Shloka 45
सूर्य–कर्णोपदेशः
Sūrya’s Counsel to Karṇa on Kīrti and the Kuṇḍala
Devanagari script
नलसेतुरिति ख्यातो योडद्यापि प्रथितो भुवि | रामस्थाज्ञां पुरस्कृत्य निर्यातो गिरिसंनिभ:,वह आज भी भूमण्डलमें “नलसेतु” के नामसे विख्यात है। श्रीरामजीकी आज्ञा मानकर समुद्रने उस पर्वताकार पुलको अपने ऊपर धारण किया
Transliteration
nalasetur iti khyāto yo ’dya api prathito bhuvi | rāmasthājñāṃ puraskṛtya niryāto girisaṃnibhaḥ ||
Translation
ສະພານນັ້ນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ «ນະລະເສຕຸ» ແລະຍັງໂດງດັງໃນໂລກຈົນຮອດມື້ນີ້. ເພາະເຄົາລົບຕໍ່ພຣະບັນຊາຂອງພຣະຣາມ ມະຫາສະມຸດຈຶ່ງຮັບຮອງສະພານອັນດຸດພູເຂົານັ້ນໄວ້ເທິງຕົນ.
Word by Word
नलसेतुःthe bridge (built by) Nala; Nala-setu
नलसेतुः:
Karta
TypeNoun
Rootनल-सेतु
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus; as
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
ख्यातःrenowned; well-known
ख्यातः:
TypeVerb
Rootख्या (धातु) → ख्यात (क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
यःwhich; who
यः:
Karta
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
अद्यापिeven today; still
अद्यापि:
TypeIndeclinable
Rootअद्य + अपि
प्रथितःcelebrated; famous
प्रथितः:
TypeVerb
Rootप्रथ् (धातु) → प्रथित (क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
भुविon earth; in the world
भुवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू (स्त्री) / भुव्- (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative, Singular
रामस्यof Rama
रामस्य:
TypeNoun
Rootराम
FormMasculine, Genitive, Singular
आज्ञाम्command; order
आज्ञाम्:
Karma
TypeNoun
Rootआज्ञा
FormFeminine, Accusative, Singular
पुरस्कृत्यhaving placed in front; having honored/kept foremost
पुरस्कृत्य:
TypeVerb
Rootपुरस् + कृ (धातु) → पुरस्कृ (क्त्वा/ल्यप्)
FormAbsolutive (Gerund)
निर्यातःwent forth; proceeded
निर्यातः:
TypeVerb
Rootनि + या (धातु) → निर्यात (क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
गिरिसंनिभःmountain-like; resembling a mountain
गिरिसंनिभः:
TypeAdjective
Rootगिरि-संनिभ
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Characters & Entities
M
MarkaṇḍeyaN
NalaR
RāmaS
Samudra (the Ocean)N
Nalasetu (Nala’s bridge)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes