Adhyaya 91 — The Gods’ Hymn to Kātyāyanī and the Goddess’ Prophecy of Future Manifestations
जज्वलुश्चाग्नयः शान्ताः शान्ता दिग्जनितस्वनाः ।
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये शुम्भवधोनाम नवतितमोऽध्यायः ।
एकनवतितमोऽध्यायः- ९१ ।
ऋषिरुवाच देव्याऽ हते तत्र महासुरेन्द्रे सेन्द्राः सुरा वन्हिपुरोगमास्ताम् ।
कात्यायनीं तुष्टुवुरिष्टलाभाद् विकाशिवक्त्राब्जविकाशिताशाः ॥
jajvaluś cāgnayaḥ śāntāḥ śāntā dig-janita-svanāḥ /
iti śrī-mārkaṇḍeya-purāṇe sāvarṇike manvantare devī-māhātmye śumbha-vadho nāma navatitamo 'dhyāyaḥ /
ekanavatitamo 'dhyāyaḥ—91 /
ṛṣir uvāca devyā hate tatra mahāsurendre sendrāḥ surā vahni-purogamās tām /
kātyāyanīṃ tuṣṭuvur iṣṭa-lābhād vikāśi-vaktrābja-vikāśitāśāḥ
ໄຟທັງຫຼາຍທີ່ຖືກປະລອມແລ້ວ ກໍລຸກໄໝ້ຢ່າງສະໝໍ້ສະເໝີ; ສຽງທີ່ເຄີຍເກີດຂຶ້ນຈາກທິດທັງປວງກໍສົງບົບ. (ໃນນີ້ສິ້ນສຸດ ໃນສີຣີມາຣກັນເດຍະປຸຣານະ, ໃນສາວັນນິກະມັນວັນຕະຣະ, ໃນເທວີມາຫາຕະມະຍະ, ບົດທີ 90 ຊື່ ‘ການສັງຫານຊຸມພະ’.) ບົດທີ 91 ເລີ່ມ. ຣິສິກ່າວວ່າ: ເມື່ອພຣະເທວີໄດ້ສັງຫານຈອມເຈົ້າໃຫຍ່ແຫ່ງອະສຸຣະນັ້ນແລ້ວ ເທວະທັງປວງ—ພ້ອມດ້ວຍອິນທຣະ ແລະມີອັກນິເປັນຜູ້ນຳ—ໄດ້ສັນລະເສີນກາຕະຍາຍນີ ໃບໜ້າເບີກບານ ແລະຄວາມຫວັງສຳເລັດດ້ວຍການບັນລຸສິ່ງທີ່ປາດຖະໜາ।
The proper culmination of divine rescue is stuti (praise) and recognition: success (iṣṭa-lābha) is attributed to the higher power that restores order, not to mere self-assertion.
Explicitly anchored in Manvantara (Sāvarṇika). The colophon situates the Devī Māhātmyam episode as sacred history within a cosmic time-cycle, aligning Purāṇic narrative with chronological structuring.
Pacified fires and quieted quarters indicate the settling of elemental turbulence; the ‘blooming lotus-faces’ signify sattvic awakening—gratitude and clarity arising when the inner ‘asura-lord’ (dominating ego) is overcome.