Shloka 32
सूर्य–कर्णोपदेशः
Sūrya’s Counsel to Karṇa on Kīrti and the Kuṇḍala
Devanagari script
इत्युक्त्वा सह सौमित्रिरुपस्पृश्याथ राघव: । प्रतिशिश्ये जलनिधिं विधिवत् कुशसंस्तरे,ऐसा कहकर लक्ष्मणसहित श्रीरामचन्द्रजीने आचमन करके समुद्रके तटपर कुशकी चटाई बिछाकर उसपर लेटकर विधिपूर्वक धरना दे दिया
Transliteration
ity uktvā saha saumitrir upaspṛśyātha rāghavaḥ | pratiśiśye jalanidhiṃ vidhivat kuśasaṃstare ||
Translation
ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ຣາຄະວະ (ພຣະຣາມ) ພ້ອມດ້ວຍ ເສົາມິຕຣີ (ລັກສະມະນະ) ໄດ້ດື່ມນ້ຳຕາມພິທີເພື່ອຊໍາລະກາຍ. ແລ້ວທີ່ຝັ່ງທະເລ ພຣະອົງໄດ້ປູເສື່ອຫຍ້າກຸສະ ແລະນອນລົງເທິງນັ້ນ ຮັບວຣະຕະດ້ວຍຄວາມໝັ້ນຄົງ (ທະຣະນາ) ຕາມພິທີອັນຖືກຕ້ອງ.
Word by Word
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), active, same as main verb subject
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
सौमित्रिःSaumitri (Lakshmana)
सौमित्रिः:
Karta
TypeNoun
Rootसौमित्रि
Formmasculine, nominative, singular
उपस्पृश्यhaving sipped/washed (performing ācamana)
उपस्पृश्य:
TypeVerb
Rootस्पृश्
Formल्यप् (absolutive/gerund), उप, active, same as main verb subject
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
राघवःRāghava (Rama)
राघवः:
Karta
TypeNoun
Rootराघव
Formmasculine, nominative, singular
प्रतिशिश्येlay down / reclined
प्रतिशिश्ये:
TypeVerb
Rootशी
Formलिट् (perfect), ātmanepada, 3rd, singular
जलनिधिम्the ocean (repository of waters)
जलनिधिम्:
Karma
TypeNoun
Rootजलनिधि
Formmasculine, accusative, singular
विधिवत्according to rule, duly
विधिवत्:
TypeIndeclinable
Rootविधिवत्
कुशसंस्तरेon a bed/spread of kuśa-grass
कुशसंस्तरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुशसंस्तर
Formmasculine, locative, singular
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Characters & Entities
M
MarkaṇḍeyaR
Rāghava (Rāma)S
Saumitrī (Lakṣmaṇa)J
Jalanidhi (the ocean/sea)K
Kuśa grass mat (kuśasaṃstara)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes