Shloka 14
प्रावृट्-शरत्-वर्णनम् — Description of the Monsoon and Autumn; Sarasvatī in the Pāṇḍavas’ Exile
स मातज्गशतप्राणो मनुष्पशतवारण: सिंहशार्दूलविक्रान्तो वने तस्मिन् महाबल:
sa mātaṅgaśatapāṇo manuṣyaśatavāraṇaḥ siṁhaśārdūlavikrānto vane tasmin mahābalaḥ
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໃນປ່ານັ້ນ ຜູ້ມີກຳລັງຍິ່ງໃຫຍ່ໄດ້ຢືນຢູ່ ມີພະລັງຊີວິດດັ່ງຊ້າງຕົວຜູ້ກຳລັງຄຶກຄືນຮ້ອຍໂຕ, ສາມາດຂັດຂວາງແຮງພຸ້ນຂອງຄົນຮ້ອຍຄົນໃນຄາວດຽວ, ແລະກ້າວໜ້າດ້ວຍວິລະກຳດັ່ງສິງແລະເສືອ. ຂໍ້ຄຳນີ້ເນັ້ນວ່າ ພະລັງອັນທ່ວມທົ່ນຂອງພີມເປັນພະລັງປົກປ້ອງ—ເມື່ອສອດຄ່ອງກັບທຳມະ ມັນກາຍເປັນໂລ່ປ້ອງກັນຜູ້ອ່ອນແອ ແລະເປັນການຂູ່ຂວັນຕໍ່ຄວາມອະທຳໃນປ່າແຫ່ງການເນລະເທດ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that immense power is ethically significant when it serves dharma—strength becomes meaningful as restraint against harm and as protection amid adversity, rather than as mere domination.
Vaiśampāyana describes a mighty figure in the forest whose vigor is compared to many elephants and whose valor matches a lion and tiger, emphasizing an atmosphere of formidable presence during the forest episode.