Adhyaya 192
उत्तङ्कोपाख्यानप्रारम्भः — Uttanka’s Tapas, Viṣṇu-stuti, and the Dhundhumāra Prophecy (Opening)
Upa-parva: Mārkaṇḍeya–Uttanka–Dhundhumāra Ākhyāna (embedded exemplum within Āraṇyaka-parva)
Vaiśaṃpāyana reports Yudhiṣṭhira’s inquiry to the sage Mārkaṇḍeya, praising his comprehensive knowledge of divine, demonic, royal, and ṛṣi lineages. Yudhiṣṭhira requests an accurate account of how the Ikṣvāku king Kuvalāśva came to be known as Dhundhumāra. Mārkaṇḍeya begins the dharmic exemplum: he introduces the renowned ṛṣi Uttanka dwelling in Marudhanva forests, performing severe tapas to propitiate Viṣṇu. Viṣṇu grants direct दर्शन (vision), and Uttanka offers a structured cosmic hymn identifying the deity as creator and as the immanent support of the universe. When invited to choose a boon, Uttanka declares the vision itself sufficient, yet is pressed to ask; he requests enduring orientation to dharma, truth, restraint, and constant devotional practice. Viṣṇu grants these and adds a prophetic commission: an asura named Dhundhu performs fierce austerities to afflict the worlds; in a future royal line, King Bṛhadaśva’s son Kuvalāśva will, empowered by yoga and under Uttanka’s directive, become Dhundhumāra—thus setting the narrative trajectory for the asura’s neutralization. The chapter closes with Viṣṇu’s disappearance after delivering this linkage.
Chapter Arc: वनवास के धूसर वर्तमान में एक दिव्य भविष्य-दर्शन खुलता है—भगवान् कल्कि के द्वारा सत्ययुग की पुनर्स्थापना और स्वयम्भुव (ब्रह्मा) द्वारा निर्धारित शुभ मर्यादाओं का पुनर्जागरण। → युधिष्ठिर के भीतर राजा-धर्म का भय और संशय उभरता है: प्रजा-रक्षा करते हुए मैं स्वधर्म से कैसे न च्यवूँ? प्रमाद से यदि किसी के प्रति अनुचित व्यवहार हो गया हो तो उसका प्रायश्चित्त क्या? काल का दबाव, राजकुल की प्रतिष्ठा, और धर्म-लोप की आशंका—सब एक साथ कसते हैं। → ऋषि का निर्णायक उपदेश: ‘कर्म, मन और वाणी—तीनों से धर्माचरण करो’; प्रमादजन्य दोष को ‘सम्यक् दान’ से जीतो; और यह जानो कि प्राज्ञ पुरुष काल से पीड़ित होकर भी मोह में नहीं पड़ते—यह काल तो देवों तक को दबाता है। साथ ही कल्कि-युग का आदर्श चित्र उभरता है—लोग शील का अनुकरण करेंगे, वर्ण-कर्तव्य अपने-अपने कर्म में स्थिर होंगे, और ‘कृते युगे’ क्षेम होगा। → उपदेश का भार युधिष्ठिर के भीतर स्थिरता बनकर उतरता है। वह स्वीकार करता है कि यह वचन कानों को मधुर और मन को प्रिय लगा; और वह प्रतिज्ञा करता है कि जो कुछ कहा गया है, उसे वह आचरण में उतारेगा। → धर्म का आदर्श तो स्पष्ट हुआ, पर वनवास की कठोर वास्तविकता में—जहाँ अपमान, अभाव और आगामी संघर्ष छाया है—युधिष्ठिर इस उपदेश को कितनी दूर तक निभा पाएँगे?
Shlokas
Verse 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठका ३ *लोक मिलाकर कुल ९७३ श्लोक हैं) #५+ ०० ()) अपन आस एकनवरत्याधिकशततमो< ध्याय: भगवान् कल्कीके द्वारा सत्ययुगकी स्थापना और मार्कण्डेयजीका युधिष्ठटिरके लिये धर्मोपदेश मार्कण्डेय उदाच ततपश्नोरक्षयं कृत्वा द्विजेभ्य: पृथिवीमिमाम् । वाजिमेधे महायज्ञे विधिवत् कल्पयिष्यति
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ແລ້ວພຣະພະຄະວານ ກັນກີ (Kalki) ຈະທຳລາຍພວກໂຈນ ພວກປົ່ນ ແລະມເລັດຈະຜູ້ຮຸກຮານ ແລ້ວຈັດໃຫ້ການຄຸ້ມຄອງປະຊາຊົນໝັ້ນຄົງ. ພຣະອົງຈະຈັດຕັ້ງຍັນຍະອັນໃຫຍ່ ອັດສະວະເມດະ (Aśvamedha) ຕາມພິທີການຢ່າງຖືກຕ້ອງ; ໃນພິທີນັ້ນ ພຣະອົງຈະມອບແຜ່ນດິນທັງປວງນີ້ໃຫ້ແກ່ພຣາຫມັນ ດ້ວຍຮູບແບບອັນຖືກຕ້ອງ».
Verse 2
स्थापयित्वा च मर्यादा: स्वयम्भुविहिता: शुभा: । वन॑ पुण्ययश:कर्मा रमणीयं प्रवेक्ष्यति
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອໄດ້ສ້າງຕັ້ງຂອບເຂດແຫ່ງຄວາມປະພຶດຖືກຕ້ອງອັນເປັນມົງຄຸນ ທີ່ສະວະຍັມພູ (ພຣະພຣົມ) ບັນຍັດໄວ້ແລ້ວ, ພຣະອົງ—ຜູ້ທີ່ຊື່ສຽງແລະການກະທຳຂອງພຣະອົງລ້ວນຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ—ຈະເຂົ້າສູ່ປ່າອັນງາມສະຫງ່າ ເພື່ອຖອນຕົນໄປຝຶກຝົນວິໄນ ແລະປົກປ້ອງທຳມະ».
Verse 3
तच्छीलमनुवर्त्स्यन्ति मनुष्या लोकवासिन: । विप्रैश्नोरक्षये चैव कृते क्षेमं भविष्यति
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ຄົນຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນໂລກນີ້ ຈະເອົາຄຸນລັກສະນະແລະຈິດຕະນິໄສນັ້ນເປັນແບບຢ່າງ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນຍຸກກຣິຕະ (ສັດຕະຍຸກ) ເມື່ອກຸ່ມໂຈນຖືກທຳລາຍ ແລະພຣາຫມັນຖືກປົກປ້ອງ ໂລກຈະປອດໄພແລະເປັນມົງຄຸນ».
Verse 4
कृष्णाजिनानि शक्तीश्न त्रिशूलान्यायुधानि च । स्थापयन् द्विजशार्दूलो देशेषु विजितेषु च
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ເປັນເສືອໃນຫມູ່ພຣາຫມັນ ຈະເດີນທາງໄປຕາມດິນແດນທີ່ຕົນໄດ້ພິຊິດ ແລະຈະຕັ້ງໄວ້ໃນເຂດທີ່ພິຊິດນັ້ນ ໜັງກວາງດຳ, ຫອກ (śakti), ຕຣິສູນ (triśūla) ແລະອາວຸດອື່ນໆ».
Verse 5
संस्तूयमानो विप्रेन्द्रैमानयानो द्विजोत्तमान् | कलल्की चरिष्यति महीं सदा दस्युवधे रत:
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຖືກສັນລະເສີນໂດຍພຣາຫມັນຜູ້ສູງສຸດ ແລະຕົນເອງກໍໃຫ້ກຽດແກ່ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ດວິຊະ) ຜູ້ດີເລີດ, ກັນກີ (Kalkī) ຈະທ່ອງໄປທົ່ວແຜ່ນດິນ ດ້ວຍໃຈມຸ່ງໝັ້ນຕໍ່ການທຳລາຍພວກດັສຍຸ—ຜູ້ປົ່ນປີ້ ແລະຜູ້ລະເມີດທຳ».
Verse 6
हा मातस्तात पुत्रेति तास्ता वाच: सुदारुणा: । विक्रोशमानान् सुभृशं दस्यून् नेष्यति संक्षयम्
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍຄວາມເຈັບປວດຢ່າງຫນັກ ພວກໂຈນແລະຜູ້ປົ່ນປີ້ຈະຮ້ອງຄາງດັງໆ ດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອັນນ່າສົງສານ—‘ໂອ ແມ່ເອີຍ!’ ‘ໂອ ພໍ່ເອີຍ!’ ‘ໂອ ລູກເອີຍ!’—ແລ້ວ (ພຣະເຈົ້າ) ກັນກີ ຈະນຳພວກມານຜູ້ປົ່ນປີ້ນັ້ນໄປສູ່ຄວາມພິນາດ. ໂອ ພາຣະຕະ! ເມື່ອດັສຍຸຖືກກຳຈັດ ອະທັມກໍຈະຖືກຕັດລົງ ແລະທັມຈະເລີ່ມເຕີບໃຫຍ່. ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອຍຸກແຫ່ງຄວາມຈິງກັບຄືນ ຜູ້ຄົນຈະອຸທິດຕົນໃຫ້ແກ່ການກະທຳອັນສັດຈິງແລະຖືກທຳ».
Verse 7
ततो<धर्मविनाशो वै धर्मवृद्धिश्व भारत । भविष्यति कृते प्राप्ते क्रियावांश्व जनस्तथा
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ, ໂອ ພາຣະຕະ, ການທຳລາຍອະທັມຈະເກີດຂຶ້ນແທ້ ແລະທັມຈະເພີ່ມພູນ. ເມື່ອຍຸກກຣິຕະ (ສັດຕະຍຸກ) ມາຮອດ, ຜູ້ຄົນກໍຈະເປັນຜູ້ມຸ່ງໝັ້ນໃນການກະທຳອັນຖືກທຳ—ດຳລົງຊີວິດຕາມຄວາມຈິງແລະໜ້າທີ່.
Verse 8
आरामाश्चैव चैत्याश्ष॒ तटाकावसथास्तथा । पुष्करिण्यश्व विविधा देवतायतनानि च
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ໃນຍຸກນັ້ນ ຈະມີການຈັດສ້າງສວນພັກຜ່ອນ ແລະ ສວນດອກໄມ້ໃໝ່ໆ; ຈະສ້າງສະຖານບູຊາ ແລະ ຕັ້ງຕົ້ນໄມ້ສັກສິດ. ຈະຂຸດສ້າງອ່າງນ້ຳ ແລະ ເຮືອນພັກທາງ; ຈະຈັດທຳສະໜອງສະຫຼອງບົວຫຼາຍປະເພດ. ວິຫານຂອງເທວະດາກໍຈະເກີດຂຶ້ນດ້ວຍ».
Verse 9
यज्ञक्रियाश्व विविधा भविष्यन्ति कृते युगे । ब्राह्मणा: साधवश्चैव मुनयश्न तपस्विन:
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ໃນກຣິຕະຍຸກ ພິທີບູຊາ (ຍັດຍະ) ຫຼາຍປະເພດຈະຖືກປະກອບ. ພຣາຫມັນຈະເປັນຄົນດີ ແລະ ປະພຶດດີ; ມຸນີ—ຜູ້ຖືຕະປະ—ຈະໝັ້ນຄົງໃນຕະປະ.»
Verse 10
आश्रमा हतपाखण्डा: स्थिता: सत्यरता: प्रजा: । जनिष्यन्ते च बीजानि रोप्यमाणानि चैव ह,आश्रम पाखण्डियोंसे रहित होंगे और सारी प्रजा सत्यपरायण होगी। खेतोंमें बोये जानेवाले सब प्रकारके बीज अच्छी तरह उगेंगे
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ອາສຣົມທັງຫຼາຍຈະປາສຈາກລັດທິຫຼອກລວງ ແລະ ການປອມແປງ; ປະຊາຊົນຈະໝັ້ນຄົງໃນຄວາມຈິງ. ເມັດພືດທີ່ຫວ່ານໃນນາຈະງອກງາມ ແລະ ເຕີບໂຕດີ.»
Verse 11
सर्वेष्वृतुषु राजेन्द्र सर्व सस्यं भविष्यति । नरा दानेषु निरता व्रतेषु नियमेषु च,राजेन्द्र! सभी ऋतुओंमें सभी प्रकारके अनाज पैदा होंगे। सब लोग दान, व्रत और नियमोंमें लगे रहेंगे
ໂອ ພຣະຣາຊາ! ໃນທຸກລະດູ ພືດທັນຍາຫານທຸກຊະນິດຈະອຸດົມສົມບູນ. ຜູ້ຄົນຈະໝັ້ນໃນການໃຫ້ທານ ແລະ ຈະປະພຶດຕາມວຣະຕະ (ຄຳປະຕິຍານ) ແລະ ຂໍ້ວິນັຍຢ່າງສະໝໍ້ສະເໝີ.
Verse 12
जपयज्ञपरा विप्रा धर्मकामा मुदा युता: । पालयिष्यन्ति राजानो धर्मेणेमां वसुन्धराम्
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ພຣາຫມັນຈະຍິນດີ ແລະ ໝັ້ນໃນການຈະປະ (ສວດມົນ) ແລະ ຍັດຍະ (ພິທີບູຊາ), ມີໃຈປາຖະໜາແຕ່ທຳມະ. ແລະ ບັນດາກະສັດຈະປົກຄອງແຜ່ນດິນນີ້ດ້ວຍທຳມະ, ປົກປ້ອງມັນດ້ວຍການປົກຄອງອັນຊອບທຳ.»
Verse 13
व्यवहाररता वैश्या भविष्यन्ति कृते युगे । षट्कर्मनिरता वित्रा: क्षत्रिया विक्रमे रता:
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ໃນຍຸກກຣິຕະ (Kṛta Yuga) ພວກໄວສະຍະ (Vaiśya) ຈະມຸ່ງໝັ້ນໃນການຄ້າຂາຍຢ່າງຍຸດຕິທຳ ແລະເປັນລະບຽບ; ພວກພຣາຫມະນະ (Brāhmaṇa) ຈະຂະຫຍັນໃນກິດຫົກປະການທີ່ກຳນົດ; ແລະພວກກະສັດຕຣິຍະ (Kṣatriya) ຈະຊື່ນຊົມໃນວິລະກຳ ແລະການກ້າຫານ».
Verse 14
शुश्रूषायां रता: शूद्रास्तथा वर्णत्रयस्य च । सत्ययुगके वैश्य सदा न्यायपूर्वक व्यापार करनेवाले होंगे। ब्राह्मण यजन-याजन, अध्ययन-अध्यापन, दान और प्रतिग्रह--इन छः कर्माँमें तत्पर रहेंगे। क्षत्रिय बल-पराक्रममें अनुराग रखेंगे तथा शूद्र ब्राह्मण आदि तीनों वर्णोकी सेवामें लगे रहेंगे || १३ ई ।।
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ໃນຍຸກກຣິຕະ (ຫຼື ສັດຕະຍຸກ) ພວກຊູດຣະ (Śūdra) ຈະມຸ່ງໝັ້ນໃນການຮັບໃຊ້; ແລະວັນນະສູງສາມພວກກໍຈະຕັ້ງຢູ່ໃນໜ້າທີ່ຂອງຕົນ. ນີ້ແມ່ນຮູບແບບຂອງທັມມະໃນຍຸກກຣິຕະ; ໃນຕຣີຕາ (Tretā) ແລະ ດວາປະຣະ (Dvāpara) ກໍກ່າວເຖິງທັມມະຕາມສະພາບຂອງມັນ. ສະພາບຂອງທັມມະໃນກະລິ (Kali) ຂ້າໄດ້ບອກເຈົ້າແລ້ວ. ໂອ ບຸດແຫ່ງປານດຸ! ເຈົ້າຍັງໄດ້ຮູ້ການນັບຈຳນວນຍຸກຂອງໂລກທັງປວງອີກດ້ວຍ».
Verse 15
पश्चिमे युगकाले च य: स ते सम्प्रकीर्तित: । सर्वलोकस्य विदिता युगसंख्या च पाण्डव
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ແລະຜູ້ທີ່ປາກົດໃນການສິ້ນສຸດແຫ່ງຍຸກນັ້ນ ຂ້າກໍໄດ້ພັນລະນາໃຫ້ເຈົ້າຮູ້ແລ້ວຢ່າງຄົບຖ້ວນ. ໂອ ປານດະວະ! ເຈົ້າຍັງໄດ້ຮູ້ການນັບຈຳນວນຍຸກທັງຫຼາຍ ອັນໂລກທັງປວງຍອມຮັບເປັນມາດຕະຖານ».
Verse 16
एतत् ते सर्वमाख्यातमतीतानागतं तथा । वायुप्रोक्तमनुस्मृत्य पुराणमृषिसंस्तुतम्
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າໄດ້ເລົ່າໃຫ້ເຈົ້າຟັງທັງໝົດ—ທັງສິ່ງທີ່ຜ່ານມາ ແລະສິ່ງທີ່ຍັງຈະມາ. ໂດຍລະລຶກເຖິງຄຳບັນທຶກປູຣານະ (Purāṇa) ອັນເກົ່າແກ່—ທີ່ບັນດາຣິສີສັນລະເສີນ ແລະທີ່ວາຍຸ (Vāyu) ປະກາດ—ຂ້າໄດ້ບອກເລື່ອງທັງມວນນີ້ແກ່ເຈົ້າ, ໂອ ພຣະຣາຊາ».
Verse 17
एवं संसारमार्गा मे बहुशश्चिरजीविना । दृष्टाश्वैवानुभूताश्व तांस्ते कथितवानहम्
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນີ້ ເນື່ອງຈາກຂ້າມີອາຍຸຍືນ ຂ້າໄດ້ເຫັນ ແລະໄດ້ປະສົບດ້ວຍຕົນເອງຫຼາຍຄັ້ງ ບັນດາເສັ້ນທາງ ແລະວິຖີຂອງການດຳລົງຢູ່ໃນໂລກ; ແລະບັດນີ້ ຂ້າໄດ້ເລົ່າມັນໃຫ້ເຈົ້າຟັງແລ້ວ».
Verse 18
इदं चैवापरं भूय: सह भ्रातृभिरच्युत । धर्मसंशयमोक्षार्थ निबोध वचनं मम
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ບັດນີ້ອີກດ້ວຍ ໂອ ຜູ້ບໍ່ເຄີຍຫຼຸດຈາກຂອບເຂດແຫ່ງທຳ, ພ້ອມກັບອ້າຍນ້ອງຂອງເຈົ້າ ຈົ່ງຟັງຄຳອີກຄຳໜຶ່ງຂອງຂ້າ. ຈົ່ງຕັ້ງໃຈຟັງຄຳຂອງຂ້າ ເພື່ອຂັບໄລ່ຄວາມສົງໄສຂອງເຈົ້າໃນເລື່ອງທຳ»។
Verse 19
धर्मे त्वया55त्मा संयोज्यो नित्यं धर्मभूतां वर । धर्मात्मा हि सुखं राजन प्रेत्य चेह च नन्दति
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ຊອບທຳ, ເຈົ້າຄວນຜູກຈິດໃຈຂອງເຈົ້າໃຫ້ຢູ່ໃນທຳເສມອ. ເພາະຜູ້ທີ່ມີທຳເປັນສັນດານ, ໂອ ພະຣາຊາ, ຢູ່ຢ່າງຜາສຸກທັງໃນໂລກນີ້ ແລະຫຼັງຄວາມຕາຍໃນໂລກອື່ນ»។
Verse 20
निबोध च शुभां वाणी यां प्रवक्ष्यामि तेडनघ । न ब्राह्मणे परिभव: कर्तव्यस्ते कदाचन
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ຈົ່ງຟັງດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງ ຖ້ອຍຄຳອັນເປັນມົງຄຸນທີ່ຂ້າຈະກ່າວແກ່ເຈົ້າ. ຢ່າໄດ້ດູໝິ່ນ ຫຼືຫຍັບຫຍາມ ພຣາຫມະນະ ເປັນອັນຂາດ ບໍ່ວ່າເວລາໃດ»។
Verse 21
वैशम्पायन उवाच मार्कण्डेयवच: श्रुत्वा कुरूणां प्रवरो नृप:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄຳຂອງມາຣະກັນເດຍແລ້ວ, ພະຣາຊາຜູ້ເປັນຍອດໃນວົງກຸຣຸ…»
Verse 22
कस्मिन् धर्मे मया स्थेयं प्रजा: संरक्षता मुने
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ມຸນີ, ໃນຂະນະທີ່ຂ້າມີໜ້າທີ່ປົກປ້ອງປະຊາຊົນ, ຂ້າຄວນຢືນຢັນໃນທຳຮູບແບບໃດ?»
Verse 23
मार्कण्डेय उदाच दयावान् सर्वभूतेषु हितो रक्तोडनसूयक:
ມາຣກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ຈົ່ງມີເມດຕາກະຣຸນາຕໍ່ສັດທັງປວງ. ຈົ່ງຢູ່ເພື່ອປະໂຫຍດຂອງທຸກຜູ້ ແລະຢ່າເປັນຜູ້ຈັບຜິດຄົນອື່ນ. ຈົ່ງມີໃຈຮັກແພງຕໍ່ທຸກຄົນ ບໍ່ສອດສ່ອງຫາຂໍ້ບົກພ່ອງ. ຈົ່ງເວົ້າຄວາມຈິງ, ມີນິໄສອ່ອນໂຍນ, ຄວບຄຸມອິນຊີ, ແລະມຸ່ງໝັ້ນປົກປ້ອງປະຊາ—ນີ້ແມ່ນການປະພຶດທຳ. ຈົ່ງລະອະທຳໃຫ້ໄກ ແລະບູຊາເທວະດາ ພ້ອມທັງນັບຖືບັນພະບຸລຸດ (ປິຕຣະ) ຢ່າຂາດ».
Verse 24
सत्यवादी मृदुर्दान्तः प्रजानां रक्षणे रत: । चर धर्म त्यजाधर्म पितृन् देवांश्व पूजय
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງເວົ້າຄວາມຈິງ, ມີນິໄສອ່ອນໂຍນ, ຄວບຄຸມຕົນເອງ, ແລະອຸທິດໃຈໃນການປົກປ້ອງປະຊາ. ຈົ່ງປະພຶດທຳ; ຈົ່ງລະອະທຳ. ຈົ່ງບູຊາເທວະດາ ແລະນັບຖືບັນພະບຸລຸດ (ປິຕຣະ) ຢ່າຂາດ».
Verse 25
प्रमादाद् यत् कृतं ते5भूत् सम्यग् दानेन तज्जय । अलं ते मानमाश्रित्य सततं परवान् भव
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຄວາມຜິດໃດໆທີ່ເກີດຂຶ້ນແກ່ເຈົ້າເນື່ອງຈາກຄວາມປະມາດ—ຈົ່ງຊະນະມັນດ້ວຍການໃຫ້ທານຢ່າງສົມຄວນ ເພື່ອໃຫ້ອີກຝ່າຍເກີດຄວາມພໍໃຈ. ຢ່າຍຶດຕິດກັບຄວາມຈອງຫອງ; ຢ່າໃຫ້ມັນເຂົ້າໃກ້ເຈົ້າ. ຈົ່ງເຫັນຕົນເອງເປັນຜູ້ຕ້ອງຮັບຜິດຊອບ ແລະພຶງພາຢູ່ເທິງຜູ້ອື່ນ/ກົດແຫ່ງທຳ ຢູ່ເສມອ—ບໍ່ແມ່ນເຈົ້ານາຍອັນສົມບູນ».
Verse 26
विजित्य पृथिवीं सर्वा मोदमान: सुखी भव । एष भूतो भविष्यश्च धर्मस्ते समुदीरित:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອເຈົ້າຊະນະແຜ່ນດິນທັງປວງແລ້ວ ຈົ່ງຢູ່ດ້ວຍຄວາມຊື່ນບານ ແລະຄວາມສຸກສະບາຍເສມອ. ນີ້ແມ່ນທຳທີ່ໄດ້ປະກາດແກ່ເຈົ້າ—ທຳທີ່ຖືກປະພຶດມາໃນອະດີດ ແລະຄວນຖືປະພຶດໃນອະນາຄົດ».
Verse 27
न ते<स्त्यविदितं किज्चिदतीतानागतं भुवि | तस्मादिमं परिक्लेशं त्वं तात हृदि मा कृथा:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໃນໂລກນີ້ ບໍ່ມີສິ່ງໃດ—ຈະເປັນອະດີດຫຼືອະນາຄົດ—ທີ່ເຈົ້າບໍ່ຮູ້. ດັ່ງນັ້ນ ລູກເອີຍ, ຢ່ານຳຄວາມທຸກຍາກໃນປັດຈຸບັນນີ້ໄປຝັງໄວ້ໃນໃຈ».
Verse 28
प्राज्ञास्तात न मुहान्ति कालेनापि प्रपीडिता: । एष कालो महाबाहो अपि सर्वदिवौकसाम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເຈົ້າຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ຜູ້ມີປັນຍາແທ້ ບໍ່ຕົກຢູ່ໃນຄວາມຫຼົງ ແມ່ນແຕ່ຖືກການເວລາບີບຄັ້ນ. ໂອ ຜູ້ມີແຂນແຂງກ້າ (ມະຫາບາໂຫ), ການເວລານີ້ ຍັງມີອຳນາດເຫນືອບັນດາເທວະທັງປວງ ຜູ້ຢູ່ໃນສະຫວັນອີກດ້ວຍ».
Verse 29
मुहान्ति हि प्रजास्तात कालेनापि प्रचोदिता: । मा च तत्र विशड्काभूद् यन्मयोक्ते तवानघ
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເຈົ້າຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ຝູງຊົນທັງຫຼາຍ ຍ່ອມຕົກຢູ່ໃນຄວາມຫຼົງ ເມື່ອການເວລາເປັນຜູ້ຜັກດັນ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຢຸທິສຖິຣະ ຜູ້ບໍ່ມີບາບ, ຢ່າໃຫ້ມີຄວາມສົງໄສໃດໆ ຕໍ່ສິ່ງທີ່ຂ້າໄດ້ກ່າວແກ່ເຈົ້າ».
Verse 30
आशड्कय मद्वचो होतद् धर्मलोपो भवेत् तव | जातोऊसि प्रथिते वंशे कुरूणां भरतर्षभ
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເພາະກົວວ່າ ຖ້າເຈົ້າສົງໄສຄຳຂ້າ ຈະເຮັດໃຫ້ທຳມະຂອງເຈົ້າເສື່ອມຖອຍ, ຂ້າຈຶ່ງກ່າວເຊັ່ນນີ້. ໂອ ຜູ້ເປັນດັ່ງງົວຜູ້ເລີດໃນບັນດາພະຣະຕະ, ເຈົ້າເກີດໃນວົງສາກຸຣຸອັນໂດ່ງດັງ. ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າພຶງປະພຶດໃຫ້ສົມກັບປະເພນີອັນຮຸ່ງເຮືອງນັ້ນ, ພິທັກທຳມະ ຢ່າໃຫ້ເສື່ອມເພາະຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດ».
Verse 31
युधिछिर उवाच यत् त्वयोक्तं द्विजश्रेष्ठ वाक्यं श्रुतिमनोहरम्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ຄຳທີ່ທ່ານໄດ້ກ່າວ ຊ່າງໄພເລາະຕໍ່ຫູ ແລະນ່າຊື່ນຊົມຕໍ່ໃຈ. ໂອ ທ່ານຜູ້ເປັນນາຍ, ຂ້າຈະປະຕິບັດທຸກຢ່າງຕາມທີ່ທ່ານໄດ້ບັນຊາແກ່ຂ້າ».
Verse 32
तथा करिष्ये यत्नेन भवतः शासन विभो । न मे लोभोस्ति विप्रेन्द्र न भयं न च मत्सर:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້າຈະເຮັດດັ່ງນັ້ນດ້ວຍຄວາມພາກພຽນ ຕາມຄຳບັນຊາຂອງທ່ານ, ໂອ ຜູ້ມີອຳນາດ. ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ໃນຂ້າບໍ່ມີຄວາມໂລບ, ບໍ່ມີຄວາມຢ້ານ, ແລະບໍ່ມີຄວາມອິດສາ».
Verse 33
वैशम्पायन उवाच श्रुत्वा तु वचनं तस्य मार्कण्डेयस्य धीमत:ः
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພະຣາຊາ! ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງພະລະສີມາຣະກັນເດຍະ ຜູ້ມີປັນຍາສູງສຸດ ແລ້ວ, ພີ່ນ້ອງປານດະວະທັງຫ້າ ພ້ອມດ້ວຍພະສີຣີກຣິດສະນະ ກໍເກີດຄວາມຍິນດີຢ່າງຫຼາຍ. ບັນດາພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດທີ່ມາຊຸມນຸມຢູ່ນັ້ນ ກໍຍິນດີຢ່າງຫຼາຍເຊັ່ນກັນ.”
Verse 34
संहृष्टा: पाण्डवा राजन् सहिता: शार्ज्र्धन्वना । विप्रर्षभाश्न ते सर्वे ये तत्रासन् समागता:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພະຣາຊາ! ພີ່ນ້ອງປານດະວະທັງຫ້າ ພ້ອມດ້ວຍຜູ້ຖືຄັນທະນູສາຣັງກະ (ພະສີຣີກຣິດສະນະ) ລ້ວນປິຕິຍິນດີ. ບັນດາພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດທີ່ມາຊຸມນຸມຢູ່ນັ້ນ ກໍຍິນດີຢ່າງຫຼາຍເຊັ່ນກັນ.”
Verse 35
तथा कथां शुभां श्रुत्वा मार्कण्डेयस्यथ धीमत: । विस्मिता: समपद्यन्त पुराणस्य निवेदनात्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາອັນເປັນມົງຄຸນ ຈາກປາກຂອງພະລະສີມາຣະກັນເດຍະ ຜູ້ມີປັນຍາ, ຜູ້ຢູ່ທັງຫມົດກໍເກີດຄວາມພິສົດພິສັງ. ແລະໂດຍການບອກເລົ່າເລື່ອງບູຮານຕາມປຸຣານະ ພວກເຂົາໄດ້ຮັບຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະຍິນດີຢ່າງເລິກຊຶ້ງ.”
Verse 190
इस प्रकार श्रीमहाभारत वनपर्वके अन्तर्गत मार्कण्डेयसमास्यापर्वमें भविष्यवर्णनणविषयक एक सौ नब्बेवाँ अध्याय पूरा हुआ
ດັ່ງນີ້ ບົດທີ 192 ໃນວະນະປະຣະວະ (Vana Parva) ຂອງ «ສີຣີມະຫາພາຣະຕະ» ໃນພາກມາຣະກັນເດຍະ-ສະມາສະຍາປະຣະວະ ອັນວ່າດ້ວຍການພັນລະນາສິ່ງທີ່ຈະມາ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ.
Verse 191
इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि मार्कण्डेयसमास्यापर्वणि युधिष्ठिरानुशासने एकनवत्यधिकशततमो< ध्याय:
ດັ່ງນີ້ ໃນ «ສີຣີມະຫາພາຣະຕະ» ພາກວະນະປະຣະວະ (Vana Parva) ໃນພາກຍ່ອຍມາຣະກັນເດຍະ-ສະມາສະຍາປະຣະວະ, ບົດທີ 191 ອັນເປັນຄໍາສອນທີ່ມອບແກ່ຍຸທິສຖິຣະ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ.
Verse 206
ब्राह्मण: कुपितो हन्यादपि लोकानू् प्रतिज्ञया । निष्पाप नरेश! मेरी इस कल्याणमयी वाणीको समझो
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ພຣາຫມັນເມື່ອໂກດຂຶ້ນ ອາດໃຊ້ພະລັງແຫ່ງສັດຈະວາຈາ (ຄໍາປະຕິຍານ) ທໍາລາຍໄດ້ແມ່ນແຕ່ໂລກທັງຫຼາຍ. ໂອ ພຣະຣາຊາຜູ້ບໍ່ມີບາບ, ຈົ່ງເຂົ້າໃຈຄໍາຕັກເຕືອນອັນເປັນມົງຄຸນນີ້ ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າກໍາລັງຈະກ່າວ. ຢຸທິສຖິຣະ, ຢ່າເຄີຍດູໝິ່ນພຣາຫມັນ; ເພາະຖ້າພຣາຫມັນໂກດ ແລະຜູກຕົນໄວ້ດ້ວຍຄໍາສັນຍາ ຕາມຄໍາປະຕິຍານນັ້ນ ອາດນໍາຄວາມພິນາດມາສູ່ໂລກທັງປວງ».
Verse 216
उवाच वचन धीमान् परमं परमद्युति: । वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! मार्कण्डेयजीकी यह बात सुनकर परम तेजस्वी और बुद्धिमान कुरुकुलरत्न राजा युधिष्ठिरने यह उत्तम वचन कहा--
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈະນະເມຊະຍະ! ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງລະດັບມຸນີ ມາຣະກັນເດຍ ແລ້ວ, ພຣະຣາຊາຢຸທິສຖິຣະ—ຜູ້ສະຫວ່າງໄສຢ່າງຍິ່ງ ແລະມີປັນຍາ, ເປັນອັນມະນີແຫ່ງວົງກຸຣຸ—ໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄໍາອັນດີເລີດນີ້».
Verse 226
कथं च वर्तमानो वै न च्यवेयं स्वधर्मत: । “मुने! प्रजाकी रक्षा करते हुए किस धर्ममें स्थित रहना चाहिये। मेरा व्यवहार और बर्ताव कैसा हो, जिससे मैं स्वधर्मसे कभी च्युत न होऊँ?”
«ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າຈະດໍາເນີນຊີວິດໃນໂລກນີ້ແນວໃດ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ຫຼຸດພົ້ນຈາກທຳຂອງຕົນ? ໂອ ມຸນີ, ໃນຂະນະທີ່ປົກປ້ອງປະຊາຊົນ ຂ້າພະເຈົ້າຄວນຕັ້ງຢູ່ໃນທຳໃດ ແລະການປະພຶດກັບອາກັບກິລິຍາຂອງຂ້າພະເຈົ້າຄວນເປັນແນວໃດ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເບື້ອນອອກຈາກໜ້າທີ່ອັນຊອບທຳ?»
Verse 303
कर्मणा मनसा वाचा सर्वमेतत् समाचर । मेरे इस वचनमें संदेह करनेपर तुम्हारे धर्मका लोप होगा। भरतकुलभूषण। तुम कौरवोंके प्रख्यात कुलमें उत्पन्न हुए हो; अतः मन, वाणी और क्रियाद्वारा इन सब बातोंका पालन करो
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງປະພຶດທຸກສິ່ງນີ້ດ້ວຍການກະທໍາ, ດ້ວຍໃຈ, ແລະດ້ວຍວາຈາ. ຖ້າເຈົ້າສົງໄສໃນຖ້ອຍຄໍາຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ທຳຂອງເຈົ້າຈະເສື່ອມຖອຍ. ໂອ ເຄື່ອງປະດັບແຫ່ງວົງພາຣະຕະ, ເຈົ້າເກີດໃນຕະກູນກົວຣະວະອັນໂດງດັງ; ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຮັກສາຄໍາສອນເຫຼົ່ານີ້ທັງໝົດດ້ວຍໃຈ, ດ້ວຍວາຈາ, ແລະດ້ວຍການກະທໍາ».
Verse 323
करिष्यामि हि तत् सर्वमुक्त यत् ते मयि प्रभो | युधिष्ठिरने कहा--द्विजश्रेष्ठ] आपने मुझे जो उपदेश दिया है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະອົງ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະຕິບັດໃຫ້ຄົບຖ້ວນທຸກຢ່າງທີ່ພຣະອົງໄດ້ກ່າວໄວ້ເກືອບກັບຂ້າພະເຈົ້າ. ຄໍາສອນຂອງພຣະອົງຫວານຕໍ່ຫູ ແລະເປັນທີ່ຮັກຕໍ່ໃຈ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະພາກພຽນປະຕິບັດຕາມພຣະບັນຊາ. ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ໃນໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີຄວາມໂລບ, ຄວາມຢ້ານ, ແລະຄວາມອິດສາ. ໂອ ພຣະອົງ, ສິ່ງທີ່ພຣະອົງກ່າວເພື່ອຂ້າພະເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະຕິບັດແນ່ນອນ».
Frequently Asked Questions
The ethical choice is Uttanka’s prioritization of inner moral orientation (dharma, truth, restraint, steady devotion) over external rewards when offered a boon after divine vision.
The chapter teaches that transformative agency arises from disciplined practice and ethical clarity; devotion is framed as a stabilizing epistemic and moral force that equips one for consequential, world-oriented duties.
No explicit phalaśruti is stated in this excerpt; the meta-function is achieved through prophetic framing—linking devotional virtue to future loka-saṃgraha (world-protective action) via the Dhundhumāra narrative arc.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.