Janaka Instructs Śuka: Āśrama-Sequence, Guru-Dependence, and Marks of Liberation

Verse 1

सनन्दन उवाच । ततः स राजा सहितो मंत्रिभिर्द्विजसत्तम । पुरः पुरोहितं कृत्वा सर्वाण्यंतः पुराणि च ॥ १ ॥

ສະນັນດະນະ ກ່າວວ່າ: ຈາກນັ້ນ ພະຣາຊານັ້ນ—ພ້ອມດ້ວຍບັນດາມົນຕີ ໂອ ຜູ້ດີເລີດໃນພວກທະວິຊະ—ໄດ້ໃຫ້ພະປຸໂຣຫິດຢູ່ນໍາໜ້າ ແລະນໍາພາບັນດາຜູ້ຢູ່ໃນວັງຊັ້ນໃນທັງໝົດ (ຮາເຣມທັງມວນ) ອອກເດີນທາງຕໍ່ໄປ.

Verse 2

शिरसा चार्ध्यमादाय गुरुपुत्रं समभ्यगात् । महदासनमादाय सर्वरत्नतम् ॥ २ ॥

ລາວໄດ້ຖືອາຣະຄະ (ເຄື່ອງບູຊາຕ້ອນຮັບ) ໄວ້ເທິງສີສະ ແລ້ວເຂົ້າໄປຫາບຸດຂອງຄູ; ແລະໄດ້ນໍາອາສນະໃຫຍ່—ຍອດຢ່າງ ປະດັບດ້ວຍແກ້ວມະນີທຸກຊະນິດ—(ເພື່ອຖວາຍ).

Verse 3

प्रददौ गुरुपुत्राय शुकाय परमोचितम् । तत्रोपविष्टं तं कार्ष्णिशास्त्रदृष्टेन कर्मणा ॥ ३ ॥

ລາວໄດ້ຖວາຍແກ່ບຸດຂອງຄູ ຄື ສຸກະ ສິ່ງທີ່ເໝາະສົມຢ່າງສູງສຸດ; ແລະເມື່ອສຸກະນັ້ນນັ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ລາວໄດ້ບໍລິການດ້ວຍພິທີກຳທີ່ກໍານົດໄວ້ໃນຄາຣິສນິ-ຊາສຕຣະ (ຄຳສອນທີ່ເກືອບກັບພຣະກຣິສນະ).

Verse 4

पाद्यं निवेद्य प्रथमं सार्ध्यं गां च न्यद्दे । स च तांमंत्रतः पूजां प्रतिगृह्य द्विजोत्तमः ॥ ४ ॥

ກ່ອນອື່ນ ທ່ານໄດ້ຖວາຍນ້ຳລ້າງພຣະບາດ (ປາດຍະ) ແລ້ວຈຶ່ງນຳເຄື່ອງນິເວດຍະຖວາຍພ້ອມກັບງົວໜຶ່ງ. ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ ໄດ້ຮັບການບູຊາດ້ວຍມັນຕຣາ ແລະຖືກຍົກຍ້ອງຢ່າງສົມຄວນ.

Verse 5

पर्यपृच्छन्महातेजाराज्ञः कुशलमव्ययम् । उदारसत्त्वाभिजनो राजापि गुरुसूनवे ॥ ५ ॥

ຜູ້ມີລັດສະໝີອັນໃຫຍ່ນັ້ນ ໄດ້ຖາມກະສັດເຖິງຄວາມສຸກສະບາຍອັນບໍ່ເສື່ອມຄາຍ. ແລະກະສັດຜູ້ມີຈິດໃຈອຸດົມ ແລະຊາດຕະກູນສູງ ກໍຖາມໄຖ່ສຸກທຸກຂອງບຸດແຫ່ງຄູອາຈານເຊັ່ນກັນ.

Verse 6

आवेद्य कुशलं भूमौ निषसाद तदाज्ञया । सोऽपि वैयासकिं भूयः पृष्ट्वा कुशलमव्ययम् । किमागमनिमित्येव पर्यपृच्छद्विधानवित् ॥ ६ ॥

ເມື່ອແຈ້ງວ່າທຸກຢ່າງສຸກດີແລ້ວ ທ່ານກໍນັ່ງລົງທີ່ພື້ນດິນຕາມຄຳສັ່ງ. ແລ້ວຜູ້ຮູ້ວິທີປະພຶດອັນຖືກຕ້ອງ ໄດ້ຖາມໄຖ່ວາຍາສະກິອີກຄັ້ງເຖິງຄວາມສຸກອັນບໍ່ຂາດສູນ ແລະຖາມວ່າ “ທ່ານມາເພາະເຫດໃດ?”

Verse 7

शुक उवाच । पित्राहमुक्तो भद्रं ते मोक्षधर्मार्थकोविदः । विदेहराजोह्याद्योमे जनको नाम विश्रुतः ॥ ७ ॥

ສຸກະ ກ່າວວ່າ: “ບິດາຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສອນຂ້າພະເຈົ້າ—ຂໍໃຫ້ທ່ານມີມົງຄຸນ—ພຣະອົງເປັນຜູ້ຊຳນານໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງທຳມະວ່າດ້ວຍໂມກສະ. ກະສັດແຫ່ງວິເທຫະ ຜູ້ມີນາມລືຊາວ່າ ຈະນະກະ ເປັນແບບຢ່າງອັນສູງສຸດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ.”

Verse 8

तत्र त्वं गच्छ तूर्णं वै स ते हृदयसंशयम् । प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च सर्वं छेत्स्यत्यसंशयम् ॥ ८ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງໄປທີ່ນັ້ນໂດຍໄວ; ທ່ານຜູ້ນັ້ນຈະຕັດຄວາມສົງໄສທີ່ຝັງຢູ່ໃນໃຈຂອງເຈົ້າ. ທັງໃນທາງເຂົ້າສູ່ການກະທຳ (ປະວຣິຕຕິ) ແລະໃນທາງຖອນອອກ (ນິວຣິຕຕິ) ທ່ານຈະແກ້ໄຂໃຫ້ໝົດສິ້ນ ໂດຍບໍ່ມີຄວາມສົງໄສໃດໆ.

Verse 9

सोऽहं पितुर्नियोगात्त्वा मुपप्रष्टुमिहागतः । तन्मे धर्मभृतां श्रेष्ट यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ ९ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ຕາມຄໍາສັ່ງຂອງພໍ່ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງມາທີ່ນີ້ເພື່ອຖາມທ່ານ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ້ ຜູ້ທີ່ຮັກສາທຳມະອັນປະເສີດ ຈົ່ງກ່າວໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ແລະຕາມລໍາດັບແກ່ຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ.

Verse 10

किं कार्यं ब्राह्मणेनेह मोक्षार्थश्च किमात्मकः । कथं च मोक्षः कर्तव्यो ज्ञानेन तपसापि वा ॥ १० ॥

ໃນໂລກນີ້ ໜ້າທີ່ຂອງພຣາຫມັນແທ້ໆແມ່ນຫຍັງ? ແລະເປົ້າໝາຍທີ່ເອີ້ນວ່າ ໂມກສະ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ) ມີສະພາບແທ້ແນວໃດ? ອີກທັງ ໂມກສະຈະສໍາເລັດໄດ້ແນວໃດ—ໂດຍຍານະ ຫຼືໂດຍຕະປະ (ການບໍາເພັນພະຍາຍາມ) ດ້ວຍບໍ?

Verse 11

जनक उवाच । यत्कार्यं ब्राह्मणेनेह जन्मप्रभृति तच्छुणु । कृतोपनयनस्तात भवेद्वेदपरायणः ॥ ११ ॥

ຈະນະກະກ່າວວ່າ: ຈົ່ງຟັງເຖີດ ວ່າພຣາຫມັນຄວນເຮັດຫຍັງໃນໂລກນີ້ ຕັ້ງແຕ່ເກີດມາ. ໂອ້ ລູກເອີຍ, ເມື່ອໄດ້ຮັບພິທີອຸປະນະຍະນະແລ້ວ ຄວນເປັນຜູ້ອຸທິດຕົນໃນການສຶກສາ ແລະສະດຸດສະດອງພຣະເວດ.

Verse 12

तपसा गुरुवृत्त्या च ब्रह्मचर्येण चान्वितः । देवतानां पितॄणां च ह्यतृष्णश्चानसूयकः ॥ १२ ॥

ພ້ອມດ້ວຍຕະປະ, ດ້ວຍການປະພຶດຕົນຕໍ່ຄູອາຈານຢ່າງຄວນຄ່າ, ແລະດ້ວຍພຣະຫມະຈັນຍະ (ວິໄນພົມມະຈັນ), ລາວຢູ່ໂດຍບໍ່ມີຄວາມຢາກຕໍ່ເທວະດາ ແລະບັນພະບຸລຸດ, ແລະບໍ່ອິດສາ ຫຼືຈັບຜິດຜູ້ອື່ນ.

Verse 13

वेदानधीत्य नियतो दक्षिणामपवर्त्य च । अभ्यनुज्ञामनुप्राप्य समावर्तेत वै द्विजः ॥ १३ ॥

ເມື່ອໄດ້ສຶກສາພຣະເວດຢ່າງມີວິໄນ ແລະໄດ້ຖວາຍດັກຊິນາ (ຄ່າຄູ) ຕາມຄວນແລ້ວ, ເມື່ອໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກຄູອາຈານ, ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ທະວິຈະ) ຄວນປະກອບພິທີສະມາວັດຕະນະ ແລະກັບເຂົ້າສູ່ຊີວິດຄອບຄົວ.

Verse 14

समावृत्तस्तु गार्हस्थ्ये सदारो नियतो वसेत् । अनसूयुर्यथान्यायमाहिताग्निरनादृते ॥ १४ ॥

ເມື່ອສຳເລັດຊີວິດນັກຮຽນແລ້ວ ຄວນຢູ່ໃນອາສຣົມຄອບຄົວ—ມີພັນລະຍາ ມີວິໄນ ບໍ່ອິດສາ—ຮັກສາໄຟບູຊາອັນສັກສິດຕາມພິທີ ແລະບໍ່ດູໝິ່ນຜູ້ໃດເລີຍ।

Verse 15

उत्पाद्य पुत्रपौत्रांश्च वन्याश्रमपदे वसेत् । तानेवाग्नीन्यथान्यायं पूजयन्नतिथिप्रियः ॥ १५ ॥

ເມື່ອໄດ້ກໍ່ເກີດລູກແລະຫຼານແລ້ວ ຄວນພັກອາໄສໃນອາສຣົມປ່າ (ວານະປຣັສຖະ)। ເປັນຜູ້ຮັກການຕ້ອນຮັບແຂກ ຄວນບູຊາໄຟສັກສິດເຫຼົ່ານັ້ນເອງຕາມພິທີຢ່າງຖືກຕ້ອງ।

Verse 16

सर्वानग्नीन्यथान्यायमात्मन्यारोप्य धर्मवित् । निर्द्वंद्वो वीतरागात्मा ब्रह्माश्रमपदे वसेत् ॥ १६ ॥

ຜູ້ຮູ້ທຳ ຄວນຕາມວິທີທີ່ກຳນົດ ນຳໄຟສັກສິດທັງປວງຂຶ້ນສູ່ຕົນເອງ ໃຫ້ຢູ່ໃນພາຍໃນ. ແລ້ວເປັນຜູ້ພົ້ນຈາກຄູ່ຕົກຕ່າງ ແລະຈິດໄຮ້ຄວາມຕິດພັນ ຄວນຢູ່ໃນພະພຣະຫມາ-ອາສຣົມ.

Verse 17

शुक उवाच । उत्पन्ने ज्ञानविज्ञाने प्रत्यक्षे हृदि शश्वते । न विना गुरुसंवासाज्ज्ञानस्याधिगमः स्मृतः ॥ १७ ॥

ຊຸກະ ກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ເມື່ອຄວາມຮູ້ ແລະປັນຍາຮູ້ແຈ້ງ ເກີດຂຶ້ນໂດຍກົງໃນດວງໃຈ ແລະດຳລົງຢູ່ເປັນນິດ ກໍຍັງຖືກຈື່ຈຳວ່າ ການບັນລຸຄວາມຮູ້ທີ່ແທ້ ບໍ່ມີໄດ້ ຫາກບໍ່ມີການຄົບຄືນກັບຄູບາ (ກຸຣຸ) ຢ່າງໃກ້ຊິດ।

Verse 18

किमवश्यं तु वस्तव्यमाश्रमेषु न वा नृप । एतद्भवंतं पृच्छामि तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १८ ॥

ໂອ ພຣະຣາຊາ, ສິ່ງໃດທີ່ຈຳເປັນຕ້ອງດຳລົງຊີວິດໃຫ້ຄົບ—ຢູ່ໃນອາສຣົມທັງຫຼາຍ ຫຼືນອກອາສຣົມ? ຂ້າພະເຈົ້າຖາມພຣະອົງເລື່ອງນີ້; ພຣະອົງຄວນກ່າວອະທິບາຍໃຫ້ແຈ້ງ.

Verse 19

जनक उवाच । न विना ज्ञानविज्ञाने मोक्षस्याधिगमो भवेत् । न विना गुरुसंबधाज्ज्ञानस्याधिगमस्तथा ॥ १९ ॥

ພຣະຈະນະກາກ່າວວ່າ: ຖ້າບໍ່ມີຄວາມຮູ້ ແລະ ການຮູ້ແຈ້ງທີ່ປະຈັກ ການບັນລຸໂມກະ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ) ບໍ່ເກີດ. ແລະຖ້າບໍ່ມີສາຍສຳພັນກັບຄູບາອາຈານ (ກຸຣຸ) ຄວາມຮູ້ແທ້ກໍບໍ່ອາດໄດ້ມາ.

Verse 20

आचार्यः प्लाविता तस्य ज्ञानं प्लव इहोच्यते । विज्ञाय कृतकृत्यस्तु तीर्णस्तत्रोभयं त्यजेत् ॥ २० ॥

ສຳລັບຜູ້ນັ້ນ ອາຈານ (ācārya) ແມ່ນຜູ້ພາໃຫ້ຂ້າມພົ້ນ; ແລະຄວາມຮູ້ໃນນີ້ເອີ້ນວ່າ «ເຮືອຂ້າມ». ເມື່ອຮູ້ແຈ້ງ ແລະເປັນຜູ້ສຳເລັດກິດທີ່ຄວນສຳເລັດແລ້ວ ຫຼັງຈາກຂ້າມພົ້ນ ຄວນປ່ອຍວາງທັງສອງ (ອາຈານແລະຄວາມຮູ້ໃນຖານະເຄື່ອງມື).

Verse 21

अनुच्छेदाय लोकानामनुच्छेदाय कर्मणाम् । कृत्वा शुभाशुभं कर्म मोक्षो नामेह लभ्यते ॥ २१ ॥

ເພື່ອໃຫ້ໂລກທັງຫຼາຍດຳລົງຕໍ່ໄປ ແລະເພື່ອໃຫ້ກຳ (ກັມມະ) ດຳເນີນຕໍ່ໄປ ຄົນຈຶ່ງເຮັດການກະທຳທັງດີແລະຊົ່ວ; ແລະດ້ວຍຢ່າງນີ້ ສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ «ໂມກະ» ກໍໄດ້ຮັບໃນນີ້ເອງ (ໃນຊີວິດນີ້).

Verse 22

भावितैः कारणैश्चार्यं बहुसंसारयोनिषु । आसादयति शुद्धात्मा मोक्षं हि प्रथमाश्रमे ॥ २२ ॥

ໂອ ທ່ານຜູ້ຄວນເຄົາລົບ, ໂດຍເຫດປັດໃຈທີ່ຝຶກຝົນດີ (ວິໄນທີ່ຖືກຕ້ອງ) ສະສົມມາໃນການເກີດຫຼາຍໆໃນວົງຈອນສັງສານ, ຈິດວິນຍານທີ່ບໍລິສຸດ ຍ່ອມບັນລຸໂມກະ ໄດ້ແມ່ນແທ້—ແມ່ນແຕ່ໃນອາສຣະມະທຳອິດຂອງຊີວິດ.

Verse 23

तमासाद्य तु मुक्तस्य दृष्टार्थस्य विपश्चितः । त्रिधाश्रमेषु कोन्वर्थो भवेत्परमभीप्सतः ॥ २३ ॥

ແຕ່ສຳລັບຜູ້ຮູ້ທັນ ຜູ້ໄດ້ເຖິງ «ນັ້ນ» ແລ້ວ—ເປັນຜູ້ຫຼຸດພົ້ນ ແລະຈຸດປະສົງສຳເລັດແລ້ວ—ສຳລັບຜູ້ປາຖະໜາພຣະສູງສຸດເຫນືອທຸກສິ່ງ, ໃນອາສຣະມະທັງສາມຈະຍັງມີປະໂຫຍດອັນໃດອີກ?

Verse 24

राजसांस्तामसांश्चैव नित्यं दोषान्विसर्जयेत । सात्त्विकं मार्गमास्थाय पश्येदात्मानमात्मना ॥ २४ ॥

ຄວນລະທິ້ງໂທດທີ່ເກີດຈາກຣາຈັສ ແລະ ຕາມັສ ຢ່າງສະເໝີ; ອາໄສເສັ້ນທາງສາດຕະວິກ ແລ້ວເຫັນອາດຕະມານໂດຍອາດຕະມານເອງ।

Verse 25

सर्वभूतेषु चात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि । संपश्यन्नैव लिप्येत जले वारिचरगो यथा ॥ २५ ॥

ເຫັນອາດຕະມານໃນສັດທັງປວງ ແລະ ເຫັນສັດທັງປວງຢູ່ໃນອາດຕະມານ; ຜູ້ນັ້ນບໍ່ຖືກເປື້ອນ ເຫມືອນນົກນ້ຳຢູ່ໃນນ້ຳແຕ່ບໍ່ຊຸ່ມນ້ຳ।

Verse 26

पक्षीवत्पवनाद्वर्ध्वममुत्रानुंत्यश्नुते । विहाय देहं निर्मुक्तो निर्द्वंद्वः शुभसंगतः ॥ २६ ॥

ເຫມືອນນົກທີ່ບິນຂຶ້ນຕາມລົມ ຜູ້ນັ້ນຍົກຂຶ້ນໄປ ແລະ ໄດ້ບັນລຸສະພາບສູງສຸດໃນພາຍຫຼັງ. ລະທິ້ງກາຍ ພົ້ນພັນທະທັງປວງ ພົ້ນຄູ່ຕົກຕໍ່ ແລະ ຮ່ວມກັບຄວາມມົງຄຸນ ຈຶ່ງສຳເລັດຜົນ।

Verse 27

अत्र गाथाः पुरा गीताः श्रृणु राज्ञा ययातिना । धार्यते या द्विजैस्तात मोक्षशास्त्रविशारदैः ॥ २७ ॥

ບັດນີ້ ລູກເອີຍ ຈົ່ງຟັງຄາຖາເກົ່າແກ່ທີ່ກະສັດຢະຍາຕິເຄີຍຂັບຮ້ອງໃນອະດີດ; ຄາຖາເຫຼົ່ານັ້ນຖືກຮັກສາ ແລະ ສວດທ່ອງໂດຍພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ຊຳນານໃນຄຳສອນແຫ່ງໂມກສະ।

Verse 28

ज्योतिश्चात्मनि नान्यत्र रत्नं तत्रैव चैव तत् । स्वयं च शक्यं तद्द्रष्टुं सुसमाहितर्चतसा ॥ २८ ॥

ແສງສະຫວ່າງຢູ່ໃນອາດຕະມານ ບໍ່ຢູ່ທີ່ອື່ນ; ເພັດອັນລ້ຳຄ່ານັ້ນກໍຢູ່ທີ່ນັ້ນເທົ່ານັ້ນ. ແລະຜູ້ບູຊາດ້ວຍໃຈທີ່ຮວບຮວມແນ່ນອນ ຍ່ອມເຫັນໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ।

Verse 29

न बिभेति परो यस्मान्न बिभेति पराच्च यः । यश्च नेच्छति न द्वेष्टि ब्रह्म संपद्यते स तु ॥ २९ ॥

ຜູ້ທີ່ຄົນອື່ນບໍ່ຢ້ານກົວຈາກເຂົາ ແລະເຂົາກໍບໍ່ຢ້ານກົວຄົນອື່ນ; ຜູ້ທີ່ບໍ່ປາຖະໜາ ແລະບໍ່ຊັງ—ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມບັນລຸ ພຣະພຣົມ (Brahman) ຢ່າງແທ້ຈິງ.

Verse 30

यदा भावं न कुरुते सर्वभूतेषु पापकम् । पूर्वैराचरितो धर्मश्चतुराश्रमसंज्ञकः ॥ ३० ॥

ເມື່ອຜູ້ໃດບໍ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດເຈດຕະນາບາບຕໍ່ສັດມີຊີວິດທັງປວງ ນັ້ນແມ່ນທຳມະທີ່ບັນພະບຸລຸດປະພຶດ—ເອີ້ນວ່າວິໄນແຫ່ງອາສຣົມສີ່ (catur-āśrama).

Verse 31

अनेन क्रमयोगेन बहुजातिसुकर्मणाम् । कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ ३१ ॥

ດ້ວຍຍະໂຍກະຕາມລຳດັບນີ້ (krama-yoga) ໂດຍກຸສົນກຳທີ່ສະສົມມາຫຼາຍຊາດ—ດ້ວຍການກະທຳ ດ້ວຍໃຈ ແລະດ້ວຍວາຈາ—ເມື່ອນັ້ນຍ່ອມບັນລຸ ພຣະພຣົມ (Brahman).

Verse 32

संयोज्य तपसात्मानमीर्ष्यामुत्सृज्य मोहिनीम् । त्यक्त्वा कामं च लोभं च ततो ब्रह्मत्वमश्नुते ॥ ३२ ॥

ຝຶກຝົນຕົນເອງດ້ວຍຕະປະ (tapas) ປ່ອຍວາງຄວາມອິດສາທີ່ຫຼອກລວງໃຈ; ລະທິ້ງກາມະ ແລະໂລພະ—ແລ້ວຈຶ່ງບັນລຸສະພາວະແຫ່ງ ພຣະພຣົມ (Brahman).

Verse 33

यदा श्राव्ये च दृश्ये च सर्वभूतेषु चाव्ययम् । समो भवति निर्द्वुद्वो ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ ३३ ॥

ເມື່ອຜູ້ໃດມີໃຈເສມພາກ—ພົ້ນຈາກຄວາມຄູ່ຕົວຕ່າງໆ—ຕໍ່ສິ່ງທີ່ໄດ້ຍິນ ແລະສິ່ງທີ່ໄດ້ເຫັນ ພ້ອມທັງຕໍ່ອະວະຍະ (ອັນບໍ່ເສື່ອມ) ທີ່ສະຖິດໃນສັດທັງປວງ—ເມື່ອນັ້ນຍ່ອມບັນລຸ ພຣະພຣົມ (Brahman).

Verse 34

यदा स्तुति च र्निदां च समत्वेन च पश्यति । कांचनं चाऽयसं चैव सुखदुःखे तथैव च ॥ ३४ ॥

ເມື່ອຜູ້ໃດເບິ່ງຄໍາສັນລະເສີນແລະຄໍາຕໍານິດ້ວຍຈິດເທົ່າກັນ ແລະເຫັນຄໍາວ່າຄໍາທອງກັບເຫຼັກ ພ້ອມທັງສຸກກັບທຸກ ເປັນດຽວກັນ ຜູ້ນັ້ນຢູ່ໃນສະມະຕາອັນແທ້ຈິງ।

Verse 35

शीतमुष्णं तथैवार्थमनंर्थं प्रियमप्रियम् । जीवितं मरणं चैव ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ ३५ ॥

ໃນເວລານັ້ນ ຄວາມໜາວແລະຄວາມຮ້ອນ, ກໍາໄລແລະຂາດທຶນ, ທີ່ຖືກໃຈແລະບໍ່ຖືກໃຈ, ແມ່ນແຕ່ຊີວິດແລະຄວາມຕາຍ—ທັງໝົດຖືກຮູ້ວ່າເປັນ ພຣະພຣະຫມັນ (Brahman)។

Verse 36

प्रसार्येह यथांगानि कूर्मः संहरते पुनः । तर्थेद्रियाणि मनसा संयंतव्यानि भिक्षुणा ॥ ३६ ॥

ເຫມືອນເຕົ່າທີ່ຍືດອະວະອອກແລ້ວກໍຫົວກັບເຂົ້າອີກ ຢ່າງນັ້ນແຫຼະ ພິກຂຸຄວນຂົມຂື່ນອິນທຣີຍະທັງຫຼາຍດ້ວຍໃຈ।

Verse 37

तमः परिगतं वेश्य यथा दीपेन दृश्यते । तथा बुद्धिप्रदीपेन शक्य आत्मा निरीक्षितुम् ॥ ३७ ॥

ເຫມືອນສິ່ງຂອງທີ່ຖືກຄວາມມືດຫໍ້ຫຸ້ມ ຈຶ່ງເຫັນໄດ້ດ້ວຍດວງໄຟ ຢ່າງນັ້ນແຫຼະ ອາດຕະມາ (ຕົນແທ້) ກໍສາມາດຖືກພິຈາລະນາໄດ້ດ້ວຍດວງໄຟແຫ່ງປັນຍາອັນບໍລິສຸດ।

Verse 38

एतत्सर्वं प्रपश्यामि त्वयि बुद्धिमतांवर । यञ्चान्यदपि वेत्तव्यं तत्त्वतो वेत्ति तद्भवान् ॥ ३८ ॥

ໂອ ຜູ້ປັນຍາດີທີ່ສຸດ ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນທຸກສິ່ງນີ້ຢູ່ໃນທ່ານ; ແລະສິ່ງໃດອື່ນອີກທີ່ຄວນຮູ້ ທ່ານກໍຮູ້ມັນຕາມຄວາມເປັນຈິງແທ້ໆ ເຊັ່ນກັນ।

Verse 39

ब्रह्मर्षे विदितश्वासि विषयांतमुपागतः । गुरोश्चैव प्रसादेन तव चैवोपशिक्षया ॥ ३९ ॥

ໂອ ພຣະຣິສີພຣະພຣົມ (Brahmarṣi) ເຈົ້າເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າສຳເລັດແລ້ວ; ເຈົ້າໄດ້ຮອດຂອບເຂດສຸດທ້າຍຂອງອາຣົມ—ໂດຍພຣະກຸສົນຂອງຄູບາ (guru) ແລະໂດຍການຝຶກວິໄນຂອງເຈົ້າເອງ।

Verse 40

तस्य चैव प्रसादेन प्रादुर्भूतं महामुनेः । ज्ञानं दिव्यं समादीप्तं तेनासि विदितो विदितो मम ॥ ४० ॥

ໂດຍພຣະກຸສົນຂອງທ່ານນັ້ນແຕ່ຜູ້ດຽວ, ໂອ ມະຫາມຸນີ, ປັນຍາທິບອັນສະຫວ່າງໄສໄດ້ປາກົດຂຶ້ນ. ໂດຍສິ່ງນັ້ນ ເຈົ້າຈຶ່ງເປັນຜູ້ທີ່ຂ້ອຍຮູ້ຈັກຢ່າງແຈ້ງ—ຮູ້ຈັກຢ່າງແຈ້ງແທ້ໆ।

Verse 41

अर्धिकं तव विज्ञानमधि कावगतिस्तव । अधिकं च तवैश्वर्यं तञ्च त्वं नावबुध्यसे ॥ ४१ ॥

ວິຊາຄວາມຮູ້ຂອງເຈົ້າຍັງເປັນແຕ່ບາງສ່ວນ; ຄວາມເຂົ້າໃຈໃນກະວີກໍຈຳກັດ. ອຳນາດອັນເປັນເຈົ້າ (aiśvarya) ຂອງເຈົ້າຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່ານັ້ນ—ແຕ່ແມ່ນແຕ່ສິ່ງນັ້ນ ເຈົ້າກໍບໍ່ເຂົ້າໃຈຢ່າງແທ້ຈິງ।

Verse 42

बाल्याद्वा संशयाद्वापि भयाद्वापि विमेषजात् । उत्पन्ने चापि विज्ञा ने नाधिगच्छंति तांगतिम् ॥ ४२ ॥

ຈະເປັນເພາະຄວາມອ່ອນວັຍ, ຫຼືເພາະຄວາມສົງໄສ, ຫຼືເພາະຄວາມຢ້ານກົວ, ຫຼືເພາະການເຜີຍໃຈພຽງຊົ່ວພິບຕາ—ແມ່ນແຕ່ເມື່ອປັນຍາເກີດຂຶ້ນ ພວກເຂົາກໍຍັງບໍ່ບັນລຸສະພາບສູງສຸດນັ້ນ।

Verse 43

व्यवसायेन शुद्धेन मद्विधैश्छिन्नसंशयाः । विमुच्य हृदयग्रंथीनार्तिमासादयंति ताम् ॥ ४३ ॥

ດ້ວຍຄວາມພາກພຽນອັນບໍລິສຸດແລະໝັ້ນຄົງ, ຄົນເຊັ່ນຂ້ອຍ—ຜູ້ທີ່ຕັດຂາດຄວາມສົງໄສແລ້ວ—ຈະຄາຍປົດປົກມັດໃນຫົວໃຈ ແລະບັນລຸສະພາບນັ້ນ ທີ່ຄວາມທຸກທໍລະມານສິ້ນສຸດ।

Verse 44

मवांश्चोत्पन्नविज्ञानः स्थिरबगुद्धिरलोलुपः । व्यवसायादृते ब्रह्यन्नासादयति तत्पदम् ॥ ४४ ॥

ໂອ ພຣະພຣາຫມັນ! ແມ່ນແຕ່ຜູ້ມີປັນຍາແຍກແຍະ ຈິດປັນຍາໝັ້ນຄົງ ແລະບໍ່ໂລບ ຖ້າບໍ່ມີຄວາມພາກພຽນອັນແນ່ວແນ່ (vyavasāya) ກໍບໍ່ອາດບັນລຸສະຖານະສູງສຸດນັ້ນໄດ້।

Verse 45

नास्ति ते सुखदुःखेषु विशेषो नास्ति वस्तुषु । नौत्सुक्यं नृत्यगीतेषु न राग उपजायते ॥ ४५ ॥

ສໍາລັບເຈົ້າ ບໍ່ມີຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງສຸກແລະທຸກ ແລະບໍ່ມີການໃຫ້ຄ່າພິເສດແກ່ສິ່ງຂອງ. ເຈົ້າບໍ່ຮູ້ສຶກຕື່ນເຕັ້ນຕໍ່ການຟ້ອນລໍາແລະການຮ້ອງເພງ ແລະຄວາມຕິດພັນກໍບໍ່ເກີດຂຶ້ນໃນໃຈເຈົ້າ।

Verse 46

न बंधुषु निबंधस्ते न भयेष्वस्ति ते भयम् । पश्यामित्वां महाभाग तुल्यनिंदात्मसंस्तुतिम् ॥ ४६ ॥

ເຈົ້າບໍ່ມີການຜູກມັດແມ່ນແຕ່ກັບຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະໃນສະພາບທີ່ນ່າຢ້ານ ເຈົ້າກໍບໍ່ມີຄວາມຢ້ານ. ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາຍິ່ງ! ຂ້ອຍເຫັນເຈົ້າເປັນຜູ້ທີ່ເຫັນການຕໍານິ ແລະການສັນລະເສີນຕົນເອງເທົ່າກັນ।

Verse 47

अहं च त्वानुपश्यामि ये चान्येऽपि मनीषिणः । आस्थितं परमं मार्गे अक्षयं चाप्यनामयम् ॥ ४७ ॥

ຂ້ອຍກໍເຫັນເຈົ້າ ແລະບັນດານັກປັນຍາອື່ນໆກໍເຫັນເຊັ່ນກັນ ວ່າເຈົ້າໝັ້ນຄົງຢູ່ໃນມັກທາອັນສູງສຸດ—ເປັນທາງທີ່ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ ແລະປອດຈາກຄວາມເຈັບໄຂ້.

Verse 48

यत्फलं ब्राह्मणस्येह मोक्षार्थश्चापदात्मकः । तस्मिन्वै वर्तसे विप्रकिमन्यत्परिपृच्छसि ॥ ४८ ॥

ຜົນນັ້ນແຫຼະທີ່ພຣາຫມັນປາດຖະໜາໃນໂລກນີ້—ເພື່ອມຸ່ງສູ່ໂມກສະ ແລະຕັ້ງຢູ່ໃນວິໄນແຫ່ງການປະພຶດທາງຈິດ—ເຈົ້າກໍກໍາລັງດໍາເນີນຢູ່ໃນນັ້ນແລ້ວ, ໂອ ວິປຣະຜູ້ຮູ້. ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າຍັງຈະຖາມຫຍັງອີກ?

Verse 49

सनंदन उवाच । एतच्छ्रुत्वा तु वचनं कतात्मा कृतनिश्चयः । आत्मनात्मानमास्थाय दृष्ट्वा चात्मानमात्मना ॥ ४९ ॥

ສະນັນດະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍານີ້ ລາວກໍ່ມີສະຕິສົມບູນ ແລະ ຕັ້ງໃຈໝັ້ນຄົງ; ຕັ້ງຢູ່ໃນອາດຕະ ລາວເຫັນອາດຕະ ໂດຍອາດຕະເອງ.

Verse 50

कृतकार्यः सुखी शांतस्तूष्णीं प्रायादुदङ्मुखः । शैशिरं गिरिमासाद्य पाराशर्यं ददर्श च ॥ ५० ॥

ເມື່ອສໍາເລັດພາລະກິດແລ້ວ ລາວກໍ່ມີຄວາມສຸກ ແລະ ສະງົບ; ຢູ່ໃນຄວາມງຽບ ລາວເດີນທາງໄປໂດຍຫັນໜ້າໄປທາງເໜືອ. ເມື່ອເຖິງພູໄຊຊິຣະ ລາວໄດ້ເຫັນ ປາຣາຊາຣະຍະ (ວະຍາສະ).

Verse 51

शिष्यानध्यापयंतं च पैलादीन्वेदसंहिताः । आरर्णेयो विशुद्धात्मा दिवाकरसमप्रभः ॥ ५१ ॥

ແລະ ທ່ານກໍ່ກໍາລັງສອນສາວົກຂອງທ່ານ—ໄປລະ ແລະ ຄົນອື່ນໆ—ໃຫ້ຮຽນຮູ້ ສັງຫິຕາ ແຫ່ງເວດ. ອາຣາຣເນຍະນັ້ນ ມີຈິດບໍລິສຸດ ແລະ ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງດວງອາທິດ.

Verse 52

पितुर्जग्राह पादौ चज सादरं हृष्टमानसः । ततो निवेदयामास पितुः सर्वमुदारधीः ॥ ५२ ॥

ດ້ວຍໃຈຍິນດີ ລາວໄດ້ຈັບພຣະບາດຂອງບິດາດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ; ແລ້ວຜູ້ມີໃຈກວ້າງຂວາງນັ້ນ ໄດ້ກ່າວຖວາຍເລື່ອງທັງປວງແກ່ບິດາຢ່າງຄົບຖ້ວນ.

Verse 53

शुको जनकराजेन संवादं मोक्षसाधनम् । तच्छ्रत्वा वेदकर्तासौ प्रहृष्टेनांतरात्मना ॥ ५३ ॥

ຊຸກະ ໄດ້ເລົ່າແກ່ພຣະຣາຊາຈະນະກະ ກ່ຽວກັບບົດສົນທະນາອັນເປັນເຄື່ອງມືເພື່ອບັນລຸໂມກສະ; ເມື່ອໄດ້ຟັງແລ້ວ ຜູ້ຮຽບຮຽງເວດນັ້ນ ກໍ່ປິຕິຍິນດີໃນໃຈຢ່າງລຶກຊຶ້ງ.

Verse 54

समालिंग्य सुतं व्यासः स्वपार्श्वस्थं चकार च ॥ ५४ ॥

ກອດລູກຊາຍຂອງຕົນແລ້ວ ວະຍາສະໄດ້ໃຫ້ລູກນັ້ນນັ່ງຢູ່ໃກ້ຂ້າງກາຍຂອງຕົນ।

Verse 55

ततः पैलादयो विप्रा वेदान् व्यासादधीत्य च । शैलश्रृंगाद्भुवं प्राप्ता याजनाध्यापने रताः ॥ ५५ ॥

ຕໍ່ມາ ພຣາຫມັນ຤ິສີເລີ່ມຈາກ ໄປລະ ໄດ້ຮຽນວິເທດຈາກ ວະຍາສະ ແລ້ວລົງຈາກຍອດພູມາຮອດໂລກ ມຸ່ງໝັ້ນໃນການປະກອບຍັດຍະໃຫ້ຜູ້ອື່ນ ແລະສອນວິເທດ।