Mahabharata — Vana Parva, Shloka 142
युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya
अश्वमेधमवाप्रोति कुलं चैव समुद्धरेत् । वहाँ स्नान करनेवाला मनुष्य वाजपेययज्ञका फल पाता है। तदनन्तर ब्रह्मर्षियोंसे सेवित देवकूट-तीर्थमें जाकर स्नान करे। ऐसा करनेवाला पुरुष अश्वमेध-यज्ञका फल पाता और अपने कुलका उद्धार कर देता है || १४१ $ || ततो गच्छेत राजेन्द्र कौशिकस्य मुने्हदम्
aśvamedham avāpnoti kulaṃ caiva samuddharet | tatonantaraṃ brahmarṣibhiḥ sevite devakūṭa-tīrthe gatvā snāyāt | evaṃ kṛtvā puruṣo ’śvamedha-yajñasya phalaṃ prāpnoti sva-kulasya ca samuddhāraṃ karoti || tato gacchet rājendra kauśikasya muneḥ kuṇḍam | yatra kuśika-nandano viśvāmitro munir uttamāṃ siddhiṃ prāptaḥ | vīra bharata-kula-bhūṣaṇa! tasmin tīrthe kauśikī-nadyāḥ taṭe māsam ekaṃ nivased iti ||
ຄູລັດສະຕະ (Ghūlastya) ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດອາບນ້ຳຢູ່ສະຖານທີ່ສັກສິດນັ້ນ ຈະໄດ້ບຸນຜົນເທົ່າກັບຍັດຍະ ວາຊະເປຍ (Vājapeya). ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຄວນໄປຍັງຕີຣຖະ ເທວະກູດ (Devakūṭa) ອັນບັນດາພຣະລິສີພຣະພຣະຫມັນ (Brahmarṣi) ເຄົາລົບແລະມາສະເຫຼີມສັກກາລະ ແລ້ວອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນ. ຜູ້ທຳເຊັ່ນນັ້ນ ຈະໄດ້ຜົນເທົ່າກັບຍັດຍະ ອັດສະວະເມດະ (Aśvamedha) ແລະເປັນເຫດໃຫ້ວົງຕະກູນຂອງຕົນຈະເຈີນ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ໂອ ພຣະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ, ຄວນໄປຍັງສະຫຼອງນ້ຳອາບຂອງມຸນີ ກາວຊິກະ (Kauśika)—ບ່ອນທີ່ ວິສະວາມິດຕະຣະ (Viśvāmitra) ບຸດແຫ່ງ ກຸຊິກະ (Kuśika) ໄດ້ບັນລຸສິດທິອັນສູງສຸດ. ໂອ ວິຣະບຸລຸດ, ເຄື່ອງປະດັບແຫ່ງວົງພາຣະຕະ, ຄວນພັກອາໄສໜຶ່ງເດືອນຢູ່ຕີຣຖະນັ້ນ ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳ ກາວຊິກີ (Kauśikī)».
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
The passage teaches that disciplined pilgrimage—especially bathing at revered tīrthas associated with great sages—can yield the moral and ritual merit likened to major royal sacrifices, and that such merit is understood to benefit not only the individual but also one’s lineage.
Ghūlastya is guiding the king through a sequence of pilgrimage-sites: first a place granting Vājapeya-like merit, then Devakūṭa where bathing yields Aśvamedha-like merit and uplifts the family line, and finally Kauśika’s sacred pond and the Kauśikī riverbank, where one is instructed to stay for a month—highlighting Viśvāmitra’s famed attainment there.