Adhyaya 36: Madalasa’s Final Counsel and the Renunciation of King Ritadhvaja

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेऽलर्कानुशासने वर्ज्यावर्ज्यनाम पञ्चत्रिंशोऽध्यायः । षट्त्रिंशोऽध्यायः । जड उवाच— स एवमनुशिष्टः सन् मात्रा संप्राप्य यौवनम् । ऋतध्वजसुतश्चक्रे सम्यग्दारपरिग्रहम् ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ສຣີ ມາຣກັນເດຍະ ປຸຣານະ» ໃນພາກຄຳສອນແກ່ອາລະຣະ ບົດທີ 35 ຊື່ວ່າ «ສິ່ງທີ່ຄວນຫຼີກລ້ຽງ ແລະ ສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນ» ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ບັດນີ້ ເລີ່ມບົດທີ 36. ຈາດາກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຮັບຄຳສອນດັ່ງນີ້ ແລະ ເມື່ອເຖິງວັຍໜຸ່ມພ້ອມມານດາ ບຸດຂອງ ຣິຕະດະວະຈະ ໄດ້ເຂົ້າສູ່ພິທີແຕ່ງງານຢ່າງຖືກຕ້ອງ.

Verse 2

पुत्रांश्चोत्पादयामास यज्ञैश्चाप्ययजद्विभुः । पितुश्च सर्वकालेषु चकाराज्ञानुपालनम् ॥

ລາວໄດ້ມີບຸດຫຼາຍຄົນ ແລະ ລາວກໍໄດ້ປະກອບຍັດຍາ; ແລະ ໃນທຸກເວລາ ລາວໄດ້ປະພຶດຕາມຄຳສັ່ງຂອງບິດາຢ່າງເຄົາລົບ.

Verse 3

ततः कालेन महता संप्राप्य चरमं वयः । चक्रेऽभिषेकं पुत्रस्य तस्य राज्ये ऋतध्वजः ॥

ຕໍ່ມາເມື່ອເວລາຜ່ານໄປດົນ ແລະເຖິງຂັ້ນສຸດທ້າຍແຫ່ງຊີວິດ ຣຶຕະທະວະຈະ ໄດ້ປະກອບພິທີອະພິເສກ ສະຖາປະນາພຣະລູກຊາຍໃຫ້ຄອງລາດໃນອານາຈັກນັ້ນ।

Verse 4

भार्यया सह धर्मात्मा यियासुस्तपसे वनम् । अवतीर्णो महारक्षो महाभागो महीपतिः ॥

ພຣະຣາຊາຜູ້ທຳມະນັ້ນ ເປັນຜູ້ປົກປ້ອງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະເປັນເຈົ້າແຫ່ງແຜ່ນດິນຜູ້ມີສິຣິ ໄດ້ອອກເດີນທາງພ້ອມພຣະມະເຫສີໄປສູ່ປ່າ ເພື່ອປະພຶດຕະປະ (ຕະປັດ) ບຳເນັດພຣະທຳ।

Verse 5

मदालसा च तनयं प्राहेदं पश्चिमं वचः । कामोपभोगसंसर्गप्रहाणाय सुतस्य वै ॥

ແລະ ມະດາລະສາ ໄດ້ກ່າວຄຳສຸດທ້າຍເຫຼົ່ານີ້ແກ່ລູກຊາຍ—ເພື່ອໃຫ້ລູກສາມາດລະທິ້ງຄວາມຍຶດຕິດຕໍ່ການສຳຜັດ ແລະຄວາມເພີດເພີນແຫ່ງກາມະຕັນຫາໄດ້ແທ້ຈິງ।

Verse 6

मदालसोवाच यदा दुःखमसह्यं ते प्रियबन्धुवियोगजम् । शत्रुबाधोद्भवं वापि वित्तनाशात्मसम्भवम् ॥

ມະດາລະສາ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອຄວາມໂສກເສົ້າອັນທົນບໍ່ໄດ້ມາຫາເຈົ້າ—ເກີດຈາກການພັດພາກຈາກຍາດພີ່ນ້ອງອັນເປັນທີ່ຮັກ, ຫຼືເກີດຈາກການກົດຂີ່ຂອງສັດຕູ, ຫຼືເກີດຈາກການສູນເສຍຊັບສິນ—

Verse 7

भवेतत्कुर्वतो राज्यं गृहधर्मावलम्बिनः । दुःखायतनभूतो हि ममत्वालम्बनो गृही ॥

ຄວາມທຸກເຊັ່ນນີ້ຍ່ອມຕົກແກ່ຜູ້ປົກຄອງອານາຈັກ ແຕ່ຍັງຍຶດຕິດກັບໜ້າທີ່ ແລະຄວາມຜູກພັນແຫ່ງຊີວິດຄອບຄົວ; ເພາະສຳລັບຄົນຄອບຄົວ ທີ່ອາໄສຄວາມຮູ້ສຶກວ່າ “ເປັນຂອງຂ້ອຍ” (mamatva) ເຮືອນຈຶ່ງເປັນບ່ອນຕັ້ງແຫ່ງຄວາມທຸກແທ້ໆ।

Verse 8

तदास्मात्पुत्र ! निष्कृष्य मद्दत्तादङ्गुलीयकात् । वाच्यं ते शासनं पट्टे सूक्ष्माक्षरनिवेशितम् ॥

ແລ້ວແຕ່ນັ້ນ ລູກເອີຍ ຈົ່ງດຶງມັນອອກຈາກແຫວນທີ່ຂ້າໄດ້ໃຫ້ເຈົ້າ; ເຈົ້າຄວນອ່ານຄໍາສອນທີ່ຂຽນໄວ້ໃນແຜ່ນ (paṭṭa) ທີ່ຈາລຶກດ້ວຍອັກສອນນ້ອຍລະອຽດ។

Verse 9

जड उवाच इत्युक्त्वा प्रददौ तस्मै सौवर्णं साङ्गुलीयकम् । आशिषश्चापि या योग्याः परुषस्य गृहे सतः ॥

ຈະດາ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອນາງເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ນາງໄດ້ມອບແຫວນຄໍາໃຫ້ເຂົາ. ນາງຍັງປະທານພອນອັນສົມຄວນແກ່ Paruṣa ໃນຂະນະທີ່ເຂົາຢູ່ໃນເຮືອນຂອງຕົນ.

Verse 10

ततः कुबलयाश्वोऽसौ सा च देवी मदालसा । पुत्राय दत्त्वा तद्राज्यं तपसे काननं गतौ ॥

ຕໍ່ມາ ກຸບະລະຍາສະວະ (Kubalayāśva) ແລະ ນາງມະດາລະສາ (Madālasā) ໄດ້ມອບອານາຈັກນັ້ນໃຫ້ລູກຊາຍ ແລ້ວເຂົ້າປ່າເພື່ອບໍາເນັດຕະປະສະຍາ (austerities)។