Śokanivāraṇa: Non-brooding, Impermanence, Contentment, and Śuka’s Renunciation

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अशोकं शोकनाशार्थं शास्त्रं शांतिकरं शिवम् । निशम्य लभ्यते बुद्धिर्लब्धायां सुखमेधते ॥ १ ॥

ສນັດກຸມານກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຟັງຄຳພີອັນເປັນມົງຄຸນ ນຳຄວາມສະຫງົບສຸກ ບໍ່ມີໂສກ ແລະເພື່ອທຳລາຍຄວາມເສົ້າໂສກ—ປັນຍາແທ້ຈະເກີດ; ເມື່ອໄດ້ປັນຍານັ້ນ ຄວາມສຸກຈະເຈີຣິນຂຶ້ນເລື້ອຍໆ।

Verse 2

हर्षस्थानसहस्राणि शोकस्थानशतानि च । दिवसे दिवसे मूढमाविशंति न पंडितम् ॥ २ ॥

ໂອກາດແຫ່ງຄວາມຍິນດີມີເປັນພັນໆ ແລະໂອກາດແຫ່ງຄວາມໂສກມີເປັນຮ້ອຍໆ ເກີດຂຶ້ນທຸກມື້—ແຕ່ມັນຄອບງຳແຕ່ຄົນຫຼົງ ບໍ່ຄອບງຳຄົນສະຫຼາດ।

Verse 3

अनिष्टसंप्रंयोगाश्च विप्रयोगात्प्रियस्य च । मनुष्या मानसैर्दुःखैर्युज्यन्ते येऽल्पबुद्धयः ॥ ३ ॥

ຜູ້ທີ່ປັນຍານ້ອຍ ຈະຖືກຜູກມັດດ້ວຍຄວາມທຸກໃນໃຈ—ເນື່ອງຈາກການພົບພາກັບສິ່ງບໍ່ພຶງປາດ ແລະການພັດພາກຈາກສິ່ງທີ່ຮັກ।

Verse 4

द्रव्येषु समतीतेषु ये गुणास्तेन्न चिंदयेत् । ताननाद्रियमाणश्च स्नेहबन्धाद्विमुच्यते ॥ ४ ॥

ບໍ່ຄວນຄິດຄ້າງຢູ່ກັບຄຸນລັກສະນະຂອງສິ່ງຂອງທີ່ຜ່ານພົ້ນໄປແລ້ວ. ເມື່ອບໍ່ໃຫ້ຄ່າມັນອີກ ກໍຈະພົ້ນຈາກພັນທະແຫ່ງຄວາມຍຶດຕິດ।

Verse 5

दोषदर्शी भवेत्तत्र यत्र रागः प्रवर्त्तते । अनिष्टबुद्धितां यच्छेत्ततः क्षिप्रं विराजते ॥ ५ ॥

ບ່ອນໃດທີ່ຄວາມຕິດພັນ (ຣາກະ) ເກີດຂຶ້ນ ບ່ອນນັ້ນຄົນຈະກາຍເປັນຜູ້ເຫັນໂທດ. ຖ້າຫາກຢັບຢັ້ງນິໄສທີ່ເຫັນວ່າບໍ່ພຶງປາດ ກໍຈະສ່ອງແສງໄວ ໃນຄວາມແຈ້ງແລະຄວາມໝັ້ນຄົງ।

Verse 6

नार्थो न धर्मो न यशो योऽतीतमनुशोचति । अस्याभावेन युज्येतं तञ्चास्य तु निवर्तते ॥ ६ ॥

ຜູ້ໃດທີ່ເສົ້າໂສກຕໍ່ສິ່ງທີ່ຜ່ານໄປແລ້ວ ຜູ້ນັ້ນບໍ່ມີທັງຊັບສິນ ບໍ່ມີທັງທຳ (ທັມມະ) ແລະບໍ່ມີຊື່ສຽງດີ. ເຂົາຈະຜູກພັນກັບຄວາມຂາດແຄນ ແລະສິ່ງທີ່ມີກໍຖອນອອກຈາກເຂົາ।

Verse 7

गुणैर्भूतानि युज्यंते तथैव च न युज्यते । सर्वाणि नैतदेकस्य शोकस्थानं हि विद्यते ॥ ७ ॥

ສັດທັງຫຼາຍຖືກຜູກມັດດ້ວຍຄຸນ (ກຸນະ) ແລະກໍຖືກປົດປ່ອຍຈາກຄຸນໄດ້ເຊັ່ນກັນ. ແຕ່ສິ່ງນີ້ບໍ່ເປັນສໍາລັບພຣະອົງຜູ້ດຽວ; ໃນພຣະອົງບໍ່ມີຖານທີ່ໃຫ້ເກີດໂສກ.

Verse 8

मृतं वा यदि वा नष्टं योऽतीतमनुशोचति । दुःखेन लभते दुःखं महानर्थे प्रपद्यते ॥ ८ ॥

ບໍ່ວ່າຈະເປັນຄົນຕາຍ ຫຼືຂອງຫາຍ ຜູ້ໃດທີ່ເສົ້າໂສກຕໍ່ອະດີດຢູ່ເລື້ອຍໆ ຈະໄດ້ຮັບແຕ່ຄວາມທຸກຜ່ານຄວາມທຸກ ແລະຕົກລົງໃນຄວາມພິນາດໃຫຍ່.

Verse 9

दुःखोपघाते शारीरे मानसे चाप्युपस्थिते । यस्मिन्न शक्यते कर्तुं यत्नस्तन्नानुर्चितयेत् ॥ ९ ॥

ເມື່ອຄວາມທຸກເກີດຂຶ້ນ ທັງໃນກາຍ ຫຼືໃນໃຈ ຖ້າໃນສະພາບນັ້ນບໍ່ສາມາດເຮັດຄວາມພະຍາຍາມແກ້ໄຂໄດ້ແທ້ ກໍບໍ່ຄວນຄິດວົນຊ້ຳໆ.

Verse 10

भैषज्यमेतद्दःखस्य यदेतन्नानुचिंतयेत् । चिंत्यमानं हि न व्येति भूयश्चाभिप्रवर्द्धते ॥ १० ॥

ນີ້ແມ່ນຢາແກ້ທຸກຂ໌: ຢ່າໃຫ້ໃຈຄິດຄ້າງຢູ່ກັບມັນ. ເພາະເມື່ອຄິດຢູ່ເລື້ອຍໆ ມັນບໍ່ຫາຍໄປ ແຕ່ກັບເພີ່ມພູນຂຶ້ນອີກ.

Verse 11

प्रज्ञया मानसं दुःखं हन्याच्छारीरमौषधैः । एतद्विज्ञाय सामर्थ्यं न वान्यैः समतामियात् ॥ ११ ॥

ດ້ວຍປັນຍາຮູ້ແຈ້ງ ຄວນກຳຈັດທຸກຂ໌ໃນໃຈ; ດ້ວຍຢາ ຄວນຮັກສາໂລກກາຍ. ເມື່ອຮູ້ພະລັງຂອງແຕ່ລະຢ່າງຕາມຂອບເຂດຂອງມັນແລ້ວ ຢ່ານຳມາປົນກັນໃຫ້ເທົ່າກັນ.

Verse 12

अनित्यं जीवितं रूपं यौवनं द्रव्यसञ्चयः । आरोग्यं प्रियसंवासं न मृध्येत्पंडितः क्वचित् ॥ १२ ॥

ຊີວິດບໍ່ຖາວອນ; ຄວາມງາມ, ວັຍໜຸ່ມ, ການສະສົມຊັບ, ສຸຂະພາບ, ແລະການຢູ່ຮ່ວມກັບຄົນຮັກ ກໍບໍ່ຖາວອນເຊັ່ນກັນ. ຮູ້ແລ້ວ ນັກປັນຍາບໍ່ຄວນຫຼົງໄຫຼໃນສິ່ງໃດເລີຍ.

Verse 13

नाज्ञानप्रभवं दुःखमेकं शोचितुमर्हति । अशोचन्प्रतिकुर्वीत यदि पश्येदुपक्रमम् ॥ १३ ॥

ທຸກຂ໌ທີ່ເກີດຈາກອະວິຊາ ແມ່ນບໍ່ຄວນໂສກເສົ້າແມ່ນແຕ່ອັນດຽວ. ຖ້າເຫັນທາງເລີ່ມແກ້ໄຂ ກໍຄວນລົງມືຕໍ່ຕ້ານມັນ ໂດຍບໍ່ຄຳນຶງແຕ່ການຄ້ຳຄວນ.

Verse 14

सुखात्प्रियतरं दुःखं जीविते नात्र संशयः । जरामरणदुःखेभ्यः प्रियमात्मानमुद्धरेत् ॥ १४ ॥

ໃນຊີວິດທີ່ມີຮ່າງກາຍ ທຸກຂ໌ກັບກາຍເປັນສິ່ງທີ່ຄຸ້ນເຄີຍແລະດຶງດູດກວ່າສຸກ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ດັ່ງນັ້ນ ຄວນຍົກຕົນອັນເປັນທີ່ຮັກອອກຈາກທຸກຂ໌ແຫ່ງຄວາມແກ່ແລະຄວາມຕາຍ.

Verse 15

भजंति हि शारीराणि रोगाः शरीरमानसाः । सायका इव तीक्ष्णाग्राः प्रयुक्ता दृढधन्विभिः ॥ १५ ॥

ໂລກພະຍາດທັງກາຍແລະໃຈ ຍ່ອມໂຈມຕີຜູ້ມີກາຍ ດັ່ງລູກສອນປາຍແຫຼມ ທີ່ນັກທະນູແຂງແກ່ງຍິງອອກ।

Verse 16

व्याधितस्य चिकित्साभिस्त्रस्यतो जीवितैषिणः । आमयस्य विनाशाय शरीरमनुकृष्यते ॥ १६ ॥

ຜູ້ທີ່ຖືກໂລກພະຍາດທຳລາຍ ຢ້ານກົວ ແລະປາຖະໜາຮັກສາຊີວິດ ຍ່ອມນຳກາຍໄປຮັບການຮັກສາ ຖືກຝືນແລະຝຶກຝົນ ເພື່ອທຳລາຍໂລກນັ້ນ।

Verse 17

स्रंसंति न निवर्तंते स्रोतांसि सरितामिव । आयुरादाय मर्त्यानां रात्र्यहानि पुनःपुनः ॥ १७ ॥

ດັ່ງກະແສນ້ຳແມ່ນ້ຳທີ່ໄຫຼໄປບໍ່ຫັນກັບ ຄືນແລະວັນກໍຜ່ານໄປຊ້ຳໆ ພາເອົາອາຍຸຂອງມະນຸດໄປ।

Verse 18

अपयंत्ययमत्यंतं पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः । जातं मर्त्यं जरयति निमिषं नावतिष्टते ॥ १८ ॥

ເວລາຜ່ານໄປຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ ຕາມຄື່ງເດືອນສວ່າງແລະຄື່ງເດືອນມືດ; ມັນເຮັດໃຫ້ຜູ້ເກີດເປັນມະນຸດແກ່ລົງ ແລະບໍ່ຢຸດຢັ້ງແມ່ນແຕ່ຊົ່ວພິບຕາ।

Verse 19

सुखदुःखाभिभूतानामजरो जरयत्यसून् । आदित्यो ह्यस्तमभ्येति पुनः पुनरुदेति च ॥ १९ ॥

ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ບໍ່ແກ່ ກໍຍັງເຮັດໃຫ້ລົມຫາຍໃຈແຫ່ງຊີວິດຂອງຜູ້ທີ່ຖືກສຸກແລະທຸກຄອບງຳ ເຫື່ອຍຫຼຸດລົງ; ແລະພຣະອາທິດກໍຕົກ ແລະຂຶ້ນໃໝ່ ຊ້ຳໆ।

Verse 20

अदृष्टपूर्वानादाय भावानपरिशंकितान् । इष्टानिष्टा मनुष्याणां मतं गच्छन्ति रात्रयः ॥ २० ॥

ຄືນທັງຫຼາຍຜ່ານໄປ ພ້ອມນໍາພາປະສົບການທີ່ບໍ່ເຄີຍເຫັນ ແລະສະພາບໃຈທີ່ບໍ່ຄາດຄິດ; ດັ່ງກັບມອບຜົນທີ່ຄົນເຫັນວ່າດີ ແລະບໍ່ດີໃຫ້ແກ່ມະນຸດ.

Verse 21

यो यदिच्छेद्यथाकामं कामानां तत्तदाप्नुयात् । यदि स्यान्न पराधीनं पुरुषस्य क्रियाफलम् ॥ २१ ॥

ຖ້າຜົນແຫ່ງການກະທໍາຂອງມະນຸດບໍ່ຂຶ້ນກັບສິ່ງອື່ນໃດ ແລ້ວຜູ້ໃດປາດຖະໜາສິ່ງໃດຕາມໃຈ ກໍຈະໄດ້ຮັບສິ່ງນັ້ນຕາມປາດຖະໜາແທ້ໆ.

Verse 22

संयताश्चैव तक्षाश्च मतिमंतश्च मानवाः । दृश्यंते निष्फलाः संतः प्रहीनाश्च स्वकर्मभिः ॥ २२ ॥

ແມ່ນແຕ່ຜູ້ມີວິນັຍຄວບຄຸມຕົນ, ຊ່າງຜູ້ຊໍານານ, ແລະຄົນມີປັນຍາ ກໍຍັງເຫັນວ່າກາຍເປັນຜູ້ບໍ່ເກີດຜົນໃນຊີວິດ ເນື່ອງຈາກຫຼຸດພົ້ນຈາກໜ້າທີ່ແລະການກະທໍາອັນຄວນຂອງຕົນ.

Verse 23

अपरे निष्फलाः सन्तो निर्गुणाः पुरुषाधमाः । आशाभिरण्यसंयुक्ता दृश्यन्ते सर्वकामिनः ॥ २३ ॥

ອີກພວກໜຶ່ງກໍເຫັນວ່າຊີວິດບໍ່ເກີດຜົນ: ຂາດຄຸນຄ່າ, ເປັນຄົນຕໍ່າສຸດໃນມະນຸດ; ຖືກພັນທະດ້ວຍຄວາມຫວັງແລະຊັບສິນ, ແລະຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍຄວາມຢາກທຸກຢ່າງ.

Verse 24

भूतानामपरः कश्चिद्धिंसायां सततोत्थितः । वंचनायां च लोकेषु ससुखेष्वेव जीयते ॥ २४ ॥

ອີກຄົນໜຶ່ງ ຜູ້ຕັ້ງໃຈທໍາຮ້າຍສັດມີຊີວິດ ແລະຫລອກລວງຜູ້ຄົນໃນໂລກ ຢູ່ເປັນນິດ; ແທ້ຈິງແລ້ວ ອາດຈະເບິ່ງຄືວ່າດໍາລົງຊີວິດທ່າມກາງຄວາມສຸກສະບາຍ.

Verse 25

अचेष्टमानमासीनं श्रीः कंचिदुपतिष्टति । कश्चित्कर्माणि कुरुते न प्राप्यमधिगच्छति ॥ २५ ॥

ແມ່ນແຕ່ຜູ້ນັ່ງຢູ່ຢ່າງບໍ່ພະຍາຍາມ ບາງຄັ້ງພຣະສີ (ລັກສະມີ) ກໍມາເຂົ້າໃກ້; ແຕ່ອີກຄົນເຮັດກຳຫຼາຍ ກໍບໍ່ໄດ້ບັນລຸສິ່ງທີ່ຄວນໄດ້.

Verse 26

अपराधान्समाच्ष्टुं पुरुषस्य स्वभावतः । शुक्रमन्यत्र संभूतं पुनरन्यत्र गच्छति ॥ २६ ॥

ດ້ວຍສະພາບທຳມະຊາດ ມະນຸດມັກກໍ່ການຜິດ; ແລະເມັດແຫ່ງການເກີດທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນບ່ອນໜຶ່ງ ກໍໄປອີກບ່ອນ (ຄັນ) ອີກຄັ້ງ—ວົງຈອນເກີດຈຶ່ງດຳເນີນຕໍ່.

Verse 27

तस्य योनौ प्रसक्तस्य गर्भो भवति मानवः । आम्रपुष्पोपमा यस्य निवृत्तिरुपलभ्यते ॥ २७ ॥

ສຳລັບຜູ້ທີ່ຕິດພັນຢູ່ກັບຍົນີນັ້ນ ການເກີດເປັນຄັນມະນຸດກໍເກີດຂຶ້ນ. ແຕ່ຜູ້ທີ່ໄດ້ບັນລຸການຖອນໃຈອອກ ຄວາມດັບນັ້ນຖືກປຽບດັ່ງດອກມ່ວງ.

Verse 28

केषांचित्पुत्रकामानामनुसन्तानमिच्छताम् । सिद्धौ प्रयतमानानां नैवांडमुपजायते ॥ २८ ॥

ບາງຄົນປາຖະໜາລູກຊາຍ ແລະຢາກໃຫ້ສາຍສືບຕໍ່ບໍ່ຂາດ; ແມ່ນແຕ່ພະຍາຍາມຕາມວິທີທີ່ກຳນົດ ກໍບໍ່ເກີດການຕັ້ງຄັນເລີຍ.

Verse 29

गर्भादुद्विजमानानां क्रुद्धादशीविषादिव । आयुष्मान् जायते पुत्रः कथं प्रेतः पितेव सः ॥ २९ ॥

ຈາກຜູ້ທີ່ຫວາດກົວແມ່ນແຕ່ຄັນ ເຫມືອນຫວາດກົວງູພິດທີ່ໂກດ—ລູກຊາຍຜູ້ມີມົງຄຸນ ແລະອາຍຸຍືນກໍເກີດຂຶ້ນ; ດັ່ງນັ້ນພໍ່ຈະເປັນ «ເປຣຕະ» (ວິນຍານຫຼົງລ້າ) ໄດ້ແນວໃດ?

Verse 30

देवानिष्ट्वा तपस्तप्त्वा कृपणैः पुत्रहेतुभिः । दशमासान्परिधृता जायते कुलपांसनाः ॥ ३० ॥

ແມ່ນແຕ່ບູຊາເທວະ ແລະ ບຳເນັດຕະປະສະ—ຖ້າຄົນຕະໜີເຮັດເພື່ອຫາລູກຊາຍຢ່າງດຽວ—ພໍອຸ້ມທ້ອງສິບເດືອນ ກໍເກີດລູກທີ່ເປັນ «ຝຸ່ນມົນທິນແຫ່ງວົງຕະກູນ»។

Verse 31

अपरे धनधान्यानि भोगांश्च पितृसंचितान् । विमलानभिजायन्ते लब्ध्वा तैरेव मङ्गलैः ॥ ३१ ॥

ອີກພວກໜຶ່ງໄດ້ຮັບຊັບສິນ ເຂົ້າຂອງ ແລະ ຄວາມເພີດເພີນ ທີ່ບັນພະບຸລຸດສະສົມໄວ້; ເມື່ອໄດ້ຮັບມົນຄຸນເຫຼົ່ານັ້ນ ພວກເຂົາກໍເກີດມາເປັນຄົນບໍລິສຸດ ບໍ່ມີມົນທິນ।

Verse 32

अन्योन्य समभिप्रेत्य मैथुनस्य समागमे । उपद्रवइवादृष्टो योनौ गर्भः प्रपद्यते ॥ ३२ ॥

ເມື່ອທັງສອງຝ່າຍຍິນຍອມກັນ ແລະ ມາພົບກັນໃນການຮ່ວມເພດ, ອຳນາດທີ່ມອງບໍ່ເຫັນ—ດັ່ງຄວາມກະທົບທີ່ຜັກດັນ—ເຮັດໃຫ້ຕົວອ່ອນເຂົ້າໄປສູ່ຄັນມານ ແລະ ຕັ້ງຢູ່ໃນມົດລູກ।

Verse 33

स्निग्धत्वादिंद्रियार्थेषु मोहान्मरणमप्रियम् । परित्यजति यो दुःखं सुखमप्युभयं नरः ॥ ३३ ॥

ເນື່ອງຈາກຄວາມຕິດພັນໃນອາລົມສຳຜັດ ແລະ ຄວາມຫຼົງ, ມະນຸດຈຶ່ງເຫັນຄວາມຕາຍເປັນສິ່ງບໍ່ນ່າພໍໃຈ; ແຕ່ຜູ້ໃດທີ່ລະທິ້ງທັງທຸກ ແລະ ສຸກ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຂ້າມພົ້ນທັງສອງ।

Verse 34

अत्येति ब्रह्म सोऽत्यन्तं सुखमप्यश्नुते परम् । दुःखमर्था हि त्यज्यंते पालने च न ते सुखाः ॥ ३४ ॥

ຜູ້ນັ້ນຂ້າມພົ້ນແມ່ນແຕ່ພຣະພຣະຫມັນ (Brahman) ແລະ ໄດ້ຊິມຊອບອານັນດະສູງສຸດ ອັນບໍ່ມີຂອບເຂດ. ເພາະເປົ້າໝາຍໂລກີ (artha) ນຳມາທຸກ ຈຶ່ງຄວນລະທິ້ງ; ແມ່ນແຕ່ໃນການຮັກສາມັນ ກໍບໍ່ມີຄວາມສຸກແທ້.

Verse 35

श्रुत्वैव नाधिगमनं नाशमेषां न चिंतयेत् । अन्यामन्यां धनावस्थां प्राप्य वैशेषिका नराः ॥ ३५ ॥

ຟັງຄໍາສອນແຕ່ພຽງຢ່າງດຽວ ຢ່າເຂົ້າໃຈວ່າໄດ້ບັນລຸຮູ້ແທ້; ແລະຢ່າຄິດຫຼາຍເຖິງການສູນເສຍສະພາບໂລກີ. ຜູ້ຄົນຕາມຄວາມເຫັນແລະການໄລ່ຕາມຂອງຕົນ ຈຶ່ງຜ່ານສະພາບຊັບສິນທີ່ປ່ຽນແປງຢູ່ເລື້ອຍໆ.

Verse 36

अतृप्ता यांति विध्वंसं सन्तोषं यांति पंडिताः । सर्वे क्षयांता निचयाः पतनांताः समुच्छ्रयाः ॥ ३६ ॥

ຜູ້ບໍ່ຮູ້ພໍ ຍ່ອມໄປສູ່ຄວາມພິນາດ; ຜູ້ຮູ້ທັນ ຍ່ອມເຖິງຄວາມພໍໃຈ. ການສະສົມທັງປວງ ລ້ວນສິ້ນສຸດດ້ວຍການຫຼຸດຫາຍ; ການຍົກສູງທັງປວງ ລ້ວນສິ້ນສຸດດ້ວຍການຕົກຕ່ໍາ.

Verse 37

संयोगा विप्रयोगांता मरणांतं हि जीवितम् । अन्तो नास्ति पिपासायास्तुष्टिस्तु परमं सुखम् ॥ ३७ ॥

ການພົບພາກັນທັງປວງ ສິ້ນສຸດດ້ວຍການພັດພາກ; ຊີວິດແທ້ໆ ສິ້ນສຸດດ້ວຍຄວາມຕາຍ. ຄວາມຫິວຫາບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ; ແຕ່ຄວາມພໍໃຈເທົ່ານັ້ນ ແມ່ນສຸກອັນສູງສຸດ.

Verse 38

तस्मात्संतोषमेवेह धनं शंसन्ति पंडिताः । निमेषमात्रमपि हि योऽधिगच्छन्न तिष्टति ॥ ३८ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ນັກປັນຍາໃນໂລກນີ້ ຍົກຍ້ອງຄວາມພໍໃຈເທົ່ານັ້ນວ່າເປັນຊັບແທ້. ເພາະສິ່ງໃດທີ່ໄດ້ມາ ບໍ່ຢູ່ແມ່ນແຕ່ຊົ່ວພິບຕາດຽວ.

Verse 39

सशरीरेष्वनित्येषु नित्यं किमनुचिंतयेत् । भूतेषु भावं संचिंत्य ये बुद्ध्या तमसः परम् ॥ ३९ ॥

ໃນບັນດາຜູ້ມີກາຍ—ທີ່ກາຍນັ້ນບໍ່ທົນທານ—ຈະໃຫ້ຄິດຖຶງ “ອັນນິລັນດອນ” ອັນໃດຢູ່ເລື້ອຍໆ? ຜູ້ຮູ້ທັນພິຈາລະນາຄວາມເປັນຈິງພາຍໃນສັດທັງປວງ ແລະດ້ວຍປັນຍາ ຮູ້ເຖິງພຣະສະພາບທີ່ຢູ່ເຫນືອຄວາມມືດ (ຕະມັສ).

Verse 40

न शोचंति गताध्वानः पश्यंति परमां गतिम् । संचिन्वन्नेकमेवैनं कामानावितृप्तकम् ॥ ४० ॥

ຜູ້ທີ່ສຳເລັດເສັ້ນທາງແລ້ວ ບໍ່ໂສກເສົ້າ; ເຂົາເຫັນຈຸດໝາຍສູງສຸດ. ແຕ່ຜູ້ທີ່ສະສົມແຕ່ຕັນຫາ ຍ່ອມບໍ່ອີ່ມບໍ່ພໍເລີຍ.

Verse 41

व्याघ्र पशुमिवासाद्य मृत्युरादाय गच्छति । अथाप्युपायं संपश्येद्दुःखस्यास्य विमोक्षणे ॥ ४१ ॥

ເຫມືອນເສືອຈັບສັດແລ້ວລາກໄປ ມະຕະຍຸກໍຈັບຄົນແລ້ວນຳໄປສະນັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນຄວນສະແຫວງຫາວິທີພົ້ນຈາກທຸກຂ໌ນີ້ແທ້ໆ.

Verse 42

अशोचन्नारभेन्नैव युक्तश्चाव्यसनी भवेत् । शब्दे स्पर्शे रसे रूपे गंधे च परमं तथा ॥ ४२ ॥

ບໍ່ໂສກເສົ້າແລ້ວ ບໍ່ຄວນເລີ່ມການກະທຳທີ່ເກີດຈາກຄວາມຫວັ່ນໄຫວ. ຄວນຢູ່ດ້ວຍວິໄນ ແລະບໍ່ຕິດນິໄສເສບຕິດ; ພ້ອມທັງສຳລັບສຽງ ການສຳຜັດ ລົດຊາດ ຮູບຮ່າງ ແລະກິ່ນ ຈົ່ງຮັກສາການສຳລວມສູງສຸດ.

Verse 43

नोपभोगात्परं किंचिद्धनिनो वाऽधनस्य वा । वाक्संप्रयोगाद्भृतानां नास्ति दुःखमनामयम् ॥ ४३ ॥

ຈະຮັ່ງມີຫຼືຈົນ ກໍບໍ່ມີສິ່ງໃດເກີນກວ່າການເສບສຸກທາງອາລົມ. ແຕ່ສຳລັບຜູ້ພຶ່ງພາ ຄຳເວົ້າຮຸນແຮງກໍເກີດທຸກຂ໌ທີ່ຮັກສາຍາກ.

Verse 44

विप्रयोगश्च सर्वस्य न वाचा न च विद्यया । प्रणयं परिसंहृत्य संस्तुतेष्वितरेषु च ॥ ४४ ॥

ການພົ້ນຈາກການຍຶດຕິດທັງປວງ ບໍ່ສຳເລັດດ້ວຍຄຳເວົ້າຢ່າງດຽວ ຫຼືດ້ວຍວິຊາຄວາມຮູ້ຢ່າງດຽວ. ເມື່ອຖອນຄວາມຄຸ້ນເຄີຍແລະຄວາມຮັກໃຄ່ອອກແລ້ວ ຈົ່ງຢູ່ຢ່າງເທົ່າທຽມຕໍ່ທັງຜູ້ຖືກສັນລະເສີນ ແລະຜູ້ອື່ນໆ.

Verse 45

विचरेदसमुन्नद्धः स सुखी स च पंडितः । अध्यात्मगतमालीनो निरपेक्षो निरामिषः ॥ ४५ ॥

ຂໍໃຫ້ຜູ້ນັ້ນເດີນຊີວິດໂດຍບໍ່ມີຄວາມອວດອ້າງ; ຜູ້ນັ້ນແທ້ໆແມ່ນຜູ້ມີຄວາມສຸກ ແລະເປັນບັນດິດ—ຈົມຢູ່ໃນອາດມາ ມັ່ນຄົງພາຍໃນ ບໍ່ພຶ່ງພາ ແລະບໍ່ໂລບຫາອາຣົມວັດຖຸ।

Verse 46

आत्मनैव सहायेन चश्चरेत्स सुखी भवेत् । सुखदुःखविपर्यासो यदा समुपपद्यते ॥ ४६ ॥

ເມື່ອຜູ້ໃດເດີນຊີວິດໂດຍມີອາດມາເປັນທີ່ພຶ່ງພາພຽງຢ່າງດຽວ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເປັນສຸກ—ໂດຍສະເພາະເມື່ອການຜັນຜວນຂອງສຸກແລະທຸກ ມາເຖິງຢ່າງຫຼີກບໍ່ພົ້ນ।

Verse 47

नैनं प्रज्ञा सुनियतं त्रायते नापि पौरुषम् । स्वभावाद्यत्नमातिष्ठेद्यत्नवान्नावसीदति ॥ ४७ ॥

ບໍ່ແມ່ນແຕ່ປັນຍາຢ່າງດຽວ ຫຼືວິໄນທີ່ຄວບຄຸມໄດ້ດີ ຈະຊ່ວຍກູ້ຄົນໄດ້; ແມ່ນແຕ່ກຳລັງກ້າຫານກໍບໍ່ແມ່ນ. ດັ່ງນັ້ນ ອີງຕາມສະພາບຂອງຕົນ ຈົ່ງລົງມືພະຍາຍາມຢ່າງສະໝໍ້ສະເໝີ; ຜູ້ພະຍາຍາມບໍ່ຈົມສູ່ຄວາມພິນາດ।

Verse 48

उपद्रव इवानिष्टो योनिं गर्भः प्रपद्यते । तानि पूर्वशरीराणि नित्यमेकं शरीरिणम् ॥ ४८ ॥

ເຫມືອນພິບັດທີ່ບໍ່ພຶງປາດ ຕົວອ່ອນເຂົ້າສູ່ຄັນ; ແຕ່ອາດມາຜູ້ມີກາຍນັ້ນເປັນອັນດຽວເດີມຢູ່ເສມອ, ໃນຂະນະທີ່ກາຍເຫຼົ່ານັ້ນເປັນແຕ່ກາຍເກົ່າໆທີ່ຖືກປະລະໄວ້।

Verse 49

प्राणिनां प्राणसंरोधे मांसश्लेष्मविचेष्टितम् । निर्दग्धं परदेहेन परदेंहं बलाबलम् ॥ ४९ ॥

ເມື່ອລົມຫາຍໃຈຊີວິດ (ປຣານ) ຂອງສັດທັງຫຼາຍຖືກກັ້ນ ກາຍທີ່ຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍເນື້ອແລະເສມ ຍັງດິ້ນຮົນຢູ່; ແລ້ວດ້ວຍກາຍອື່ນ (ອຳນາດພາຍນອກ ແລະຜູ້ມີກາຍອື່ນ) ກາຍນີ້ຖືກເຜົາທຳລາຍ—ທັງກຳລັງແລະຄວາມອ່ອນແອຂອງມັນກໍຂຶ້ນກັບກາຍອື່ນເຊັ່ນກັນ।

Verse 50

विनश्यति विनाशांते नावि नावमिवाचलाम् । संगत्या जठरे न्यस्तं रेतोबिंदुमचेतनम् ॥ ५० ॥

ໃນຍາມລະລາຍໂລກ ມັນກໍສູນໄປ—ເຫມືອນເຮືອໃນທະເລ ແມ່ນແຕ່ເບິ່ງຄືຈະໝັ້ນຄົງ. ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ ດ້ວຍການປະສົມກັນພຽງຢ່າງດຽວ ຫຍອດນ້ຳເຊື້ອທີ່ບໍ່ມີຈິດ ຖືກວາງໃນຄອບມົດລູກ.

Verse 51

केन यत्नेन जीवंतं गर्भं त्वमिह पश्यसि । अन्नपानानि जीर्यंते यत्र भक्ष्याश्च भक्षिताः ॥ ५१ ॥

ເຈົ້າເຫັນຕົວອ່ອນທີ່ມີຊີວິດນີ້ ດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມອັນໃດ? ໃນບ່ອນນັ້ນ ອາຫານແລະນ້ຳຖືກຍ່ອຍ ແລະແມ່ນແຕ່ສິ່ງທີ່ຄວນກິນ ກໍຖືກກິນຈົນໝົດໄປ.

Verse 52

तस्मिन्नेवोदरे गर्भः किं नान्नमिव जीर्यति । गर्भे मूत्रपुरीषाणां स्वभावनियता गतिः ॥ ५२ ॥

ໃນທ້ອງດຽວນັ້ນ ຕົວອ່ອນບໍ່ຖືກຍ່ອຍເຫມືອນອາຫານດອກບໍ? ແລະໃນຄອບມົດລູກ ການເຄື່ອນໄຫວຂອງນ້ຳປັດສະວະແລະອຸຈາລະ ເກີດຂຶ້ນຕາມທຳມະຊາດ ຖືກກຳກັບໂດຍກົດເກີດດັ່ງເດີມ.

Verse 53

धारणे वा विसर्गे च न कर्तुं विद्यतेऽवशः । प्रभवंत्युदरे गर्भा जायमानास्तथापरे ॥ ५३ ॥

ຈະເກັບຮັກສາໄວ້ຫຼືຈະປ່ອຍອອກ ຜູ້ອ່ອນແອບໍ່ມີອຳນາດຈະເຮັດຢ່າງອື່ນ. ຕົວອ່ອນເກີດຂຶ້ນໃນທ້ອງ ແລະຜູ້ອື່ນໆກໍເກີດອອກມາ—ທັງໝົດຕາມແຮງບັງຄັບນັ້ນ.

Verse 54

आगमेन महान्येषां विनाश उपपद्यते । एतस्माद्योनिसंबंधाद्यो जीवन्परिमुच्यते ॥ ५४ ॥

ໂດຍອາຄະມະ (Āgama) ອັນເປັນຄຳສອນມີອຳນາດ ການທຳລາຍພັນທະທັງປວງຍ່ອມເປັນໄປໄດ້ສຳລັບຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່. ແລະຜູ້ໃດທີ່ຍັງມີຊີວິດແຕ່ຫຼຸດພົ້ນຢ່າງສົມບູນຈາກຄວາມຜູກພັນກັບການເກີດ (yoni-saṃbandha) ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເປັນອິດສະລະ.

Verse 55

पूजां न लभते कांचित्पुनर्द्धंद्वेषु मज्जति । गर्भस्य सह जातस्य सप्तमीमीदृशीं दशाम् ॥ ५५ ॥

ເຂົາບໍ່ໄດ້ຮັບການບູຊາຫຼືການເຄົາລົບໃດໆ ແລະຍັງຈົມລົງອີກໃນຄູ່ຕົວຕໍ່ຕ້ານ (ສຸກ–ທຸກ, ໄດ້–ເສຍ)। ນີ້ແມ່ນສະພາບຂອງຊີວະຜູ້ມີກາຍ ໃນຂັ້ນທີ 7 ຕັ້ງແຕ່ເກີດມາພ້ອມກາຍຈາກຄອບຄອງແມ່।

Verse 56

प्राप्नुवंति ततः पंच न भवंति शतायुषः । नाभ्युत्थाने मनुष्याणां योगाः स्युर्नात्र संशयः ॥ ५६ ॥

ຈາກການບໍ່ພາກພຽນທາງທຳນັ້ນ ໄດ້ພຽງແຕ່ຫ້າປີ ບໍ່ອາດເປັນຜູ້ມີອາຍຸຄົບຮ້ອຍປີໄດ້। ຖ້າມະນຸດບໍ່ລຸກຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມພາກພຽນ ແລະວິໄນອັນເຂັ້ມງວດ ຄວາມສຳເລັດແຫ່ງໂຍຄະຍ່ອມບໍ່ເກີດ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ।

Verse 57

व्याधिभिश्च विवध्यंते व्याघ्रैः क्षुद्रमृगा इव । व्याधिभिर्भक्ष्यमाणानां त्यजतां विपुलंधनम् ॥ ५७ ॥

ເຂົາເຈົ້າຖືກທຸກທໍລະມານໂດຍໂລກໄພ ເຫມືອນສັດນ້ອຍໆຖືກເສືອຄຸກຄາມ. ໃນຂະນະທີ່ໂລກໄພກຳລັງກິນກອດພວກເຂົາ ພວກເຂົາກໍລະທິ້ງຊັບສົມບັດອັນຫຼາຍຫຼວງ.

Verse 58

वेदना नापकर्षंति यतमानास्चिकित्सकाः ॥ ५८ ॥

ແມ່ນແຕ່ແພດທັງຫຼາຍພາກພຽນຢ່າງເຕັມທີ ກໍບໍ່ອາດກຳຈັດຄວາມເຈັບປວດນັ້ນໄດ້।

Verse 59

ते चापि विविधा वैद्याः कुशला संमतौषधाः । व्याधिभिः परिकृष्यंते मृगा ज्याघ्रैरिवार्दिताः ॥ ५९ ॥

ແມ່ນແຕ່ແພດຫຼາຍຫຼາຍນັ້ນ—ຜູ້ຊຳນານ ແລະມີຢາທີ່ຖືກຍອມຮັບ—ກໍຖືກໂລກໄພລາກຖອນເອງ ເຫມືອນກວາງຖືກເສືອຄຸກຄາມ.

Verse 60

ते पिबंति कषायांश्च सर्पीषि विविधानि च । दृश्यंते जरया भग्ना नागैर्नागा इवोत्तमाः ॥ ६० ॥

ພວກເຂົາດື່ມນ້ຳຕົ້ມຢາ ແລະ ນ້ຳມັນເນີຍ (ghee) ຫຼາຍຊະນິດ; ແຕ່ກໍຍັງເຫັນວ່າຖືກຊະລາພາບທຳລາຍ—ດັ່ງຊ້າງອັນປະເສີດຖືກຊ້າງອື່ນລົ້ມລົງ.

Verse 61

कैर्वा भुवि चिकित्स्येंत रोगार्त्ता मृगपक्षिणः । श्वापदाश्च दरिद्राश्च प्रायो नार्ता भवंति ते ॥ ६१ ॥

ໃນໂລກນີ້ ໃຜຈະຮັກສາກວາງ ແລະ ນົກທີ່ປ່ວຍໄຂ້? ທັງສັດປ່າ ແລະ ຄົນທຸກຍາກ—ໂດຍຫຼາຍແລ້ວ ຍັງຄົງບໍ່ມີຜູ້ຊ່ວຍ ແລະ ຢູ່ໃນຄວາມທຸກ.

Verse 62

घोरानपि दुराधर्षान्नृपतीनुग्रतेजस । आक्रम्य रोग आदत्ते पशून्पशुपचो यथा ॥ ६२ ॥

ແມ່ນແຕ່ກະສັດຜູ້ນ່າຢ້ານ ຍາກຈະຕໍ່ຕ້ານ ແລະ ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍເດຊະອັນແຮງ—ໂລກພະຍາດກໍບຸກຈົມ ແລະ ພາເຂົາໄປ ເຫມືອນຄົນຂ້າສັດຈັບສັດ.

Verse 63

इति लोकमनाक्रंदं मोहशोकपरिप्लुतम् । स्रोतसा महसा क्षिप्रं ह्रियमाणं बलीयसा ॥ ६३ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໂລກນີ້—ແມ່ນແຕ່ຈະຮ້ອງໄຫ້ກໍບໍ່ທັນ ຖືກມົວເມົາ ແລະ ໂສກເສົ້າທ່ວມທັບ—ຖືກກະແສອັນໃຫຍ່ແລະແຮງ ພັດພາໄປຢ່າງວ່ອງໄວ.

Verse 64

न धनेन न राज्येन नोग्रेण तपसा तथा । स्वभावा ह्यतिवर्तंते ये निर्मुक्ताः शरीरिषु ॥ ६४ ॥

ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍຊັບສິນ ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍອານາຈັກ ແລະ ບໍ່ແມ່ນແມ່ນແຕ່ດ້ວຍຕະປະສະຍາອັນເຂັ້ມງວດ ຈຶ່ງຈະຊະນະນິໄສທຳມະຊາດໄດ້; ມີແຕ່ຜູ້ທີ່ຫຼຸດພົ້ນຈາກການຍຶດຕິດກັບຄວາມເປັນກາຍ ເທົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງຂ້າມພົ້ນສະພາວະຂອງຕົນ.

Verse 65

उपर्यपरि लोकस्य सर्वो भवितुमिच्छति । यतते च यथाशक्ति न च तद्वर्तते तथा ॥ ६५ ॥

ທຸກຄົນປາຖະນາເປັນຜູ້ສູງສຸດໃນໂລກ; ແຕ່ລະຄົນພະຍາຍາມຕາມກໍາລັງ ແຕ່ຜົນກໍບໍ່ເປັນໄປຕາມນັ້ນເສມໄປ।

Verse 66

न म्रियेरन्नजीर्येरन्सर्वे स्युः सार्वकामिकाः । नाप्रियं प्रतिपद्येरन्नुत्थानस्य फलं प्रति ॥ ६६ ॥

ຖ້າສັດທັງປວງມີຄວາມພາກພຽນມັ່ນຄົງ ກໍຈະບໍ່ມີໃຜຕາຍ ຫຼືແກ່; ທຸກຄົນຈະເປັນຜູ້ສໍາເລັດຄວາມປາຖະນາທຸກປະການ ແລະບໍ່ພົບສິ່ງບໍ່ພໍໃຈເປັນຜົນຂອງການລຸກຂຶ້ນນັ້ນ।

Verse 67

ऐश्वर्यमदमत्ताश्च मानान्मयमदेन च । अप्रमत्ताः शठाः क्रूरा विक्रांताः पर्युपासते ॥ ६७ ॥

ຜູ້ທີ່ເມົາມົນດ້ວຍອໍານາດແລະຊັບສິນ ທັງເມົາດ້ວຍຄວາມຖືຕົນແລະອວດດີ—ບໍ່ຮູ້ສຶກສໍານຶກ, ເຈົ້າເລ່ຫຼ່ຽມ, ໂຫດຮ້າຍ, ແລະກ້າຫານຂົ່ມຂູ່—ມັກຈະຄອຍຈັບຕາ ແລະດັກຄອຍຜູ້ມີຄຸນທໍາ।

Verse 68

शोकाः प्रतिनिवर्तंते केषांचिदसमीक्षताम् । स्वं स्वं च पुनरन्येषां न कंचिदतिगच्छति ॥ ६८ ॥

ຄວາມໂສກເສົ້າຍ້ອນກັບມາຫາຜູ້ທີ່ບໍ່ພິຈາລະນາດ້ວຍປັນຍາ; ແທ້ຈິງແລ້ວ ແຕ່ລະຄົນແບກພາພຽງສ່ວນຂອງຕົນ—ບໍ່ມີໃຜຈະກ້າວຂ້າມ ຫຼືຮັບແທນສ່ວນຂອງຜູ້ອື່ນໄດ້।

Verse 69

महञ्च फलवैषम्यं दृश्यते कर्मसंधिषु । वहंति शिबिकामन्ये यांत्यन्ये शिबिकारुहः ॥ ६९ ॥

ໃນການປະສານຂອງກຳ ປາກົດຄວາມແຕກຕ່າງຂອງຜົນຢ່າງໃຫຍ່: ບາງຄົນແບກເສດຖານ (ຊິບິກາ) ແຕ່ບາງຄົນນັ່ງຢູ່ເທິງເສດຖານນັ້ນເດີນທາງ।

Verse 70

सर्वेषामृद्धिकामानामन्ये रथपुरः सराः । मनुजाश्च गतश्रीकाः शतशो विविधाः स्त्रियाः ॥ ७० ॥

ສໍາລັບຜູ້ທີ່ປາຖະນາຄວາມຮັ່ງມີ ຍັງມີຄົນອື່ນທີ່ມີລົດຮົບ ແລະເມືອງອັນຫຼູຫລາ ພ້ອມທັງສະລະນ້ໍາແຫ່ງຄວາມສຸກ; ແລະຍັງມີຊາຍທີ່ເສຍສິຣີລາບ ກັບຍິງຫຼາຍຮ້ອຍຫຼາຍປະເພດ.

Verse 71

द्वंद्वारामेषु भूतेषु गच्छन्त्येकैकशो नराः । इदमन्यत्परं पश्य नात्र मोहं करिष्यसि ॥ ७१ ॥

ໃນຫມູ່ສັດທັງຫຼາຍທີ່ຫຼິ້ນຢູ່ໃນຄູ່ຕໍ່ຕ້ານ (ສຸກ-ທຸກ, ໄດ້-ເສຍ) ມະນຸດເດີນໄປທີລະຄົນ ຢ່າງໂດດດ່ຽວ. ຈົ່ງເບິ່ງຄວາມຈິງອັນສູງສຸດນີ້ທີ່ແຍກອອກຈາກທັງປວງ; ແລ້ວເຈົ້າຈະບໍ່ຕົກໃນຄວາມຫຼົງ.

Verse 72

धर्मं चापि त्यजा धर्मं त्यज सत्यानृतां धियम् । सर्वं त्यक्त्वा स्वरूपस्थः सुखी भव निरामयः ॥ ७२ ॥

ຈົ່ງລະທິ້ງແມ່ນແຕ່ທຳມະຕາມປະເພນີ; ຈົ່ງລະທິ້ງທຳມະທີ່ເປັນຕົວຕົນແລະຄວາມຍຶດຕິດ. ຈົ່ງສະຫຼະຄວາມຄິດທີ່ແກວ່ງໄປມາລະຫວ່າງຈິງແລະບໍ່ຈິງ. ລະທິ້ງທຸກສິ່ງ ແລ້ວຕັ້ງຢູ່ໃນສະພາບແທ້ຂອງຕົນ—ຈົ່ງເປັນຜູ້ສຸກ ແລະປອດຈາກທຸກໂລກ.

Verse 73

एतत्ते परमं गुह्यमाख्यातमृषिसत्तम । येन देवाः परित्यज्य भर्त्यलोकं दिवं गताः ॥ ७३ ॥

ໂອ ລິສີຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ, ຂ້ອຍໄດ້ເປີດເຜີຍຄວາມລັບອັນສູງສຸດນີ້ໃຫ້ເຈົ້າ; ໂດຍມັນ ພວກເທວະດາໄດ້ລະທິ້ງໂລກແຫ່ງຄວາມເປັນຂ້າຮັບໃຊ້ ແລະໄດ້ເຖິງສະຫວັນ.

Verse 74

सनंदन उवाच । इत्युक्त्वा व्यासतनयं समापृच्छ्य महामुनिः । सनत्कुमारः प्रययौ पूजितस्तेन सादरम् ॥ ७४ ॥

ສະນັນດະນະກ່າວວ່າ: ເມື່ອເວົ້າດັ່ງນີ້ແລ້ວ ມະຫາມຸນີ ສະນັດກຸມາຣະ ໄດ້ຂໍລາຈາກບຸດຂອງວະຍາສະ; ແລະເມື່ອຖືກຜູ້ນັ້ນບູຊາດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ທ່ານກໍໄດ້ເດີນທາງຈາກໄປດ້ວຍຄວາມສົມຄວນ.

Verse 75

शुकोऽपि योगिनां श्रेष्टः सम्यग्ज्ञात्वा ह्यवस्थितम् । ब्रह्मणः पदमन्वेष्टुमुत्सुकः पितरं ययौ ॥ ७५ ॥

ສຸກະດ້ວຍ—ເປັນຍອກີຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ—ເມື່ອຮູ້ແຈ້ງສັດຈະທີ່ຕັ້ງມັ່ນແລ້ວ ກໍໄປຫາບິດາດ້ວຍໃຈຮ້ອນຮົນ ເພື່ອສືບຫາພະບົດສູງສຸດແຫ່ງພຣະພຣະຫມັນ।

Verse 76

ततः पित्रा समागम्य प्रणम्य च महामुनिः । शुकः प्रदक्षिणीकृत्य ययौ कैलासपर्वतम् ॥ ७६ ॥

ຕໍ່ມາ ເມື່ອໄດ້ພົບບິດາ ແລະກໍກົ່ມກາບນົບນ້ອມແລ້ວ ມະຫາມຸນີ ສຸກະ ໄດ້ເດີນປະທັກສິນາວົງຮອບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແລ້ວອອກເດີນທາງໄປພູເຂົາໄກລາສ।

Verse 77

व्यासस्तद्विरहाद्दूनः पुत्रस्नेहसमावृतः । क्षणैकं स्थीयतां पुत्र इति च क्रोश दुर्मनाः ॥ ७७ ॥

ວະຍາສະ ທຸກໃຈເນື່ອງຈາກການພັດພາກຈາກເຂົາ ຖືກຄວາມຮັກລູກຫຸ້ມຫໍ້ ແລະຮ້ອງອອກດ້ວຍໃຈເສົ້າວ່າ: “ລູກເອີຍ ຢຸດຢູ່ພຽງຊົ່ວຂະນະດຽວເຖີດ!”

Verse 78

निरपेक्षः शुको भूत्वा निःस्नेहो मुक्तबन्धनः । मोक्षमेवानुसंचित्य गत एव परं पदम् ॥ ७८ ॥

ເມື່ອເປັນດັ່ງສຸກະ—ບໍ່ພຶ່ງພາ ບໍ່ຕິດພັນ ແລະພົ້ນຈາກພັນທະທັງປວງ—ເຂົາໄດ້ຮວບຮວມແຕ່ໂມກສະເປັນເປົ້າໝາຍດຽວ ແລະໄດ້ບັນລຸພະບົດສູງສຸດແທ້ໆ।

Verse 79

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने द्वितीयपादे एकषष्टितमोऽध्यायः ॥ ६१ ॥

ດັ່ງນີ້ ຈຶ່ງສິ້ນສຸດບົດທີ 61 ໃນພາກຕົ້ນ ຂອງ «ສຣີ ບຣິຫັນນາຣະດີຍະປຸຣານະ» ໃນມະຫານິທານ (ບຣິຫັດ-ອຸປາຄະຍານ) ໃນປາດທີສອງ।