Adhyaya 42: Dattatreya on the Yogic Import of Oṃ (Praṇava): Matras, Worlds, and Liberation
ॐप्रणवयोगविवेचन (Oṃpraṇavayogavivecana)
Origin of Species
ອັດທະຍາ 42 ກ່າວເຖິງພຣະດັດຕາເຕຣຍະ ອະທິບາຍຄວາມໝາຍທາງໂຍຄະຂອງ “ໂອມ” (ປຣານະວະ)។ ທ່ານແຈ້ງເຖິງມາດຣາ A-U-M ແລະຄວາມສງົບຫຼັງສຽງ (ອະມາດຣາ) ເປັນທາງນຳໄປສູ່ໂລກທັງຫຼາຍ ແລະການຫຼຸດພົ້ນ. ການພິຈາລະນາໂອມດ້ວຍສະມາທິ ຊ່ວຍຊຳລະຈິດ ລະອັດຕາ ແລະເຂົ້າເຖິງໂມກສະ.
Divine Beings
Celestial Realms
Key Content Points
Focus Keywords
Shlokas in Adhyaya 42
Verse 1
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे योगिचर्यानामैकचत्वारिंशोऽध्यायः । द्विचत्वारिंशोऽध्यायः । दत्तात्रेय उवाच । एवं यो वर्तते योगी सम्यग्योगव्यवस्थितः । न स व्यावर्तितुं शक्यो जन्मान्तरशतैरपि ॥
ດັ່ງນີ້ ບົດທີ 41 ວ່າດ້ວຍຈັນຍາຂອງຍະໂຍຄິນ ໃນ «ສີຣີ ມາຣະກັນເດຍະ ປູຣານະ» ກໍສິ້ນສຸດລົງ. ບົດທີ 42. ດັດຕາເຕຣຍະ ກ່າວວ່າ: ຍະໂຍຄິນຜູ້ດໍາລົງຊີວິດແບບນີ້ ຕັ້ງມັ່ນໃນຍະໂຍຄະອັນຖືກຕ້ອງ ບໍ່ອາດຖືກຫັນກັບໄດ້ ແມ່ນແຕ່ຂ້າມຜ່ານການເກີດຫຼາຍຮ້ອຍຄັ້ງກໍຕາມ।
Verse 2
दृष्ट्वा च परमात्मानं प्रत्यक्षं विश्वरूपिणम् । विश्वपादशिरोग्रीवं विश्वेशं विश्वभावनम् ॥
ແລະໄດ້ເຫັນໂດຍກົງ ພຣະອາດຕະມັນສູງສຸດ ໃນຮູບແຫ່ງຈັກກະວານ—ຜູ້ທີ່ຕີນ ຫົວ ແລະຄໍ ເປັນຈັກກະວານເອງ—ເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງຈັກກະວານ ແລະເປັນບໍ່ກໍ່ເກີດແຫ່ງການເກີດຂຶ້ນຂອງຈັກກະວານ।
Verse 3
तत्प्राप्तये महत्पुण्यमोमित्येकाक्षरं जपेत् । तदेवाध्ययनं तस्य स्वरूपं शृण्वतः परम् ॥
ເພື່ອບັນລຸ «ນັ້ນ» ຄວນສະດຸດສຽງຊໍ້າໆ ພະຍາງຄໍາດຽວອັນມີບຸນສູງສຸດ «ໂອມ (Oṁ)». ນັ້ນແຫຼະເປັນການສຶກສາຂອງລາວ; ແລະສໍາລັບຜູ້ຟັງຮູ້ທາດແທ້ຂອງມັນ ນັ້ນແມ່ນຄໍາສອນສູງສຸດ।
Verse 4
अकारश्च तथोकारो मकारश्चाक्षरत्रयम् । एता एव त्रयो मात्राḥ सत्त्वराजसतामसाḥ ॥
ອັກສອນ «A» ເຊັ່ນດຽວກັນ «U» ແລະ «M»—ນີ້ແມ່ນອັກສອນສາມ. ນີ້ແຫຼະເທົ່ານັ້ນແມ່ນສາມມາດຕາ (mātrā): ສັດຕະວະ, ຣາຈະສະ, ແລະ ຕະມະສະ।
Verse 5
निर्गुणा योगिगम्यान्या चार्धमात्रोर्ध्वसंस्थिता । गान्धारीति च विज्ञेया गान्धारस्वरसंश्रया ॥
ອັດທະມາຕຣານັ້ນ ປາສຈາກຄຸນລັກສະນະ ແລະບັນລຸໄດ້ແຕ່ໂຍຄີ; ມັນດໍາລົງຢູ່ເໜືອລະດັບສຽງທົ່ວໄປ ໃນນາມ «ອັດທະມາຕຣາ»។ ຄວນຮູ້ຈັກມັນວ່າ «ຄານທາຣີ» ອາໄສຢູ່ເທິງໂນດດົນຕີ «ຄານທາຣາ»។
Verse 6
पिपीलिकागतिस्पर्शा प्रयुक्ता मूर्ध्नि लक्ष्यते । यथा प्रयुक्त ओङ्गारः प्रतिनिर्याति मूर्धनि ॥
ເມື່ອນໍາໃຊ້ໃນການປະຕິບັດຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຈະຮູ້ສຶກການສຳຜັດລະອຽດຄືການເຄື່ອນໄຫວຂອງມົດ ຢູ່ທີ່ກະຫຼອດຫົວ; ແລະເມື່ອໃຊ້ພະຍາງ «ໂອມ» ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ມັນຈະຍົກຂຶ້ນອີກໄປຫາກະຫຼອດຫົວ.
Verse 7
तथोङ्कारमयो योगी त्वक्षरे त्वक्षरो भवेत् । प्राणो धनुः शरो ह्यात्मा ब्रह्म वेध्यमनुत्तमम् ॥
ດັ່ງນັ້ນ ໂຍຄີຜູ້ເປັນດັ່ງ «ໂອມ» ຈຶ່ງຕັ້ງມັ່ນໃນພະຍາງອະມະຕະອັນບໍ່ເສື່ອມ. ປຣານະແມ່ນຄັນທະນູ, ອາດມັນແມ່ນລູກສອນ, ແລະພຣະພຣະຫມັນແມ່ນເປົ້າໝາຍອັນສູງສຸດທີ່ຈະຕ້ອງຍິງໃຫ້ຖືກ.
Verse 8
अप्रमत्तेन वेद्धव्यं शरवत्तन्मयो भवेत् । ओमित्येतत् त्रयो वेदास्त्रयो लोकास्त्रयोऽग्नयः ॥
ຈົ່ງຍິງໃຫ້ຖືກດ້ວຍຄວາມຕື່ນຮູ້ແລະຄວາມລະມັດລະວັງ; ຄວນເຮັດຕົນໃຫ້ເປັນດັ່ງລູກສອນ—ດູດຊຶມເຂົ້າໄປໃນນັ້ນທັງໝົດ. «ໂອມ» ນີ້ແທ້ໆແມ່ນວີດາທັງສາມ, ໂລກທັງສາມ, ແລະໄຟບູຊາອັນສັກສິດທັງສາມ.
Verse 9
विष्णुर्-ब्रह्मा-हरश्चैव ऋक्सामानि यजूṃषि च । मात्राः सार्धाश्च तिस्त्रश्च विज्ञेयाः परमार्थतः ॥
ວິດສະນຸ, ພຣະພຣະຫມາ, ແລະ ຮະຣະ (ຮາຣະ), ພ້ອມທັງ ຣຶກ (Ṛk), ສາມັນ (Sāman), ແລະ ຢະຈຸສ (Yajus)—ເຫຼົ່ານີ້ ໃນຄວາມໝາຍສູງສຸດ ຄວນເຂົ້າໃຈວ່າເປັນມາຕຣາທັງສາມ ພ້ອມກັບອັດທະມາຕຣາ.
Verse 10
तत्र युक्तस्तु यो योगी स तल्लयमवाप्नुयात् । अकारस्त्वथ भूर्लोक उकारश्चोच्यते भुवः ॥
ຍະໂຍຄີຜູ້ທີ່ເຊື່ອມປະສານຢ່າງຖືກຕ້ອງກັບການປະຕິບັດນີ້ ຈະບັນລຸການກົມກຽວ (ສະມາທິ) ເຂົ້າສູ່ «ຕັດ» ນັ້ນ. ອັກສອນ «A» ແມ່ນໂລກ Bhū ແລະ «U» ເອີ້ນວ່າ Bhuvaḥ.
Verse 11
सव्यञ्जनो मकारश्च स्वर्लोकः परिकल्प्यते । व्यक्ता तु प्रथमा मात्रा द्वितीयाव्यक्तसंज्ञिता ॥
ອັກສອນ «M» ພ້ອມກັບອົງປະກອບພະຍັນຊະນະຂອງມັນ ຖືກນຶກເຫັນເປັນໂລກ Svarga. mātrā ທຳອິດແມ່ນ “ປາກົດ” ແລະ mātrā ທີສອງກ່າວວ່າ “ບໍ່ປາກົດ”.
Verse 12
मात्रा तृतीया चिच्छक्तिरर्धमात्रा परं पदम् । अनेनैव क्रमेणैता विज्ञेया योगभूमयः ॥
mātrā ທີສາມແມ່ນພະລັງແຫ່ງຈິດຮູ້ (cit-śakti); ຄື່ງ mātrā ແມ່ນສະພາບສູງສຸດ. ຕາມລຳດັບນີ້ ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຄວນຮູ້ວ່າເປັນຂັ້ນ/ພື້ນຖານຂອງຍະໂຍຄະ.
Verse 13
ओमित्यuccāraṇāt sarvaṃ gṛhītaṃ sadasad bhavet । ह्रस्वा तु प्रथमा मात्रा द्वितीया दैर्घ्यसंयुता ॥
ໂດຍການເອີ້ນອອກສຽງ «Oṁ» ທຸກສິ່ງຖືກຄອບຄຸມ—ທັງການມີຢູ່ ແລະ ການບໍ່ມີຢູ່. mātrā ທຳອິດສັ້ນ; mātrā ທີສອງປະກອບດ້ວຍຄວາມຍາວ (ຍາວ).
Verse 14
तृतीया च प्लुतार्धाख्या वचसः सा न गोचरा । इत्येतदक्षरं ब्रह्म परमोङ्कारसंज्ञितम् ॥
mātrā ທີສາມເອີ້ນວ່າ “pluta-ardha” (ຍາວເກີນ ແລະ ເກີນອີກຄື່ງ) ແລະບໍ່ຢູ່ໃນຂອບເຂດຂອງຄຳເວົ້າທົ່ວໄປ. ດັ່ງນັ້ນນີ້ແມ່ນ Brahman ອັນບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ ທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ Oṅkāra ສູງສຸດ.
Verse 15
यस्तु वेद नरः सम्यक् तथा ध्यायति वा पुनः । संसारचक्रमुत्सृज्य त्यक्तत्रिविधबन्धनः ॥
ແຕ່ຜູ້ຊາຍຜູ້ເຂົ້າໃຈຢ່າງແທ້ຈິງ ຫຼືຜູ້ທີ່ພິຈາລະນາສະມາທິຢ່າງຖືກຕ້ອງເທິງຄໍາສອນນີ້ ຈະປົດປ່ອຍຕົນອອກຈາກວົງຈອນແຫ່ງສັງສານ ແລະເປັນອິດສະລະ ໂດຍລະທິ້ງພັນທະສາມປະການ।
Verse 16
प्राप्रोति ब्रह्मणि लयं परमे परमात्मनि । अक्षीणकर्मबन्धश्च ज्ञात्वा मृत्युमरिष्टतः ॥
ເຂົາບັນລຸການລະລາຍເຂົ້າສູ່ພຣະພຣະຫມັນ—ຜູ້ສູງສຸດ ແລະເປັນອາດຕະຕົນອັນສູງສຸດ. ແລະເມື່ອຮູ້ຈັກຄວາມຕາຍຕາມຄວາມເປັນຈິງ ເຂົາຈຶ່ງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ ແລະພົ້ນຈາກຄວາມຫວາດກົວ ແມ່ນແຕ່ພັນທະແຫ່ງກຳຍັງບໍ່ໝົດສິ້ນດີ.
Verse 17
उत्क्रान्तिकाले संस्मृत्य पुनर्योगित्वमृच्छति । तस्मादसिद्धयोगेन सिद्धयोगेन वा पुनः । ज्ञेयान्यरिष्टानि सदा येनोत्क्रान्तौ न सीदति ॥
ເມື່ອລະລອຍຈາກໂລກນີ້ ເຂົາລະລຶກເຖິງ (ຄໍາສອນ) ແລະບັນລຸສະພາບຂອງຍົກຄີອີກຄັ້ງ. ດັ່ງນັ້ນ—ບໍ່ວ່າຍົກະຍັງບໍ່ສົມບູນ ຫຼືສົມບູນແລ້ວ—ຄວນຮູ້ເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງຄວາມຕາຍທີ່ກໍາລັງຈະມາເສມອ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ຫວັ່ນໄຫວໃນຂະນະຈາກໄປ.
Frequently Asked Questions
The chapter investigates how the praṇava (Oṃ) functions as Brahman-in-sound and as a disciplined yogic method: by mapping its phonetic components to cosmic principles and prescribing concentrated practice, it argues that Oṃ-japa and contemplation can dissolve bondage and culminate in laya (merger) in the supreme Paramātman.
This Adhyaya does not develop Manvantara chronology or Manu lineages; instead, it provides a doctrinal yogic exegesis that can be read as a universal soteriological insert within the broader Purāṇic framework, independent of specific Manvantara transitions.
Adhyaya 42 is outside the Devi Mahatmyam (chapters 81–93) and contains no direct Śākta stuti, goddess-epithets, or battle narrative; its focus is praṇava-yoga and a triadic theism (Viṣṇu–Brahmā–Hara) articulated as correspondences within Oṃ.