Shloka 22
Dhaumya’s Counsel on Incognito Conduct in a Royal Household (राजवसतौ आचरण-निति)
यत्नाच्चोपचरेदेनमग्निवद् देववत् त्विह । अनुतेनोपचीर्णो हि हन्यादेव न संशय:,इस जगतमें राजाको अग्निके समान दाहक मानकर उसके अत्यन्त निकट न रहे और देवताके समान निग्रह तथा अनुग्रहमें समर्थ जानकर उसकी कभी अवहेलना न करे। इस प्रकार यत्नपूर्वक उसकी परिचर्यामें संलग्न रहे। इसमें संदेह नहीं कि जो मिथ्या एवं कपटपूर्ण उपचारके द्वारा राजाकी सेवा करता है, वह एक दिन अवश्य उसके हाथसे मारा जाता है
yatnāc copacared enam agnivad devavat tv iha | anutena upacīrṇo hi hanyād eva na saṁśayaḥ ||
ທ່ານທ້າວມະຍະ (Dhaumya) ກ່າວວ່າ: “ໃນໂລກນີ້ ຄວນຮັບໃຊ້ກະສັດດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງຢ່າງຍິ່ງ—ຢ່າເຂົ້າໃກ້ເກີນໄປ ເພາະຮູ້ວ່າພຣະອົງເຜົາໄໝ້ດັ່ງໄຟ; ແລະຢ່າດູໝິ່ນ ເພາະຮູ້ວ່າພຣະອົງດັ່ງເທວະ ມີອຳນາດທັງໃນການຂັດຂວາງແລະໃນການໂປດປານ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຂະຫຍັນຮັບໃຊ້ພຣະອົງ. ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ: ຜູ້ໃດຮັບໃຊ້ກະສັດດ້ວຍການປະຈົບປະແຈງອັນມຸສາ ແລະກົດລະບຽບຫຼອກລວງ ຍ່ອມຖືກພຣະອົງປະຫານໃນວັນໃດວັນໜຶ່ງແນ່ນອນ.”
धौग्य उवाच
Educational Q&A
Serve a ruler with careful balance: keep respectful distance because royal power can burn like fire, yet never show contempt because the king can grant favor or restraint like a deity. Above all, avoid deceit; false service invites destruction.
Dhaumya delivers counsel on how one should behave in relation to a king—warning against both over-familiarity and disrespect, and emphasizing that hypocritical or deceitful attendance at court ultimately leads to punishment.