Śuka’s Origin, Mastery of Śāstra, and Testing at Janaka’s Court

Verse 1

नारद उवाच । अनूचानप्रसंगेन वेदांगान्यखिलानि च । श्रुतानि त्वन्मुखांभोजात्समासव्यासयोगतः ॥ १ ॥

ນາຣະດາ ກ່າວວ່າ: ໃນການສຶກສາຢ່າງມີວິໄນ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຟັງຈາກພຣະໂອດດຸຈດອກບົວຂອງທ່ານ ວ່າດ້ວຍເວດາງຄະທັງປວງ ທັງແບບສັ້ນ ແລະ ແບບລະອຽດ।

Verse 2

शुकोत्पत्तिं समाचक्ष्व विस्तरेण महामते । सनंदन उवाच । मेरुश्रृङ्गे किल पुरा कर्णिकारवनायते ॥ २ ॥

“ໂອ ມະຫາມຸນີ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ, ຂໍຈົ່ງເລົ່າໃຫ້ລະອຽດເຖິງກຳເນີດຂອງ ສຸກະ.” ສະນັນດະນະ ກ່າວວ່າ: “ໃນອະດີດ ທີ່ຍອດພູເມຣຸ ມີປ່າຕົ້ນກັນນິກາຣາ ອັນງາມສະຫງ່າ.”

Verse 3

विजहार महोदेवो भौमैभूतगणैवृतः । शैलराजसुता चैव देवी तत्राभवत्पुरा ॥ ३ ॥

ທີ່ນັ້ນ ມະຫາເທວະ ໄດ້ສະໜຸກສະໜານ ມີຫມູ່ສັດມີຊີວິດແຫ່ງແຜ່ນດິນລ້ອມຮອບ; ແລະໃນການກ່ອນ ພຣະເທວີ ຜູ້ເປັນທິດາແຫ່ງຈອມພູ ກໍຢູ່ທີ່ນັ້ນເຊັ່ນກັນ।

Verse 4

तत्र दिव्यं तपस्तेपे कृष्णद्वैपायनः प्रभुः । योगेनात्मानमाविश्य योगधर्मपरायणः ॥ ४ ॥

ທີ່ນັ້ນ ພຣະອາຈານ ກຣິສນະ-ດວຍປາຍະນະ (ວະຍາສະ) ໄດ້ປະຕິບັດຕະປະອັນທິບພະ; ໂດຍຍົກຈິດເຂົ້າສູ່ອາດຕະຂອງຕົນດ້ວຍໂຍຄະ ແລະດຳລົງຢູ່ໃນທຳມະແຫ່ງໂຍຄະຢ່າງໝົດຈິດໝົດໃຈ।

Verse 5

धारयन्स तपस्तेपे पुत्रार्थं सुनिसंत्तमः । अग्नेर्भूमेस्तथा वायोरंतरिक्षस्य चाभितः ॥ ५ ॥

ທ່ານຜູ້ປະເສີດນັ້ນ ອົດທົນຖືວຣະຕະ ແລະປະຕິບັດຕະປະເພື່ອໄດ້ບຸດ; ທ່ານໄດ້ບູຊາປະນີປະນອມ ອັກນິ (ໄຟ), ພູມິ (ແຜ່ນດິນ), ວາຍຸ (ລົມ) ແລະ ອັນຕະຣິກສະ (ອາກາດກາງ) ຮອບດ້ານທັງປວງ।

Verse 6

वीर्येण संमतः पुत्रो मम भूयादिति स्म ह । संकल्पेनाथ सोऽनेन दुष्प्रापमकगृतात्मभिः ॥ ६ ॥

«ຂໍໃຫ້ຂ້ອຍມີບຸດຜູ້ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບດ້ວຍວິລະກຳ»—ເຂົາໄດ້ກ່າວໄວ້. ແລະດ້ວຍສັງກັລປະນັ້ນ ເຂົາຈຶ່ງບັນລຸສິ່ງທີ່ຍາກຈະໄດ້ສໍາລັບຜູ້ບໍ່ຝຶກຕົນ.

Verse 7

वरयामास देवेशमास्थितस्तप उत्तमम् । अतिष्टन्मारुताहारः शतं किल समाः प्रभुः ॥ ७ ॥

ເຂົາໄດ້ຖືປະຕິບັດຕະປະ (tapas) ອັນສູງສຸດ ແລ້ວຈຶ່ງສະແຫວງຫາພຣະເຈົ້າແຫ່ງເທວະ. ດ້ວຍການດໍາລົງຊີວິດກິນແຕ່ລົມ ຜູ້ມີ຤ິດນັ້ນຖືກເລົ່າວ່າຢືນຢູ່ຄົບຮ້ອຍປີ.

Verse 8

आराधयन्महादेवं बहुरूपमुमापतिम् । तत्र ब्रह्मर्षयश्चैव सर्वे देवर्षयस्तथा ॥ ८ ॥

ເຂົາທັງຫຼາຍໄດ້ອາຣາທະນາມະຫາເທວະ—ພຣະສະຫວາມີຂອງອຸມາ—ຜູ້ປາກົດໄດ້ຫຼາຍຮູບ. ແລະທີ່ນັ້ນ ບຣະຫມະຣິສີທັງປວງ ແລະ ເທວະຣິສີທັງປວງ ກໍຢູ່ພ້ອມກັນ.

Verse 9

लोकपालाश्च साध्याश्च वसुभिश्चाष्टभिः सह । आदित्याश्चैव रुद्राश्च दिवाकरनिशाकरौ ॥ ९ ॥

ມີທັງຜູ້ພິທັກໂລກ (ໂລກະປາລະ) ແລະ ສາດຍະ ພ້ອມກັບວະສຸທັງແປດ. ອີກທັງອາທິດຍະ ແລະ ຣຸດຣະ ພ້ອມດ້ວຍພຣະອາທິດ ແລະ ພຣະຈັນ.

Verse 10

विश्वा वसुश्च गंधर्वः सिद्धाश्चाप्सरासांगणाः । तत्र रुद्रो महादेवः कर्णिकारमयीं शुभाम् ॥ १० ॥

ມີວິສະວາ, ວະສຸ, ຄັນທະວະ, ສິດທະ ແລະ ຝູງອັບສະຣາຫຼາຍຫຼາຍ. ທີ່ນັ້ນ ຣຸດຣະ—ມະຫາເທວະ—ປາກົດດ້ວຍສະຫງ່າງາມອັນເປັນມົງຄຸນ ດຸດດັ່ງຮູບທີ່ຮ້ອຍດ້ວຍດອກກັນນິກາຣາ.

Verse 11

धारयानः स्रजं भाति शारदीव निशाकरः । तस्निन् दिव्ये वने रम्ये देवदेवर्षिसंकुले ॥ ११ ॥

ສວມພວງດອກໄມ້ ທ່ານສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງດວງຈັນໃນລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ. ໃນປ່າທິບພະອັນງາມນັ້ນ ມີເທວະ ແລະ ລິສີທິບພະຊຸມນຸມຫນາແນ່ນ ທ່ານປາກົດຮຸ່ງເຮືອງຍິ່ງ.

Verse 12

आस्थितः परमं योगं व्यासः पुत्रार्थमुद्यतः । न चास्य हीयते वर्णो न ग्लानिरुपजायते ॥ १२ ॥

ພຣະວຽສະ ມຸ່ງໝາຍເພື່ອໄດ້ບຸດ ໄດ້ຕັ້ງໃຈປະຕິບັດໂຍຄະອັນສູງສຸດ. ສີສັນແຫ່ງກາຍຂອງທ່ານບໍ່ຫຼຸດລົງ ແລະ ຄວາມເມື່ອຍລ້າກໍບໍ່ເກີດຂຶ້ນ.

Verse 13

त्रयाणामपिलोकानां तदद्भुतमिवाभवत् । जटाश्च तेजसा तस्य वैश्वानरशिखोपमाः ॥ १३ ॥

ສໍາລັບໂລກທັງສາມ ມັນເຫັນເປັນອັດສະຈັນ. ແລະ ຜົມມັດເປັນຈະຕາຂອງທ່ານ ດ້ວຍອໍານາດແຫ່ງຮັດສະມີ ດູດັ່ງແປວໄຟອັນລຸກໂຊນຂອງໄຟສາກົນ ໄວສວານະຣະ.

Verse 14

प्रज्वलंत्यः स्म दृश्यंते युक्तस्यामिततेजसः । एवं विधेन तपसा तस्य भक्त्या च नारद ॥ १४ ॥

ຮັດສະມີອັນລຸກໂຊນ ປາກົດໃຫ້ເຫັນຢູ່ຮອບໆ ຜູ້ຝຶກວິໄນຜູ້ມີຕະເຈະອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ນາຣະດະ, ໂດຍຕະປະສະແບບນີ້ ແລະ ໂດຍພັກຕິຕໍ່ພຣະອົງ ຄວາມສະຫວ່າງທິບພະນີ້ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ.

Verse 15

महेश्वरः प्रसन्नात्मा चकार मनसा मतिम् । उवाच चैनं भगवांस्त्र्यंबकः प्रहसन्निव ॥ १५ ॥

ພຣະມະເຫສະວະຣະ ມີໃຈປິຕິສະຫງົບ ໄດ້ຕັ້ງປະສົງໃນໃຈ. ແລະ ພຣະຕຣຽມບະກະ ຜູ້ເປັນພຣະຜູ້ມີພາກ ໄດ້ກ່າວກັບລາວ ດັ່ງກັບຍິ້ມຢູ່.

Verse 16

यथा ह्यग्नियथा वायुर्यथा भूमिर्यथा जलम् । यथा खे च तथा शुद्धो भविष्यति सुतस्तंव ॥ १६ ॥

ດັ່ງໄຟອັນບໍລິສຸດ, ດັ່ງລົມ, ດັ່ງດິນ, ດັ່ງນ້ຳ, ແລະດັ່ງຟ້າ—ສຸດທ້າຍນັ້ນ ບຸດຂອງເຈົ້າຈະບໍລິສຸດເຊັ່ນດຽວກັນ.

Verse 17

तद्भावभागी तद्बुद्धिस्तदात्मा तदुपाश्रयः । तेजसा तस्य लोकांस्त्रीन्यशः प्राप्स्यति केवलम् ॥ १७ ॥

ເປັນຜູ້ຮ່ວມໃນພາວະຂອງພຣະອົງ, ມີປັນຍາແລະໃຈຈົ່ງຈໍ່ຢູ່ພຣະອົງ, ຖືຕົນເປັນອັນດຽວກັບພຣະອົງ, ແລະພຶ່ງພາພຣະອົງພຽງຜູ້ດຽວ—ດ້ວຍລັດສະມີແຫ່ງພຣະອົງ ຈະໄດ້ຮັບສາມໂລກ ແລະກຽດສັກອັນບໍ່ແບ່ງແຍກ.

Verse 18

एवं लब्ध्वा वरं देवो व्यासः सत्यवतीसुतः । अरणिं त्वथ संगृह्य ममंथाग्निचिकीर्षया ॥ १८ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ຮັບພອນແລ້ວ ພຣະວະຍາສະຜູ້ເປັນທິບ, ບຸດຂອງສັດຍະວະຕີ, ໄດ້ເກັບອະຣະນິ (ໄມ້ກໍ່ໄຟ) ແລ້ວຂັດຖູມັນ ເພື່ອຈຸດໄຟພິທີອັນສັກສິດ.

Verse 19

अथ रूपं परं विप्र बिभ्रतीं स्वेन तेजसा । घृताचीं नामाप्सरसं ददर्श भगवान्नृषिः ॥ १९ ॥

ແລ້ວແຕ່ນັ້ນ ໂອ ພຣາຫມັນ, ພຣະລິສີຜູ້ມີພຣະພອນ ໄດ້ເຫັນນາງອັບສະຣານາມ ຄຣຶຕາຈີ, ຜູ້ຖືຄວາມງາມອັນສູງສຸດ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍລັດສະມີຂອງນາງເອງ.

Verse 20

स तामप्सरसं दृष्ट्वा सहसा काममोहितः । अभवद्भगवान्व्यासो वने तस्मिन्मुनीश्वर ॥ २० ॥

ເມື່ອເຫັນນາງອັບສະຣານັ້ນ ພຣະວະຍາສະຜູ້ນ່າເຄົາລົບ ໃນປ່ານັ້ນ ກໍຖືກຄວາມປາຖະໜາກາມຄອບງຳຢ່າງກະທັນຫັນ ແລະຫຼົງໄຫຼ, ໂອ ຈອມແຫ່ງມຸນີ.

Verse 21

सा तु कृत्वा तदा व्यासं कामसंविग्नमानसम् । शुकीभूया महारम्या घृताची समुपागमत् ॥ २१ ॥

ໃນເວລານັ້ນ ນາງໄດ້ເຮັດໃຫ້ໃຈຂອງວະຍາສະສັ່ນໄຫວດ້ວຍກາມະ ແລ້ວກາຍເປັນນົກແກ້ວເພດຍິງອັນງາມ; ອັບສະຣາ ຄຣິຕາຈີ ຜູ້ມີເສນ່ຫາຫຼາຍ ໄດ້ເຂົ້າມາໃກ້ທ່ານ।

Verse 22

स तामप्सरसं दृष्ट्वा रूपेणान्येनसंवृताम् । स्मरराजेनानुगतः सर्वगात्रातिगेन ह ॥ २२ ॥

ເມື່ອທ່ານເຫັນອັບສະຣານັ້ນ ຜູ້ປິດບັງຢູ່ໃນຮູບອື່ນ, ພຣະກາມະ—ຈອມກະສັດແຫ່ງຄວາມປາຖະໜາ—ກໍໄດ້ຕາມຕິດທ່ານ, ແຜ່ຊຶມໄປທົ່ວອະວະຍະວະຢ່າງວ່ອງໄວ।

Verse 23

स तु महता निगृह्णन् हृच्छयं मुनिः । न शशाक नियंतुं तं व्यासः प्रविसृतं मनः ॥ २३ ॥

ແຕ່ມຸນີນັ້ນ ແມ່ນແມ່ນວ່າຈະກົດຂ່ມຄວາມກະເພື່ອນໃນຫົວໃຈຢ່າງແຮງກໍຕາມ ກໍບໍ່ອາດຄວບຄຸມໄດ້; ວະຍາສະບໍ່ສາມາດຮັ້ງຈິດທີ່ພຸ່ງອອກໄປ ແລະເລື່ອນໄຫວສູ່ພາຍນອກນັ້ນໄດ້।

Verse 24

भावित्वाञ्चैव भाव्यस्य घृताच्या वपुषा । हृतम् यत्नान्नियच्छतश्चापि मुने एतञ्चिकीर्षया ॥ २४ ॥

ໂອ ທ່ານມຸນີ, ແມ່ນແມ່ນວ່າຈະພະຍາຍາມຢ່າງຫນັກເພື່ອຮັ້ງຈິດ ດ້ວຍເຈດຈຳນົງໃນການປະພຶດສາທະນານີ້, ແຕ່ຈິດທີ່ສ້າງພາບອະນາຄົດຂຶ້ນກ່ອນ ກໍຖືກພາໄປໂດຍຮູບອັນຢົກຍ້ອງຂອງຄວາມຫວານດັ່ງຄຣິຕາ—ເສນ່ຫາແຫ່ງປະສາດສຳຜັດ—ຂອງ຃ຣິຕາຈີ।

Verse 25

अरण्यामेव सहसा तस्य शुक्रमवापतत् । शुक्रे निर्मथ्यमानेऽस्यां शुको जज्ञे महातपाः ॥ २५ ॥

ທັນໃດນັ້ນ ໃນປ່ານັ້ນເອງ ນ້ຳເຊື້ອຂອງທ່ານກໍຕົກລົງ. ເມື່ອນ້ຳເຊື້ອນັ້ນຖືກກວນຄືການຄົນຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ນັກບຳເນັດຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ຊູກະ (Śuka) ກໍເກີດຂຶ້ນ।

Verse 26

परमर्षिर्महायोगी अरणीगर्भसंभवः । यथैव हि समिद्धोऽग्निर्भाति हव्यमुपात्तवान् ॥ २६ ॥

ພຣະລິສີຜູ້ສູງສຸດ ມະຫາໂຍຄີ ເກີດຈາກຄັນຂອງອະຣະນີ (ໄມ້ຂັດໄຟ) ສ່ອງສະຫວ່າງ ເຫມືອນໄຟທີ່ຈຸດດີ ເມື່ອໄດ້ຮັບຮາວຍະ (ເຄື່ອງບູຊາ) ແລ້ວກໍລຸກໂຊນຂຶ້ນ।

Verse 27

तथा रूपः शुको जज्ञे प्रज्वलन्निव तेजसा । बिभ्रञ्चित्रं च विप्रेंद्र रूपवर्णमनुत्तमम् ॥ २७ ॥

ໃນຮູບນັ້ນເອງ ສຸກະ (Śuka) ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ດັ່ງກຳລັງລຸກໂຊນດ້ວຍເຕຊະ; ແລະໂອ ຜູ້ເປັນເລີດໃນພຣາຫມັນ ລາວຖືກຮອບດ້ວຍຄວາມງາມແລະສີສັນອັນອັດສະຈັນ ບໍ່ມີຜູ້ໃດເທົ່າທຽມ।

Verse 28

तं गंगां सरितां श्रेष्ठां मेरुपृष्ठे स्वरूपिणीम् । अभ्येत्य स्नापयामास वारिणा स्वेन नारद ॥ २८ ॥

ນາຣະດະ (Nārada) ເຂົ້າໄປໃກ້ ພຣະຄົງຄາ (Gaṅgā) ແມ່ນ້ຳທີ່ເລີດສຸດໃນບັນດາແມ່ນ້ຳ ຜູ້ປາກົດໃນຮູບຂອງນາງເອງເທິງຫຼັງພູເມຣຸ (Meru) ແລ້ວອາບນາງດ້ວຍນ້ຳຂອງຕົນເອງ।

Verse 29

कृष्णाजिनं चांतरिक्षाच्छुकार्थे भुव्यवापतत् । जगीयंत च गंधर्वा ननृतुञ्चाप्सरोगणाः ॥ २९ ॥

ແລະ ກຣິສນາຈິນະ (kṛṣṇājina) ໜັງກວາງດຳ ຕົກຈາກຟ້າລົງສູ່ພື້ນດິນ ເພື່ອສຸກະ. ພວກຄັນທະຣະວະ (Gandharva) ເລີ່ມຂັບຮ້ອງ ແລະຝູງອັບສະຣາ (Apsaras) ກໍຟ້ອນລຳ।

Verse 30

देवदुन्दुभयश्चैव प्रावाद्यंत महास्वनाः । विश्वावसुश्च गंधर्वस्तथा तुंबुरुनारदौ ॥ ३० ॥

ແລະ ດຸນດຸບີຂອງເທວະ ກໍດັງກັງວານດ້ວຍສຽງໃຫຍ່. ຄັນທະຣະວະ ວິສະວາວະສຸ (Viśvāvasu) ແລະ ຕຸມບຸຣຸ (Tumburu) ພ້ອມທັງ ນາຣະດະ ກໍເລີ່ມບັນເລງດົນຕີສະຫວັນ ແລະສັນລະເສີນ.

Verse 31

हाहाहूहूश्च गंधर्वौ तुष्टुवुः शुकसंभवम् । तत्र शक्रपुरोगाश्च लोकपालाः समागताः ॥ ३१ ॥

ກັນທະວະສອງອົງ ຮາຮາ ແລະ ຮູຮູ ໄດ້ສັນລະເສີນ ພຣະສຸກະ ບຸດຂອງ ວະຍາສະ; ແລະທີ່ນັ້ນດ້ວຍ ຜູ້ພິທັກໂລກ ນຳໂດຍ ສັກຣະ (ອິນທຣະ) ກໍມາຊຸມນຸມກັນ।

Verse 32

देवा देवर्षथयश्चटैव तथा ब्रह्मर्षयोऽपि च । दिव्यानि सर्वपुष्पाणि प्रववर्ष च मारुतः ॥ ३२ ॥

ເທວະທັງຫຼາຍ, ເທວະຣິສີ, ແລະ ພຣະພຣະຫມະຣິສີ ກໍມາດ້ວຍ; ແລ້ວ ພຣະມາຣຸດ (ເທວະແຫ່ງລົມ) ໄດ້ໂປຍພອຍດອກໄມ້ສະຫວັນທຸກຊະນິດລົງມາ.

Verse 33

जंगमं स्थावरं चैव प्रहृष्टमभवज्जगत् । तं महात्मा स्वयं प्रीत्या देव्या सह महाद्युतिः ॥ ३३ ॥

ໂລກທັງປວງ ທັງສິ່ງທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ສິ່ງທີ່ຢູ່ນິ່ງ ລ້ວນປິຕິຍິນດີ. ມະຫາຕະມາ ຜູ້ມີຮັດສະມີອັນໃຫຍ່ ໄດ້ເຂົ້າໄປດ້ວຍຄວາມຮັກ ພ້ອມກັບ ເທວີ ເພື່ອຖວາຍການນັບຖື.

Verse 34

जातमात्रं मुनेः पुत्रं विधिनोपानयत्तदा । तस्य देवेश्वरः शक्तो दिव्यमद्भुतदर्शनम् ॥ ३४ ॥

ໃນເວລານັ້ນ ບຸດຂອງມຸນີ ແມ່ນແຕ່ເກີດໃໝ່ ກໍຖືກປະກອບພິທີອຸປະນະຍະນະ ຕາມພິທີກຳນົດ. ແລະ ຈອມເທວະທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີອຳນາດສົມບູນ ໄດ້ປະທານທັດສະນະທິບອັນອັດສະຈັນໃຫ້ເຂົາ.

Verse 35

ददौ कमंडलुं प्रीत्या देवा वासांसि चाभितः । हंसाश्च शतपत्राश्च सारसाश्च सहस्रशः ॥ ३५ ॥

ດ້ວຍໃຈປິຕິ ພຣະອົງໄດ້ຖວາຍກະມັນດະລຸ (ຄົວນ້ຳ) ດ້ວຍຄວາມຮັກ; ແລະເທວະທັງຫຼາຍຮອບຂ້າງ ໄດ້ຖວາຍເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ. ຝູງຫົງ, ນົກສະຕະປັດຕະ, ແລະ ນົກສາຣະສະ (ນົກກະຮຽງ) ມາເປັນພັນໆ.

Verse 36

प्रदक्षिणमवर्तंत शुकाश्चाषाश्च नारद । आरणे यस्तदा दिव्यं प्राप्य जन्म महामुनिः ॥ ३६ ॥

ໂອ ນາຣະດະ, ນົກແກ້ວ ແລະ ນົກໄມນາ ໄດ້ວຽນຂວາປະທັກສິນາດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ; ແລະ ມະຫາມຸນີ—ໄດ້ຮັບກຳເນີດທິບໃນປ່າ—ກໍປາກົດຢູ່ທີ່ນັ້ນ.

Verse 37

तत्रैवोवास मेधावी व्रतचारी समाहितः । उत्पन्नमात्रं तं वेदाः सरहस्याः ससंग्रहाः ॥ ३७ ॥

ຢູ່ທີ່ນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ທ່ານໄດ້ພັກອາໄສ—ມີປັນຍາ, ຮັກສາວຣະຕະ, ແລະ ຈິດຕັ້ງມັ່ນ. ແລະ ທັນທີທີ່ເກີດຂຶ້ນ ພຣະເວດາ—ພ້ອມຄວາມລັບພາຍໃນ ແລະ ຄຳຮວບຮວມ—ກໍປາກົດແກ່ທ່ານ.

Verse 38

उपतस्थुर्मुनिश्रेष्टं यथास्य पितरं तथा । बृहस्पतिं स वव्रे च वेदवेदांगभाष्यवित् ॥ ३८ ॥

ພວກເຂົາໄດ້ເຂົ້າໄປປະນົມຮັບໃຊ້ມຸນິຜູ້ປະເສີດ ເຫມືອນຮັບໃຊ້ບິດາຂອງຕົນ. ແລະ ທ່ານ—ຜູ້ຮູ້ຄຳອະທິບາຍແຫ່ງເວດາ ແລະ ເວດາງຄະ—ໄດ້ເລືອກ ພຣະບຣິຫັສປະຕິ ເປັນອາຈານ.

Verse 39

उपाध्यायं द्विजश्रेष्ट धर्ममेवानुचिंतयन् । सोऽधीत्य वेदानखिलान्सरहस्यान्ससंग्रहान् ॥ ३९ ॥

ໂອ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງຜູ້ປະເສີດ, ທ່ານເຄົາລົບອຸປາທະຍາຍະອາຈານ ແລະ ຄິດຄຳນຶງແຕ່ທັມມະ; ແລະ ໄດ້ຮຽນຮູ້ພຣະເວດາທັງປວງ ພ້ອມຄວາມລັບ ແລະ ຄຳຮວບຮວມ.

Verse 40

इतिहासं च कार्त्स्न्येन वेदशास्त्राणि चाभितः । गुरवे दक्षिणां दत्त्वा समावृत्तो महामुनिः ॥ ४० ॥

ເມື່ອທ່ານຊຳນານອິຕິຫາສະຢ່າງຄົບຖ້ວນ ແລະ ຊາສະຕຣາແຫ່ງເວດາທົ່ວທຸກດ້ານ, ມະຫາມຸນີໄດ້ຖວາຍທັກສິນາແກ່ອາຈານ ແລະ ກັບຄືນຈາກພາວະສິດສາ ເປັນຜູ້ສຳເລັດການຮຽນ.

Verse 41

उग्रं तपः समारेभे ब्रह्मचारी समाहिताः । देवतानामृषीणां च बाल्येऽपि सुमहातपाः ॥ ४१ ॥

ເປັນພຣະພົມຈາຣີຜູ້ມີວິໄນ ໃຈຕັ້ງມັ່ນສະຫງົບ ທ່ານໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຕະປະອັນຮຸນແຮງ; ແມ່ນແຕ່ໃນວັຍເດັກກໍເປັນຕາປະສະໃຫຍ່ ທີ່ເທວະແລະຣິສີທັງຫຼາຍນັບຖື.

Verse 42

संमत्रणीयो जन्यश्च ज्ञानेन तपसा तथा । न त्वस्य रमते बुद्धिराश्रमेषु मुनीश्वर ॥ ४२ ॥

ທ່ານເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການປຶກສາ ແລະເກີດມາດີ ພ້ອມດ້ວຍປັນຍາແລະຕະປະ; ແຕ່ໂອ ຈອມມຸນີ, ໃຈຂອງທ່ານບໍ່ຍິນດີໃນວິໄນແຫ່ງອາສຣົມທັງຫຼາຍ.

Verse 43

त्रिषु गार्हस्थ्यमूलेषु मोक्षधर्मानुदर्शिनः । स मोक्षमनुचिंत्यैव शुकः पितरमभ्यगात् ॥ ४३ ॥

ເມື່ອໄດ້ພິຈາລະນາທຳແຫ່ງໂມກສະ ທີ່ອີງຢູ່ໃນຮາກຖານສາມປະການຂອງຄະຫັດຖະຊີວິດແລ້ວ, ຊຸກະ—ຄິດແຕ່ໂມກສະເທົ່ານັ້ນ—ໄດ້ໄປຫາບິດາຂອງຕົນ.

Verse 44

प्राहाभिवाद्य च तदा श्रेयोऽर्थी विनयान्वितः । मोक्षधर्मेषु कुशलो भगवान् प्रब्रवीतु मे ॥ ४४ ॥

ແລ້ວທ່ານໄດ້ກ້ອມກາບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ; ຜູ້ແສວງຫາຄຸນຄ່າສູງສຸດ ຜູ້ມີຄວາມຖ່ອມຕົນ ໄດ້ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ຜູ້ຊໍານານໃນໂມກສະທຳ, ຂໍໂປດສອນຂ້າພະເຈົ້າ.”

Verse 45

यथैव मनसः शांतिः परमा संभवेन्मुने । श्रृत्वा पुत्रस्य वचनं परमर्षिरुवाच तम् ॥ ४५ ॥

“ໂອ ມຸນີ, ຄວາມສະຫງົບສູງສຸດແຫ່ງໃຈ ຈະເກີດຂຶ້ນໄດ້ແນວໃດ” — ເມື່ອໄດ້ຍິນຄໍາຂອງລູກຊາຍ ຣິສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ກໍໄດ້ກ່າວຕອບເຂົາ.

Verse 46

अधीष्व मोक्षशास्त्रं वै धर्मांश्च विविधानपि । पितुर्निदेशाज्जग्राह शुको ब्रह्मविदां वरः ॥ ४६ ॥

“ຈົ່ງສຶກສາຄຳພີແຫ່ງໂມກສະ ແລະ ທຳມະຫຼາຍຮູບແບບດ້ວຍ” ເມື່ອໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງຈາກບິດາ ຊູກະ—ຜູ້ຮູ້ພຣະພຣະຫມັນອັນຍິ່ງ—ກໍຮັບເອົາຄຳສອນນັ້ນໄປປະພຶດປະຕິບັດ।

Verse 47

योगशास्त्रं च निखिलं कापिलं चैव नारद । शतं ब्राह्म्या श्रिया युक्तं ब्रह्मतुल्यपराक्रमम् ॥ ४७ ॥

ໂອ ນາຣະດະ, (ທ່ານ) ໄດ້ສອນວິຊາໂຍຄະທັງໝົດ ແລະ ຄຳສອນຂອງກະປິລະ (ສາງຂະຍະ) ດ້ວຍ—ເປັນຮ້ອຍບົດ/ຮ້ອຍຄຳສອນ ອັນປະດັບດ້ວຍສະຫງ່າລາສີແຫ່ງພຣະພຣະຫມັນ ແລະ ມີພະລັງທຽບເທົ່າພຣະພຣະຫມັນເອງ।

Verse 48

मेने पुत्रं यथा व्यासो मोक्षशास्त्रविशारदम् । उवाच गच्छेति तदा जनकं मिथिलेश्वरम् ॥ ४८ ॥

ດັ່ງທີ່ ວະຍາສະ ເຫັນທ່ານເປັນດຸດລູກ ແລະ ຮູ້ວ່າທ່ານເປັນຜູ້ຊຳນານໃນຄຳພີໂມກສະ ໃນເວລານັ້ນຈຶ່ງກ່າວວ່າ: “ຈົ່ງໄປຫາ ຈະນະກະ ຈອມກະສັດແຫ່ງມິຖິລາ.”

Verse 49

स ते वक्ष्यति मोक्षार्थं निखिलेन नराधिपः । पितुर्नियोगादगमज्जनकं मेथखिलं नृपम् ॥ ४९ ॥

ກະສັດອົງນັ້ນຈະອະທິບາຍໃຫ້ເຈົ້າຢ່າງຄົບຖ້ວນ ເຖິງໜທາງເພື່ອໂມກສະ. ດ້ວຍຄຳສັ່ງຂອງບິດາ ທ່ານຈຶ່ງໄປຫາ ພຣະຣາຊາຈະນະກະ ແຫ່ງມິຖິລາ.

Verse 50

प्रष्टुं धर्मस्य निष्टां वै मोक्षस्य च परायणम् । उक्तश्च मानुषेण त्वं तथा गच्छेत्यविस्मितः ॥ ५० ॥

ເພາະປາຖະໜາຈະຖາມເຖິງຄວາມໝັ້ນຄົງແຫ່ງທຳມະ ແລະ ທີ່ພຶ່ງສູງສຸດຄື ໂມກສະ, ເຈົ້າຈຶ່ງຖືກມະນຸດຜູ້ໜຶ່ງກ່າວວ່າ “ຈົ່ງໄປ.” ແລະເຈົ້າບໍ່ປະຫລາດໃຈ ກໍໄປຕາມນັ້ນ ພ້ອມກ່າວວ່າ “ເຊັ່ນນັ້ນແລ້ວ—ໄປກັນເຖີດ.”

Verse 51

न प्रभावेण गंतव्यमंतरिक्षचरेण वै । आर्जवेनैव गंतव्यं न सुखाय क्षणात्त्वया ॥ ५१ ॥

ຢ່າໄປດ້ວຍການອວດອໍານາດ ເຫມືອນຜູ້ເດີນໃນອາກາດ; ຈົ່ງໄປດ້ວຍຄວາມຊື່ສັດຕົງໆເທົ່ານັ້ນ. ຢ່າລະທິ້ງຄວາມດີເພື່ອຄວາມສຸກຊົ່ວຄາວ.

Verse 52

न द्रष्टव्या विशेषा हि विशेषा हि प्रसंगिनः । अहंकारो न कर्तव्यो याज्ये तस्मिन्नराधिपे ॥ ५२ ॥

ຢ່າເບິ່ງຫາຫຼືຍືນຍັນສິດພິເສດ ເພາະຄວາມແຕກຕ່າງເຫຼົ່ານັ້ນນໍາໄປສູ່ການພົວພັນ. ເມື່ອຮັບໃຊ້ກະສັດນັ້ນເປັນຜູ້ອຸປະຖໍາພິທີບູຊາ ຢ່າໃຫ້ອັດຕາຕົນເກີດຂຶ້ນ.

Verse 53

स्थातव्यं वसथे तस्य स ते छेत्स्यति संशयम् । स धर्मकुशलो राजा मोक्षशास्त्रविशारदः ॥ ५३ ॥

ຈົ່ງພັກຢູ່ໃນວັງຂອງພຣະອົງ; ພຣະອົງຈະຕັດຄວາມສົງໄສຂອງເຈົ້າໃຫ້ໝົດແນ່ນອນ. ກະສັດນັ້ນຊໍານານໃນທຳມະ ແລະຮູ້ຊໍານານໃນຄໍາສອນແຫ່ງການຫຼຸດພົ້ນ.

Verse 54

यथा यथा च ते ब्रूयात्तत्कार्यमविशंकया । एवमुक्तः स धर्मात्मा जगाम मिथिलां मुनिः ॥ ५४ ॥

“ທ່ານຈະກ່າວສັ່ງຢ່າງໃດ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະຕິບັດຕາມໂດຍບໍ່ລັງເລ” ເຊັ່ນນັ້ນ. ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນີ້ ມຸນີຜູ້ມີທຳມະນັ້ນກໍໄດ້ເດີນທາງໄປມິຖິລາ.

Verse 55

पभ्द्यां शक्तोंतरिक्षेण क्रांतुं भूमिं ससागराम् । सगिरीं श्चाप्यतिक्रम्य भारतं वर्षमासदत् ॥ ५५ ॥

ດ້ວຍພະລັງທີ່ໄດ້ຮັບໃຫ້ເດີນທາງຜ່ານອາກາດ ທ່ານໄດ້ຂ້າມໂລກທີ່ຖືກລ້ອມດ້ວຍທະເລ—ພ້ອມທັງພູເຂົາ—ແລະໄດ້ມາຮອດດິນແດນພາຣະຕະວັຣສະ.

Verse 56

स देशान्विविधान्स्फीतानतिक्रम्य महामुनिः । विदेहान्वै समासाद्य जनकेन समागमत् ॥ ५६ ॥

ມະຫາມຸນີໄດ້ຂ້າມຜ່ານແດນດິນຫຼາຍຫຼາຍ ທີ່ອຸດົມສົມບູນແລະຫຼາກຫຼາຍ ແລ້ວໄປຮອດແຜ່ນດິນວິເດຫະ ແລະໄດ້ພົບພະຣາຊາຈະນະກະ।

Verse 57

राजद्वारं समासाद्य द्वारपालैर्निवारितः । तस्थौ तत्र महायोगी क्षुत्पिपासादिवर्जितः ॥ ५७ ॥

ເມື່ອໄປຮອດປະຕູພະຣາຊວັງ ກໍຖືກພວກຍາມປະຕູຫ້າມໄວ້; ແຕ່ມະຫາໂຍຄີນັ້ນຍືນຢູ່ທີ່ນັ້ນ ໂດຍປາສຈາກຄວາມຫິວແລະຄວາມກະຫາຍ ແລະອື່ນໆ.

Verse 58

आतपे ग्लानिरहितो ध्यानयुक्तश्च नारद । तेषां तु द्वारपालानामेकस्तत्र व्यवस्थितः ॥ ५८ ॥

ໂອ ນາຣະດະ, ແມ່ນແຕ່ໃນແດດຮ້ອນ ທ່ານກໍບໍ່ມີຄວາມເມື່ອຍລ້າ ແລະຢູ່ໃນສະມາທິ; ໃນພວກຍາມປະຕູນັ້ນ ມີຄົນໜຶ່ງຢືນປະຈຳການຢູ່ທີ່ນັ້ນ.

Verse 59

मध्यंगतमिवादित्यं दृष्ट्वा शुकमवस्थितम् । जूजयित्वा यथान्यायमभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ ५९ ॥

ເມື່ອເຫັນຊູກະຢືນຢູ່ທີ່ນັ້ນ ດັ່ງດວງອາທິດຍາມທ່ຽງ, ລາວກໍໄດ້ຖວາຍການນັບຖືຕາມທຳນຽມ, ກ່າວຄຳນະມັດສະການ ແລະຢືນດ້ວຍມືປະນົມ.

Verse 60

प्रावेशयत्ततः कक्षां द्वितीयां राजवेश्मनः । तत्रांतःपुरसंबद्धं महच्चैत्रग्थोपमम् ॥ ६० ॥

ຈາກນັ້ນເຂົາໄດ້ນຳ(ທ່ານ)ເຂົ້າໄປຫ້ອງທີສອງຂອງພະຣາຊວັງ; ທີ່ນັ້ນມີຫໍກວ້າງໃຫຍ່ເຊື່ອມກັບພາຍໃນວັງ ງາມສະຫງ່າດັ່ງລົດສະຫວັນແຫ່ງໄຈຕຣະ.

Verse 61

सुविभक्तजलाक्रीडं रम्यं पुष्पितपादपम् । दर्शयित्वासने स्थाप्य राजानं च व्यजिज्ञपत् ॥ ६१ ॥

ເມື່ອໄດ້ນໍາສະແດງສະຖານທີ່ອັນງາມ ທີ່ຈັດເຕັມການຫຼິ້ນນໍ້າຢ່າງດີ ແລະມີຕົ້ນໄມ້ອອກດອກບານ ກໍໃຫ້ພະຣາຊານັ່ງເທິງອາສນະ ແລ້ວກ່າວທູນດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ।

Verse 62

श्रुत्वा राजा शुकं प्राप्तं वारस्त्रीः स न्ययुंक्त च । सेवायै तस्य भावस्य ज्ञानाय मुनिसतम ॥ ६२ ॥

ເມື່ອພະຣາຊາໄດ້ຍິນວ່າ ພຣະສຸກະ (Śuka) ມາຮອດແລ້ວ ກໍໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງນາງສາວໃນວັງໃຫ້ໄປຮັບໃຊ້ ເພື່ອສັງເກດອາການໃນໃຈ ແລະເພື່ອເຂົ້າໃຈຈິດໃຈຂອງມຸນີຜູ້ປະເສີດນັ້ນ।

Verse 63

तं चारुकेश्यः शुश्रेण्यस्तरुण्यः प्रियदर्शनाः । सूक्ष्मरक्तांबरधरास्तप्तकांचनभूषणाः ॥ ६३ ॥

ນາງສາວຫນຸ່ມຜູ້ມີຜົມງາມ ມີຊາດຕະກູນດີ ໜ້າເບິ່ງນ່າຮັກ ໄດ້ຮັບໃຊ້ທ່ານ ນຸ່ງຜ້າສີແດງອ່ອນລະອຽດ ແລະປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງທອງຄໍາສົ່ງປະກາຍ।

Verse 64

संलापालापकुशाला भावज्ञाः सर्वकोविदाः । परं पंचाशतस्तस्य पाद्यादीनि व्यकल्पयन् ॥ ६४ ॥

ພວກນາງຊໍານານໃນການສົນທະນາອັນລະອຽດ ແລະວາຈາອັນໄພເລາະ, ຮູ້ເທົ່າທັນ «ພາວະ/ພາວາ» (bhāva) ຄືເຈດຈໍານົງແລະຄວາມຮູ້ສຶກພາຍໃນ, ແລະຊໍານານໃນສິລະປະທຸກຢ່າງ; ແລ້ວກໍຈັດເຕັມການຕ້ອນຮັບຫຼາຍກວ່າຫ້າສິບຢ່າງ ເລີ່ມຈາກນໍ້າລ້າງຕີນ (pādya) ແລະອື່ນໆ।

Verse 65

देश कालोपपन्नेन साध्वन्नेनाप्यतर्पयन् । तस्य भुक्तवतस्तात तास्ततः पुरकाननम् ॥ ६५ ॥

ແມ່ນແຕ່ອາຫານດີງາມ ທີ່ເໝາະກັບສະຖານທີ່ແລະລະດູການ ກໍຍັງບໍ່ອາດເຮັດໃຫ້ທ່ານພໍໃຈໄດ້. ເມື່ອທ່ານສັນອາຫານແລ້ວ, ໂອ້ລູກເອີຍ, ພວກນາງນັ້ນກໍຖອນຕົວໄປສູ່ປ່າສວນໃນເມືອງ।

Verse 66

सुरम्यं दर्शयामासुरेकैकत्वेन नारद । क्रीडंत्यश्च हसंत्यश्च गायंत्यश्चैव ताः शुकम् ॥ ६६ ॥

ໂອ ນາຣະດາ, ນາງສາວເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ສະແດງທິວທັດອັນງາມຫຼາຍໃຫ້ນົກແກ້ວ ທີລະຄົນ—ຫຼິ້ນ, ຫົວເຮາະ, ແລະຮ້ອງເພງໄປດ້ວຍ।

Verse 67

उदारसत्वं सत्वज्ञास्सर्वाः पर्य्यचरंस्तदा । आरणेयस्तु शुद्धात्मा जितक्रोधो जितेंद्रियः ॥ ६७ ॥

ໃນເວລານັ້ນ ຜູ້ຮູ້ທາງສັດຕະວະທັງຫມົດ ໄດ້ປະຄອງຮັບໃຊ້ຜູ້ມີໃຈກວ້າງຂວາງນັ້ນ. ແລະ ອາຣະເນຍະ ຜູ້ມີຈິດບໍລິສຸດ ໄດ້ຊະນະຄວາມໂກດ ແລະຄອບຄອງອິນທຣີຍະຂອງຕົນແລ້ວ।

Verse 68

ध्यानस्थ एव सततं न हृष्यति न कुप्यति । पादशौचं तु कृत्वा वै शुकः संध्यामुपास्य च ॥ ६८ ॥

ທ່ານຕັ້ງຢູ່ໃນສະມາທິເສມອ ບໍ່ລິ້ມຍິນ ແລະບໍ່ໂກດ. ເມື່ອລ້າງຕີນແລ້ວ ຊູກະກໍໄດ້ນະມັດສະການສັນທະຍາ (ພິທີສວດຍາມຮຸ່ງ/ຍາມແລງ) ດ້ວຍ।

Verse 69

निषसादासने पुण्ये तमेवार्थं व्यचिंतयत् । पूर्वरात्रे तु तत्रासौ भूत्वा ध्यानपरायणः ॥ ६९ ॥

ທ່ານນັ່ງລົງເທິງອາສນະອັນສັກສິດ ແລະພິຈາລະນາແຕ່ເປົ້າໝາຍນັ້ນເທົ່ານັ້ນ. ໃນຊ່ວງຕົ້ນຂອງຄືນ ທ່ານຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະອຸທິດຕົນທັງໝົດໃຫ້ແກ່ສະມາທິ।

Verse 70

मध्यरात्रे यथान्याय्यं निद्रामाहारयत्प्रभुः । ततः प्रातः समुत्थाय कृत्वा शौचमनंतरम् ॥ ७० ॥

ໃນຍາມທ່ຽງຄືນ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ພັກຜ່ອນຕາມຄວາມຄວນ. ຕໍ່ມາ ໃນຍາມເຊົ້າຕູ່ ພຣະອົງລຸກຂຶ້ນ ແລະເຮັດພິທີຊໍາລະກາຍໃຈທັນທີ।

Verse 71

स्त्रीभिः परिवृत्तो धीमान्ध्यानमेवान्वपद्यत । अनेन विधिना तत्र तदहःशेषमप्युत ॥ ७१ ॥

ແມ່ນແຕ່ຖືກລ້ອມຮອບໂດຍຍິງຫຼາຍ ຜູ້ມີປັນຍານັ້ນກໍພຶງພາແຕ່ການພິຈາລະນາສະມາທິ; ໂດຍວິທີນີ້ເອງ ລາວໄດ້ຜ່ານເວລາທີ່ເຫຼືອຂອງວັນນັ້ນຢູ່ທີ່ນັ້ນດ້ວຍ.

Verse 72

तां च रात्रिं नृपकुले वर्तयामास नारद ॥ ७२ ॥

ແລະ ນາຣະດະ ໄດ້ພັກຄ່າຄືນນັ້ນໃນຕະກູນພະຣາຊາ.