इच्छारूपं च संकल्पव्यापारं तत्र वै मनः ॥ ७१ ॥

ຈາກພາກຕາມະສະ (ຄວາມມືດ/ເຉື່ອຍຊາ) ເກີດຂຶ້ນຕັນມາດຣາ (tanmātra) ແລະ ບູຕະໂຢນິ—ແຫຼ່ງກໍ່ກຳເນີດຂອງທາດຫຍາບ. ໃນການນັ້ນ ມະນະ ເຮັດວຽກເປັນຮູບແຫ່ງຄວາມປາຖະໜາ ໂດຍສັງກັນປະ (saṅkalpa) ຄືການຕັ້ງໃຈແລະການຄິດກຳນົດ.

Verse 72

द्विधाधिकारि तञ्चित्तं भोक्तृभोगोपपादकम् । बहिः करणभावेन स्वोचितेन यतः सदा ॥ ७२ ॥

ຈິດ (citta) ນັ້ນມີອຳນາດສອງປະການ: ສ້າງຕັ້ງທັງຜູ້ເສບສຸກ (bhoktṛ) ແລະ ສິ່ງທີ່ຖືກເສບສຸກ (bhoga). ເພາະມັນດຳເນີນຢູ່ເສມອໃນສະພາບທີ່ເໝາະສົມຂອງຕົນ ໃນຖານະເປັນເຄື່ອງມືພາຍນອກ (bahiḥ-karaṇa).

Verse 73

इंद्रियाणां च सामर्थ्यं संकल्पेनात्मवृत्तिना । करोत्यंतःस्थितं भूयस्ततोऽन्तः करणं मनः ॥ ७३ ॥

ດ້ວຍສັງກັນປະ (saṅkalpa) ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວພາຍໃນຂອງຕົນ, ມະນະ ຮວບຮວມແລະເພີ່ມພູນພະລັງຂອງອິນທຣິຍະ (ປະສາດຮັບຮູ້) ໃຫ້ຢູ່ພາຍໃນຕົນ. ດັ່ງນັ້ນ ມະນະ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ເຄື່ອງມືພາຍໃນ (antaḥ-karaṇa).

Verse 74

मनोऽहंकारबुद्ध्याख्यमस्त्यन्तः कारणं त्रिधा । इच्छासंरंभबोधाख्या वृत्तयः क्रमतोऽस्य तु ॥ ७४ ॥

ເຄື່ອງມືພາຍໃນ (antaḥ-karaṇa) ມີສາມຢ່າງ: ມະນະ (manas), ອະຫັງກາຣະ (ahaṃkāra) ແລະ ພຸດທິ (buddhi). ໜ້າທີ່ຂອງມັນຕາມລຳດັບແມ່ນ: ອິດສາ (icchā—ຄວາມປາຖະໜາ), ສັມຣັມພະ (saṃrambha—ແຮງຜັກດັນ/ຄວາມພາກພຽນ) ແລະ ໂບທະ (bodha—ຄວາມເຂົ້າໃຈ).

Verse 75

ज्ञानेंद्रियाणि श्रोत्रं त्वक् चक्षुर्जिह्वा च नासिका । ग्राह्याश्च विषया ह्येषां ज्ञेयाः शब्दादयो मुने ॥ ७५ ॥

ອິນທຣິຍະແຫ່ງຄວາມຮູ້ ແມ່ນ ຫູ, ຜິວໜັງ, ຕາ, ລີ້ນ ແລະ ດັງ. ແລະສິ່ງທີ່ພວກມັນຈັບຮັບໄດ້ ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າເປັນ ສຽງ ແລະອື່ນໆ, ໂອ ມຸນີ.

Verse 76

शब्दस्पर्शरूपरसगन्धाः शब्दादयो मताः । वाक्पाणिपादपायूपस्थास्तु कर्मेंद्रियाण्यपि ॥ ७६ ॥

ສຽງ, ການສຳຜັດ, ຮູບ, ລົດຊາດ, ກິ່ນ ເປັນອາຣົມວັດຖຸ ເລີ່ມຈາກສຽງເປັນຕົ້ນ. ທັງການເວົ້າ, ມື, ຕີນ, ຮູທະວານ, ແລະອະວັຍະເພດ ກໍເປັນອິນທຣີຍະແຫ່ງການກະທຳເຊັ່ນກັນ.

Verse 77

वचनादानगमनोत्सर्गानंदेषु कर्मसु । करणानि च सिद्धिना न कृतिः करणैर्विना ॥ ७७ ॥

ໃນການກະທຳເຊັ່ນ ການເວົ້າ, ການໃຫ້, ການໄປ, ການປ່ອຍອອກ (ລະວາງ), ແລະການຊື່ນບານ ນັ້ນ ເຄື່ອງມືທີ່ເໝາະສົມເປັນຜູ້ນຳໃຫ້ສຳເລັດ; ບໍ່ມີການກະທຳໃດເກີດໄດ້ໂດຍບໍ່ມີເຄື່ອງມື.

Verse 78

दशधा करणैश्चेष्टां कार्यमाविश्य कार्यते । चेष्टंते कार्यमालंब्य विभुत्वात्करणानि तु ॥ ७८ ॥

ເມື່ອເຄື່ອງມືສິບປະການເຂົ້າໄປສູ່ວຽກ ການກະທຳຈຶ່ງສຳເລັດ. ອາໄສວຽກທີ່ກຳລັງຈັບຢູ່ ເຄື່ອງມືເຫຼົ່ານັ້ນຈຶ່ງເຄື່ອນໄຫວ—ເນື່ອງຈາກມັນມີອຳນາດກວ້າງຂວາງທົ່ວກາຍ.

Verse 79

तन्मात्राणि तु खवायुस्तेजोऽम्भः क्ष्मेति पञ्च वै । तेभ्यो भूतान्येकगुणान्याख्यातानि भवंति हि ॥ ७९ ॥

ຕັນມາຕຣາ (ທາດລະອຽດ) ມີຫ້າປະການແທ້ໆ: ອາກາດ, ລົມ, ໄຟ, ນ້ຳ, ແລະດິນ. ຈາກພວກນັ້ນ ທາດຫຍາບຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ ແຕ່ລະທາດຖືກກ່າວວ່າມີຄຸນລັກສະນະຈຳເພາະຂອງຕົນ.

Verse 80

इति पञ्चसु शब्दोऽयं स्पर्शो भूतचतुष्टये । रूपं त्रिषु रसश्चैव द्वयोर्गंधः क्षितौ तथा ॥ ८० ॥

ດັ່ງນັ້ນ ສຽງມີຢູ່ໃນທາດທັງຫ້າ; ການສຳຜັດມີຢູ່ໃນທາດສີ່; ຮູບ (ສີ/ການເຫັນ) ມີຢູ່ໃນທາດສາມ; ລົດຊາດມີຢູ່ໃນທາດສອງ; ແລະກິ່ນມີຢູ່ໃນດິນເທົ່ານັ້ນ.

Verse 81

कार्याण्येषां क्रमेणैवावकाशो व्यूहकल्पनम् । पाकश्च संग्रहश्चैव धारणं चेति कथ्यते ॥ ८१ ॥

ໜ້າທີ່ຂອງພວກນີ້ ຕາມລໍາດັບ ກ່າວໄວ້ວ່າ: ການຈັດສັນພື້ນທີ່, ການຈັດຮູບແບບເປັນລະບຽບ (ວິວະຫະ), ການສຸກງອມ/ການກັ່ນກອງ, ການຮວບຮວມ, ແລະ ການຮັກສາໄວ້.

Verse 82

आशीतोष्णौ महा वाद्यौ शीतोष्णौ वारितेजसोः । भास्वदग्नौ जले शुक्लं क्षितौ शुक्लाद्यनेकधा ॥ ८२ ॥

ລົມໃຫຍ່ທັງຫຼາຍ ມີລັກສະນະເຢັນແລະຮ້ອນ; ນ້ໍາແລະໄຟກໍຮູ້ໄດ້ດ້ວຍເຢັນຮ້ອນເຊັ່ນກັນ. ໄຟແມ່ນສ່ອງສະຫວ່າງ; ໃນນ້ໍາມີຄວາມຂາວ; ແລະໃນດິນ ຄວາມຂາວແລະຄຸນລັກອື່ນໆ ປາກົດໄດ້ຫຼາຍຮູບແບບ.

Verse 83

रूपं त्रिषु रसोंऽभः सु मधुरः षड्विधः क्षितौ । गन्धः क्षितावसुरभिः सुरभिश्च प्रकीर्तितः ॥ ८३ ॥

ຮູບ (ຣູປະ) ມີຢູ່ໃນທາດສາມ; ລົດຊາດ (ຣະສະ) ເປັນຂອງນ້ໍາ ແລະກ່າວວ່າຫວານ; ໃນດິນ ລົດຊາດມີຫົກປະເພດ. ກິ່ນ (ຄັນທະ) ໃນດິນ ສອນວ່າມີສອງຢ່າງ: ເໝັນ ແລະ ຫອມ.

Verse 84

तन्मात्रं तद्भूतगुणं करणं पोषणं तथा । भूतस्य तु विशेषोऽयं विशेषरहितं तु तत् ॥ ८४ ॥

ຕັນມາຕຣະ (ອົງປະກອບລະອຽດ), ຄຸນລັກຂອງທາດຫຍາບນັ້ນ, ອະວະ/ກະຣະນະ (ອົງປະກອບແຫ່ງການຮັບຮູ້ແລະການກະທໍາ), ແລະການຫຼ້ຽງດູບໍາລຸງ—ນີ້ແມ່ນຄວາມເປັນພິເສດຂອງພູຕະ (ທາດຫຍາບ); ແຕ່ຕັນມາຕຣະນັ້ນ ປາສະຈາກຄວາມແຕກຕ່າງພິເສດເຊັ່ນນັ້ນ.

Verse 85

इमानि पञ्चभूतानि संनिविष्टानि सर्वतः । पञ्चभूतात्मकं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ ८५ ॥

ທາດໃຫຍ່ທັງຫ້ານີ້ ສະຖິດຢູ່ທົ່ວທຸກທິດ. ໂລກທັງປວງ—ທັງສິ່ງຢູ່ນິ່ງແລະສິ່ງເຄື່ອນໄຫວ—ລ້ວນປະກອບດ້ວຍທາດຫ້າ.

Verse 86

शरीरसंनिविष्टत्वमेषां तावन्निरूप्यते । देहेऽस्थिमांसकेशत्वङ्नखदन्ताश्च पार्थिवाः ॥ ८६ ॥

ບັດນີ້ຈະອະທິບາຍການສະຖິດຢູ່ໃນກາຍຂອງພວກນັ້ນ: ໃນກາຍ ກະດູກ ເນື້ອ ແລະ ຜົມ ພ້ອມທັງ ເລັບ ແລະ ແຂ້ວ ເປັນທາດດິນ (pṛthivī)។

Verse 87

मूत्ररक्तकफस्वेदशुक्रादिषु जलस्थितिः । हृदि पंक्तौ दृशोः पित्ते तेजस्तद्धर्मदर्शनात् ॥ ८७ ॥

ທາດນ້ຳສະຖິດຢູ່ໃນ ປັດສະວະ, ເລືອດ, ເສມ, ເຫື່ອ, ນ້ຳກາມ ແລະ ອື່ນໆ. ທາດໄຟ (tejas) ສະຖິດຢູ່ໃນຫົວໃຈ, ທາງຍ່ອຍອາຫານ, ດວງຕາ ແລະ ນ້ຳດີ ເນື່ອງຈາກເຫັນການທຳງານຕາມລັກສະນະຂອງມັນຢູ່ທີ່ນັ້ນ.

Verse 88

प्राणादिवृत्तिभेदेन वायुश्चैवात्र संस्थितः । वियत्सर्वासु नाडीषु गर्भवृत्यनुषंगतः ॥ ८८ ॥

ໃນນີ້ ທາດລົມ (vāyu) ສະຖິດຢູ່ຕາມຄວາມແຕກຕ່າງຂອງໜ້າທີ່ ເຊັ່ນ prāṇa ແລະ ອື່ນໆ. ແລະ ອາກາດພາຍໃນ (viyat) ແຜ່ຊຶມໄປໃນນາດີທັງປວງ ໂດຍຜູກພັນກັບການເຄື່ອນໄຫວແບບຫໍ່ຫຸ້ມດັ່ງຄັນ (garbha-vṛtti).

Verse 89

प्रयोक्त्यादिमहीप्रांतमेतदंडार्थसाधनम् । प्रत्यात्मनियतं भोगभेदतो व्यवसीयते ॥ ८९ ॥

ບຣະຫມານະດະ (brahmāṇḍa) ຫຼື “ໄຂ່ຈັກກະວານ” ທັງໝົດນີ້—ຈາກຜູ້ສ້າງເປັນຕົ້ນ ຈົນເຖິງຂອບເຂດທີ່ໄກສຸດຂອງແຜ່ນດິນ—ເປັນເຄື່ອງມືໃຫ້ຈຸດປະສົງຂອງມັນບັງເກີດຜົນ. ແລະສຳລັບອາດຕະມາແຕ່ລະດວງ ມັນຖືກກຳນົດຕາມຄວາມແຕກຕ່າງແຫ່ງການເສວຍຜົນ (bhoga).

Verse 90

तत्त्वान्येवं कलाद्यानि प्रतिपुंनियतानि हि । देहेषु कर्मवशतः सर्वेषु विचरंति हि ॥ ९० ॥

ດັ່ງນັ້ນ ຕັດຕະວະ (tattva) ທັງຫຼາຍ ເລີ່ມຈາກ kalā ແມ່ນຖືກຈັດສັນໃຫ້ແກ່ແຕ່ລະບຸກຄົນ. ແລະໂດຍອຳນາດແຫ່ງກຳ (karma) ມັນຈຶ່ງເຄື່ອນໄປມາໃນຮ່າງກາຍທຸກຮູບແບບ.

Verse 91

मायेयश्चैव पाशोऽयं येनावृतमिदं जगत् । अशुद्धाध्वामतो ह्येष धरण्यादिकलावधिः ॥ ९१ ॥

ນີ້ແທ້ແມ່ນບ່ວງພັນທີ່ເກີດຈາກ ມາຍາ ທີ່ປົກຄຸມໂລກທັງປວງ. ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ “ເສັ້ນທາງການປະກົດອັນບໍ່ບໍລິສຸດ” ຈາກທາດດິນໄປຮອດກະລາສູງໆ.

Verse 92

तत्र भूमण्डलस्थोऽसौ स्थावरो जङ्गमात्मकः । स्थावरा गिरिवृक्षाद्या जङ्गमस्त्रिविधः पुनः ॥ ९२ ॥

ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ເທິງມົນທົນແຜ່ນດິນ ການສ້າງນັ້ນມີສອງຢ່າງ: ຢູ່ນິ່ງ ແລະ ເຄື່ອນໄຫວ. ພວກຢູ່ນິ່ງແມ່ນພູເຂົາ ແລະ ຕົ້ນໄມ້ເປັນຕົ້ນ; ພວກເຄື່ອນໄຫວຍັງແບ່ງເປັນສາມປະເພດ.

Verse 93

स्वेदजाश्चांडजाश्चैव तथैव च जरायुजाः । चराचरेषु लक्षाणां चतुराशीतियोनयः ॥ ९३ ॥

ໃນບັນດາສັດທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ກ່າວກັນວ່າມີ 84 ລ້ານຢົນີ (ປະເພດການເກີດ) ຄື: ເກີດຈາກເຫື່ອ, ເກີດຈາກໄຂ່, ແລະ ເກີດຈາກຄັນ (ມີຮົ່ມຫຸ້ມ).

Verse 94

भ्रममाणस्तेषु जीवः कदाचिन्मानुषं वपुः । प्राप्नोति कर्मवशतः परं सर्वार्थसाधकम् ॥ ९४ ॥

ຈິດວິນຍານ (ຊີວະ) ທີ່ພະເລີນວຽນວົນຢູ່ໃນສະພາບເຫຼົ່ານັ້ນ ບາງຄັ້ງກໍໄດ້ຮັບຮ່າງກາຍມະນຸດ ໂດຍອຳນາດແຫ່ງກຳຂອງຕົນ—ເປັນສະພາບອັນສູງສຸດ ທີ່ສາມາດບັນລຸເປົ້າໝາຍແທ້ທັງປວງແຫ່ງຊີວິດ.

Verse 95

तत्रापि भारते खण्डे ब्राह्मणादिकुलेषु च । महापुण्यवशेनैव जनिर्भवति दुर्लभा ॥ ९५ ॥

ແມ່ນແຕ່ໃນບັນດາໂລກເຫຼົ່ານັ້ນ ໃນແຜ່ນດິນພາຣະຕະ (Bhārata) ແລະໂດຍສະເພາະໃນຕະກູນພຣາຫມັນເປັນຕົ້ນ ການເກີດນັ້ນຫາຍາກຍິ່ງ—ໄດ້ມາແຕ່ໂດຍອຳນາດແຫ່ງບຸນໃຫຍ່ທີ່ສະສົມໄວ້.

Verse 96

जनिश्च पुंस्त्रियोर्योगः शुक्रशोणितयोगतः । बिंदुरेकः प्रविशति यदा गर्भे द्वयात्मकः ॥ ९६ ॥

ການປະສົມພັນເກີດຈາກການຮ່ວມກັນຂອງຊາຍແລະຍິງ ໂດຍການປະສົມຂອງນ້ຳເຊື້ອແລະເລືອດປະຈຳເດືອນ. ເມື່ອຫຍອດເມັດດຽວເຂົ້າສູ່ມົດລູກ ເປັນຫຼັກການສອງພາກ ການຕັ້ງຄັນຈຶ່ງເລີ່ມຕົ້ນ।

Verse 97

तदा रजोऽधिके नारी भवेद्रेतोऽधिके पुमान् । मलकर्मादिपाशेन कश्चिदात्मा नियंत्रितः ॥ ९७ ॥

ເມື່ອອົງປະກອບຝ່າຍຍິງ (ຣະຊັສ) ເດັ່ນກວ່າ ຈະເກີດເປັນລູກສາວ; ເມື່ອເມັດຝ່າຍຊາຍ (ເຣຕະ) ເດັ່ນກວ່າ ຈະເກີດເປັນລູກຊາຍ. ແຕ່ວິນຍານບຸກຄົນໜຶ່ງຖືກຜູກມັດແລະຄວບຄຸມໂດຍມົນທິນ, ກັມ ແລະອື່ນໆ.

Verse 98

जीवभावं तदा तस्मिन्सकलः प्रतिपद्यते । अथ तत्राहृतैर्मात्रा पानान्नाद्यैश्च पोषितः ॥ ९८ ॥

ໃນເວລານັ້ນ ໃນກາຍໃໝ່ນັ້ນ ສັດທັງປວງຮັບສະພາບເປັນຊີວະ (jīva). ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ມັນຖືກຫຼ້ຽງດູໂດຍແມ່ ດ້ວຍນ້ຳດື່ມ ອາຫານ ແລະສິ່ງອື່ນໆທີ່ນາງນຳມາ ໃຫ້ດຳລົງຢູ່.

Verse 99

पक्षमासादिकालेन वर्धते वपुरत्र हि । दुःखाद्यः पीडितश्चैवाच्छन्नदेहो जरायुणा ॥ ९९ ॥

ແທ້ຈິງ ໃນສະພາບນີ້ ກາຍຈະເຕີບໃຫຍ່ຕາມການຜ່ານໄປຂອງເວລາ—ເປັນຄື່ງເດືອນ, ເປັນເດືອນ ແລະອື່ນໆ. ແລະຜູ້ມີກາຍນັ້ນຖືກທຸກທໍລະມານດ້ວຍຄວາມເຈັບປວດແລະອື່ນໆ ໂດຍກາຍຖືກຫຸ້ມດ້ວຍເຢື່ອຫໍ່ທາຣົກ (jarāyu).

Verse 100

एवं तत्र स्थितो गर्भे प्राग्जन्मोत्थं शुभाशुभम् । स्मरंस्तिष्टति दुःखात्मापीड्यमानो मुहुर्मुहुः ॥ १०० ॥

ດັ່ງນັ້ນ ຢູ່ໃນມົດລູກນັ້ນ ວິນຍານຜູ້ເປັນທຸກ ລະລຶກຢູ່ເລື້ອຍໆ ຖຶງຄວາມດີແລະຄວາມຊົ່ວທີ່ເກີດຈາກຊາດກ່ອນ ແລະຖືກທໍລະມານຊ້ຳໆ ຄັ້ງແລ້ວຄັ້ງເລົ່າ.

Verse 101

कालक्रमेण बालोऽसौ मातरं पीडयन्नपि । संपीडितो निःसरति योनियंत्रादवाङ्मुखः ॥ १०१ ॥

ຕາມລໍາດັບເວລາ ເດັກນ້ອຍນັ້ນ ແມ່ນແມ່ນວ່າເຮັດໃຫ້ແມ່ເຈັບປວດ ແຕ່ຖືກບີບອັດ ແລ້ວອອກຈາກກົນໄກແຫ່ງຄອບມົດລູກ ໂດຍຫັນໜ້າລົງລຸ່ມ।

Verse 102

क्षणं तिष्ठति निश्चेष्टस्ततो रोदितुमिच्छति । ततः क्रमेण स शिशुर्वर्धमानो दिनेदिने ॥ १०२ ॥

ຊົ່ວຂະນະໜຶ່ງ ລາວນອນນິ່ງບໍ່ເຄື່ອນ; ແລ້ວຈຶ່ງປາຖະໜາຈະຮ້ອງໄຫ້. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຕາມລໍາດັບ ເດັກນ້ອຍນັ້ນກໍເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນ ມື້ຕໍ່ມື້.

Verse 103

बालपौगंडभेदेन युवत्वं प्रतिपद्यते । एवं क्रमेण लोकेऽस्मिन्देहिनां देहसंभवः ॥ १०३ ॥

ດ້ວຍການແບ່ງແຍກຕາມລໍາດັບແຫ່ງວັຍເດັກນ້ອຍ ແລະວັຍເດັກໃຫຍ່ ຈຶ່ງເຖິງວັຍໜຸ່ມ. ດັ່ງນັ້ນໃນໂລກນີ້ ການເກີດຂຶ້ນຂອງຮ່າງກາຍແກ່ສັດຜູ້ມີກາຍ ກໍເປັນໄປຕາມລໍາດັບເຊັ່ນກັນ.

Verse 104

मानुषं दुर्लभं प्राप्य सर्वलोकोपकारकम् । यस्तारयति नात्मानं तस्मात्पापतरोऽत्र कः ॥ १०४ ॥

ໄດ້ຮັບຊີວິດມະນຸດອັນຫາຍາກ ອັນສາມາດເປັນປະໂຫຍດແກ່ໂລກທັງປວງ; ຖ້າຍັງບໍ່ອາດພາຕົນເອງຂ້າມພົ້ນສັງສານໄດ້ ແລ້ວໃນນີ້ຈະມີໃຜບາບຫນັກກວ່າຄົນນັ້ນອີກ?

Verse 105

आहारश्चैव निद्रा च भयं मैथुनमेव च । पश्वादीनां च सर्वेषां च सर्वेषां साधारणमितीरितम् ॥ १०५ ॥

ອາຫານ ແລະການນອນ, ຄວາມຢ້ານກົວ ແລະການຮ່ວມເພດ—ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນສິ່ງຮ່ວມກັນແກ່ສັດທັງປວງ ຮວມທັງສັດເດຍລະສານແລະອື່ນໆ.

Verse 106

चतुर्ष्वेवानुरक्तो यः स मूर्खो ह्यात्मधातकः । मनुष्याणामयं धर्मः रवबंधच्छेदनात्मकः ॥ १०६ ॥

ຜູ້ໃດຍຶດຕິດຢູ່ແຕ່ “ສີ່ປະການ” (ເປົ້າໝາຍຈຳກັດ) ຜູ້ນັ້ນແທ້ຈິງແມ່ນຄົນໂງ່ ແລະເປັນຜູ້ຂ້າຕົນເອງ. ນີ້ແມ່ນທຳຂອງມະນຸດ—ທຳມະຊາດຂອງມັນແມ່ນຕັດຂາດພັນທະທີ່ເກີດຈາກສຽງອື້ອອຶງ ແລະຄຳເວົ້າຫວ່າງເປົ່າ.

Verse 107

पाशबंधनविच्छेदो दीक्षयैव प्रजायते । अतो बंधनविच्छित्त्यै मंत्रदीक्षां समाचरेत् ॥ १०७ ॥

ການຕັດຂາດພັນທະດັ່ງບ່ວງບາດ ເກີດຂຶ້ນໄດ້ແຕ່ໂດຍ “ດີກຊາ” (ພິທີຮັບມົນ) ເທົ່ານັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ເພື່ອຕັດຂາດພັນທະ ຄວນຮັບມົນ-ດີກຊາ ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.

Verse 108

दीक्षाज्ञानाख्यया शक्त्या ह्यपध्वंसितबन्धनः । शुद्धात्मतत्त्वनामासौ निर्वाणपदमश्नुते ॥ १०८ ॥

ດ້ວຍພະລັງທີ່ເອີ້ນວ່າ “ດີກຊາ-ຍານ” (ປັນຍາແຫ່ງການຮັບມົນ) ພັນທະຂອງເຂົາຖືກທຳລາຍຈົນໝົດ. ຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມຈິງອັນບໍລິສຸດແຫ່ງອາດຕະມັນ ເຂົາບັນລຸພະທີ່ນິຣວານ.

Verse 109

स्वशक्त्यात्मिकया दृष्ट्या शिवं ध्यायति पश्यति । यजते शिवमंत्रैश्च स्वपरेषां हिताय सः ॥ १०९ ॥

ດ້ວຍທັດສະນະທີ່ເປັນສະພາບແຫ່ງພະລັງພາຍໃນຂອງຕົນ ເຂົາພິຈາລະນາສະມາທິຕໍ່ພຣະຊິວະ ແລະເຫັນພຣະອົງໂດຍກົງ. ດ້ວຍມົນຊິວະ ເຂົາບູຊາປະກອບພິທີ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຕົນແລະຜູ້ອື່ນ.

Verse 110

शिवार्कशक्तिदीधित्या समर्थीकृतचिद्दृशा । शिवशक्त्यादिभिः सार्द्धं पश्यत्यात्मगतावृतिः ॥ ११० ॥

ດ້ວຍລັງສີສ່ອງໄສຂອງພຣະຊິວະ—ພະລັງດັ່ງດວງອາທິດ—ທີ່ເຮັດໃຫ້ທັດສະນະແຫ່ງຈິດຮູ້ມີພະລັງ, ເຂົາເຫັນພ້ອມກັບຊິວະ, ຊັກຕິ ແລະອື່ນໆ ບັນດາມ່ານບັງທີ່ເຂົ້າມາປົກຄຸມອາດຕະມັນ.

Verse 111

अंतःकरणवृत्तिर्या बोधाख्या सा महेश्वरम् । न प्रकाशयितुं शक्ता पाशत्वान्निगडादिवत् ॥ १११ ॥

ຄວາມເຄື່ອນໄຫວໃນອັນຕະກະຣະນະ ທີ່ເອີ້ນວ່າ «ປັນຍາຮູ້» ບໍ່ອາດເປີດເຜີຍພຣະມະເຫສະວະຣະໄດ້ ເນື່ອງຈາກຖືກຜູກດ້ວຍປາສະ ເຫມືອນໂຊ່ງຕີນແລະອື່ນໆ.

Verse 112

दीक्षैव परमो हेतुः पाशविच्छेदने पुनः । अतः शास्त्रोक्तविधिना मन्त्रदीक्षां समाचरेत् ॥ ११२ ॥

ດີກສາ (dīkṣā) ເທົ່ານັ້ນແມ່ນເຫດສູງສຸດໃນການຕັດຂາດປາສະ. ດັ່ງນັ້ນ ຄວນຮັບມັນຕຣະດີກສາຕາມວິທີທີ່ຄຳພີສາດສະຕຣະກ່າວໄວ້.

Verse 113

दीक्षितस्तंत्रविधिना स्ववर्णाचारतत्परः । अनुष्ठानं प्रकुर्वीत नित्यनैमित्तिकात्मकम् ॥ ११३ ॥

ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບດີກສາຕາມວິທີຕັນຕຣະ ແລະມຸ່ງໝັ້ນໃນອາຈານະຂອງວັນນະຂອງຕົນ ຄວນປະກອບອະນຸຖານທັງນິດຕະ ແລະ ໄນມິດຕິກະ ຢ່າງສະໝໍ້ເສມ.

Verse 114

निजवर्णाश्रमाचारान्मनसापि न लंघयेत् । यो यस्मिन्नाश्रमे तिष्ठन्दीक्षां प्राप्नोति मानवः ॥ ११४ ॥

ບຸກຄົນບໍ່ຄວນລ່ວງເກີນອາຈານະຂອງວັນນະ ແລະ ອາສຣະມະຂອງຕົນ ແມ່ນແຕ່ໃນໃຈ. ເພາະມະນຸດໄດ້ຮັບດີກສາ ໃນຂະນະທີ່ຍັງຕັ້ງຢູ່ໃນອາສຣະມະທີ່ຕົນຢືນຢູ່ນັ້ນ.

Verse 115

स तस्मिन्नाश्रमे तिष्ठेत्तद्धर्माननुपालयेत् । कृतान्यपि न कर्माणि बंधनाय भवंति हि ॥ ११५ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໃຫ້ເຂົາຢູ່ໃນອາສຣະມະນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ແລະຮັກສາທຳຂອງມັນຢ່າງສັດຊື່. ເພາະກຳທີ່ເຮັດແລ້ວກໍບໍ່ເປັນເຫດໃຫ້ຜູກມັດ ເມື່ອສອດຄ່ອງກັບທຳນັ້ນ.

Verse 116

एकं तु फलदं कर्म मंत्रानुष्ठानसंभवम् । दीक्षितोऽभिलषेद्भोगान्यद्यल्लोकगतानसौ ॥ ११६ ॥

ພິທີກຳທີ່ໃຫ້ຜົນແທ້ ເກີດຈາກການປະຕິບັດວິນັຍມັນຕຣາຢ່າງຖືກຕ້ອງ; ຜູ້ໄດ້ຮັບດີກສາ ຈະປາຖະນາບໍລິໂພກໃດໆ ໃນລົກໃດກໍໄດ້ຕາມໃຈ.

Verse 117

मंत्राराधनसामर्थ्यात्तद्भुक्त्वा मोक्षमश्नुते । नित्यं नैमित्तिकं दीक्षां प्राप्य यो नाचरेन्नरः ॥ ११७ ॥

ດ້ວຍພະລັງຈາກການອາຣາທະນາມັນຕຣາ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເສບສຸກຜົນຂອງມັນ ແລ້ວຈຶ່ງບັນລຸໂມກສະ; ແຕ່ຜູ້ໃດໄດ້ຮັບດີກສາສຳລັບພິທີປະຈຳວັນ ແລະພິທີຕາມການ ແຕ່ບໍ່ປະຕິບັດ ຍ່ອມຂາດໜ້າທີ່.

Verse 118

कंचित्कालं पिशाचत्वं प्राप्यांते मोक्षमश्नुते । तस्मात्तु दीक्षितः कुर्य्यान्नित्यनैमित्तिकादिकम् ॥ ११८ ॥

ຖ້າບໍ່ປະຕິບັດ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບສະພາບເປັນປິສາຈະຢູ່ຊົ່ວຄາວ ແລ້ວທ້າຍສຸດກໍບັນລຸໂມກສະ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ໄດ້ຮັບດີກສາຄວນເຮັດພິທີປະຈຳວັນ ແລະພິທີຕາມການ ພ້ອມໜ້າທີ່ອື່ນໆ.

Verse 119

अनुष्ठानं च तेनास्य दीक्षां प्राप्याऽनुमीयते । नित्यनैमित्तिकाचार पालकस्य नरस्य तु ॥ ११९ ॥

ແລະດ້ວຍການປະຕິບັດນັ້ນເອງ ຈຶ່ງອະນຸມານໄດ້ວ່າ ຜູ້ນັ້ນໄດ້ຮັບດີກສາ; ເພາະສຳລັບຜູ້ທີ່ຮັກສາອາຈາຣະປະຈຳວັນ ແລະອາຈາຣະຕາມການ ຍ່ອມເຂົ້າໃຈວ່າດີກສາມີຢູ່ໃນຕົນ.

Verse 120

दीक्षावैकल्यविरहात्सद्यो मुक्तिस्तु जायते । तत्रापि गुरुभक्तस्य गतिर्भवति नान्यथा ॥ १२० ॥

ເມື່ອດີກສາບໍ່ມີຂໍ້ບົກພ່ອງ ການຫຼຸດພົ້ນທັນທີຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ. ແມ່ນແຕ່ໃນນັ້ນ ຄວາມສຳເລັດທາງວິນຍານຍ່ອມເປັນຂອງຜູ້ມີພັກຕິຕໍ່ຄູຣຸ ເທົ່ານັ້ນ—ບໍ່ມີທາງອື່ນ.

Verse 121

दीक्षया गुरुमूर्तिस्थः सर्वानुग्राहकः शिवः । दृष्टाद्यर्थतया यस्य गुरुभक्तिस्तु कृत्रिमा ॥ १२१ ॥

ໂດຍພິທີດີກສາ ພຣະສິວະ—ຜູ້ປະທານພຣະກະຣຸນາແກ່ທຸກສັດ—ສະຖິດຢູ່ໃນຮູບແຫ່ງຄູບາ. ແຕ່ຜູ້ໃດບູຊາຄູບາເພື່ອຜົນທີ່ເຫັນໄດ້ ແລະຜົນໂລກີ ຄວາມພັກດີນັ້ນເປັນຂອງປອມ।

Verse 122

कृतेऽपि विफलं तस्य प्रायश्चित्तं पदे पदे । कायेन मनसा वाचा गुरुभक्तिपरस्य च ॥ १२२ ॥

ແມ່ນແຕ່ເຮັດພິທີ ຫຼືວິນັຍຕ່າງໆ ກໍກາຍເປັນໄຮ້ຜົນສໍາລັບຜູ້ນັ້ນ. ສໍາລັບຜູ້ທີ່ມີຄວາມພັກດີຕໍ່ຄູບາ ຈໍາເປັນຕ້ອງມີການຊໍາລະບາບ (prāyaścitta) ທຸກຍ່າງ—ດ້ວຍກາຍ ດ້ວຍໃຈ ແລະດ້ວຍວາຈາ।

Verse 123

प्रायश्चित्तं भवेन्नैव सिद्धिस्तस्य पदे पदे । गुरुभक्तियुते शिष्ये सर्वस्वविनिवेदके ॥ १२३ ॥

ສໍາລັບສິດທິສາວົກແບບນັ້ນ ບໍ່ຈໍາເປັນຕ້ອງມີ prāyaścitta. ຄວາມສໍາເລັດຈະຕິດຕາມລາວທຸກຍ່າງ ເມື່ອສາວົກມີຄວາມພັກດີຕໍ່ຄູບາ ແລະຖວາຍທຸກສິ່ງແດ່ຄູບາ।

Verse 124

मिथ्याप्रयुक्तमन्त्रस्तु प्रायश्चित्ती भवेद्गुरुः ॥ १२४ ॥

ແຕ່ຖ້ານໍາມັນຕຣາໄປໃຊ້ຜິດ ຄູບາ (ກູຣູ) ຈະຕ້ອງເຮັດ prāyaścitta ເພື່ອຊໍາລະບາບ।