Adhyaya 20 — Ritadhvaja’s Companionship with the Naga Princes and the Origin of the Horse Kuvalaya
दृष्टयोरत्र पाताले बहूनि दिवसानि मे ।
दिवा रजन्यामेवोभौ पश्यामि प्रियदर्शनौ ॥
dṛṣṭayor atra pātāle bahūni divasāni me |
divā rajanyām evobhau paśyāmi priya-darśanau ||
“ຫຼາຍມື້ແລ້ວ ຢູ່ນີ້ໃນປາຕາລາ ຂ້າໄດ້ເຫັນພວກເຈົ້າທັງສອງ—ທັງກາງວັນແລະກາງຄືນ—ເປັນຜູ້ນ່າເບິ່ງຊົມ.”
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Behavioral change becomes visible over time; the verse implies that sustained deviation from one’s normal duties draws inquiry, encouraging accountability within family and community.
Narrative (upākhyāna) supporting ethical reflection; not a direct pancalakṣaṇa enumeration.
Day/night repetition indicates the mind’s fixation: craving does not rest with circadian cycles; it persists until insight or detachment interrupts it.