The Pañcarātra Vow (Haripañcaka Vrata): Observance from Śukla Ekādaśī to Pūrṇimā
ສນະກະສອນນາຣະດະເຖິງວຣະຕະ Haripañcaka (Pañcarātra) ອັນຫາຍາກ: ການຖືວຣະຕະບູຊາພຣະວິສນຸ 5 ຄືນ ໃຫ້ຜົນເປັນ ທັມມະ, ອັດຖະ, ກາມະ ແລະ ໂມກສະ. ເລີ່ມໃນເດືອນ Mārgaśīrṣa ຝ່າຍຂາວ: ກຽມຄວາມບໍລິສຸດ (ຖູແຂ້ວ, ອາບນ້ຳ), ບູຊາເທວະ ແລະ ປັນຈະມະຫາຍັດ; ກິນອາຫານຢ່າງມີລະບຽບ (ມື້ດຽວ) ແລ້ວ Ekādaśī ອົດອາຫານ, ຕື່ນເຊົ້າ, ບູຊາຮຣິໃນເຮືອນ ແລະ ອະພິເສກ pañcāmṛta. ຖວາຍ upacāra (ກິ່ນຫອມ, ດອກໄມ້, ທູບ, ໄຟ, ນາຍເວດຍະ, ຕາມບູລາ) ເຮັດ pradakṣiṇā ແລະ ສະຫລຸດສະຫລອງ Vāsudeva/Janārdana ດ້ວຍຄຳນະມັດສະການແຫ່ງປັນຍາ. ຕັ້ງ saṅkalpa ຖືອົດອາຫານ 5 ຄືນ ແລະ ຮັກສາ jāgaraṇa ຄືນ Ekādaśī ຕໍ່ເນື່ອງເຖິງ Dvādaśī–Caturdaśī; Pūrṇimā ບູຊາຄ້າຍກັນ. ພິເສດວັນເຕັມເດືອນ: ອະພິເສກນົມ, tila-homa ແລະ ທານງາ. ວັນທີ 6 ຫຼັງວຽກອາສຣະມະ ດື່ມ pañcagavya, ລ້ຽງພຣາຫມະນ ແລະ ໃຫ້ທານ (ພາຍະສະກັບນ້ຳເຜິ້ງແລະກີ, ໝາກໄມ້, ກະລະສະນ້ຳຫອມ, ໝໍ້ຄຸມຜ້າມີເພັດ 5) ແລະ ເຮັດ udyāpana ຫຼັງຄົບວົງຈອນ 1 ປີ. ບົດຈົບດ້ວຍການກ່າວເຖິງໂມກສະ ແລະ ບຸນອັນໃຫຍ່, ຮວມທັງການພົ້ນທຸກໂດຍການຟັງດ້ວຍສັດທາ.
Shlokas
Verse 1
सनक उवाच । अन्यद्व्रतं प्रवक्ष्यामि श्रृणु नारद तत्त्वतः । दुर्लभं सर्वलोकेषु विख्यातं हरिपञ्चकम् ॥ १ ॥
ສນະກະກ່າວວ່າ: ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍວຣະຕະອັນສັກສິດອື່ນໜຶ່ງ; ຈົ່ງຟັງເຖີດ ໂອ ນາຣະດາ ຕາມຫຼັກຄວາມຈິງ. ມັນຫາຍາກໃນທຸກໂລກ ແລະໂດງດັງວ່າ «ຮະຣິປັນຈະກະ».
Verse 2
नारीणां च नराणां च सर्वदुःखनिवारणम् । धर्मकामार्थमोक्षाणां निदानं मुनिसत्तम ॥ २ ॥
ໂອ ມຸນິຜູ້ປະເສີດ, ມັນເປັນຜູ້ຂັບໄລ່ທຸກຂ໌ທັງປວງໃຫ້ແກ່ຍິງແລະຊາຍ, ແລະເປັນຕົ້ນກຳເນີດຂອງ ທັມມະ, ກາມະ, ອັດຖະ, ແລະ ໂມກຂະ.
Verse 3
सर्वाभीष्टप्रदं चैव सर्वव्रतफलप्रदम् । मार्गशीर्षे सिते पक्षे दशम्यां नियतेन्द्रियः ॥ ३ ॥
ມັນປະທານຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ ແລະໃຫ້ຜົນແຫ່ງວຣະຕະທຸກຢ່າງ. ໃນເດືອນມາຣະກະຊີຣະ, ໃນຂ້າງຂຶ້ນ, ວັນທີສິບ, ຜູ້ປະພຶດຄວນສຳລວມອິນທຣີຍ ແລະປະຕິບັດ.
Verse 4
कुर्यात्स्नानादिकं कर्म दन्तधावनपूर्वकम । कृत्वा देवार्चनं सम्यक्तथा पञ्च महाध्वरान् ॥ ४ ॥
ຄວນເຮັດກິດຈະກຳເລີ່ມຈາກການອາບນ້ຳ ໂດຍມີການຖູແຂ້ວເປັນກ່ອນ; ແລ້ວບູຊາເທວະດາໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ແລະປະຕິບັດມະຫາຍັດຍາຫ້າປະການ (pañca-mahāyajñas) ດ້ວຍ.
Verse 5
एकाशी च भवेत्तस्मिन् दिने नियममास्थिताः । ततः प्रातः समुत्थाय ह्येकादश्यां मुनीश्वरः ॥ ५ ॥
ໃນວັນນັ້ນ ຄວນຮັກສາວິນັຍ ແລະຄວາມສຳລວມ ກິນພຽງແຕ່ຄັ້ງດຽວ. ຕໍ່ມາ ໃນເຊົ້າວັນເອກາດະຊີ ມຸນີອິດສະວະຣະ ຄວນດຳເນີນພິທີຕາມກົດ.
Verse 6
स्नानं कृत्वा यथाचारं हरिं चैवार्चयेद्गृहे । स्नापयेद्देवदेवेशं पञ्चामृतविधानतः ॥ ६ ॥
ເມື່ອອາບນ້ຳຕາມຈາຣີດແລ້ວ ຄວນບູຊາພຣະຫຣິ (Hari) ຢູ່ໃນເຮືອນ. ແລະຄວນອາບສະຫຼອງພຣະເຈົ້າແຫ່ງເທວະທັງປວງ ດ້ວຍປັນຈາມຣິຕະ (pañcāmṛta) ຕາມວິທີກຳນົດ.
Verse 7
अर्चयेत्परया भक्त्या गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् । धूपैर्दीपैश्च नैवैद्यैस्ताम्बूलैश्च प्रदक्षिणैः ॥ ७ ॥
ຄວນບູຊາດ້ວຍພັກຕິອັນສູງສຸດ ຕາມລຳດັບ ດ້ວຍນ້ຳຫອມ ດອກໄມ້ ແລະອື່ນໆ—ພ້ອມທັງທູບ ໂຄມໄຟ ໄນເວດຍະ (naivedya) ຕາມບູລະ (tāmbūla) ແລະການເດີນວຽນຂວາ (pradakṣiṇā).
Verse 8
संपूज्य देवदेवेशमिमं मन्त्रमुदीरयेत् । नमस्ते ज्ञानरूपाय ज्ञानदाय नमोऽस्तुते ॥ ८ ॥
ເມື່ອບູຊາພຣະເຈົ້າແຫ່ງເທວະທັງປວງຢ່າງສົມບູນແລ້ວ ຄວນກ່າວມັນຕຣານີ້ວ່າ: «ນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນຮູບແຫ່ງປັນຍາ; ນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ປະທານປັນຍາ—ຂໍໃຫ້ການນົບນ້ອມຂອງຂ້າແດ່ພຣະອົງ»
Verse 9
नमस्ते सर्वरूपाय सर्वसिद्धिप्रदायिने । एवं प्रणम्य देवेशं वासुदेवं जनार्दनम् ॥ ९ ॥
ນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ມີຮູບທຸກຮູບ; ນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ປະທານສິດທິທັງປວງ. ເມື່ອນົບນ້ອມດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຕໍ່ພຣະເຈົ້າແຫ່ງເທວະ—ວາສຸເທວະ ຈະນາຣະດະນະ—ກໍໄດ້ຖວາຍຄວາມເຄົາລົບ.
Verse 10
वक्ष्यमाणेन मन्त्रेण ह्युपवासं समर्पयेत् । पञ्चरात्रं निराहारो ह्यद्यप्रभृति केशव ॥ १० ॥
ດ້ວຍມັນຕຣາທີ່ຈະກ່າວຕໍ່ໄປ ຄວນອຸທິດພິທີອົດອາຫານຢ່າງເປັນທາງການ. «ນັບແຕ່ມື້ນີ້ໄປ ໂອ ເກຊະວະ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະຢູ່ໂດຍບໍ່ຮັບປະທານອາຫານ ຫ້າຄືນ»।
Verse 11
त्वदाज्ञया जगत्स्वामिन्ममाभीष्टप्रदो भव । एवं समाप्य देवस्य उपवासं जितेन्द्रियः ॥ ११ ॥
ໂອ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງສາກົນ, ດ້ວຍພຣະບັນຊາຂອງພຣະອົງ ຂໍໃຫ້ພຣະອົງເປັນຜູ້ປະທານພອນທີ່ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາ. ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອສຳເລັດການອົດອາຫານຂອງພຣະເຈົ້າແລ້ວ ຜູ້ປະຕິບັດຜູ້ຊະນະອິນທຣີຍະ ຈຶ່ງສິ້ນສຸດພິທີ.
Verse 12
रात्रौ जागरणं कुर्यादेकादश्यामथो द्विज । द्वादश्यां च त्रयोदश्यां चतुर्दश्यां जितेन्द्रियः ॥ १२ ॥
ໂອ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ, ໃນຄືນເອກາດະຊີ ຄວນຕື່ນຢູ່ຕະຫຼອດຄືນ. ແລະໃນຄືນດວາດະຊີ, ຕຣະໂຢດະຊີ, ແລະຈະຕຸຣະດະຊີ ກໍຄວນປະພຶດດ້ວຍການຄວບຄຸມຕົນ.
Verse 13
पौर्णमास्यां च कर्त्तव्यमेवं विष्ण्वर्चनं मुने । एकादश्यां पौर्णमास्यां कर्त्तव्यं जागरं तथा ॥ १३ ॥
ໂອ ມຸນີ, ໃນວັນເຕັມດວງຈັນ ກໍຄວນບູຊາພຣະວິດສະນຸ ຕາມວິທີນີ້ເຊັ່ນກັນ. ແລະໃນວັນເອກາດະຊີ ແລະວັນເຕັມດວງຈັນ ກໍຄວນຖືການຕື່ນຢູ່ຕະຫຼອດຄືນ (ຈາກະຣະນະ) ເຊັ່ນດຽວກັນ.
Verse 14
पञ्चामृतादिपूजा तु सामान्या दिनपञ्चसु । क्षीरेण स्नापयेद्विष्णुं पौर्णमास्यां तु शक्तितः । तिलहोमश्च कर्त्तव्यस्तिलदानं तथैव च ॥ १४ ॥
ການບູຊາທີ່ເລີ່ມດ້ວຍການຖວາຍປັນຈາມຣິຕະ ເປັນພິທີທົ່ວໄປໃນຫ້າວັນອັນສັກສິດ. ແຕ່ໃນວັນເຕັມດວງຈັນ ຕາມກຳລັງ ຄວນອາບສະນານພຣະວິດສະນຸດ້ວຍນົມ. ແລະຄວນທຳຕິລະໂຮມະ (ບູຊາໄຟດ້ວຍງາ) ພ້ອມທັງໃຫ້ທານງາດ້ວຍ.
Verse 15
ततः षष्टे दिने प्राप्ते निर्वत्यं स्वाश्रमक्रियाम् । संप्राश्य पञ्चगव्यं च पूजयेद्विधिवद्धरिम् ॥ १५ ॥
ແລ້ວເມື່ອວັນທີຫົກມາຮອດ ຫຼັງຈາກໄດ້ປະຕິບັດກິດຂອງອາສຣະມະຂອງຕົນໃຫ້ສຳເລັດຕາມຄວາມຄວນ ຈຶ່ງຄວນຮັບປະທານປັນຈະກະວຽ (pañcagavya) ແລະບູຊາພຣະຫຣິ (ວິສນຸ) ຕາມພິທີອັນຖືກຕ້ອງ។
Verse 16
ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्विभवे सत्यवारितम् । ततः स्वबन्धुभिः सार्द्धं स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः ॥ १६ ॥
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ເມື່ອມີກຳລັງຊັບສິນ ແລະຮັກສາຄຳສັດ ຄວນເລີ່ມດ້ວຍການຖວາຍອາຫານແກ່ພຣາຫມັນ; ແລ້ວຈຶ່ງກິນເອງພ້ອມກັບຍາດພີ່ນ້ອງ ໂດຍສຳລວມວາຈາ।
Verse 17
एवं पौषादिमासेषु कार्त्तिकान्तेषु नारद । शुक्लपक्षे व्रतं कुर्यात्पूर्वोक्तविधिना नरः ॥ १७ ॥
ດັ່ງນີ້ແຫຼະ ໂອ ນາຣະດະ, ໃນເດືອນທີ່ເລີ່ມຈາກເປົາສະ (Pauṣa) ແລະສິ້ນສຸດທີ່ກາຣຕິກະ (Kārttika), ຄົນຄວນຖືວຣະຕະໃນຊ່ວງຂ້າງຂຶ້ນ (śukla-pakṣa) ຕາມວິທີທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ກ່ອນ.
Verse 18
एवं संवत्सरं कार्यं व्रतं पापप्रणाशनम् । पुनः प्राप्ते मार्गशीर्षे कुर्यादुद्यापनं व्रती ॥ १८ ॥
ດັ່ງນີ້ ວຣະຕະອັນທຳລາຍບາບນີ້ ຄວນຖືຕໍ່ເນື່ອງໃຫ້ຄົບໜຶ່ງປີ; ແລະເມື່ອເດືອນມາຣຄະຊີຣສະ (Mārgaśīrṣa) ກັບມາອີກ ຜູ້ຖືວຣະຕະຄວນປະກອບພິທີສິ້ນສຸດ (udyāpana).
Verse 19
एकादश्यां निराहारो भवेत्पूर्वमिव द्विज । द्वादश्यां पञ्चगव्यं च प्राशयेत्सुसमाहितः ॥ १९ ॥
ໂອ ດວິຈະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ), ໃນວັນເອກາດະຊີ (Ekādaśī) ຄວນອົດອາຫານດັ່ງທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ກ່ອນ. ໃນວັນດວາດະຊີ (Dvādaśī) ໂດຍຈິດໃຈສະຫງົບມັ່ນ ຄວນຮັບປະທານປັນຈະກະວຽ (pañcagavya) ດ້ວຍ.
Verse 20
गन्धपुष्पादिभिः सम्यग्देवदेवं जनार्दनम् । अभ्यर्च्योपायनं दद्याद्ब्राह्यणाय जितेन्द्रियः ॥ २० ॥
ດ້ວຍນ້ຳຫອມ ດອກໄມ້ ແລະສິ່ງອື່ນໆ ພຶງບູຊາຢ່າງຖືກຕ້ອງຕໍ່ ຈະນາຣະດະນະ ພຣະເທວະເທວ. ແລ້ວເມື່ອຊະນະອິນທຣີຍ໌ແລ້ວ ພຶງຖວາຍຂອງກຳນັນ (ອຸປາຍນະ) ແດ່ພຣາຫມັນ.
Verse 21
पायसं मधुसंमिश्रं घृतयुक्तं फलान्वितम् । सुगन्धजलसंयुक्तं पूर्णकुम्भं सदक्षिणम् ॥ २१ ॥
ພາຍະສະ (ເຂົ້ານົມ) ປົນນ້ຳເຜິ້ງ ເພີ່ມດ້ວຍກີ (ghṛta) ແລະມີໝາກໄມ້ຄຽງຄູ່; ພ້ອມທັງຄຸມພະເຕັມ (pūrṇa-kumbha) ບັນຈຸນ້ຳຫອມ ແລະດັກຊິນາ (dakṣiṇā) ຕາມຄວນ—ເຫຼົ່ານີ້ພຶງຖວາຍ.
Verse 22
वस्त्रेणाच्छादितं कुम्भं पञ्चरत्नसमन्वितम् । दद्यादध्यात्मविदुषे ब्राह्मणाय मुनीश्वर ॥ २२ ॥
ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງມຸນີ, ພຶງມອບຄຸມພະທີ່ຫຸ້ມດ້ວຍຜ້າ ແລະປະດັບດ້ວຍຮັດຕະນະຫ້າປະການ ແດ່ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ອັດຍາດມະວິທະຍາ (ປັນຍາພາຍໃນ).
Verse 23
सर्वात्मन् सर्वभूतेश सर्वव्यापिन्सनातन । परमान्नप्रदानेन सुप्रीतो भव माधव ॥ २३ ॥
ໂອ ອາດຕະມະສູງສຸດ, ຈອມເຈົ້າແຫ່ງສັດທັງປວງ, ຜູ້ແຜ່ຊາຍທົ່ວໄປ ແລະນິລັນດອນ ມາດະວະ, ຂໍໃຫ້ພຣະອົງຊື່ນບານຢ່າງຍິ່ງ ດ້ວຍການຖວາຍອາຫານອັນປະເສີດນີ້.
Verse 24
अनेन पायसं दत्त्वा ब्राह्मणान्भोजयेत्ततः । शक्तितो बन्धुभिः सार्द्धं स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः ॥ २४ ॥
ດ້ວຍພິທີນີ້ ພຶງຖວາຍພາຍະສະ (ເຂົ້ານົມ) ແລ້ວຈຶ່ງເລີ້ຍງພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຕາມກຳລັງ ພຶງຮັບປະທານເອງພ້ອມຍາດພີ່ນ້ອງ ໂດຍສຳລວມວາຈາ.
Verse 25
व्रतमेतत्तु यः कुर्याद्धरिपञ्चकसंज्ञितम् । न तस्य पुनरावृत्तिर्ब्रह्यलोकात्कदाचन ॥ २५ ॥
ຜູ້ໃດປະຕິບັດວຣະຕະນີ້ ທີ່ເອີ້ນວ່າ «ຮະຣິປັນຈະກະ» ຜູ້ນັ້ນຈະບໍ່ມີການກັບມາເກີດອີກ ຈາກພຣະພຣະຫມາໂລກ ໃນເວລາໃດໆເລີຍ।
Verse 26
व्रतमेतत्प्रकर्त्तव्यमिच्छद्भिर्मोक्षमुत्तम् । समस्तपापकान्तारदावानलसमं द्विज ॥ २६ ॥
ໂອ ພຣາຫມະນະ, ຜູ້ປາຖະນາໂມກສະອັນສູງສຸດ ຄວນປະຕິບັດວຣະຕະນີ້; ມັນເປັນດັ່ງໄຟປ່າອັນຮຸນແຮງ ທີ່ເຜົາຜານປ່າດົງແຫ່ງບາບທັງປວງ.
Verse 27
गवां कोटिसहस्त्राणि दत्त्वा यत्फलमाप्नुयात् । तत्फलं लभ्यते पुम्भिरेतस्मादुपवासतः ॥ २७ ॥
ບຸນຜົນໃດທີ່ຄົນຈະໄດ້ຮັບ ດ້ວຍການຖວາຍທານງົວເປັນຫມື່ນໆກົດິ ບຸນຜົນນັ້ນແທ້ໆ ກໍໄດ້ຮັບໂດຍຊາຍຜູ້ຖືອຸປະວາສະ (ອົດອາຫານ) ນີ້.
Verse 28
यस्त्वेतच्छृणुयाद्भक्त्या नारायणपरायणः । स मुच्यते महाघोरैः तापकानां च कोटिभिः ॥ २८ ॥
ແຕ່ຜູ້ໃດຟັງຂໍ້ນີ້ດ້ວຍພັກຕິ ແລະມີໃຈພຶ່ງພານາຣາຍະນະແຕ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ນັ້ນຈະພົ້ນຈາກຄວາມທຸກທໍລະມານອັນນ່າຢ້ານກົວຢ່າງຍິ່ງ ແມ່ນກະທັ້ງເປັນລ້ານໆກົດິຂອງຄວາມທຸກນັ້ນ.
Verse 29
इति श्रीबृहन्नांरदीयपुराणं पूर्वभागे प्रथमपादे व्रताख्याने मार्गशीर्षशुल्कैकादशीमासभ्य पौर्णिमापर्यन्तं पञ्चरात्रिव्रतं नामैकविंशोऽध्यायः ॥ २१ ॥
ດັ່ງນີ້ ຈົບລົງບົດທີ 21 ຊື່ວ່າ «ວຣະຕະປັນຈະຣາຕຣະ» ໃນປາດທຳອິດ ຂອງພາກຕົ້ນ ແຫ່ງພຣະບຣິຫັນ-ນາຣະດີຍະປຸຣານະ ໃນພາກວ່າດ້ວຍວຣະຕະ—ອະທິບາຍການຖືປະຕິບັດຈາກເອກາດະຊີ ຝ່າຍສວ່າງ ເດືອນມາຣກະສີຣສະ ຈົນເຖິງວັນເຕັມດວງ.
Frequently Asked Questions
It is presented as a high-yield vrata-kalpa that integrates discipline (fasting and vigil), standardized Viṣṇu pūjā (pañcāmṛta abhiṣeka and upacāras), and dharmic social exchange (feeding brāhmaṇas, dāna, dakṣiṇā), culminating in mokṣa-dharma promises—non-return from Brahmaloka and the burning of sins like a forest fire.
Purity and restraint, Viṣṇu worship at home, pañcāmṛta bathing of the deity (standard across the days), offerings (flowers, incense, lamp, naivedya, tāmbūla), pradakṣiṇā, mantra-based salutations, and night-long vigil—plus special Pūrṇimā additions like milk abhiṣeka, tila-homa, and tila-dāna.
After observing the vow for a full year, the votary repeats the fasting and worship cycle when Mārgaśīrṣa returns, then completes udyāpana with brāhmaṇa-feeding and offerings such as pāyasa mixed with honey and ghee with fruits, a fragrant-water kalaśa with dakṣiṇā, and a cloth-covered water-pot endowed with five gems to a spiritually learned brāhmaṇa.
It explicitly claims the vow as a source of dharma, kāma, artha, and mokṣa, framing devotional worship and ascetic restraint as a single integrated pathway that yields worldly well-being while orienting the practitioner toward liberation.