Shloka 121
कृतयुगवर्णनम् तथा राजधर्मोपदेशः
Kṛtayuga Description and Instruction on Royal Dharma
सिंहिकातनयांश्वापि ये चान्ये सुरशत्रव: । यच्च किंचिन्मया लोके दृष्टं स्थावरजड्रमम्,पृथ्वीपते! साध्य, रुद्र, आदित्य, गुह्यक, पितर, सर्प, नाग, सुपर्ण, वसु, अश्विनीकुमार, गन्धर्व, अप्सरा, यक्ष तथा ऋषियोंका भी मैंने दर्शन किया। दैत्य-दानवसमूह, नाग, सिंहिकाके पुत्र (राहु आदि) तथा अन्य देवशत्रुओंको भी देखा। राजन्! इस लोकमें मैंने जो कुछ भी स्थावर-जंगम पदार्थ देखे थे, वे सब मुझे उस महात्माकी कुक्षिमें दृष्टिगोचर हुए। महाराज! मैं प्रतिदिन फलाहार करता और इस सम्पूर्ण जगतमें घूमता रहता
vaiśaṃpāyana uvāca | siṃhikātanayānś cāpi ye cānye suraśatravaḥ | yac ca kiṃcin mayā loke dṛṣṭaṃ sthāvara-jaṅgamam, pṛthvīpate, sādhyā rudrā ādityā guhyakāḥ pitaro sarpā nāgāḥ suparṇā vasavo 'śvinīkumārā gandharvā apsaraso yakṣā ṛṣayaś ca mayā dṛṣṭāḥ | daitya-dānava-saṃghā nāgāḥ siṃhikā-putrā (rāhu-ādayaḥ) tathānye deva-śatravaś ca dṛṣṭāḥ | rājan, asmin loke mayā yad yat sthāvara-jaṅgamaṃ dṛṣṭaṃ tat sarvaṃ tasya mahātmanaḥ kukṣau me dṛṣṭi-gocaraṃ babhūva | mahārāja, ahaṃ pratidinaṃ phalāhāraṃ karomi, asmin sampūrṇe jagati paryaṭāmi ca |
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້າພະເຈົ້າຍັງໄດ້ເຫັນລູກຂອງ ສິມຫິກາ ແລະ ສັດຕູຂອງເທວະອື່ນໆ. ແລະ ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ຂ້າພະເຈົ້າເຄີຍເຫັນໃນໂລກນີ້—ທັງຢູ່ນິ່ງ ແລະ ເຄື່ອນໄຫວ—ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງແຜ່ນດິນ, ທັງໝົດນັ້ນປາກົດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນຢູ່ໃນທ້ອງຂອງຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນ. ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນ ສາດຍະ, ຣຸດຣະ, ອາທິດຕະ, ກຸຫຍະກະ, ປິຕຣະ; ງູ ແລະ ນາກ, ສຸປັນນະ, ວະສຸ, ຄູ່ອັສວິນ; ຄັນທະວະ, ອັບສະຣາ, ຢັກສະ ແລະ ຣິສີ. ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນຝູງດາຍຕະ ແລະ ດານະວະ, ນາກ, ລູກຂອງ ສິມຫິກາ (ຣາຫຸ ແລະ ອື່ນໆ) ແລະ ສັດຕູຂອງເທວະອື່ນໆ. ໂອ ພະຣາຊາ! ທຸກສິ່ງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າເຄີຍຮັບຮູ້ວ່າເປັນຂອບເຂດແຫ່ງການມີຢູ່ ປາກົດໃຫ້ເຫັນວ່າຖືກຮວບຮວມຢູ່ໃນພຣະອົງນັ້ນ. ແລະ ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່! ຂ້າພະເຈົ້າດຳລົງຊີວິດທຸກມື້ດ້ວຍໝາກໄມ້ ແລະ ຍັງຄົງທ່ອງໄປທົ່ວໂລກນີ້»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes the vastness and interconnectedness of existence: all classes of beings—divine, human, and demonic; mobile and immobile—can be comprehended as contained within a single greater reality. It also implicitly values restraint and simplicity (living on fruits) alongside the pursuit of understanding through experience and wandering.
Vaiśaṃpāyana reports a marvel: the speaker has seen an all-encompassing vision where every kind of being previously encountered in the world appears within the belly of a ‘mahātmā’. He lists many celestial and subterranean classes (Sādhyas, Rudras, Nāgas, Gandharvas, Daityas, Rāhu, etc.) and adds that he continues to roam the world while sustaining himself on fruits.