Shloka 18
Kuru-Sainika-Āśvāsana and Vijayaghoṣaṇa
Reassuring the Kuru Soldiers; Proclaiming Victory
शरचापप्लवां घोरां केशशैवलशाद्धलाम् | तनुत्रोष्णीषसम्बाधां नागकूर्ममहाद्विपाम्,उसमें धनुष और बाण ऐसे बहते थे, मानो डोंगियाँ चल रही हों। उसका स्वरूप बड़ा भयानक लगता था। केश उसमें सेवार और घासके समान प्रतीत होते थे। उसमें वीरोंके कवच और पगड़ियाँ भरी थीं। हाथी कछुओं और बड़े-बड़े जलहस्तियोंके समान जान पड़ते थे
śaracāpaplavāṁ ghorāṁ keśaśaivalśāddhalām | tanutroṣṇīṣasambādhāṁ nāgakūrma-mahādvipām ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ມັນເປັນກະແສອັນນ່າສະພຶງກົວ ທີ່ໃນນັ້ນ ຄັນທະນູ ແລະ ລູກສອນ ຮາວກັບລອຍໄປດັ່ງເຮືອນ້ອຍໆ. ຜົມປາກົດຄືສາຫຼ່າຍ ແລະຫຍ້າຕາມຝັ່ງນ້ຳ. ມັນອຸດຕັນໄປດ້ວຍເກາະອົງຄຸ້ມກາຍ ແລະຜ້າໂພກຫົວຂອງນັກຮົບ, ໃນຂະນະທີ່ຊ້າງທັງຫຼາຍກໍຄ້າຍຄືເຕົ່າ ແລະສັດນ້ຳໃຫຍ່. ພາບນີ້ປຸກໃຫ້ເຫັນຄວາມສະຫຼົບສະຫຼວນຂອງສົງຄາມ—ເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງວິລະກຳກາຍເປັນເສດຊາກ ແລະຊີວິດຖືກຫຼຸດລົງເປັນພຽງພາບໃນແມ່ນ້ຳແຫ່ງການທຳລາຍ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the grim ethical cost of war: even symbols of valor (bows, arrows, armour) become mere floating wreckage, and life is reduced to lifeless imagery. It invites reflection on the suffering and dehumanization inherent in violent conflict.
The narrator depicts a terrifying scene like a flood or river filled with the remnants of battle—bows and arrows drifting, hair resembling weeds, armour and turbans clogging the flow, and elephants appearing like turtles or huge water-creatures.