Shloka 39
Sāvitrī’s Report and Nārada’s Prognosis (सावित्र्याख्यान—सत्यवान्-गुणवर्णनं तथा अल्पायुषः पूर्वसूचना)
(श्रीरम उवाच गच्छ तात प्रजा रक्ष्या: सत्य॑ रक्षाम्यहं पितु: ।) विसर्जित: स रामेण पितुर्वचनकारिणा । नन्दिग्रामे5करोद्ू राज्यं पुरस्कृत्यास्य पादुके
śrīrāma uvāca | gaccha tāta prajā rakṣyāḥ, satyaṃ rakṣāmy ahaṃ pituḥ | visṛjitaḥ sa rāmeṇa piturvacanakāriṇā | nandigrāme 'karod rājyaṃ puraskṛtyāsya pāduke ||
ພຣະຣາມ ກ່າວວ່າ: “ໄປເຖີດ ລູກເອີຍ. ປະຊາຊົນຕ້ອງໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງ; ສ່ວນເຮົານັ້ນ ກໍກໍາລັງຮັກສາຄໍາສັດຂອງພໍ່ (ຄໍາປະຕິຍານຂອງພຣະອົງ).” ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະຣາມ—ຜູ້ປະຕິບັດຕາມພຣະບັນຊາຂອງພໍ່—ກໍໄດ້ສົ່ງເຂົາກັບ. ແລ້ວ ພຣະພະຣະຕະ ກໍກັບໄປ ແລະນໍາ “ປາດຸກາ” (ເກີບ/ຮອຍພຣະບາດ) ຂອງພຣະຣາມ ວາງໄວ້ຂ້າງໜ້າເປັນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງອໍານາດອັນຊອບທໍາ, ພັກຢູ່ນັນດິກຣາມ ແລະບໍລິຫານລາຊະອານາຈັກຈາກທີ່ນັ້ນ.
(श्रीरम उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharma as fidelity to a pledged word: Rāma upholds his father’s promise even at personal cost, while Bharata protects the people without usurping authority—governing only as a trustee under the emblem of Rāma’s sandals.
Rāma instructs Bharata to return and safeguard the subjects, declaring that he himself is safeguarding his father’s truth. Rāma then dismisses him, and Bharata returns to Nandigrāma, administering the kingdom with Rāma’s sandals placed foremost as the sign that Rāma remains the rightful king.