Adhyaya 71: The King’s Remorse and the Sage’s Counsel on the Necessity of a Wife

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे औत्तममन्वन्तरे सप्ततितमोऽध्यायः । एकसप्ततितमोऽध्यायः- ७१ मार्कण्डेय उवाच तां प्रेषयित्वा राजापि स्वभर्तृगृहमङ्गनाम् । चिन्तयामास निःश्वस्य किमत्र सुकतं भवेत् ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໃນ ສຣີມາຣະກັນເດຍະປຸຣານະ ໃນອົດຕະມະມັນວັນຕະຣະ ບົດທີເຈັດສິບ ຈຶ່ງສິ້ນສຸດ. ບົດທີເຈັດສິບເອັດ: ມາຣະກັນເດຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອສົ່ງນາງໄປຍັງເຮືອນຜົວແລ້ວ ພຣະຣາຊາກໍຖອນໃຈແລະຄິດວ່າ «ໃນເລື່ອງນີ້ ຈະມີກຸສົນກຳ ຫຼື ທາງທີ່ຖືກຕ້ອງອັນໃດໄດ້?»

Verse 2

अनर्घयोग्यता कष्टं स मामाह महामनाः । वैकल्यं विप्रमुद्दिश्य तथाहायं निशाचरः ॥

“ເປັນຄວາມບໍ່ເໝາະສົມອັນເຈັບປວດ ສໍາລັບຜູ້ຄວນຄ່າເຊັ່ນນັ້ນ!”—ບຸລຸດໃຈກວ້າງຜູ້ນັ້ນໄດ້ກ່າວກັບຂ້ອຍ ພ້ອມຊີ້ໃຫ້ເຫັນຂໍ້ບົກພ່ອງຂອງພຣາຫມັນ; ແລະຣາກສະຜູ້ທ່ອງຄືນກໍ່ກ່າວເຊັ່ນດຽວກັນ।

Verse 3

सोऽहं कथं करिष्यामि त्यक्ता पत्नी मया हि सा । अथवा ज्ञानदृष्टिं तं पृच्छामि मुनिसत्तमम् ॥

“ຂ້ອຍຈະປະພຶດແນວໃດ ເມື່ອນາງຖືກຂ້ອຍທິ້ງໄປແລ້ວເປັນເມຍ? ຫຼືບໍ່ຢ່າງນັ້ນ—ຂ້ອຍຈະໄປຖາມພຣະລິສີຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ ຜູ້ມີທັດສະນະແຫ່ງປັນຍາ.”

Verse 4

सञ्चिन्त्येत्थं स भूपालः समारुह्य च तं रथम् । ययौ यत्र स धर्मात्मा त्रिकालज्ञो महामुनिः ॥

ເມື່ອຄິດພິຈາລະນາດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ກະສັດນັ້ນໄດ້ຂຶ້ນລົດສົງຄາມ ແລະໄປຫາບ່ອນທີ່ມະຫາລິສີຜູ້ທໍາມະ—ຜູ້ຮູ້ສາມການເວລາ—ພໍານັກຢູ່.

Verse 5

अवरुह्य रथात् सोऽथ तं समेत्य प्रणम्य च । यथावृत्तं समाचख्यौ राक्षसेन समागमम् ॥

ເມື່ອລົງຈາກລົດແລ້ວ ພຣະອົງເຂົ້າໄປໃກ້ລິສີນັ້ນ ກໍ່ກາບນົບ; ແລ້ວຈຶ່ງເລົ່າເຫດການທັງຫມົດຕາມທີ່ເກີດຂຶ້ນ—ການພົບພາຣາກສະຂອງພຣະອົງ.

Verse 6

ब्राह्मण्याः दर्शनञ्चैव दौःशील्यापगमं तथा । प्रेषणं भर्तृगेहे च कार्यमागमने च यत् ॥

(ພຣະອົງເລົ່າ) ການເຫັນນາງພຣາຫມັນ, ການລຶບລ້າງມົນທິນແຫ່ງຊື່ສຽງຮ້າຍ, ການສົ່ງນາງໄປບ້ານຜົວ, ແລະຍັງສິ່ງທີ່ໄດ້ຈັດການໄວ້ກ່ຽວກັບການມາຂອງ (ຣາກສະ) ເມື່ອມີວຽກງານຕ້ອງເຮັດ.

Verse 7

ऋषिरुवाच ज्ञातमेतन्मया पूर्वं यत्कृतं ते नराधिप । कार्यमागमने चैव मत्समीपे तवाखिलम् ॥

຤ິສີກ່າວວ່າ: ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮູ້ກ່ອນແລ້ວວ່າທ່ານໄດ້ເຮັດສິ່ງໃດ, ແລະກໍຮູ້ຈຸດປະສົງທັງໝົດຂອງການມາຫາຂ້າພະເຈົ້ານີ້ດ້ວຍ.

Verse 8

पृच्छ मामिह किं कार्यं मयेति उद्विग्नमानसः । त्वय्यागते महीपाल ! शृणु कार्यञ्च यत्तव ॥

“ຈົ່ງຖາມຂ້າພະເຈົ້າຢູ່ນີ້ວ່າ: ‘ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເຮັດຫຍັງ?’” — ດັ່ງນີ້ດ້ວຍໃຈທີ່ຫວັ່ນໄຫວ. ໂອ ຜູ້ພິທັກແຜ່ນດິນ, ເມື່ອທ່ານມາແລ້ວ ຈົ່ງຟັງເລື່ອງທີ່ກ່ຽວກັບທ່ານດ້ວຍ.

Verse 9

पत्नी धर्मार्थकामानां कारणं प्रबलं नृणाम् । विशेषतश्च धर्मस्य सन्त्यक्तस्त्यजता हि ताम् ॥

ເມຍເປັນເຫດປັດໃຈອັນມີພະລັງສໍາລັບຜູ້ຊາຍໃນການບັນລຸ ທັມມະ, ອັດຖະ, ແລະ ກາມະ; ແລະໂດຍພິເສດແມ່ນເພື່ອທັມມະ. ແທ້ຈິງ ເມື່ອລະທິ້ງນາງ ກໍເຫມືອນຖືກທັມມະລະທິ້ງເສຍເອງ.

Verse 10

अपत्नीकॊ नरो भूप ! न योग्यॊ निजकर्मणाम् । ब्राह्मणः क्षत्रियॊ वापि वैश्यः शूद्रोऽपि वा नृप ॥

ໂອ ພະຣາຊາ, ຜູ້ຊາຍທີ່ບໍ່ມີເມຍ ບໍ່ເໝາະສົມສໍາລັບໜ້າທີ່ອັນຄວນຂອງຕົນ—ບໍ່ວ່າຈະເປັນ ພຣາຫມະນະ, ກະສັດຕຣິຍະ, ໄວສະຍະ, ຫຼືແມ່ນ ຊູດຣະ ກໍຕາມ, ໂອ ຜູ້ປົກຄອງ.

Verse 11

त्यजता भवता पत्नीं न शोभनमनुष्ठितम् । अत्याज्यो हि यथा भर्ता स्त्रीणां भार्या तथा नृणाम् ॥

ໃນການລະທິ້ງເມຍຂອງທ່ານ ທ່ານບໍ່ໄດ້ປະພຶດຖືກຕ້ອງ. ເພາະດັ່ງທີ່ຜົວບໍ່ຄວນຖືກຜູ້ຍິງລະທິ້ງ, ເມຍກໍບໍ່ຄວນຖືກຜູ້ຊາຍລະທິ້ງເຊັ່ນກັນ.

Verse 12

राजोवाच भगवन् ! किं करोम्येष विपाको मम कर्मणाम् । नानुकूलानुकूलस्य यस्मात्त्यक्ता ततो मया ॥

ພະຣາຊາກ່າວວ່າ: ໂອ ທ່ານຜູ້ນ່າເຄົາລົບ, ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເຮັດແນວໃດ? ນີ້ແມ່ນຜົນແຫ່ງກຳຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ເນື່ອງຈາກນາງບໍ່ພໍໃຈຕໍ່ຜູ້ທີ່ສະແຫວງຫາສິ່ງທີ່ພໍໃຈ, ດັ່ງນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງລະທິ້ງນາງ.

Verse 13

यद्यत्करोति तत्क्षान्तं दह्यमानेन चेतसा । भगवंस्तद्वियोगार्तिभिभीतेनान्तरात्मना ॥

ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ນາງເຮັດ ຄວນໃຫ້ອະໄພ, ເພາະໃຈຂ້າພະເຈົ້າໄໝ້ລຸກດ້ວຍຄວາມສຳນຶກຜິດ. ໂອ ທ່ານຜູ້ນ່າເຄົາລົບ, ຈິດໃນຂອງຂ້າພະເຈົ້າຫວາດຫວັນດ້ວຍທຸກຂ໌ແຫ່ງການພັດພາກຈາກນາງ.

Verse 14

साम्प्रतं तु वने त्यक्ता न वेद्मि क्व नु सा गता । भक्षिताऽवापि विपिने सिंहव्याघ्रनिशाचरैः ॥

ແຕ່ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າລະທິ້ງນາງໄວ້ໃນປ່າ ບໍ່ຮູ້ວ່ານາງໄປຢູ່ໃສ—ຫຼືວ່າໃນຖິ່ນກັນດານ ນາງຖືກສິງ, ເສືອ, ຫຼືສັດທີ່ອອກຫາກິນຕອນກາງຄືນ ກິນເສຍແລ້ວຫຼືບໍ່.

Verse 15

ऋषिरुवाच न भक्षिताऽसा भूपाल ! सिंहव्याघ्रनिशाचरैः । सा त्वविप्लुतचारित्रा साम्प्रतन्तु रसातले ॥

຤ິສີກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ, ນາງບໍ່ໄດ້ຖືກສິງ, ເສືອ, ຫຼືຜູ້ທ່ອງທ່ຽວຍາມຄ່ຳຄືນກິນເສຍ. ນາງ—ຜູ້ມີຈັດຈັນບໍ່ດ່າງພ້ອຍ—ບັດນີ້ຢູ່ໃນ ຣະສາຕະລະ (Rasātala) ແຫ່ງໂລກບາດານ.

Verse 16

राजोवाच सा नीता केन पातालमास्ते सदूषिता कथम् । अत्यद्भुतमिदं ब्रह्मन् ! यथावद्वक्तुमर्हसि ॥

ພະຣາຊາກ່າວວ່າ: ໃຜເປັນຜູ້ນຳນາງໄປ ໃຫ້ນາງຢູ່ໃນ ປາຕາລະ (Pātāla)? ນາງຖືກເປື້ອນປົ່ນແນວໃດ? ນີ້ນ່າອັດສະຈັນຢ່າງຍິ່ງ, ໂອ ພຣາຫມັນ—ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍໃຫ້ຖືກຕ້ອງ.

Verse 17

ऋषिरुवाच पाताले नागराजोऽस्ति प्रख्यातश्च कपोतकः । तेन दृष्टा त्वया त्यक्ता भ्रममाणा महावने ॥

຤ິສີກ່າວວ່າ: ໃນປາຕາລາ ມີພະຍານາກຜູ້ໂດງດັງນາມ ກະໂປຕະກະ. ລາວໄດ້ເຫັນນາງສາວຜູ້ທີ່ພະອົງເຄີຍລະທິ້ງ ພະເດີນຫຼົງຢູ່ໃນປ່າໃຫຍ່.

Verse 18

सा रूपशालिनी तेन सानुरागेण पार्थिव । वेदितार्थेन पातालं नीता सा युवती तदा ॥

ໂອ ພະຣາຊາ, ນາງສາວຜູ້ງາມນັ້ນ ຖືກລາວ—ຜູ້ຫຼົງໃຫຼແລະເຂົ້າໃຈເລື່ອງລາວ—ນຳໄປສູ່ປາຕາລາ.

Verse 19

ततस्तस्य सुता सुभ्रूर्नन्दा नाम महीपते । भार्या मनोरमा चास्य नागराजस्य धीमतः ॥

ແລ້ວໂອ ພະຣາຊາ, ພະຍານາກຜູ້ປັນຍານັ້ນ ມີທິດາຄິ້ວງາມນາມ ນັນດາ; ແລະມະເຫສີຂອງລາວຊື່ ມະໂນຣະມາ.

Verse 20

तया मातुः सपत्नीयं सा भवित्रीति शोभना । दृष्टा स्वगेहं सा नीता गुप्ता चान्तः पुरे शुभा ॥

ນາງສາວຜູ້ເປັນມົງຄຸນ ແລະງາມພິເສດ (ນັນດາ) ຄິດວ່າ ‘ນາງນີ້ຈະເປັນເມຍຮ່ວມຂອງແມ່ຂ້ອຍ’ ແລ້ວໄດ້ເຫັນນາງ; ນາງຖືກນຳເຂົ້າໄປໃນເຮືອນຂອງພວກເຂົາ ແລະຖືກເກັບຊ່ອນໄວ້ໃນວັງຊັ້ນໃນ.

Verse 21

यदा तु याचिता नन्दा न ददाति नृपोत्तम । मूका भविष्यसीत्याह तदा तां तनयां पिता ॥

ແຕ່ເມື່ອຖາມນັນດາ ແລະນາງບໍ່ຍອມມອບ (ນາງນັ້ນ) ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ, ບິດາຂອງນາງຈຶ່ງກ່າວກັບທິດາວ່າ: ‘ເຈົ້າຈະເປັນຄົນໃບ້.’

Verse 22

एवं शप्ता सुता तेन सा चास्ते तत्र भूपते । नीता तेनोरगेन्द्रेण धृता तत्सुतया सती ॥

ເມື່ອຖືກລາວສາບແຊ່ງແລ້ວ ໂອ ພະຣາຊາ, ລູກສາວນັ້ນກໍຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ນາງຜູ້ມີຄຸນທຳນັ້ນ ຖືກພະຍານາກຜູ້ເປັນເຈົ້ານຳມາ ແລະຖືກລູກສາວຂອງລາວຮັກສາໄວ້ທີ່ນັ້ນ.

Verse 23

मार्कण्डेय उवाच ततो राजा परं हर्षमवाप्य तमपृच्छत । द्विजवर्यं स्वदौर्भाग्यकारणं दयितां प्रति ॥

ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: ແລ້ວພະຣາຊາໄດ້ບັນລຸຄວາມປິຕິຍິນດີຢ່າງໃຫຍ່ ແລະໄດ້ຖາມພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດນັ້ນ ກ່ຽວກັບເຫດແຫ່ງໂຊກຮ້າຍຂອງຕົນ ທີ່ກ່ຽວກັບມະເຫສີຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ.

Verse 24

राजोवाच भगवन् सर्वलोकस्य मयि प्रीतिरनुत्तमा । किंनु तत्कारणं येन स्वपत्नी नातिवत्सला ॥

ພະຣາຊາກ່າວວ່າ: ທ່ານຜູ້ນ່າເຄົາລົບ, ປະຊາຊົນທັງປວງມີຄວາມຮັກໃຫຍ່ຫຼວງຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ; ແຕ່ເປັນຫຍັງມະເຫສີຂອງຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ຮັກໃຫ້ຫຼາຍ?

Verse 25

मम चासावतीवेष्टा प्राणेभ्योऽपि महामुने । सा च मां प्रति दुःशीला ब्रूहि यत्कारणं द्विज ॥

ແລະນາງເປັນທີ່ຮັກຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ—ຍິ່ງກວ່າຊີວິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າເສຍອີກ, ໂອ ຤ິສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່—ແຕ່ນາງກັບປະພຶດຢ່າງແຂງກະດ້າງຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ. ຂໍທ່ານ ໂອ ພຣາຫມັນ, ຈົ່ງບອກເຫດແຫ່ງນີ້ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ.

Verse 26

ऋषीरुवाच पाणिग्रहणकाले त्वं सूर्यभौमशनैश्चरैः । शुक्रवाचस्पतिभ्याञ्च तव भार्यावलोकिता ॥

຤ິສີກ່າວວ່າ: ໃນເວລາພິທີຈັບມື (ການແຕ່ງງານ) ມະເຫສີຂອງເຈົ້າຖືກດວງອາທິດ, ດາວອັງຄານ, ດາວເສົາ, ແລະຍັງມີດາວສຸກກັບດາວພະຫັດ ເບິ່ງຈ້ອງມີອິດທິພົນຕໍ່ນາງ.

Verse 27

तन्मुहूर्तेऽभवच्चन्द्रस्तस्याः सोमसुतस्तथा । परस्परविपक्षौ तौ ततः पार्थिव ! ते भृशम् ॥

ໃນຂະນະນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ພຣະຈັນກໍເກີດຂຶ້ນ ແລະເຊັ່ນດຽວກັນ ບຸດຂອງນາງ ຄືບຸດຂອງໂສມະ (Soma) ກໍເກີດຂຶ້ນ. ຕໍ່ມາ ໂອ້ພຣະຣາຊາ ທັງສອງນັ້ນກາຍເປັນສັດຕູກັນຢ່າງດຸເດືອດ.

Verse 28

तद्गच्छ त्वं स्वधर्मेण परिपालय मेदिनीम् । पत्नी सहायः सर्वाश्च कुरु धर्मवतीः क्रियाः ॥

ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າຈົ່ງໄປ ແລະຕາມໜ້າທີ່ຂອງຕົນ ຈົ່ງປົກປ້ອງແຜ່ນດິນ. ໃຫ້ມີພຣະມະເຫສີເປັນຜູ້ຊ່ວຍ ແລະຈົ່ງປະຕິບັດພິທີກຳ ແລະການກະທຳທັງປວງໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມທຳມະ.

Verse 29

मār्कण्डेय उवाच इत्युक्ते प्रणिपत्यैनमारुह्य स्यन्दनं ततः । उत्तमः पृथिवीपाल आजगाम निजं पुरम् ॥

ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ເຂົາໄດ້ນ້ອມຄຳນັບຕໍ່ທ່ານ ແລ້ວຂຶ້ນລົດສົງຄາມ. ຕໍ່ມາ ອຸຕຕະມະ ຜູ້ປົກປ້ອງແຜ່ນດິນ ໄດ້ກັບໄປຫານະຄອນຂອງຕົນ.