DhumralochanaDeviDestruction35 Shlokas

Adhyaya 78: Hymn to Surya and the Distribution of Solar Splendour; Genealogy of Vaivasvata and Chaya’s Line

सूर्यस्तुति-तेजोविभाग-विवस्वत्सन्तानवर्णन (Sūryastuti–Tejovibhāga–Vivasvat-santāna-varṇana)

Dhumralochana

ບົດນີ້ເປັນການສັນລະເສີນພຣະສູຣະຍະ (Surya) ດ້ວຍບົດສະຕູຕິ ເນັ້ນພຣະເຕຊະແລະພຣະຄຸນ. ພຣະອາທິດແບ່ງປັນແສງສະຫວ່າງແລະຄວາມຮ້ອນໃຫ້ແກ່ເທວະ ແລະສັດໂລກ ເພື່ອຄ້ຳຈຸນລະບຽບທຳ. ຕໍ່ມາກ່າວເຖິງສາຍວົງສານຂອງ ວາຍວັສວະຕະ (Vaivasvata) ແລະລູກຫຼານຈາກ ຈາຍາ (Chaya) ຢ່າງກະຊັບແຕ່ຄົບຖ້ວນ.

Divine Beings

Sūrya (Ravi, Bhāskara, Dinakṛt)Viśvakarman (Viśvakṛt, Tvaṣṭṛ/architect figure in the tejas-division)Devas (collective)Devarṣis (collective)Śiva (Śarva)ViṣṇuVasus (collective)Pāvaka/AgniDhanada (Kubera)Aśvins (Nā́satyau; Devabhiṣajau)Yama (Dharmadṛṣṭi, as son by curse motif)

Celestial Realms

Svarga (heaven, as linked to Sāman-aspect of Sūrya)Brahmāṇḍa (the cosmic egg, as the sphere pervaded by solar rays)Uttarāḥ Kuravaḥ / Uttara-Kuru (northern region reached by Bhānu)

Key Content Points

Solar stuti by devas and devarṣis: Sūrya is identified with the Vedic triad (trayī), cosmic time (kālarūpa), and ritual purity; the hymn is framed as efficacious when heard with śraddhā and disciplined attention.Tejas mitigation and cosmic utility: Sūrya emits his amassed radiance; Viśvakarman divides it into portions, establishing a doctrinal link between solar power and the functional capacities of gods and rites.Mythic etiologies: from the apportioned tejas arise divine weapons and implements (Śiva’s śūla, Viṣṇu’s cakra, and other astras/śaktis), integrating theology with the iconographic arsenal of the devas.Genealogical transition: Sūrya’s encounter with Saṃjñā/Chāyā leads to the births and roles of Vaivasvata Manu, Yama (as Dharmadṛṣṭi), the Aśvins, Revanta, Śanaiścara, and Tapatī, aligning celestial lineage with Manvantara administration.Manvantara framing: the chapter closes by signaling Mārkaṇḍeya’s intent to continue detailing the seventh (Vaivasvata) Manvantara’s progeny—kings, sages, devas, and Indra.

Focus Keywords

Markandeya Purana Adhyaya 78Vaivasvata Manvantara genealogySurya stuti Markandeya PuranaVishvakarman divides solar tejasorigin of Shiva trishula and Vishnu chakraSaṃjñā and Chāyā storybirth of Vaivasvata Manu and YamaAśvins Revanta Śanaiścara Tapatī

Shlokas in Adhyaya 78

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे वैवस्वतमन्वन्तरे साप्तसप्ततितमोऽध्यायः । अष्टसप्ततितमोऽध्यायः— ७८ मार्कण्डेय उवाच । ततस्तं तुष्टुवुर्देवास्तथा देवर्षयो रविम् । वाग्भिरोड्यमशेषस्य त्रैलोक्यस्य समागताः ॥

ດັ່ງນີ້ ຈົບບົດທີ 77 ໃນ ສຣີ ມາຣະກັນເດຍະ ປຸຣານະ ໃນ ໄວວັສວະຕະ ມັນວັນຕະຣະ. ບົດທີ 78 ເລີ່ມຕົ້ນ. ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ເທວະດາທັງຫຼາຍ ແລະ ຣິສີຜູ້ເປັນທິບ ໄດ້ຊຸມນຸມມາຈາກສາມໂລກທັງປວງ ນຳເອົາການບູຊາດ້ວຍວາຈາ (ບົດສັນລະເສີນ) ແລະສັນລະເສີນ ຣະວິ (ພຣະອາທິດ)។

Verse 2

देवा ऊचुः नमस्ते ऋक्स्वरूपाय सामरूपाय ते नमः । यजुः स्वरूपरूपाय साम्नान्धामवते नमः ॥

ພວກເທວະດາກ່າວວ່າ: ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ມີຮູບເປັນຣິກເວດ; ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ມີຮູບເປັນສາມະເວດ. ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ມີຮູບເປັນຍະຊຸຣເວດ; ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນທີ່ພັກອັນສະຫວ່າງໄສຂອງບົດຂັບສາມັນ.

Verse 3

ज्ञानैकधामभूताय निर्धूततमसे नमः । शुद्धज्योतिः स्वरूपाय विशुद्धायामलात्मने ॥

ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນທີ່ພັກອັນດຽວຂອງປັນຍາ ແລະໄດ້ສັດສະຫຼັດຄວາມມືດທັງປວງ; ແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ມີຮູບເປັນແສງອັນບໍລິສຸດ—ບໍລິສຸດຢ່າງສິ້ນເຊີງ ແລະມີສານະອັນບໍ່ດ່າງພ້ອຍ.

Verse 4

वरिष्ठाय वरेण्याय परस्मै परमात्मने । नमोऽखिलजगद्व्यापिस्वरूपायात्ममूर्तये ॥

ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ປະເສີດສຸດ ແລະຄວນແກ່ການເລືອກສັນສຸດ; ແດ່ອາດຕະມາສູງສຸດອັນເກີນກວ່າທຸກສິ່ງ. ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ມີສະພາບແຜ່ຊຶມໄປທົ່ວຈັກກະວານ ແລະຜູ້ມີຮ່າງເປັນອາດຕະມາຂອງສັບພະສັດທັງປວງ.

Verse 5

इदं स्तोत्रवरं रम्यं श्रोतव्यं श्रद्धया नरैः । शिष्यॊ भूत्वा समाधिस्थो दत्त्वा देयं गुरोरपि ॥

ບົດສັນລະເສີນອັນປະເສີດ ແລະນ່າຊື່ນຊົມນີ້ ຄວນໃຫ້ຜູ້ມີສັດທາໄດ້ຟັງ. ເມື່ອເປັນສິດ ຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມຮວບຮວມໃຈ (ສະມາທິ) ແລະໄດ້ຖວາຍສິ່ງທີ່ຄວນຖວາຍແດ່ອາຈານແລ້ວ ຈຶ່ງຄວນຮັບໄວ້ (ແລະສືບທອດ).

Verse 6

न शून्यभूतैः श्रोतव्यमेतत्तु सफलं भवेत् । सर्वकारणभूताय निष्ठायै ज्ञानचेतसाम् ॥

ບໍ່ຄວນໃຫ້ຜູ້ວ່າງເປົ່າ (ບໍ່ມີຄວາມພາກພຽນ) ໄດ້ຟັງ; ເມື່ອເປັນເຊັ່ນນັ້ນຈຶ່ງເກີດຜົນ. ມັນມີໄວ້ເພື່ອຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງຜູ້ທີ່ໃຈມຸ່ງສູ່ປັນຍາ ແລະເພື່ອຮູ້ແຈ້ງອົງດຽວຜູ້ເປັນເຫດແຫ່ງສັບພະສິ່ງ.

Verse 7

नमः सूर्यस्वरूपाय प्रकाशात्मस्वरूपिणे । भास्कराय नमस्तुभ्यं तथा दिनकृते नमः ॥

ນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ມີຮູບເປັນພຣະອາທິດ ແລະມີສານະເປັນແສງສະຫວ່າງເອງ. ນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງໃນນາມ ພາສະກະຣະ; ນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດກາງວັນ.

Verse 8

शर्वरीहेतवे चैव सन्ध्याज्योत्स्नाकृते नमः । त्वं सर्वमेतद् भगवन् जगदुद्भ्रमता त्वया ॥

ນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄືນ; ແລະນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຍາມສົມຄ່ຳ ແລະແສງຈັນ. ໂອ ພຣະເຈົ້າ, ທຸກສິ່ງນີ້ແມ່ນພຣະອົງ; ໂດຍພຣະອົງ ຈັກກະວານໝຸນໄປ ແລະຖືກຄ້ຳຈຸນໃຫ້ດຳເນີນຕາມທາງຂອງມັນ.

Verse 9

भ्रमत्याविद्धमखिलं ब्रह्माण्डं सचराचरम् । त्वदंशुभिरिदं स्पृष्टं सर्वं सञ्जायते शुचि ॥

ໄຂ່ໂລກະວານທັງໝົດ—ທັງສິ່ງທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ—ຖືກກະຕຸ້ນໃຫ້ເຄື່ອນ ແລະຖືກພຣະອົງແຜ່ຊຶມຄອບຄຸມ ໃນຂະນະທີ່ມັນໝຸນໄປ. ເມື່ອຖືກແຕະຕ້ອງໂດຍລຳແສງຂອງພຣະອົງ ທຸກສິ່ງກໍກາຍເປັນບໍລິສຸດ.

Verse 10

क्रियते त्वत्करैः स्पर्शाज्जलादीनां पवित्रता । होमदानादिको धर्मो नोपकाराय जायते ॥

ໂດຍການແຕະຕ້ອງຂອງພຣະຫັດຂອງພຣະອົງ ຄວາມບໍລິສຸດຂອງນ້ຳ ແລະທາດອື່ນໆ ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ. ໜ້າທີ່ພິທີກຳ ເຊັ່ນ ການຖວາຍອາຫຸຕິ ແລະການໃຫ້ທານ ໂດຍລຳພັງ ບໍ່ກາຍເປັນປະໂຫຍດ (ຖ້າບໍ່ມີພຣະອົງ).

Verse 11

तावद्यावन्न संयोगि जगदेतत् त्वदंशुभिः । ऋचस्ते सकला ह्येता यजूṃष्येतानि चान्यतः ॥

ຕາບໃດທີ່ໂລກນີ້ຍັງບໍ່ໄດ້ປະສານກັບລຳແສງຂອງພຣະອົງ (ມັນກໍບໍ່ບັນລຸຜົນອັນຄວນເປັນ). ບົດຣຶກ (Ṛk) ທັງໝົດນີ້ເປັນຂອງພຣະອົງແທ້ໆ; ແລະສູດຢະຊຸສ (Yajus) ເຫຼົ່ານີ້ກໍເຊັ່ນດຽວກັນ.

Verse 12

सकलानि च सामानि निपतन्ति त्वदङ्गतः । ऋङ्मयस्त्वं जगन्नाथ ! त्वमेव च यजुर्मयः ॥

ບົດສະມັນທັງປວງລົ່ນອອກຈາກອະວະຍະວະຂອງພຣະອົງເອງ. ໂອ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງໂລກ, ພຣະອົງເປັນສະພາບແຫ່ງຣິກເວດ ແລະພຣະອົງພຽງອົງດຽວກໍເປັນສະພາບແຫ່ງຍະຈຸຣເວດດ້ວຍ.

Verse 13

यतः साममयश्चैव ततो नाथ ! त्रयीमयः । त्वमेव ब्रह्मणो रूपं परञ्चापरमेव च ॥

ເນື່ອງຈາກພຣະອົງເປັນສະພາບແຫ່ງສະມັນດ້ວຍ, ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣະເຈົ້າ, ພຣະອົງແມ່ນຮ່າງອັນເປັນຕົວຕົນຂອງໄຕຣເວດ (ສາມເວດ). ພຣະອົງພຽງອົງດຽວແມ່ນຮູບແຫ່ງພຣະພຣະຫມັນ—ທັງສູງສຸດ (ເຫນືອໂລກ) ແລະບໍ່ສູງສຸດ (ສະຖິດໃນໂລກ).

Verse 14

मूर्तामूर्तस्तथा सूक्ष्मः स्थूलरूपस्तथा स्थितः । निमेषकाष्ठादिमयः कालरूपः क्षयात्मकः । प्रसीद स्वेच्छया रूपं स्वतेजः शमनं कुरु ॥

ພຣະອົງສະຖິດຢູ່ທັງມີຮູບ ແລະ ບໍ່ມີຮູບ; ທັງລະອຽດ ແລະ ຫຍາບ. ພຣະອົງປະກອບດ້ວຍໜ່ວຍເວລາ ເລີ່ມຈາກນິເມຊະ (ກະພິບຕາ) ແລະ ກາສຖາ; ພຣະອົງແມ່ນເວລາເອງ ຜູ້ມີສະພາບເປັນການລະລາຍ. ຂໍພຣະອົງເມດຕາ—ໂດຍພຣະປະສົງຂອງພຣະອົງ ຂໍຮັບຮູບໜຶ່ງ ແລະປະລອມປະໂລມປະກາຍຂອງພຣະອົງເອງ.

Verse 15

मार्कण्डेय उवाच एवṃ संस्तूयमानस्तु देवैर्देवर्षिभिस्तथा । मुमोच स्वं तदा तेजस्तेजसां राशिरव्ययः ॥

ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອຖືກສັນລະເສີນໂດຍເທວະດາ ແລະ ຣິຊີຜູ້ສັກສິດ, ມວນສະຫວ່າງອັນບໍ່ເສື່ອມສະລາຍນັ້ນ ຈຶ່ງປ່ອຍປະກາຍຂອງຕົນເອງອອກມາ.

Verse 16

यत्तस्य ऋङ्मयṃ तेजो भविता तेन मेदिनी । यजुर्मयेनापि दिवं स्वर्गः साममयṃ रवॆः ॥

ປະກາຍຂອງພຣະອົງນັ້ນ ສ່ວນທີ່ເປັນສະພາບແຫ່ງຣິກ ກາຍເປັນແຜ່ນດິນ. ໂດຍສ່ວນທີ່ເປັນສະພາບແຫ່ງຍະຈຸຣ ຈຶ່ງເກີດເປັນຟ້າ (ດິວ); ແລະດວງອາທິດກາຍເປັນສະພາບແຫ່ງສະມັນ.

Verse 17

शातितास्तेजसो भागा ये त्वष्ट्रा दश पञ्च च । त्वष्ट्रैव तेन शर्वस्य कृतं शूलं महात्मना ॥

ສ່ວນຂອງລັດສະໝີນັ້ນ ຖືກແບ່ງອອກເປັນ 15 ສ່ວນ ໂດຍ ຕວັສຕຣິ (Tvaṣṭṛ)។ ດ້ວຍລັດສະໝີນັ້ນ ຕວັສຕຣິ ຜູ້ມີໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ ໄດ້ປັ້ນສ້າງ ສູລ (śūla) ສາມງ່າ ໃຫ້ແກ່ ສາຣະວະ (Śarva/Śiva)។

Verse 18

चक्रं विष्णोर्वसूनाञ्च शङ्कवो 'थ सुदारुणाः । पावकस्य तथा शक्तिः शिबिका धनदस्य च ॥

ຈັກຣາ (discus) ສໍາລັບ ວິສນຸ (Viṣṇu) ແລະ ຫອກອັນດຸຮ້າຍ ສໍາລັບ ວາສຸ (Vasus) ທັງຫຼາຍ; ອີກທັງ ອາວຸດຫອກ ສໍາລັບ ປາວະກະ (Pāvaka/Agni) ແລະ ເສດຖະບັນທຸກ (palanquin) ສໍາລັບ ທະນະດະ (Dhanada/Kubera) ດ້ວຍ.

Verse 19

अन्येषामसुरारीणामस्त्राण्युग्राणि यानि वै । यक्षविद्याधराणाञ्च तानि चक्रे स विश्वकृत् ॥

ແລະອາວຸດອັນດຸຮ້າຍອື່ນໆ ຂອງເທວະທັງຫຼາຍ ຜູ້ເປັນສັດຕູແກ່ ອະສຸຣະ (Asuras) ພ້ອມທັງອາວຸດຂອງ ຢັກສະ (Yakṣas) ແລະ ວິດຍາທະຣະ (Vidyādharas) — ທັງໝົດນັ້ນ ຜູ້ສ້າງສາກົນ ໄດ້ປັ້ນສ້າງ.

Verse 20

ततश्च षोडशं भागं बिभर्ति भगवान् विभुः । तत्तेजः पञ्चदशधा शातितं विश्वकर्मणा ॥

ແລ້ວພຣະເຈົ້າ ຜູ້ແຜ່ຊຶມທົ່ວທຸກສິ່ງ ໄດ້ຮັກສາໄວ້ສ່ວນທີ 16. ລັດສະໝີນັ້ນ ຖືກ ວິສະວະກັມມັນ (Viśvakarman) ແບ່ງອອກເປັນ 15 ສ່ວນ.

Verse 21

ततोऽश्व रूपधृग्भानुरुत्तरानगमत्कुरून् । तदृशे तत्र संज्ञाञ्च वडवारूपधारिणीम् ॥

ແລ້ວ ພານຸ (Bhānu—ພຣະອາທິດ) ຮັບຮູບເປັນມ້າ ແລະໄປທາງເໜືອສູ່ແດນ ກຸຣຸ (Kuru). ທີ່ນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ເຫັນ ສັມຊະນຍາ (Saṃjñā) ດ້ວຍ ຜູ້ຖືຮູບເປັນແມ່ມ້າ (mare).

Verse 22

सा च दृष्ट्वा तमायान्तं परपुंसो विशङ्कया । जगाम संमुखं तस्य पृष्ठरक्षणतत्परा ॥

ນາງເຫັນລາວເຂົ້າມາໃກ້ ແລະສົງໄສວ່າເປັນຊາຍອື່ນ ຈຶ່ງອອກໄປປະເຊີນໜ້າ ດ້ວຍໃຈລະວັງ ເພື່ອປົກປ້ອງດ້ານຫຼັງຂອງນາງ។

Verse 23

ततश्च नासिकायोगं तयोस्तत्र समेतयोः । नासत्यदस्त्रौ तनयावश्वीवक्त्रविनिर्गतौ ॥

ເມື່ອທັງສອງພົບກັນຢູ່ນັ້ນ ກໍເກີດການປະສານກັນທາງຮູດັງ; ແລະບຸດສອງອົງ—ນາສັດຕະຍະ (Nāsatya) ແລະ ດັສຣະ (Dasra)—ໄດ້ບັງເກີດອອກມາ ມີໃບໜ້າຄ້າຍມ້າ।

Verse 24

रेतसोऽन्ते च रेवन्तः खड्गी चर्मो तनुत्रधृक् । अश्वारूढः समुद्भूतो बाणतूणसमन्वितः ॥

ແລະໃນທ້າຍຂອງການປ່ອຍເຊື້ອ ເຣວັນຕະ (Revanta) ກໍປາກົດຂຶ້ນ—ຖືດາບ ໂລ່ ແລະເກາະ—ຂີ່ມ້າ ພ້ອມດ້ວຍລູກສອນ ແລະກະບອກລູກສອນ।

Verse 25

ततः स्वरूपमतुलं दर्शयामास भानुमान् । तस्यैषा च समालोक्य स्वरूपं मुदमाददे ॥

ຕໍ່ມາ ພານຸມານ (ພຣະອາທິດ) ໄດ້ສະແດງຮູບທີ່ແທ້ຈິງອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້; ແລະນາງເມື່ອເຫັນຮູບແທ້ນັ້ນ ກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ।

Verse 26

स्वरूपधारिणीं चैमामानिनाय निजाश्रयम् । संज्ञां भार्यां प्रीतिमतीं भास्करो वारितस्करः ॥

ແລະ ພາສະກະຣະ (ພຣະອາທິດ) ຜູ້ຂັດຂວາງໂຈນ (ຜູ້ຂັບໄລ່ຄວາມມືດ) ໄດ້ນຳ ສັມຍາ (Saṃjñā)—ບັດນີ້ຖືຮູບແທ້ຂອງນາງ—ກັບໄປຍັງສຳນັກຂອງພຣະອົງ ໃນຖານະພຣະມະເຫສີອັນເປັນທີ່ຮັກ।

Verse 27

ततः पूर्वसुतो योऽस्याः सोऽभूद्वैवस्वतो मनुः । द्वितीयश्च यमः शापाद्धर्मदृष्टिरभूत् सुतः ॥

ຕໍ່ມາ ບຸດຜູ້ເກີດກ່ອນຂອງນາງ ໄດ້ເປັນ ໄວວັສວະຕະ ມະນຸ (Vaivasvata Manu); ບຸດຄົນທີສອງແມ່ນ ຍະມະ (Yama)។ ແຕ່ເນື່ອງຈາກຄຳສາບ ບຸດອີກຄົນໜຶ່ງໄດ້ເປັນ ທັມມະ-ດຣິດຕິ (ຜູ້ເຫັນທັມ)។

Verse 28

कृमयो मांसमादाय पादतोऽस्य महीतले । पतिष्यन्तीति शापान्तं तस्य चक्रे पिता स्वयम् ॥

«ແມງໜອນຈະກິນເນື້ອຈາກຕີນຂອງເຂົາ ແລ້ວຕົກລົງສູ່ພື້ນດິນ»—ດັ່ງນີ້ ບິດາເອງໄດ້ກຳນົດຂອບເຂດ/ຈຸດສິ້ນສຸດໃຫ້ແກ່ຄຳສາບນັ້ນ។

Verse 29

धर्मदृष्टिर्यतश्चासौ समो मित्रे तथाहिते । ततो नियोगं तं याम्ये चकार तिमिरापहः ॥

ແລະເນື່ອງຈາກ ທັມມະ-ດຣິດຕິ ນັ້ນ ມີຄວາມຍຸດຕິທຳ ບໍ່ເລືອກຂ້າງ ທັງຕໍ່ມິດແລະສັດຕູ, ດັ່ງນັ້ນ ພຣະອາທິດ ຜູ້ຂັບໄລ່ຄວາມມືດ ໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງເຂົາໃຫ້ຮັບຕຳແໜ່ງ/ພາລະກິດທີ່ກ່ຽວກັບ ຍະມະ।

Verse 30

यमुना च नदी जज्ञे कलिन्दान्तरवाहिनी । अश्विनौ देवभिषजौ कृतौ पित्रा महात्मना ॥

ແລະ ແມ່ນ້ຳ ຍະມຸນາ (Yamunā) ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ໄຫຼຜ່ານ/ລຽບຕາມ ເຂດພູ ກະລິນດະ (Kalinda)؛ ແລະ ອັສວິນ ທັງສອງ ຖືກສ້າງ/ແຕ່ງຕັ້ງເປັນ ແພດເທວະ ໂດຍບິດາຜູ້ມີໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພວກເຂົາ។

Verse 31

गुह्यकाधिपतित्वे च रेवन्तोऽपि नियोजितः । च्छायासंज्ञासुतानाञ्च नियोगः श्रूयतां मम ॥

ແລະ ເຣວັນຕະ (Revanta) ກໍຖືກແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນເຈົ້າເຫນືອ ເຫນືອພວກ ກຸຫຍະກະ (guhyakas) ດ້ວຍ. ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້ອຍ ກ່ຽວກັບການແຕ່ງຕັ້ງ (niyoga) ຂອງບຸດທັງຫຼາຍຂອງ ຈາຍາ (Chāyā) ແລະ ສັມຊະຍາ (Saṃjñā)។

Verse 32

पूर्वजस्य मनोस्तुल्यश्छायासंज्ञासुतोऽग्रजः । ततः सावर्णिकीं संज्ञामवाप तनयो रवेः ॥

ບຸດຜູ້ໃຫຍ່ທີ່ເກີດຈາກ ຈາຍາ ແລະ ສັມຍາ ມີໃຈນຶກຄືມະນຸຜູ້ເກົ່າ. ດັ່ງນັ້ນ ບຸດຂອງ ຣະວິ (ພະອາທິດ) ຈຶ່ງໄດ້ຮັບນາມ «ສາວັນນິ».

Verse 33

भविष्यति मनुः सोऽपि बलिरिन्द्रो यदा तदा । शनैश्चरो ग्रहाणाञ्च मध्ये पित्रा नियोजितः ॥

ທ່ານນັ້ນກໍຈະເປັນມະນຸເຊັ່ນກັນ; ໃນເວລານັ້ນ ບາລີ ຈະເປັນອິນທຣາ. ສະໄນສະຈະຣະ (ດາວເສົາ/ສາຕູນ) ຈະຖືກບິດາຂອງລາວແຕ່ງຕັ້ງໃນຫມູ່ດາວເຄາະທັງຫຼາຍ.

Verse 34

तयोस्तृतीया या कन्या तपती नाम सा कुरुम् । नृपात्संवरणात्पुत्रमवाप मनुजेश्वरम् ॥

ທິດາຄົນທີສາມຂອງທັງສອງ ຊື່ ຕະປະຕີ ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດບຸດຜູ້ໜຶ່ງ—ກຸຣຸ—ໂດຍພຣະຣາຊາ ສັມວະຣະນະ ຜູ້ເປັນເຈົ້າເຫນືອມະນຸດ.

Verse 35

तस्य वैवस्वतस्याहं मनोः सप्तममन्तरम् । कथयामि सुतान्भूपानृषीन्देवान्सुराधिपम् ॥

ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າເຖິງ ມັນວັນຕະຣະ ຄັ້ງທີ 7 ຂອງ ໄວວັສວະຕະ ມະນຸ—ບຸດຂອງລາວ, ບັນດາກະສັດ, ບັນດາລຶສີ, ບັນດາເທວະ, ແລະ ຈອມເທວະ (ອິນທຣາ).

Frequently Asked Questions

What is the primary philosophical or ethical inquiry of this Adhyaya?

It examines how an overwhelming divine potency (Sūrya’s tejas) can be both transcendent and yet rendered immanent, measurable, and beneficial—purifying ritual action, sustaining the cosmos, and becoming intelligible through Vedic identification (trayīmaya) and controlled distribution.

How does this chapter advance the narrative of the Manvantaras (Ages of Manu)?

It anchors the Vaivasvata Manvantara in solar lineage: Vaivasvata Manu is presented as Sūrya’s earlier son, while related figures (Yama/Dharmadṛṣṭi, the Aśvins, Revanta, Śanaiścara, and Tapatī) receive origins and cosmic appointments that support Manvantara governance and dharma-administration.

What key lineage (vaṃśa) and appointments are established in this chapter?

The chapter links Sūrya with Saṃjñā and Chāyā and enumerates their offspring and roles: Vaivasvata Manu (Manu of the seventh Manvantara), Yama as Dharmadṛṣṭi, the Aśvins as divine physicians, Revanta’s placement in guhyaka leadership, Śanaiścara’s graha-station, and Tapatī’s integration into the Kuru royal line through Saṃvaraṇa.