Shloka 31
Virāṭa-parva Adhyāya 54 — Missile-Exchange and Tactical Redirection
Arjuna, Aśvatthāman, Karṇa
अथाशुकारी चतुरो हयांश्न विव्याध कर्णो निशितै: किरीटिन: । त्रिभिश्व यन्तारममृष्यमाणो विव्याध तूर्ण त्रिभिरस्य केतुम्,कर्णको अर्जुनका पराक्रम असहा हो उठा। उसने अपनी आशुकारिता (शीघ्र बाण छोड़नेकी कला) का परिचय देते हुए तीखे बाणोंसे अर्जुनके चारों घोड़ोंको बींध डाला; फिर तीन बाणोंसे उनके सारथिको घायल किया और तुरंत ही तीन बाण मारकर ध्वजको भी छेद डाला
vaiśampāyana uvāca |
athāśukārī caturo hayān sa vivyādha karṇo niśitaiḥ kirīṭinaḥ |
tribhiś ca yantāram amṛṣyamāṇo vivyādha tūrṇaṃ tribhir asya ketum ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ກັນນະ ໄດ້ສະແດງຄວາມຊ່ຽວຊານໃນການຍິງລູກສອນຢ່າງວ່ອງໄວ ໂດຍຍິງທະລຸມ້າທັງສີ່ຂອງອາຣຊຸນຜູ້ສວມມົງກຸດ ດ້ວຍລູກສອນຄົມ. ບໍ່ອາດອົດທົນການປະລອງນີ້ໄດ້ ລາວຈຶ່ງຍິງສາຣະຖີດ້ວຍສາມດອກ ແລະທັນທີກໍຍິງອີກສາມດອກ ທະລຸທຸງຂອງອາຣຊຸນດ້ວຍ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a battlefield ethic where skill and resolve are tested through strategic targeting of a warrior’s supports (horses, charioteer, banner). It also reflects how intolerance of challenge (amṛṣyamāṇaḥ) can drive escalation, reminding readers that prowess without restraint intensifies conflict.
Vaiśampāyana narrates Karṇa’s rapid archery: he wounds Arjuna’s four horses, then strikes the charioteer with three arrows, and immediately pierces Arjuna’s banner with three more—an aggressive tactical sequence meant to destabilize Arjuna’s chariot and assert dominance.