Shloka 15
Kṛṣṇa at Duryodhana’s House: Refusal of Hospitality and Departure to Vidura (कृष्णस्य धार्तराष्ट्रनिवेशनगमनम्)
न स्मोपयान्ति निद्रां ते न तदर्हा जनार्दन । “जब वे अपनी राजधानीमें ऊँची अट्टालिकाओंके भीतर रंकुमृगके चर्मसे बने हुए बिछौनोंसे युक्त सुकोमल शय्याओंपर शयन करते थे
na smopayānti nidrāṁ te na tad-arhā janārdana |
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈະນາຣະດະນະ! ນອນບໍ່ຫຼັບເຂົາເຈົ້າ; ເຂົາເຈົ້າບໍ່ຄວນຖືກຕົກຢູ່ໃນສະພາບແບບນີ້. ພານດະວະເຫຼົ່ານັ້ນ—ເຄີຍຢູ່ໃນນະຄອນຫຼວງ ຖືກປຸກດ້ວຍສຽງຊ້າງຮ້ອງ, ມ້າຮ້ອງ, ລໍ້ລົດຮົ່ມຮື, ດ້ວຍສຽງສັງຂ໌ແລະກອງເຄັດເຕິລດັງກຶກກ້ອງ, ພ້ອມທັງທຳນອງຫວານຂອງຂຸ່ຍແລະວີນາ; ແລະພຣາຫມັນກໍຖວາຍກຽດດ້ວຍຄຳອ່ານມົງຄຸນ ແລະພອນ—ບັດນີ້ໃນປ່າໃຫຍ່ກວ້າງໄພສານ ຈະຕ້ອງນອນບໍ່ຫຼັບ ຖືກລົບກວນໂດຍສຽງຮ້ອງອັນກະດ້າງຂອງສັດດຸຮ້າຍ. ຄວາມທຸກຍາກປັດຈຸບັນນີ້ ຕັດກັນຢ່າງແຈ້ງກັບກຽດສັກສີທີ່ເຂົາເຈົ້າເຄີຍສົມຄວນ.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical dissonance between merit and circumstance: those who are ‘not deserving’ of degradation (the righteous Pāṇḍavas) nonetheless endure it. It evokes compassion and highlights how adharma in governance can force the virtuous into suffering, intensifying the moral urgency for rectification.
Vaiśampāyana addresses Janārdana (Kṛṣṇa), contrasting the Pāṇḍavas’ former royal life—waking to auspicious sounds, music, and Brahmin blessings—with their present exile, where they cannot sleep in the forest due to the frightening noises of wild beasts.